Robot hình người tiếp tục ‘mất kiểm soát’

Tuy nhiên, các mạng miễn phí như Wi-Fi công cộng cũng là mục tiêu yêu thích của tin tặc vì thường có mức bảo mật thấp. Chỉ một thao tác bất cẩn cũng có thể khiến thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu công việc bị đánh cắp. Nắm bắt những điều nên tránh khi sử dụng Wi-Fi công cộng sẽ giúp người dùng hạn chế rủi ro bảo mật.

Người dùng không nên đăng nhập vào tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện giao dịch tài chính trên mạng Wi-Fi công cộng. Những kết nối công cộng thường không được mã hóa đầy đủ, tạo cơ hội cho hacker theo dõi dữ liệu truyền tải. Nếu cần thanh toán hoặc chuyển khoản, người dùng nên sử dụng mạng di động cá nhân thay vì Wi-Fi công cộng.

Bên cạnh đó, việc mua sắm trực tuyến trên các mạng này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Thông tin thẻ tín dụng, địa chỉ giao hàng hay tài khoản mua sắm có thể bị đánh cắp nếu người dùng truy cập vào trang web không an toàn hoặc kết nối với điểm phát Wi-Fi giả mạo.

Đặc biệt, người dùng nên tránh đăng nhập vào các tài khoản quan trọng như email công việc, dịch vụ lưu trữ đám mây hay mạng xã hội khi dùng Wi-Fi công cộng. Nếu bị lộ thông tin đăng nhập, hacker có thể truy cập vào dữ liệu cá nhân hoặc sử dụng tài khoản để lừa đảo.

Người dùng cũng không nên bật tính năng tự động kết nối Wi-F, vốn là thiết lập mặc định trên nhiều điện thoại và laptop nhằm hỗ trợ nhanh chóng kết nối vào các mạng đã truy cập trong quá khứ. Tin tặc có thể tạo mạng Wi-Fi giả với tên tương tự để đánh lừa thiết bị tự động truy cập.

Việc chia sẻ tập tin qua AirDrop, Bluetooth hoặc tính năng chia sẻ mạng nội bộ cũng nên được tắt khi ở nơi công cộng. Nếu để mở, người lạ có thể gửi nội dung không mong muốn hoặc tìm cách truy cập vào thiết bị.

Ngoài ra, người dùng cũng không nên bỏ qua cảnh báo bảo mật từ trình duyệt hoặc thiết bị. Khi truy cập website, nếu xuất hiện thông báo dạng "không an toàn" hoặc "kết nối riêng tư", người dùng nên thoát ngay thay vì tiếp tục truy cập.

Đặc biệt chú ý khi sử dụng các ứng dụng hoặc website không có giao thức HTTPS. Những trang web thiếu biểu tượng ổ khóa trên thanh địa chỉ thường không mã hóa dữ liệu, khiến thông tin dễ bị đánh cắp trong quá trình truyền tải.

Người dùng cần hạn chế tải xuống tập tin hoặc cập nhật phần mềm khi dùng Wi-Fi công cộng. Lý do vì hacker có thể cài mã độc vào các tập tin giả mạo hoặc lợi dụng lỗ hổng trong quá trình cập nhật để tấn công thiết bị.

Việc để VPN tắt khi dùng Wi-Fi miễn phí cũng làm tăng nguy cơ bị theo dõi. Lý do vì VPN giúp mã hóa lưu lượng internet, khiến dữ liệu khó bị đọc trộm hơn. Đây được xem là một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả để tăng cường bảo mật khi truy cập mạng công cộng.

Ngoài ra, không nên sử dụng cùng một mật khẩu cho nhiều tài khoản khác nhau. Nếu một tài khoản bị lộ trên Wi-Fi công cộng, hacker có thể dùng mật khẩu đó để thử đăng nhập vào email, mạng xã hội hoặc dịch vụ ngân hàng của người dùng.

Cuối cùng, người dùng cần tránh kết nối vào các mạng Wi-Fi không rõ nguồn gốc. Những tên mạng như "Free Airport Wi-Fi" hay "Coffee Shop Guest" có thể là điểm truy cập giả do hacker tạo ra để đánh cắp dữ liệu. Trước khi kết nối, nên hỏi nhân viên để xác nhận đúng tên mạng chính thức.

