Hôm 7/7, Lorenzo Salgado Araujo, người nhập cư mang quốc tịch Mexico, lái xe van trắng chở em trai và hai đồng nghiệp đến công trường xây dựng ở Houston, Texas. Các đặc vụ thuộc Cơ quan Quản lý Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) trên hai chiếc xe không gắn logo cảnh sát đã bám đuổi để dừng xe Araujo, vì nhầm chiếc xe này với phương tiện của một mục tiêu người Guatemala đang bị truy nã.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) nói rằng Araujo cố tình bỏ chạy và dùng xe làm vũ khí tấn công lực lượng chức năng, dẫn đến việc một đặc vụ nổ súng bắn chết tài xế này, trong khi các nhân chứng trên xe đều bác bỏ cáo buộc.
Araujo, 52 tuổi, sinh ra tại Tlatlaya, Mexico và đã cư trú tại Mỹ 35 năm. Araujo chưa có giấy tờ hợp pháp để định cư tại Mỹ nhưng đã bắt đầu nộp hồ sơ xin cấp phép và là người không có tiền án tiền sự.
Sau vụ nổ súng, các điều tra viên của FBI đã xin lệnh khám chiếc xe van trắng nói trên vào hôm 14/7. Họ trình bày với thẩm phán liên bang rằng chất “dạng tinh thể” trong các túi nhựa có thể là ma túy đá.
Tuy nhiên, Ruby Powers, luật sư của Victor Hugo Salgado Araujo, em trai nạn nhân và là nhân chứng ngồi trên xe, ngày 16/7 cho biết “sau khi tham khảo ý kiến với thân chủ và gia đình anh ấy, chúng tôi hiểu rằng đây là muối hạt”.
Theo bà Powers, giống những công nhân xây dựng khác, thân chủ của bà và anh trai thường pha muối vào nước và thêm chanh để làm một loại đồ uống tăng lực tự chế trong những ngày làm việc dưới cái nắng nóng ở Houston.
“Anh ấy cho nó vào chai nước và tự pha chế thành hỗn hợp điện giải”, bà nói thêm.
Hôm 16/7, công tố viên quận Harris, Sean Teare, cũng bày tỏ nghi ngờ về việc có ma túy trong xe. Ông nói trong một tuyên bố: “Dựa trên những gì chúng tôi tìm hiểu về những người có mặt trên xe, việc có ma túy trong xe là không nhất quán”.
Cuối ngày 16/7, Aaron Reitz, công tố viên liên bang khu vực phía Nam bang Texas, đã cung cấp thêm các chi tiết mới trong báo cáo chính thức về vụ nổ súng.
Theo ông Reitz, hai chiếc xe tuần tra, mỗi xe chở hai nhân viên ICE đã bật đèn hiệu cảnh sát và ra tín hiệu dừng chiếc xe van màu trắng do Araujo cầm lái. “Tuy nhiên, những người nhập cư trái phép trên xe đã bỏ chạy bằng cách quay đầu xe gấp và lao qua dải phân cách”, ông Reitz cho biết. “Các nhân viên quyết định không đuổi theo. Đến cuối buổi sáng hôm đó, họ lại vô tình bắt gặp chiếc xe này lần nữa”.
“Lần này, các nhân viên đã bao vây thành công chiếc xe”, ông Reitz nói. Hai nhân viên bước xuống xe và yêu cầu Araujo dừng lại. “Thông tin sơ bộ cho thấy tài xế đã cài số lùi, rồi lại nhấn ga lao về phía trước, ngay trong lúc một nhân viên đang nhoài người một phần vào bên trong xe hoặc đang đứng sát ngay cạnh đó. Trong lúc hỗn loạn, một đặc vụ đã nổ một phát súng và bắn trúng Araujo”.
Trong khi đó, hai nhân chứng trên xe van tường thuật với một nữ nghị sĩ địa phương rằng các đặc vụ không tự xưng danh tính khi tiếp cận xe và phát súng được bắn qua cửa kính bên ghế phụ phía trước.
Reitz có nhắc đến việc các nhân viên phát hiện những túi nilon và nghi ngờ bên trong chứa ma túy. Dẫu vậy, ông chưa đưa ra kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra về việc những túi này chứa chất gì.
Người phát ngôn của văn phòng FBI tại Houston từ chối bình luận về tuyên bố của bà Powers, đồng thời cho biết cơ quan này chưa có kế hoạch công bố kết quả kiểm nghiệm.
