Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng – Cục trưởng Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam, Trưởng đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng – đã có bài phát biểu tham luận tại phiên toàn thể trong khuôn khổ chương trình nghị sự hội nghị Mạng lưới các Trung tâm Gìn giữ hòa bình ASEAN (APCN) lần thứ 10, với chủ đề “Nâng cao năng lực sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình thông qua huấn luyện”.
Hội nghị diễn ra từ ngày 4 đến 8-5 tại Philippines theo hình thức trực tuyến.
Phát biểu tham luận, Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng đánh giá cao tầm quan trọng và ý nghĩa của hội nghị lần này.
Bởi diễn đàn là cơ chế quan trọng giúp ASEAN duy trì hợp tác, nâng cao năng lực huấn luyện để đóng góp hiệu quả hơn cho hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, trong bối cảnh đối mặt nhiều thách thức như khủng hoảng thanh khoản, cắt giảm ngân sách, lực lượng và môi trường an ninh phức tạp với các mối đe dọa phi truyền thống gia tăng.
Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng nhấn mạnh chất lượng huấn luyện là yếu tố then chốt. Đồng thời chia sẻ một số kinh nghiệm như trong huấn luyện chuẩn bị năng lực cho lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Ông cho biết Việt Nam đã chủ động, tích cực nâng cao năng lực tự chủ, chuẩn hóa các khóa huấn luyện chuyên sâu đạt chuẩn quốc tế.
Đến nay, Việt Nam đã có Trung tâm Huấn luyện cấp cứu chấn thương nâng cao (ITLS) đạt chuẩn quốc tế đầu tiên tại Đông Nam Á và vừa qua đã được Cục Hoạt động hòa bình Liên hợp quốc trao chứng nhận Khóa huấn luyện Sĩ quan tham mưu Liên hợp quốc (UNSOC) đạt chuẩn huấn luyện tiền triển khai của Liên hợp quốc.
Trên cơ sở đó, trung tâm huấn luyện của cục đang được phát triển thành cơ sở huấn luyện chất lượng cao, có uy tín trong khu vực và quốc tế.
Tại hội nghị, các đại biểu đánh giá cao tham luận của Việt Nam với nhiều kinh nghiệm thiết thực, phía Philippines cũng đề nghị Việt Nam cử đội giảng viên cơ động chia sẻ kinh nghiệm trong khu vực…
Hội nghị cũng bàn phương hướng hoạt động APCN năm 2026 và thời gian tới, tiếp tục khẳng định vai trò cơ chế hợp tác hiệu quả trong kết nối, điều phối, nâng cao năng lực giữa các Trung tâm Gìn giữ hòa bình ASEAN, góp phần tăng cường hợp tác và đóng góp vào xây dựng Cộng đồng ASEAN, thúc đẩy hợp tác đa phương về gìn giữ hòa bình.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 28-6, Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Markwayne Mullin đã khuyên những người nhập cư đang ở Mỹ theo quy chế bảo vệ tạm thời (TPS) nên tìm cách xin thường trú (hay còn gọi là "thẻ xanh") hoặc trở về quê hương.
Phát biểu trên Đài CNN, ông Mullin nói chính quyền sẽ hỗ trợ những người này hồi hương.
"Hoặc là cố gắng hoàn tất thủ tục giấy tờ để ở lại theo diện thường trú nhân, hoặc chúng tôi sẽ giúp các bạn trở về nước", ông nói.
Theo ông Mullin, chính quyền sẽ cấp vé máy bay kèm khoảng 2.100 USD để hỗ trợ người hồi hương ổn định cuộc sống. Ông nhấn mạnh quy chế bảo vệ tạm thời "đúng như tên gọi của nó, không phải là quy chế thường trú".
Phát biểu trên được đưa ra sau khi Tòa án tối cao Mỹ ra phán quyết cho phép chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tước quy chế nhân đạo của hàng trăm nghìn người nhập cư Haiti và Syria tuần trước.
Quy chế này vốn giúp họ tránh bị trục xuất về những nước đang chìm trong xung đột và đói nghèo.
Luật liên bang Mỹ cho phép cấp quy chế cư trú hợp pháp tạm thời cho người chạy trốn khỏi chiến tranh, thảm họa hoặc các điều kiện khắc nghiệt khác.
Mỹ lần đầu cấp TPS cho người Haiti sau trận động đất năm 2010 và cho người Syria sau khi nước này rơi vào nội chiến năm 2012.
Dù chính quyền đang xúc tiến chấm dứt các quy chế này, Bộ Ngoại giao Mỹ hiện vẫn khuyến cáo công dân không nên đến Haiti hay Syria do tình trạng bạo lực, tội phạm...
Sáng sớm 28.5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ của Mỹ mà IRGC cho là địa điểm tiến hành cuộc tấn công vào TP.Bandar Abbas thuộc miền nam Iran trước đó, theo AFP dẫn lại thông tin từ Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB. IRGC không nêu rõ tên căn cứ Mỹ bị nhắm mục tiêu, trong khi Kuwait thông báo đã đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào sáng 28.5.
IRGC đưa ra tuyên bố trên vài giờ sau khi một quan chức Mỹ tiết lộ quân đội nước này đã bắn hạ 4 UAV của Iran và không kích một trung tâm điều khiển ở TP.Bandar Abbas, đồng thời mô tả hành động này là "hoàn toàn mang tính phòng thủ". Cuộc tấn công mới diễn ra chỉ vài ngày sau khi quân đội Mỹ tập kích một số địa điểm phóng tên lửa và tàu rải thủy lôi trong cùng khu vực.