Khi mà các cuộc tấn công mạng ngày càng phổ biến, Wi-Fi công cộng không còn đơn thuần là tiện ích miễn phí mà có thể trở thành "cánh cửa" cho các hành vi đánh cắp dữ liệu. Chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ như dùng VPN, tắt tự động kết nối và tránh giao dịch tài chính trên mạng công cộng, người dùng đã có thể giảm đáng kể nguy cơ bị tấn công mạng.

Tin Gốc: Thanh Niên

YouTuber công nghệ Jon Prosser - chủ kênh Front Page Tech, nổi tiếng với việc thường xuyên chia sẻ những hình ảnh, thông tin về các sản phẩm công nghệ sắp ra mắt - vừa đăng tải một đoạn video thiết kế hoàn chỉnh của chiếc iPhone 18 Pro.

Đây không phải là đoạn video chính thức bị rò rỉ từ Apple, mà nội dung video được Jon Prosser và các cộng sự dựng lại từ những thông tin và hình ảnh bị rò rỉ về chiếc iPhone thế hệ mới. Dù vậy, với mức độ uy tín của Jon Prosser, giới công nghệ vẫn đánh giá cao độ tin cậy về nội dung của đoạn video.

Theo Jon Prosser, Apple sẽ giữ nguyên thiết kế tổng thể của iPhone 18 Pro so với phiên bản tiền nhiệm. Điểm thay đổi duy nhất trên sản phẩm là kích thước phần khuyết Dynamic Island trên màn hình sẽ được thu nhỏ lại khoảng 25% so với iPhone 17 Pro.

Ngoài ra, iPhone 18 Pro và 18 Pro Max sẽ có thêm tùy chọn màu sắc mới, bao gồm anh đào đậm, xám nhạt, xanh dương và màu bạc. Trong đó, anh đào đậm sẽ được xem là tùy chọn màu sắc chủ đạo được Apple tăng cường quảng bá cho iPhone 18 Pro, tương tự phiên bản màu cam trên iPhone 17 Pro ra mắt vào năm ngoái.

Về mặt phần cứng, Jon Prosser cho biết nút Camera Control trên bộ đôi iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max sẽ bị loại bỏ lớp cảm ứng điện dung, chỉ giữ lại chức năng cảm ứng lực. Điều này đồng nghĩa với việc nút Camera Control chỉ còn chức năng nhấn để kích hoạt nhanh ứng dụng camera và chụp ảnh, không còn tính năng điều chỉnh các tùy chọn khi chụp ảnh như trước đây.

Đây được xem là động thái nhằm cắt giảm chi phí sản xuất của iPhone 18 Pro, hơn là chủ đích cắt giảm các tính năng trên sản phẩm của Apple.

Theo trang công nghệ MacRumors, bộ đôi iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max sẽ được trang bị chip A20 Pro thế hệ mới, được xây dựng trên quy trình 2nm giúp tiết kiệm năng lượng và cho hiệu suất mạnh mẽ hơn so với chip A19 Pro 3nm trước đây. Pin trên iPhone 18 Pro Max cũng được nâng lên 5.200mAh, không còn ở mức 5.000mAh như trên iPhone 17 Pro Max.

Loạt iPhone 18 sẽ sử dụng modem di động C2 do Apple phát triển để kết nối mạng 5G. Modem này được cho là sẽ mang đến cho iPhone tính năng duyệt web và liên lạc qua vệ tinh mà không cần kết nối WiFi hoặc mạng di động.

Apple vẫn sẽ trang bị cụm 3 camera độ phân giải 48 megapixel ở mặt sau iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max. Đáng chú ý, camera chính trên sản phẩm sẽ được trang bị khẩu độ biến thiên, cho phép người dùng kiểm soát lượng ánh sáng đi qua ống kính camera và đến cảm biến. Điều này sẽ giúp tối ưu ánh sáng khi chụp ảnh trong nhiều điều kiện khác nhau, cũng như tạo hiệu ứng xóa phông khi chụp chân dung hiệu quả hơn.

Nhiều khả năng, loạt iPhone 18 sẽ được Apple ra mắt vào tháng 9 tới đây. Nhiều nhà phân tích thị trường dự đoán giá bán của iPhone 18 sẽ tăng hơn so với phiên bản cũ do tình trạng khan hiếm chip nhớ và tăng giá linh kiện trên thị trường.

Mọi thông tin về iPhone 18 vẫn chỉ dừng lại ở mức tin đồn.

Tin Gốc: Dân Trí

Hình dung con đường, cách thiết kế chương trình công nghệ chiến lược
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhận định Việt Nam đã hình dung ra khá đầy đủ con đường phát triển công nghệ chiến lược (CNCL).

