Trong kỷ nguyên của những hệ điều hành hiện đại, việc tắt hay khởi động lại máy tính dường như đã trở thành một khái niệm xa lạ. Người dùng có xu hướng ưu tiên chế độ Ngủ (Sleep) để có thể quay lại công việc tức thì. Tuy nhiên, liệu việc để chiếc PC chạy liên tục hàng tuần, hàng tháng có thực sự vô hại như chúng ta vẫn tưởng?
Dù các hệ điều hành ngày nay đã cực kỳ thông minh, chúng vẫn không thể tránh khỏi hiện tượng rò rỉ bộ nhớ (memory leak). Đây là tình trạng các phần mềm chiếm dụng RAM nhưng ‘quên’ giải phóng sau khi sử dụng xong. Kết quả là sau một thời gian dài không khởi động lại, chiếc máy tính của bạn bỗng trở nên chậm chạp, ứng dụng phản hồi kém và hiện tượng giật lag bắt đầu xuất hiện dày đặc.
Dựa trên các cuộc thảo luận sôi nổi từ cộng đồng công nghệ (như Reddit), một sự đồng thuận đã được đưa ra: Hãy khởi động lại máy tính ít nhất một lần mỗi tuần. Việc Restart không chỉ đơn giản là tắt đi bật lại; nó là một quá trình ‘thanh lọc’ hệ thống:
Tuy nhiên, không phải chiếc máy nào cũng giống nhau. Đối với những dòng PC cấu hình thấp, việc tắt máy (Shut down) mỗi ngày là cực kỳ cần thiết để duy trì sự ổn định. Ngược lại, những ‘cỗ máy chiến game’ với lượng tài nguyên dồi dào thường có khả năng tự xử lý các tiến trình lỗi tốt hơn, cho phép chúng hoạt động bền bỉ hơn mà không cần khởi động lại thường xuyên.
Nếu bạn là người dùng có những công việc chuyên biệt, hãy tập thói quen Restart vào cuối mỗi ngày. Đối với người dùng laptop, thay vì chỉ gập máy lại, thỉnh thoảng hãy thực hiện một lệnh tắt máy hoàn toàn để bảo vệ tuổi thọ linh kiện và tiết kiệm năng lượng. Đừng đợi đến khi máy tính ‘đứng hình’ mới tìm cách cứu vãn; hãy chủ động Restart để chiếc PC luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động cao nhất.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đầu tuần trước, Apple bất ngờ công bố mọi thiết bị của hãng, trừ iPhone, Apple Watch và AirPods, đều nâng giá cao hơn 15-25% so với trước đó. Nguyên nhân được viện dẫn là chi phí linh kiện chip nhớ ngày càng cao. CEO Tim Cook thậm chí nói với WSJ rằng tác động của nó như "trận lụt trăm năm có một", rằng ông "chưa chứng kiến điều gì tương tự trong 40 năm trong ngành".
Fortune và The Verge cùng đánh giá động thái của Apple "gây chấn động", bởi họ vốn luôn được chuỗi cung ứng ưu tiên, cho thấy thị trường chip nhớ khắc nghiệt hơn nhiều so với vẻ bề ngoài. Truyền thông phương Tây đặt tên cho cuộc khủng hoảng là RAMageddon - ngày tận thế của RAM.
Không riêng Apple, thị trường thiết bị điện tử tiêu dùng ghi nhận hàng loạt hãng công nghệ khác tăng giá sản phẩm. Microsoft thông báo tăng giá máy chơi game Xbox thêm 100-150 USD tùy từng phiên bản, đồng thời ngừng bán mẫu bộ nhớ 2 TB cao cấp nhất. Dell, HP, Lenovo và Asus điều chỉnh danh mục sản phẩm bằng cách nâng giá hoặc giảm dung lượng bộ nhớ. Ở mảng smartphone, các hãng như Samsung, Xiaomi, Oppo, Vivo, Honor và Huawei đưa ra mức giá khởi điểm cao hơn cho một số dòng điện thoại mới.
Giữa tháng 5, Goldman Sachs cảnh báo thị trường chip nhớ toàn cầu đang đối mặt với sự mất cân bằng cung cầu nghiêm trọng nhất kể từ năm 2011 với nguyên nhân liên quan đến AI. Ngân hàng đầu tư này dự báo tình trạng thiếu hụt cả DRAM và NAND flash sẽ tiếp diễn và trầm trọng hơn, kéo dài đến năm 2028 do nguồn cung khó theo kịp nhu cầu không ngừng tăng cao của các trung tâm dữ liệu.