Ba nhân chứng có mặt trên chiếc xe van đều không có tư cách cư trú hợp pháp tại Mỹ và đối mặt nguy cơ bị trục xuất. Tất cả đang bị giữ trong trại giam liên bang.
Hôm qua, truyền thông quốc tế dẫn lời Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran sẵn sàng đảm bảo với thế giới rằng họ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân.
"Chúng tôi không tìm kiếm tình trạng bất ổn trong khu vực", Hãng thông tấn Iran IRNA dẫn lời Tổng thống Pezeshkian. Ông cũng chỉ trích "phía đang tìm cách gây bất ổn trong khu vực" là Israel.
Liên quan thỏa thuận hòa bình với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump rạng sáng 25.5 (theo giờ VN) cho biết đã yêu cầu các đại diện của Mỹ không vội vàng thực hiện bất kỳ thỏa thuận nào với Iran. Viết trên mạng xã hội Truth Social, vị chủ nhân Nhà Trắng nói thêm rằng việc Mỹ phong tỏa các tàu Iran ở eo biển Hormuz sẽ "vẫn có hiệu lực đầy đủ cho đến khi đạt được thỏa thuận, chứng nhận và ký kết".
Đây được xem là một thông điệp về việc Nhà Trắng đang hạ thấp hy vọng về bước đột phá sắp xảy ra trong cuộc chiến Iran kéo dài 3 tháng qua. Bởi trước đó chỉ một ngày, ông Trump thông báo rằng Washington và Tehran đã thỏa thuận phần lớn về biên bản ghi nhớ cho thỏa thuận hòa bình sẽ mở lại eo biển Hormuz.
Không chỉ Washington mà Tehran cũng tỏ ra không vội vàng về thỏa thuận hòa bình. Tại cuộc họp báo do Bộ Ngoại giao Iran tổ chức vào sáng qua về vấn đề này, Phát ngôn viên Esmail Baghaei khẳng định rằng đàm phán giữa hai bên đã tiến triển, nhưng bất kỳ thỏa thuận sắp xảy ra nào đều "phụ thuộc vào người Mỹ". Điều này đồng nghĩa với việc Washington phải đáp ứng yêu cầu của Tehran. Ông Baghaei thừa nhận hai bên đã "đi đến kết luận" về nhiều chủ đề, nhưng "điều đó không có nghĩa là chúng tôi đang tiến gần" đến một thỏa thuận. Ngoài ra, tiếp tục khẳng định quan điểm việc quản lý eo biển Hormuz thuộc về các quốc gia ven biển tại đây, ông Baghaei lặp lại rằng nếu chấm dứt chiến sự thì phải trên tất cả các mặt trận, bao gồm Li Băng cũng phải là một phần của thỏa thuận.
Không những vậy, phía Tehran còn chỉ trích việc Tổng thống Trump chia sẻ thông tin về hòa đàm trên mạng xã hội khi tuyên bố có nhiều việc cần làm hơn là hồi đáp các chia sẻ của phía Mỹ trên mạng xã hội.
Trước mắt, theo AP dẫn một số nguồn tin thì hai bên tạm thời gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày để đàm phán tiếp tục. Trong thời hạn 60 ngày, Mỹ sẽ cho phép Iran bán dầu thông qua việc miễn trừ các lệnh trừng phạt, đồng thời đàm phán nhiều vấn đề như chương trình hạt nhân, hòa bình lâu dài cho Trung Đông, việc giải phóng tài sản trị giá hàng tỉ USD của Iran.
Nhưng những thông tin rò rỉ được cho là liên quan thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran vẫn còn nhiều "điểm mờ" khó giải quyết.
Điển hình về vấn đề hạt nhân của Iran, Tehran lâu nay cũng không thừa nhận theo đuổi phát triển vũ khí nguyên tử, mà cho rằng chỉ đáp ứng mục đích dân sự. Nên tuyên bố của Tổng thống Pezeshkian về vấn đề này không phải là mới. Vì thế, để đạt mục tiêu của Mỹ đề ra là loại bỏ chương trình hạt nhân của Iran, thì Tehran phải đồng ý từ bỏ lượng uranium đã làm giàu đến tỷ lệ 60%. Vấn đề đặt ra là Iran từ bỏ lượng uranium làm giàu thế nào sẽ phụ thuộc vào các cuộc đàm phán tiếp theo trong khoảng thời gian 60 ngày, nhất là khi Tehran vẫn bảo lưu quyền phát triển hạt nhân dân sự.