Sau 9 tháng ban hành Danh mục Công nghệ chiến lược và tiến hành triển khai, ngoài việc chúng ta đã nghiên cứu phát triển được một số sản phẩm chiến lược, nhìn thấy nhiều hạn chế và tồn tại, điều quan trọng nhất là chúng ta đã hình dung ra khá đầy đủ con đường phát triển CNCL Việt Nam.

Thứ nhất: Ban hành danh mục CNCL phải kèm theo sản phẩm CNCL, công nghệ lõi, và phải sát với nhu cầu phát triển và lợi thế của đất nước.

CNCL là các hướng công nghệ ưu tiên; Sản phẩm CNCL là đầu ra để tạo lập thị trường; Công nghệ lõi là năng lực làm chủ và tự chủ công nghệ.

Có một điểm chú ý quan trọng là, xây dựng danh mục CNCL, sản phẩm CNCL, công nghệ lõi phải xuất phát từ các bài toán lớn quốc gia, chứ không phải xuất phát từ công nghệ. Công thức đúng là đi từ bài toán quốc gia tới sản phẩm chiến lược rồi tới công nghệ. Chương trình CNCL quốc gia phải bao quát đầy đủ các khâu từ nghiên cứu khoa học, tới phát triển công nghệ, phát triển sản phẩm, sản xuất đến thị trường, chứ không rời rạc như trước đây. Và phải kết hợp được cả hai công cụ của nhà nước là ngân sách và chính sách tạo thị trường. Thiết kế chương trình CNCL trước đây tập trung vào công nghệ và ngân sách là chính, chưa chú trọng các chính sách tạo thị trường.

Về danh mục CNCL, Chính phủ đã ban hành tháng 6/2025 và sẽ sửa đổi sau một năm ban hành. Chúng ta sẽ bổ sung các công nghệ chiến lược thuộc các dòng sản phẩm đang là chủ lực của Việt Nam, cả xuất khẩu và trong nước. Làm chủ các công nghệ lõi sẽ vừa tăng năng lực cạnh tranh, vừa tạo giá trị tăng thêm cho các sản phẩm chủ lực. Danh mục CNCL có thể chia làm ba loại, có ngắn hạn, có trung hạn và có dài hạn: 1-3 năm, 3-5 năm và 5-10 năm. 70-80% ngân sách và nguồn lực sẽ dành cho loại 1 và 2, như vậy sẽ vừa có kết quả nhanh, vừa xây năng lực dài hạn.

Kèm theo danh mục CNCL là danh mục các sản phẩm CNCL, danh mục các công nghệ lõi và lộ trình làm chủ đối với từng CNCL. Các sản phẩm CNCL phải kèm theo yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa, các công nghệ lõi phải tự chủ. Các danh mục này mới là mục tiêu cụ thể cần đạt được của chương trình CNCL, chứ không phải danh mục CNCL, nó hướng khoa học công nghệ tới mục tiêu cuối cùng là công nghệ lõi, sản phẩm và thị trường. Các doanh nghiệp tập trung vào các sản phẩm CNCL, các viện trường vào công nghệ lõi.

Thứ hai: Ban hành bộ tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn về CNCL, công nghệ lõi và sản phẩm CNCL.

Tiêu chí lựa chọn CNCL cần phải được ban hành để lựa chọn hướng đi cho đúng.

Việc xây dựng và ban hành tiêu chuẩn phải đi trước (có thể là pre-standard) để định hướng phát triển công nghệ, tạo lập thị trường và thúc đẩy thương mại hóa.

Có tiêu chuẩn mới có thể đấu thầu, nghiệm thu và mua sắm. Tức là tiêu chuẩn giúp hình thành thị trường. Tiêu chuẩn là công cụ dẫn dắt công nghệ. Tiêu chuẩn cũng là điều kiện để sản xuất loạt. CNCL thường mới, rủi ro cao, nên tiêu chuẩn sẽ giúp kiểm soát chất lượng và tạo niềm tin cho thị trường. Tiêu chuẩn cũng giúp tham gia chuỗi toàn cầu.

Nhà nước phải ban hành tiêu chuẩn, gắn tiêu chuẩn với mua sắm công và đồng bộ tiêu chuẩn với chính sách thị trường. Không có tiêu chuẩn thì không có thị trường cho CNCL.

Thứ ba: Tìm ra một số cách triển khai CNCL mới có tính đột phá, ngoài các cách truyền thống.

