“Có thông tin rằng Iran đang thu phí với tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy và nếu đang làm thì phải dừng ngay”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 9/4.
Trong thông điệp đăng vài phút sau, ông Trump cho biết tàu dầu sẽ sớm lưu thông trở lại “dù có được Iran trợ giúp hay không”. Tổng thống Mỹ chỉ trích Iran đang xử lý “rất tệ, đáng hổ thẹn” đối với vấn đề cho phép tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. “Đó không phải thỏa thuận mà chúng tôi đã đạt được”, ông Trump cho biết.
Giới chức Anh cùng ngày thông báo Thủ tướng Keir Starmer và Tổng thống Trump đã thảo luận về “kế hoạch thực tiễn” nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz càng sớm càng tốt.
Các thông điệp được đưa ra sau khi đài truyền hình nhà nước Iran hôm 6/4 cho biết Ủy ban An ninh thuộc quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và thực thi “vai trò chủ quyền của Iran”.
Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo đài CNN.
Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số “biện pháp kỹ thuật”. Tehran nói với các bên trung gian đàm phán rằng sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng chục chiếc mỗi ngày.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.
Quan chức các nước Arab vùng Vịnh phản đối biện pháp thu phí, cho rằng đề xuất của Iran vi phạm các hiệp ước quốc tế, như Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển, vốn đảm bảo quyền tự do hàng hải ở các khu vực như eo biển Hormuz.
Truyền thông Iran hôm 8/4 đưa tin nước này đã tạm đóng trở lại eo biển Hormuz để đáp trả những vụ tấn công của Israel vào Lebanon. Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng vấn đề Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn với Iran, kêu gọi Tehran giữ lời hứa mở cửa eo biển.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay tuyên bố đã sử dụng "hệ thống phòng không hải quân tiên tiến" để bắn hạ một tiêm kích F-35 Mỹ trên bầu trời miền trung nước này. IRGC thêm rằng máy bay thuộc biên chế phi đoàn đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, nhấn mạnh nó đã bị vỡ vụn nên chưa thể xác định số phận người lái.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran cùng ngày công bố hình ảnh các mảnh vỡ được cho là của tiêm kích Mỹ bị bắn rơi, gồm một phần đầu cánh chính với dải đèn định vị ban đêm và cánh đuôi đứng có phù hiệu Lực lượng Không quân Mỹ ở châu Âu (USAFE).
David Cenciotti, tổng biên tập chuyên trang hàng không quân sự Aviationist, nhận định đây thực chất là mảnh vỡ của tiêm kích hạng nặng F-15E, không phải chiến đấu cơ tàng hình F-35. "Vạch màu đỏ trên cánh đuôi đứng là dấu hiệu nhận diện của Phi đoàn Tiêm kích số 494, đơn vị F-15E đồn trú tại căn cứ Lakenheath ở Anh và đã triển khai tới Jordan cho chiến dịch tấn công Iran", ông cho hay.
Các hình ảnh khác cho thấy cụm thiết bị tác chiến điện tử kỹ thuật số (DEWS) thường được bố trí ở chót đuôi tiêm kích F-15E, cũng như hố sâu được cho là nơi máy bay lao xuống đất.
Cenciotti chỉ ra rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy những hình ảnh này đã được chỉnh sửa hoặc tạo bằng AI. Ông cũng bác bỏ ý kiến cho rằng đây là hiện trường tiêm kích F-15E Mỹ rơi do bị Kuwait bắn nhầm hồi đầu tháng 3, do địa hình trong ảnh không trùng khớp với bất kỳ khu vực nào ở Kuwait.
IRGC trước đó cũng tuyên bố bắn hạ một tiêm kích Mỹ trên không phận đảo Qeshm ở miền nam Iran, kèm theo video từ cảm biến hồng ngoại đang bám bắt một máy bay liên tục cơ động và thả mồi bẫy, nhưng không có cảnh máy bay trúng đạn hay bị rơi.
Cenciottin cho rằng đây dường như là chiến đấu cơ F-15, nhưng chưa rõ có liên quan đến những mảnh vỡ được công bố hay không.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận về hình ảnh các mảnh vỡ, nhưng khẳng định "tất cả chiến đấu cơ Mỹ đã được kiểm đếm".
Nếu được xác nhận, đây sẽ là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
CENTCOM hôm 19/3 thông báo một tiêm kích tàng hình F-35A Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nhưng không nêu nguyên nhân cụ thể.
IRGC sau đó công bố video cảm biến hồng ngoại đang bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại. Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn nguồn thạo tin cho biết sự việc đã khiến máy bay hỏng nặng và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Tiêm kích đa năng F-15E Strike Eagle được Mỹ phát triển vào thập niên 1980, dựa trên thiết kế chiến đấu cơ hai chỗ ngồi F-15B. Mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 31 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương gần 62 triệu USD hiện nay, chưa kèm theo vũ khí.
Biến thể này được bổ sung khả năng tiến công mặt đất với độ chính xác cao, thay vì chỉ giới hạn ở năng lực đối không như dòng F-15 nguyên bản, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ công kích sâu trong không phận đối phương mà không cần phụ thuộc vào máy bay tác chiến điện tử hoặc tiêm kích hộ tống.
Tờ Bangkok Post hôm nay 4.7 đưa tin ông Kosolwat Inthujanyong, Tổng giám đốc Văn phòng Bảo vệ quyền, trợ giúp pháp lý và thi hành án thuộc Văn phòng Tổng chưởng lý Thái Lan, nói rằng đứa trẻ lái chiếc xe bán tải nói trên bị xem là đã phạm tội theo Bộ luật Hình sự nhưng không bị trừng phạt theo Điều 73, điều khoản miễn trừ trẻ em dưới 12 tuổi đối với hình phạt hình sự nhưng vẫn cho phép tiến hành tố tụng thông qua các cơ chế bảo vệ trẻ em.