Phát biểu tại cuộc họp ở Nhà Trắng hôm 27.5, Tổng thống Trump cho hay ông chưa hài lòng với những đề nghị của Iran và ông không vội vàng đạt được một thỏa thuận để chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông, theo Reuters. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định ông không lo ngại về những hậu quả chính trị của một cuộc xung đột kéo dài với Iran, và cảnh báo rằng các nhà lãnh đạo Iran đã tính toán sai lầm nếu họ nghĩ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 sẽ buộc ông phải nhượng bộ để đạt thỏa thuận đình chiến.
Tổng thống Trump cũng bác bỏ bản tin của đài truyền hình nhà nước Iran về một bản dự thảo không chính thức của thỏa thuận khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz về mức trước xung đột trong vòng một tháng, và Iran sẽ cùng Oman quản lý giao thông ở tuyến đường thủy quan trọng này. Ông Trump nhấn mạnh không quốc gia nào sẽ kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo: "Oman sẽ hành xử giống như các bên khác hoặc chúng ta sẽ phải khiến họ nổ tung".
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 28.5 tuyên bố Tehran sẽ "thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia" và lên án những gì ông gọi là "lời lẽ đe dọa của các quan chức Mỹ đối với Iran và một số quốc gia trong khu vực", theo AFP.
Giữa lúc xung đột Trung Đông chưa rõ lối thoát, chuyện kho tên lửa Mỹ trở thành đề tài bàn luận. Trong bài phân tích công bố hôm 27.5, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS, Mỹ) ước tính Mỹ đã phóng hơn 1.000 tên lửa Tomahawk, vượt xa mức mua sắm trung bình hằng năm 86 quả trong thập niên qua, và việc bổ sung có thể kéo dài đến năm 2030 hoặc 2031. CSIS cũng khẳng định có tới 290 tên lửa đánh chặn thuộc Hệ thống phòng thủ khu vực tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đã được sử dụng, và kho dự trữ loại tên lửa này chỉ trở lại mức trước đó vào giữa hoặc cuối năm 2029. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng thừa nhận việc bổ sung kho vũ khí của Lầu Năm Góc sẽ mất "nhiều tháng và nhiều năm", tùy thuộc vào hệ thống cụ thể, nhưng nhấn mạnh quá trình này đang được tiến hành.
Trong chiến dịch Epic Fury do Mỹ phát động chống Iran từ ngày 28.2, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuyên bố hơn 12.000 mục tiêu đã bị tấn công, theo chuyên trang MilitaryTimes ngày 28.5. Lầu Năm Góc chưa công khai quy mô vũ khí đã sử dụng trước khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran có hiệu lực vào ngày 8.4.
Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh trung ương Mỹ (CENTCOM), cho biết lực lượng nước này đã đánh chìm 6 tàu của IRGC khi chúng tìm cách cản trở nhiệm vụ hộ tống tàu qua eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó nói con số này là 7 tàu.
Tuy nhiên, Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB ngày 5.5 dẫn lời một chỉ huy quân sự giấu tên cho biết kết quả điều tra ban đầu cho thấy không có tàu IRGC nào bị trúng đạn. Thay vào đó, lực lượng Mỹ đã "tấn công 2 thuyền nhỏ chở dân thường" đang di chuyển từ Khasab (Oman) về phía Iran ngày 4.5, khiến 5 hành khách thiệt mạng. Tehran khẳng định Washington "phải chịu trách nhiệm" về vụ việc.
Căng thẳng leo thang trong bối cảnh Mỹ triển khai chiến dịch "Dự án tự do" nhằm mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz - khu vực bị Iran phong tỏa sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28.2. Chiến dịch này được cho là đã làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được giữa 2 bên ngày 8.4, theo Al Jazeera.
Phát biểu ngày 5.5, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho rằng "một phương trình mới tại eo biển Hormuz đang hình thành", đồng thời cáo buộc Mỹ và đồng minh làm suy yếu an ninh hàng hải khu vực. Phía Iran thường xuyên cảnh báo các tàu thương mại không được đi qua eo biển nếu chưa được phép, đồng thời đe dọa tấn công lực lượng Mỹ nếu tiếp cận khu vực.
Cùng ngày, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cáo buộc Iran đã tấn công một tàu chở dầu của nước này bằng máy bay không người lái, đồng thời phóng 15 tên lửa đạn đạo và 4 UAV vào lãnh thổ UAE, theo Reuters.
Bình luận về vụ việc, một quan chức quân sự Iran khẳng định: "Iran không hề có kế hoạch tấn công các cơ sở dầu mỏ nói trên từ trước, và những gì đã xảy ra là kết quả của hành động phiêu lưu quân sự của Mỹ nhằm tạo ra một lối đi cho việc vận chuyển trái phép các tàu thuyền qua các tuyến đường thủy bị hạn chế của eo biển Hormuz".
Trong khi đó, quân đội Mỹ cho biết 2 tàu mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz ngày 4.5 với sự hỗ trợ của tàu khu trục. IRGC phủ nhận thông tin này, song hãng vận tải biển toàn cầu Maersk sau đó xác nhận tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ đã rời Vịnh Ba Tư qua eo biển với sự hộ tống của quân đội Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn ngày 4.5, Tổng thống Trump từ chối xác nhận thỏa thuận ngừng bắn với Iran còn hiệu lực hay không, nhưng cho rằng xung đột có thể kéo dài thêm "2 đến 3 tuần". Ông cũng tuyên bố Mỹ đang "kiểm soát" eo biển Hormuz trong khuôn khổ chiến dịch hiện tại.
Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu - đã khiến giá dầu và phân bón tăng vọt, đồng thời làm dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái toàn cầu và tình trạng khẩn cấp về lương thực, theo Al Jazeera.