Chiếc đĩa cho "gã khổng lồ háu ăn"
Trong nhiều năm, các loại chip nhớ như DRAM và NAND Flash chủ yếu phục vụ máy chủ doanh nghiệp, máy tính cá nhân, smartphone, bộ định tuyến wifi và các thiết bị điện tử tiêu dùng khác. Nhu cầu được đánh giá tương đối ổn định, thậm chí dư thừa và ngày càng rẻ do công nghệ sản xuất liên tục cải tiến, theo Reuters.
Dù vậy, sự ổn định dần biến mất từ cuối năm 2025, khi hầu hết hệ thống AI như ChatGPT của OpenAI, Claude của Anthropic hay Gemini của Google chuyển hình thức từ xử lý sang suy luận và cần nhiều bộ nhớ hơn. Cũng từ đây, thị trường điện tử tiêu dùng rơi vào khó khăn.
Bộ nhớ là một trong hai thành phần quan trọng nhất trên bất kỳ hệ thống máy tính nào. Nếu như CPU đóng vai trò "đầu não" của thiết bị và xử lý lượng lớn thông tin với tốc độ cực nhanh, bộ nhớ là nơi dữ liệu được lưu trữ, cung cấp cho bộ xử lý, giống như chiếc đĩa đựng thức ăn.
Vấn đề trở nên trầm trọng khi các trung tâm dữ liệu AI ưa chuộng loại bộ nhớ băng thông cao (HBM) - loại chuyên dụng xếp chồng nhiều chip lên nhau, cho phép đạt thông lượng cao hơn phục vụ AI suy luận. HBM có biên lợi nhuận rất cao, nên các nhà sản xuất quyết định dồn lực sản xuất và đầu tư kỹ thuật cho mảng này. Đồng nghĩa, họ phải giảm chú trọng vào DRAM và NAND thông thường.
Hệ quả là không đủ "đĩa" đựng thức ăn cho tất cả "gã khổng lồ háu ăn", theo Fortune. Các công ty điện toán đám mây đang chi hàng trăm tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu AI và thâu tóm một lượng lớn nguồn cung bộ nhớ HBM, còn nhà sản xuất máy tính, điện thoại, thiết bị tiêu dùng tranh giành phần nhỏ còn lại.
"Sản xuất chip nhớ đang trở thành một cuộc chơi có tổng bằng không", nghiên cứu về khủng hoảng bộ nhớ được Deutsche Bank công bố ngày 18/6 nêu. "Cứ mỗi tấm wafer thêm cho HBM và máy chủ AI, nguồn cung cho điện thoại, máy tính và ôtô lại bị rút bớt. Tình trạng này đẩy giá bộ nhớ tăng và tác động đến nhiều ngành kinh tế. Lúc này, chip nhớ không còn là mặt hàng thông thường, mà trở thành biến số kinh tế vĩ mô rõ rệt".
Bốn giai đoạn khan hiếm
Theo Tom's Hardware, có thể chia cuộc khủng hoảng chip nhớ thành bốn giai đoạn. Đầu tiên vào cuối 2025 khi các hãng như Samsung, SK Hynix hay Micron bắt đầu giảm sản lượng DDR4, NAND phổ thông để chuyển sang HBM với giá "nhích" nhẹ.
Đến quý I/2026, dữ liệu do công ty nghiên cứu thị trường TrendForce ghi nhận cho thấy giá DRAM tăng tới 90-95% so với cùng kỳ 2025, gây "mất cân bằng cung cầu nghiêm trọng hơn dự kiến". Giới đầu cơ bắt đầu gom chip, còn một số hãng điều chỉnh nhẹ giá sản phẩm. Xiaomi 17 Ultra ra mắt cao hơn 500 tệ so với thế hệ trước. Chủ tịch Xiaomi Lu Weibing khi đó thừa nhận chi phí linh kiện gây áp lực trực tiếp lên giá bán. Tình trạng tương tự cũng diễn ra với các dòng máy cao cấp của Vivo và Oppo.
Giai đoạn thứ ba rơi vào tháng 4-5, khi các nhà sản xuất máy tính bắt đầu đưa ra cảnh báo đến toàn ngành do giá DRAM tiếp tục tăng thêm 58-63%, còn NAND là 70-75%. Phần lớn sản lượng NAND Flash đổ dồn vào các ổ cứng SSD dành cho doanh nghiệp. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn cũng đang "vét sạch nguồn cung" thông qua thỏa thuận dài hạn, khiến thị trường điện tử tiêu dùng rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng.