1. Nhà nước tạo thị trường đủ lớn cho các sản phẩm CNCL. Nhà nước đặt mua số lượng đủ lớn, xây dựng chính sách để tạo ra nhu cầu lớn trên thị trường, cơ chế thử nghiệm nhanh đối với CNCL, sau đó doanh nghiệp bỏ tiền nghiên cứu. Đây là cách hỗ trợ đầu ra, dùng thị trường để phát triển CNCL. Cũng bằng cách này, nhà nước thu hút được đầu tư nghiên cứu từ khu vực xã hội, góp phần quan trọng đạt mục tiêu 2% GDP cả nước chi cho nghiên cứu, tức gấp 5 lần con số 2% ngân sách nhà nước chi cho khoa học công nghệ. Trung Quốc rất thành công theo cách này: với xe điện họ trợ giá; với UAV họ cho phép nhiều ứng dụng trong nông nghiệp; với năng lượng mặt trời, họ bắt buộc một tỷ lệ năng lượng tái tạo. Các sản phẩm CNCL như UAV, camera AI, thiết bị 5G, trợ lý ảo AI, blockchain có thể làm theo cách này.

2. Nhà nước chọn mặt gửi vàng, tức chọn tổng thầu công nghệ. Đối với các chương trình công nghệ quốc gia, dự án công nghệ lớn, rất phức tạp, dài hạn, 5-10 năm hoặc lâu hơn, nhà nước chọn nhà thầu công nghệ chính, chọn doanh nghiệp/viện trường chủ lực phát triển CNCL, và cấp ngân sách hoặc không cấp ngân sách nhưng cam kết đầu ra. Chương trình tên lửa của chúng ta là thực hiện theo cách doanh nghiệp tự bỏ tiền nghiên cứu, nhà nước cam kết mua nếu đạt tính năng tương đương và giá thấp hơn so với nhập ngoại. Còn chương trình sản xuất chip bán dẫn lại theo cách nhà nước cấp ngân sách. Các chương trình lớn khác như như lò hạt nhân module nhỏ, vũ trụ, lòng đất có thể làm theo cách này.

3. Nhà nước là người mua đầu tiên. Cách này áp dụng với các sản phẩm CNCL chưa có thị trường lớn, công nghệ lại khá phức tạp. Cần nhà nước hỗ trợ nghiên cứu và sau đó là người mua đầu tiên. Nhà nước xác định sản phẩm hoặc bài toán CNCL, mời các doanh nghiệp/viện/trường/startup tham gia. Không chỉ định ai. Chọn 3-5 nhóm làm sản phẩm mẫu, rồi giữ lại 1-2 đội có sản phẩm mẫu tốt nhất để tài trợ làm tiếp đến sản phẩm thương mại. Nếu công nghệ đạt yêu cầu, nhà nước thành người mua đầu tiên, tạo thành thị trường đầu tiên cho doanh nghiệp. Nhà nước đóng vai người mua đầu tiên là một trong những công cụ rất mạnh để phát triển CNCL. Các nước đã thành công với cách này là Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU. Cách này có thể áp dụng với vệ tinh tầm thấp, chế biến đất hiếm, robot nông nghiệp.

4. Phát triển CNCL cần sự đồng hành của người dùng

Sản phẩm CNCL cần có môi trường thử nghiệm, sự phản hồi liên tục của người dùng, đồng sáng tạo của người dùng. Có nghĩa là người dùng tham gia từ đầu, không phải xuất hiện ở cuối. Sự tham gia tích cực, hiệu quả và từ đầu của các đơn vị sử dụng sẽ góp phần quan trọng tạo nên thành công của các sản phẩm chiến lược. Bởi vậy, chương trình CNCL phải được thiết kế có sự tham gia của người dùng từ đầu.

Thứ tư: Ban hành kế hoạch hành động và giao nhiệm vụ

Xác định từng sản phẩm CNCL, từng công nghệ lõi sẽ phát triển theo cách nào, giao ai, bao giờ xong, cùng các điều kiện đi kèm như nhu cầu thị trường, nhà nước là người mua đầu tiên, ngân sách.

Sau khi mục tiêu, lộ trình, tiêu chuẩn, cách làm, cách đánh giá, thị trường và ngân sách đã được xác định thì việc giao bộ ngành chủ trì phát triển các sản phẩm CNCL là nên làm. Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN) giữ vai trò điều phối quốc gia, kiến trúc, thiết kế chương trình CNCL, phân bổ ngân sách và đánh giá hiệu quả.