Ông Kosolwat cho biết thêm trách nhiệm hiện chuyển sang luật dân sự. Theo đó, cha mẹ hoặc người giám hộ của cậu bé phải bồi thường cho các nạn nhân theo Điều 429 của Bộ luật Dân sự và Thương mại. Với mức độ thương vong của vụ việc, ông lưu ý rằng khoản bồi thường dự kiến sẽ rất lớn.
Vụ việc xảy ra sau khi cậu bé 11 tuổi đã lái một chiếc xe bán tải từ nhà mình khoảng 12 km trước khi đâm vào một đoàn hành hương gồm 35 nhà sư và cư sĩ trên đường Nasinuan ở huyện Muang thuộc tỉnh Mukdahan hôm 2.7. Các đoạn video được lan truyền trên mạng xã hội cho thấy chiếc xe bán tải chạy với tốc độ rất cao.
Vụ việc khiến 5 nhà sư chết ngay tại chỗ, trong khi 5 nhà sư khác qua đời vì vết thương tại Bệnh viện Mukdahan. Ngoài ra còn có hơn 10 người bị thương, trong đó có 3 người đang trong tình trạng nguy kịch. Quốc vương Thái Lan đã đặt những người bị thương và gia đình của những người thiệt mạng dưới sự bảo trợ của hoàng gia, theo Văn phòng Quan hệ công chúng tỉnh Mukdahan.
Ngay sau vụ tai nạn, gia đình cậu bé cho hay cậu bé đã tự ý lấy chiếc xe bán tải Isuzu mà không xin phép. Mẹ cậu bé nói với cảnh sát rằng bà đã không ngăn được con trai mình, và có gọi đến đường dây nóng 191 để cầu cứu, nhưng đã quá muộn.
Tính đến thời điểm báo chí đưa tin về vụ việc hôm 3.7, cậu bé vẫn chưa thể nói chuyện với cảnh sát do chấn thương tâm lý. Tuy nhiên, gia đình khẳng định cậu bé 11 tuổi chưa bao giờ học lái xe.
Mẹ cậu nói với cảnh sát rằng đó là "lần đầu tiên con trai tôi lái xe", và khẳng định không ai dạy cậu. Tuy nhiên, bất kỳ người lái xe nào cũng biết rằng lời giải thích của bà mẹ này rất đáng ngờ.
Trong xã hội Thái Lan, việc cha mẹ chở con ngồi trong lòng khi lái xe, và thường dạy con cách xoay vô lăng, là điều phổ biến. Trên mạng xã hội, một số phụ huynh thậm chí còn đăng tải các đoạn video quay cảnh con nhỏ của họ học lái xe.
Phản ứng của công chúng về vụ xe bán tải tông đoàn hành hương rất gay gắt, đặc biệt là trên mạng xã hội, nơi sự phẫn nộ tập trung vào cha mẹ của đứa trẻ và những câu hỏi về việc một trẻ vị thành niên làm thế nào có thể tiếp cận được phương tiện giao thông. Lời kêu gọi truy cứu trách nhiệm pháp lý và bồi thường đã lan rộng, cùng với cuộc tranh luận rộng hơn về an toàn trẻ em và sự giám sát của cha mẹ, theo Bangkok Post.
Quân đội Mỹ đã tấn công một tàu bị cáo buộc buôn lậu ma túy ở phía đông Thái Bình Dương hôm 18/6, khiến 3 người thiệt mạng.
Bộ Tư lệnh phương Nam của quân đội Mỹ tuyên bố nhắm mục tiêu vào các đối tượng buôn lậu ma túy nhưng không cung cấp bằng chứng cho thấy tàu đang vận chuyển ma túy.
Một video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy tàu chạy tốc độ cao trên mặt nước trước khi bị bắn trúng và bốc cháy.
Vụ tấn công mới nhất nâng tổng số người thiệt mạng trong các cuộc tấn công của quân đội Mỹ lên ít nhất 211 người, kể từ khi chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhắm mục tiêu vào các đối tượng bị coi là “khủng bố ma túy” vào đầu tháng 9 năm ngoái.
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đang tiến hành cuộc “xung đột vũ trang” với các băng đảng ma túy ở Mỹ Latinh. Ông cho rằng các cuộc tấn công này là hành động leo thang cần thiết để ngăn chặn dòng chảy ma túy vào Mỹ và các trường hợp tử vong do sử dụng ma túy quá liều.
Các cuộc tấn công này gia tăng trở lại trong những tuần gần đây, cho thấy các biện pháp cứng rắn của chính quyền Tổng thống Trump nhằm ngăn chặn “khủng bố ma túy” không giảm nhiệt.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công cũng gây nhiều tranh cãi. Các chuyên gia và những nhóm nhân quyền, cả ở Mỹ và trên toàn cầu, đã đặt câu hỏi về tính hợp pháp của chúng.
Giới phê bình đã đặt câu hỏi về tính hợp pháp của các cuộc tấn công nhằm vào các tàu cũng như hiệu quả của các cuộc tấn công này. Lý do một phần vì fentanyl, chất khiến nhiều người tử vong do sử dụng quá liều, thường được vận chuyển trái phép vào Mỹ bằng đường bộ.
Tuần này, các thượng nghị sĩ đã yêu cầu Lầu Năm Góc công bố “video chưa chỉnh sửa” về các cuộc tấn công. Các video đã thu hút sự chú ý từ một số nghị sĩ đảng Dân chủ và các chuyên gia luật quân sự.