Kể từ tháng 6, vấn đề không còn nằm ở giá bán khi lĩnh vực điện tử tiêu dùng ghi nhận tình trạng thiếu hàng, thiếu khả năng phân phối sản lượng và không thể ký hợp đồng. Nhiều doanh nghiệp nhỏ gần như không mua được chip vì các nhà sản xuất ưu tiên đối tác AI hoặc hợp đồng dài hạn.
Reuters đánh giá, lợi nhuận HBM cao hơn khiến các công ty sản xuất chip nhớ ưu tiên dòng này, giúp họ bước vào thời kỳ "trăng mật" kéo dài nhờ cơn sốt AI. Micron Technology đạt doanh thu 41,46 tỷ USD trong quý tài chính III/2026, cao gấp bốn lần cùng kỳ năm trước, còn cổ phiếu tăng 700% trong một năm qua. Giá cổ phiếu của SK Hynix cũng tăng 400%, còn Samsung Electronics lần đầu đạt mức vốn hóa trên 1.000 tỷ USD nhờ lợi nhuận cao năm qua.
Ngày 25/6, Samsung, SK Hynix và Micron bị 17 nguyên đơn khởi kiện tại Tòa án Quận ở bắc California (Mỹ) với cáo buộc thông đồng hạn chế nguồn cung DRAM nhằm đẩy giá tăng 700% trong bốn năm. Đơn kiện cho rằng ba nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, hiện chiếm 90% thị phần DRAM toàn cầu, đã đồng loạt chuyển năng lực sản xuất sang HBM phục vụ AI, qua đó cắt giảm sản lượng DDR3 và DDR4, khiến nguồn cung can kiệt. Nguyên đơn nhắc lại việc Samsung và SK Hynix cũng từng thừa nhận tham gia vụ thông đồng ấn định giá DRAM hồi năm 2005, trong đó SK Hynix bị phạt 185 triệu USD, đồng thời yêu cầu tòa ban hành lệnh cấm và bồi thường gấp ba lần thiệt hại.
Khó khăn tiếp diễn
Đối với các nhà sản xuất phần cứng, câu hỏi lớn hiện nay là khủng hoảng chip nhớ sẽ tác động như thế nào đến hoạt động kinh doanh và tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn ra sao.
Nghiên cứu của Gartner tháng 2 cho thấy, chi phí bộ nhớ tăng cao hơn dự kiến làm giảm 10,4% lượng xuất xưởng PC và 8,4% smartphone toàn cầu trong năm 2026, đồng thời dự báo giá của chúng tăng 17% và 13% tương ứng so với năm ngoái. "Với cầu vượt quá cung cùng tình trạng khan hiếm, tăng giá không thể tránh khỏi", nhà phân tích Ranjit Atwal của Gartner nói với CNBC. "Người tiêu dùng sẽ là bên gánh chịu hậu quả".
Theo WSJ, các nhà sản xuất chip nhớ đang gấp rút bổ sung dây chuyền mới nhưng chưa thể đáp ứng một sớm một chiều do cần chi phí hàng tỷ USD và nhiều năm xây dựng. Giới phân tích dự đoán, tình trạng thiếu hụt và giá tăng cao sẽ tiếp diễn trong vài năm tới. Deutsche Bank dự đoán nguồn cung chỉ ổn định sau năm 2028, trong khi Phố Wall dự báo giá bộ nhớ sẽ tăng 30-40% trong quý IV/2026 và thêm 40-45% vào năm 2027.
Nhà phân tích Atwal nhận định, chi phí leo thang có thể khiến người dùng giữ thiết bị đang dùng lâu hơn, tức thời gian nâng cấp kéo dài. Họ sẽ phải thỏa hiệp với bản thân về những gì họ cần, còn nhà sản xuất sẽ gặp khó khi muốn thu hút khách hàng bằng tính năng mới do giá bán quá cao.
Jon Gold, Phó chủ tịch phụ trách chuỗi cung ứng và chính sách hải quan của Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF), có quan điểm tương tự. Ông cho rằng xu hướng này có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt thiết bị điện tử tiêu dùng bên cạnh nguy cơ tăng giá, khiến thị trường dần bất ổn vài năm tới.