Thứ năm: Ban hành bộ tiêu chí đánh giá

Xác định bộ tiêu chí đánh giá tác động của CNCL đối với kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả của chương trình CNCL, hay gọi là hạch toán như lời của Tổng Bí thư Tô Lâm, là việc bắt buộc phải làm.

Tiêu chí phải được thiết kế theo 4 tầng: Input (đầu vào) - Output (đầu ra trực tiếp, như bài báo, công nghệ) - Outcome (kết quả, như doanh thu) - Impact (tác động, như năng suất, tăng trưởng). Chương trình CNCL phải được đánh giá theo bộ tiêu chí phản ánh đầy đủ kết quả từ nghiên cứu đến thị trường, làm cơ sở cho việc phân bổ, điều chỉnh và giám sát nguồn lực.

Một số việc cần làm ngay

Thứ nhất, đối với các sản phẩm CNCL đã được các doanh nghiệp Việt Nam phát triển đạt tiêu chuẩn, cần có ngay chương trình mua sắm của chính phủ, và chính sách dùng hàng Việt Nam để tạo thị trường cho các sản phẩm CNCL này, như UAV, camera AI, 5G, trợ lý ảo.

Thứ hai, cho phép hình thành một số khu thử nghiệm đặc biệt, tại đây các thử nghiệm không phải xin phép. Các sandbox hiện nay rất chậm vì các thủ tục xin phép và mọi người cũng ngại quyết.

Thứ ba, ở cấp bộ ngành và địa phương, cần hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và giao các trung tâm này đặt hàng doanh nghiệp/viện trường giải quyết các bài toán lớn của bộ ngành và địa phương góp phần trực tiếp vào tăng trưởng hai con số, chủ yếu theo cách chính quyền tạo thị trường và chính quyền là người mua đầu tiên. Để tránh trùng lặp và phổ biến nhanh ra toàn quốc các giải pháp thành công, nhà nước thống nhất một nền tảng số dùng chung để quản lý các bài toán và giải pháp.

Thứ tư, về phân bổ ngân sách khoa học công nghệ. Hiện nay, các bộ ngành vẫn phải đăng ký danh mục đề tài qua Bộ KH&CN rồi qua Bộ Tài chính cấp tiền, có đợt 1/đợt 2, tiền đợt 2 về đến người làm có khi đến tháng 6, tháng 7. Chúng ta có thể đổi mới bằng cách cấp một cục - gọi là block funding - vào thẳng quỹ khoa học công nghệ của các bộ ngành, ngay từ đầu năm, để họ chủ động phát triển công nghệ ứng dụng giải quyết các bài toán ngành. Bộ KH&CN giữ nền tảng số quốc gia quản lý các đề tài để tránh trùng lặp, đánh giá hiệu quả, và đảm bảo phù hợp chiến lược khoa học công nghệ từng giai đoạn. Đây là xu thế thế giới, nó giảm đến 80% thủ tục, tăng trách nhiệm các bộ/ngành, gắn được khoa học công nghệ với các bài toán của từng ngành. Quỹ KH&CN quốc gia thuộc Bộ KH&CN sẽ tập trung vào các nghiên cứu cơ bản, khoa học nền tảng, các đề tài liên ngành, và chương trình CNCL.

Nhà nước tạo ra việc lớn, bài toán quốc gia phải đủ rõ về mục tiêu, quy mô, người mua và mức độ tự chủ, tạo ra thị trường lớn, cơ chế tài chính thông thoáng, nhân sự linh hoạt, xây dựng hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ chế phân chia lợi ích phù hợp, và việc lớn thì giao tổng thầu công nghệ, thì chúng ta sẽ thu hút được tinh hoa khoa học công nghệ toàn cầu tham gia giải quyết các bài toán lớn của Việt Nam, giúp Việt Nam phát triển và tự chủ CNCL.

Vừa qua, việc triển khai chương trình CNCL chưa được như mong muốn và kỳ vọng lý do chính là do cách tiếp cận, cách thiết kế chương trình chưa tốt, hơn là do thể chế. Nhưng 9 tháng qua đã giúp chúng ta hình thành ra con đường, cách thiết kế chương trình CNCL hiệu quả hơn, như đã trình bày ở trên, để thời gian tới sẽ tạo ra sự thay đổi về chất.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng

Nguồn: https://vnexpress.net/hinh-dung-con-duong-cach-thiet-ke-chuong-trinh-cong-nghe-chien-luoc-5056633.html