Bên cạnh đó, việc Iran "đính kèm" yêu cầu thỏa thuận hòa bình phải bao gồm các vấn đề như kết thúc xung đột giữa Israel với Li Băng (cụ thể là lực lượng Hezbollah), Mỹ thì lại muốn Iran phải cam kết ngưng hỗ trợ các lực lượng quân sự ở khu vực như Hezbollah, Houthi (ở Yemen), Hamas (ở Dải Gaza)… Đây cũng là một "điểm mờ" khó giải quyết.
Tuy nhiên, phía Mỹ dường như mong muốn sớm đạt thỏa thuận hòa bình, bởi Tổng thống Trump và phe Cộng hòa đang chịu sức ép từ cử tri về việc giá cả tăng cao, nhất là giá nhiên liệu tăng cao do xung đột Iran ở thời điểm cuộc bầu cử giữa kỳ đang tới gần. Phát biểu ngày 24.5, Tổng thống Trump đã phải lên tiếng kêu gọi người dân "kiên nhẫn" về việc giá cả tăng cao và khẳng định đây chỉ là tình trạng ngắn hạn, khó khăn sắp "kết thúc".
Mặc dù còn những thách thức cho hòa bình Mỹ - Iran, nhưng các tín hiệu tích cực vẫn đủ giúp cho thị trường dầu mỏ hạ nhiệt. Đến hôm qua, giá dầu Brent và WTI đều giảm khoảng 6%, lần lượt còn ở mức 97,4 USD/thùng và 90,87 USD/thùng.
Ngoại trưởng Colombia Rosa Yolanda Villavicencio, đại diện nước chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên Hợp Quốc, ngày 17/6 chủ trì phiên thảo luận mở về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh với chủ đề "Tăng cường sự tham gia của phụ nữ để đẩy lùi xung đột".
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ chia sẻ nhận định rằng các thỏa thuận hòa bình có thể chấm dứt chiến tranh, nhưng hòa bình bền vững cần được xây dựng từ gia đình, cộng đồng, thể chế và nền kinh tế, nơi phụ nữ giữ vai trò không thể thiếu, theo Bộ Ngoại giao.
Thứ trưởng cho biết chương trình nghị sự phụ nữ, hòa bình và an ninh luôn là ưu tiên của Việt Nam. Ông nhắc lại việc Việt Nam thúc đẩy Nghị quyết 1889 của HĐBA về vai trò của phụ nữ trong bối cảnh hậu xung đột năm 2009, cũng như ban hành Kế hoạch hành động quốc gia đầu tiên về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh năm 2024 cùng nhiều chính sách nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong đời sống chính trị, kinh tế và xã hội.
Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ cho rằng cần nhìn nhận phụ nữ không chỉ là nạn nhân của xung đột, mà còn là những người kiến tạo hòa bình và góp phần xây dựng tương lai bền vững, bao trùm hơn.
Ông kêu gọi tăng cường đầu tư cho y tế, giáo dục và trao quyền kinh tế cho phụ nữ, hỗ trợ các sáng kiến hòa bình, hòa giải và phát triển cộng đồng do phụ nữ dẫn dắt, nâng cao năng lực cho phụ nữ trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, giáo dục STEM và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Giám đốc điều hành Cơ quan LHQ về Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) Sima Bahous cho rằng bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ là một trong những cách tiếp cận hiệu quả nhất để đạt được hòa bình bền vững.
Nhiều nước bày tỏ quan ngại rằng phụ nữ chưa được đại diện đầy đủ trong các tiến trình hòa bình, dù chịu tác động nặng nề từ cuộc xung đột. Các ý kiến kêu gọi bảo đảm sự tham gia của phụ nữ trong những giai đoạn đàm phán, hòa giải và tái thiết sau xung đột, tăng cường nguồn lực cho các tổ chức và sáng kiến do phụ nữ lãnh đạo.
Phát biểu tại phiên họp về các vấn đề nhân đạo của Hội đồng Kinh tế - Xã hội Liên Hợp Quốc (ECOSOC) cùng ngày, Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ khẳng định hoạt động nhân đạo cần được thực hiện trên cơ sở tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật nhân đạo quốc tế, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, đồng thời bảo vệ thường dân và bảo đảm tiếp cận nhân đạo an toàn.