Đầu tháng 6, liên minh người dùng do NRF dẫn đầu viết thư cho Bộ Tài chính và Bộ Thương mại Mỹ, yêu cầu chính phủ xem xét "sự mất cân bằng cấp bách" của chip nhớ cùng "khả năng nâng giá đáng kể và kéo dài" của thiết bị điện tử tiêu dùng. Nhóm kêu gọi chính phủ hợp tác với nhà sản xuất và đối tác nhằm "bảo vệ người dùng, người lao động và các doanh nghiệp thuộc mọi quy mô khỏi những thiệt hại".
Mashable nhận định, cuộc khủng hoảng chip nhớ cho thấy AI đã trở thành yếu tố chi phối bất kỳ thị trường nào liên quan, chẳng hạn GPU hay năng lượng trước đó. Với thị trường tiêu dùng, hệ quả là giá thiết bị điện tử có thể tăng khi chi phí bộ nhớ tiếp tục leo thang, ít nhất trong 1-2 năm tới.
Tin Gốc: Vnexpress
Trước đây, khi bước vào các cửa hàng điện tử, người tiêu dùng thường bị thu hút bởi những chiếc TV màn hình cong với những lời mời chào như "sản phẩm cao cấp nhất". Công nghệ này sử dụng một tấm cứng tích hợp các chip LED giúp tạo ra độ cong theo ý muốn của nhà sản xuất, từ đó mang lại trải nghiệm xem sâu sắc hơn. Tuy nhiên, dòng sản phẩm này đã âm thầm biến mất trong những năm gần đây khiến không ít người cảm thấy thắc mắc.
Một trong những vấn đề lớn nhất của TV màn hình cong là góc nhìn. Khi người xem đứng thẳng trước màn hình, họ có thể tận hưởng trải nghiệm hình ảnh sống động. Tuy nhiên, nếu nhìn từ các góc độ khác, như khi ngồi ở cuối ghế sofa hay làm việc nhà, hình ảnh trở nên khó chịu và không còn hấp dẫn. Kết quả là TV màn hình cong không phù hợp cho những buổi xem phim cùng gia đình hay bạn bè khi trải nghiệm xem chung là điều mà nhiều người mong muốn.
Tuy nhiên, công nghệ màn hình cong vẫn tồn tại và được ưa chuộng trong lĩnh vực màn hình máy tính để bàn và chơi game. Màn hình cong siêu rộng mang lại trải nghiệm đắm chìm, tầm nhìn rộng hơn và diện tích hiển thị lớn hơn, phù hợp với việc sử dụng ở khoảng cách gần và vị trí cố định.
Độ cong của màn hình máy tính thực sự là một yếu tố công thái học giúp người dùng dễ dàng quan sát nhiều ứng dụng mà không cần phải cử động cổ nhiều. Hiện nay, người dùng có thể tìm thấy những màn hình siêu rộng với giá cả phải chăng mang lại hiệu suất chơi game tuyệt vời.
Mặc dù TV màn hình cong đã gần như biến mất khỏi thị trường nhưng vẫn có những lý do thuyết phục để công nghệ này tiếp tục tồn tại trong các lĩnh vực khác.
Nguồn: https://thanhnien.vn/ly-do-khien-tv-man-hinh-cong-bien-mat-185260412094731949.htm
“Trái đắng” từ quảng cáo AI
Lướt TikTok trong lúc nghỉ trưa, chị Ngân Hà (48 tuổi) bị thu hút bởi một video quảng cáo chiếc dao gọt rau củ đa năng.
Trong video, sản phẩm có thiết kế hiện đại, được quảng cáo là chỉ cần kéo nhẹ vài lần là rau củ sẽ ra những sợi đều tăm tắp.
“Dao đa năng có tận hai mặt, một bên để gọt vỏ, bên còn lại có thể bào sợi nhanh chóng. Đặc biệt có khả năng thái mỏng thịt dễ dàng, rất tiện để nấu ăn”, chị Hà nhớ lại lời quảng cáo trong video.
Hình ảnh những bắp cải được bào dễ dàng, đẹp mắt cùng phần giới thiệu hấp dẫn khiến chị quyết định đặt mua ngay hai chiếc với giá gần 150.000 đồng.
Tuy nhiên, khi nhận hàng và sử dụng thực tế, chị nhanh chóng nhận ra sản phẩm không giống như những gì được quảng cáo.
Theo chị, chiếc dao vẫn có thể dùng để gọt vỏ rau củ hoặc mở nắp chai. Thế nhưng, công dụng được nhấn mạnh nhất trong quảng cáo là bào sợi lại không hoạt động được.