Ông cho biết Việt Nam luôn sẵn sàng đóng góp vào nỗ lực nhân đạo chung của cộng đồng quốc tế thông qua tham gia Quỹ ứng phó khẩn cấp trung ương của LHQ (CERF), hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ, hợp tác ASEAN về quản lý thiên tai, cũng như triển khai hoạt động cứu hộ, cứu nạn và hỗ trợ nhân đạo đối với các nước gặp thiên tai hoặc khủng hoảng.
Thứ trưởng kêu gọi cộng đồng quốc tế biến tinh thần đoàn kết thành những hành động cụ thể, bảo đảm nhân đạo luôn là trọng tâm của nỗ lực ứng phó với những thách thức hiện nay.
Thượng viện Mỹ vào hôm qua (5.6) đã phê duyệt dự luật 70 tỉ USD nhằm cấp ngân sách hoạt động cho Cơ quan Hải quan và di trú (ICE) cùng Lực lượng Tuần tra biên giới đến hết tài khóa 2029. Theo AFP, đây được xem là chiến thắng chính trị cho ông Trump trong vấn đề kiểm soát biên giới. Thế nhưng, để đạt được đồng thuận, đảng Cộng hòa đã phải gác lại một số chương trình nghị sự được chính quyền Mỹ ủng hộ.
Trước khi tiến đến vòng bỏ phiếu cuối cùng cho dự luật ngân sách, Thượng viện đã trải qua một quy trình kéo dài từ tối 4.6 đến rạng sáng 5.6 theo giờ địa phương, gọi là "vote-a-rama" (hay bỏ phiếu marathon). Theo đó, các nghị sĩ phải bỏ phiếu cho hàng loạt sửa đổi trong dự luật ngân sách. Lúc này, các nhà lập pháp có thể ép phe đối thủ công khai quan điểm ủng hộ hay phản đối về những vấn đề chính trị nhạy cảm, và dựa vào đó để gây sức ép trong chiến dịch tranh cử sắp tới.
Quy trình "bỏ phiếu marathon" đã phơi bày sự e ngại ngày càng lớn của giới lập pháp đảng Cộng hòa đối với các ưu tiên của Tổng thống Trump. Để "dọn đường" cho dự luật ngân sách chính không gặp cản trở, Thượng viện do đảng Cộng hòa nắm đa số đã bác bỏ nhiều yêu cầu bổ sung. Trong đó, có thể kể đến đề xuất chi
1 tỉ USD cho việc tăng cường an ninh quanh dự án phòng khánh tiết tại Nhà Trắng. Đồng thời, Thượng viện cũng chặn đề xuất từ thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, người muốn bổ sung dự luật SAVE America (yêu cầu cử tri chứng minh quốc tịch và xuất trình giấy tờ khi bỏ phiếu) vào dự luật di trú.
Sự rạn nứt trong nội bộ đảng Cộng hòa thể hiện rõ nhất qua sự phản đối gay gắt đối với "quỹ chống vũ khí hóa" gần 1,8 tỉ USD. Theo CNN, phe chỉ trích lo ngại quỹ này có thể biến thành một "quỹ đen" ưu ái các đồng minh của ông Trump.
Rào cản cuối cùng vừa được Thượng viện tháo gỡ vào phiên làm việc rạng sáng 5.6 là bác bỏ đề xuất của thượng nghị sĩ Cộng hòa Bill Cassidy - muốn thay đổi mục đích sử dụng của quỹ nói trên. Trước đó, Thượng viện cũng chặn đề xuất từ đảng Dân chủ, bên muốn cấm vĩnh viễn quỹ này. Tóm lại, dự luật di trú sẽ không bao gồm điều khoản cấm lập quỹ gần 1,8 tỉ USD, nghĩa là trên lý thuyết ông Trump vẫn còn công cụ để kích hoạt quỹ này nếu muốn.
Diễn biến về nguồn quỹ trên được xem là một phép thử về tính đoàn kết của đảng Cộng hòa. Theo AP, việc bỏ phiếu cấp ngân sách cho thực thi di trú lẽ ra phải là một cuộc bỏ phiếu dễ dàng đối với đảng này. Thay vào đó, họ đã tốn gần 24 tiếng chỉ để tranh cãi nội bộ về việc có nên chặn "quỹ đen" của ông Trump hay không. Dù mất nhiều thời gian giằng co, dự luật cuối cùng đã được thông qua và sẽ được chuyển đến Hạ viện xem xét.