Chị Hà chia sẻ: “Chiếc dao gần như không thể bào mượt mà được như quảng cáo. Tôi thử nhiều cách nhưng rau củ liên tục bị đứt vụn, không thể tạo thành những sợi đều đẹp như trong video”.
Thắc mắc về chất lượng sản phẩm, chị Hà quay lại tìm video quảng cáo và đọc phần bình luận. Lúc này, chị mới biết đoạn video mình xem được tạo bằng AI.
Dưới phần bình luận, nhiều người dùng khác cũng phản ánh trải nghiệm tương tự khi mua sản phẩm.
Không chỉ riêng trường hợp trên, ngày càng có nhiều người tiêu dùng phản ánh việc bị thu hút bởi những video quảng cáo do AI tạo ra với hình ảnh sản phẩm hoạt động hoàn hảo nhưng trải nghiệm thực tế sau khi nhận hàng lại hoàn toàn khác xa những gì được thể hiện.
Chị Hà còn cho biết, video quảng cáo có hình ảnh và chuyển động rất chân thực, khiến chị không hề nghi ngờ đó là nội dung được tạo bằng AI.
Đây cũng là tình trạng mà nhiều người, điển hình là người lớn tuổi đang gặp phải khi các video AI ngày càng giống với cảnh quay thực tế, khiến việc nhận biết trở nên khó khăn hơn.
AI có thể làm đẹp quảng cáo nhưng không được làm sai lệch sự thật
Theo ThS Nguyễn Lê Đình Quý, chuyên gia trong lĩnh vực Truyền thông Marketing, AI đang giúp việc sản xuất hình ảnh và video quảng cáo trở nên nhanh chóng, hấp dẫn hơn.
Dẫu vậy, một số đơn vị bán hàng lại sử dụng công nghệ này để “tô hồng” sản phẩm vượt xa thực tế. Điều này dễ khiến người tiêu dùng hiểu sai về chất liệu, màu sắc, kích thước hoặc công dụng của sản phẩm.
Chuyên gia cho rằng AI nên được sử dụng như công cụ hỗ trợ sáng tạo thay vì thay thế sự thật. Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng như hình ảnh sản phẩm, trải nghiệm sử dụng hay đánh giá chất lượng vẫn cần được thể hiện bằng nội dung thực tế.
“AI có thể giúp quảng cáo hấp dẫn hơn nhưng không nên làm sai lệch bản chất sản phẩm. Điều người tiêu dùng cần nhất vẫn là thông tin trung thực để đưa ra quyết định mua sắm chính xác”, vị chuyên gia nhận định.
Các đơn vị kinh doanh cần minh bạch khi sử dụng AI trong quảng cáo, đồng thời kết hợp với hình ảnh, video và phản hồi thực tế từ khách hàng để duy trì niềm tin.
Bên cạnh đó, theo chị Nguyễn Thị Trang, chuyên gia trong lĩnh vực AI, các đơn vị kinh doanh cần minh bạch về việc sử dụng AI bằng cách gắn nhãn hoặc thông báo rõ ràng đối với những quảng cáo được tạo hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ này.
Điều đó không chỉ giúp người tiêu dùng có thêm thông tin để đánh giá nội dung mà còn hạn chế nguy cơ hiểu nhầm giữa hình ảnh minh họa và sản phẩm thực tế.
Tại Việt Nam, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đã chính thức có hiệu lực. Vì vậy, yêu cầu minh bạch đối với nội dung do AI tạo ra cũng trở nên quan trọng hơn.
Từ thực trạng trên, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng cần tỉnh táo trước những video quảng cáo có hình ảnh quá hoàn hảo hoặc công dụng được thể hiện một cách “thần kỳ”.
Thay vì chỉ dựa vào nội dung quảng bá, người mua nên tham khảo đánh giá từ khách hàng đã sử dụng, kiểm tra hình ảnh thực tế và đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau trước khi đưa ra quyết định.
Bên cạnh đó, cần chủ động trang bị kiến thức về AI để nhận diện các nội dung được tạo hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ này.
Những video AI thường có độ nét không đồng đều, chuyển động thiếu tự nhiên, giọng nói méo hoặc đơn điệu, hình ảnh miệng không khớp với lời nói, cũng như các chi tiết thay đổi bất thường giữa các khung hình.
Tin Gốc: Dân Trí