Trả lời báo chí ngày 5.5, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị mới. Sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược trong tổng thể chính sách đối ngoại của VN.
Trả lời phỏng vấn Thanh Niên, nhiều chuyên gia quốc tế cũng khẳng định VN ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn ở ASEAN.
VN không ngừng mở rộng vai trò trong ASEAN và các tổ chức đa phương khác để theo đuổi chiến lược đầu tư vào việc tăng cường ổn định và trật tự khu vực thông qua việc ra quyết định dựa trên sự đồng thuận. Nguyên tắc là nếu ASEAN ổn định, VN cũng ổn định và cả hai sẽ có thể theo đuổi và tối đa hóa quyền tự chủ chiến lược của mình khi thế giới đối mặt với hành vi ngày càng bất ổn và đôi khi khó lường của các quốc gia lớn hơn và trật tự quốc tế đang phát triển.
Thông qua việc tăng cường quan hệ kinh tế, các sáng kiến chủ động như đưa ra sáng kiến (công ước) về an ninh mạng, hoặc xây dựng quan hệ mạnh mẽ và ổn định với các cường quốc ngoài khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ, VN đang tiếp tục nỗ lực trở thành trụ cột ổn định cho ASEAN khi đối mặt với môi trường bên ngoài ngày càng khó khăn. Ở góc độ này, VN đang hành động như một cường quốc tầm trung tìm cách bảo vệ quyền tự chủ chiến lược của mình bằng cách đầu tư vào các tổ chức đa phương như ASEAN để đầu tư và đóng góp vào một trật tự quốc tế ổn định và có thể dự đoán được cho tất cả quốc gia và khu vực.
GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế – Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật)
Mặc dù không nằm trong số 5 thành viên “sáng lập” ban đầu của ASEAN, nhưng VN từng bước đạt vị trí nổi bật trong khối. Vị thế của VN càng đóng vai trò mạnh mẽ hơn khi các thành viên khác đang đối mặt nhiều thách thức.
VN và Philippines đã đóng vai trò quan trọng trong việc đối phó với các thách thức nổi lên ở Biển Đông. Về đối ngoại, trong khi nhấn mạnh đối thoại ngoại giao với Trung Quốc, VN đồng thời cũng nỗ lực xây dựng mạng lưới hợp tác mang tính biểu tượng và hợp tác quốc phòng thực chất với các cường quốc ngoài khu vực, như Mỹ, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ. VN còn tăng cường năng lực quốc phòng mà không để vướng vào các cam kết ngoài khu vực hay liên minh để bị chi phối về chiến lược.
GS Yoichiro Sato (chuyên gia về quan hệ quốc tế, Đại học Ritsumeikan châu Á – Thái Bình Dương, Nhật Bản)
Chính sách kinh tế của VN đã thành công trong việc tạo ra tăng trưởng kinh tế bền vững thông qua việc tăng cường quan hệ kinh tế với các quốc gia trong khu vực. Nhờ đó, VN đã chuyển mình từ một nền kinh tế tương đối nhỏ thành một quốc gia có năng lực ngoại giao và kinh tế bằng cách tận dụng các mối liên kết quốc tế.
ASEAN đóng vai trò là kênh ngoại giao quan trọng giúp VN theo đuổi lợi ích quốc gia và nâng cao vị thế kinh tế và quốc tế. Tuy nhiên, ASEAN hiện đang đối mặt với những thách thức đáng kể, bao gồm bất ổn nội bộ giữa các nước thành viên, như cuộc khủng hoảng ở Myanmar, và sự cạnh tranh quyền lực ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc. Kết quả là vai trò ngoại giao của ASEAN đang bị đặt dấu hỏi cả trong và ngoài nước.
Trong bối cảnh này, VN đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và nâng cao tầm quan trọng của ASEAN với tư cách là một quốc gia thành viên chủ chốt và tích cực. Nếu chủ động thúc đẩy và mở rộng các lĩnh vực hợp tác hơn nữa giữa các nước thành viên ASEAN, VN có thể đóng vai trò dẫn đầu trong việc củng cố uy tín của ASEAN.
GS Kei Koga (Chương trình các vấn đề toàn cầu và chính sách công, Trường Khoa học xã hội, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore)
VN có 3 vai trò quan trọng trong ASEAN. Cụ thể như sau: Thứ nhất, VN đóng vai trò “gác cổng” trong ASEAN. Đối với Đông Nam Á, khu vực nằm giữa Mỹ và Trung Quốc về mặt địa lý, việc duy trì chủ quyền của Đông Nam Á là một nhiệm vụ quan trọng và khó khăn. Về vấn đề này, VN có nhiều kinh nghiệm trong chiến đấu bảo vệ chủ quyền. Trong khi đó, Biển Đông gần đây trải qua nhiều diễn biến bất ổn, hình thành nhiều thách thức, nên ASEAN cần có một năng lực quân sự cần thiết. Nếu không có điều này, ASEAN sẽ mất đi vị thế. Một quốc gia có tiềm lực quân sự mạnh mẽ như VN “gác cổng” ở phía bắc cho ASEAN trở nên đóng vai trò quan trọng.
Thứ hai, VN là quốc gia hàng đầu về tăng trưởng kinh tế. GDP của VN tăng trưởng khoảng 8% vào năm 2025. Con số này cao hơn nhiều so với tăng trưởng của ASEAN, vốn chỉ đạt trung bình hằng năm khoảng 4% từ năm 2014 – 2025. VN tiếp tục được dự báo tăng trưởng 7 – 8% vào năm 2026. Nếu tiếp tục tăng trưởng kinh tế cao trong 2 thập niên tới, VN có thể trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Điều này có nghĩa là nền kinh tế ASEAN đang được dẫn dắt bởi VN.
Thứ ba, là một trong các biểu tượng cho sự phát triển công nghệ gần đây, VN đang tiên phong chiến lược phát triển công nghệ trong ASEAN, tập trung vào chuyển đổi số, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm, công nghệ tài chính (fintech), đóng gói sản phẩm bán dẫn… Nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, dự kiến đạt 30% GDP vào năm 2030. Đối với ASEAN, VN sẽ là quốc gia dẫn đầu trong sự phát triển công nghệ này.
Đó là các lý do mà Thủ tướng Sanae Takaichi của Nhật Bản vừa đến thăm VN và tăng cường hợp tác trên cả ba lĩnh vực: an ninh, kinh tế và công nghệ.
Nga đang tích cực nâng cấp các UAV của mình và triển khai công nghệ bầy đàn tập kích. Điều này cho phép các UAV thay đổi đường bay theo thời gian thực trong quá trình thực hiện các cuộc tấn công đường không.
Chuyên gia quân sự Anatolii Khrapchynskyi chia sẻ với RBC-Ukraine, rằng bầy đàn UAV của Nga giờ đây thực sự nguy hiểm hơn cả tên lửa trong một số trường hợp.
Không giống tên lửa hành trình vốn bay theo lộ trình được lập trình sẵn, các UAV hiện đại có khả năng linh hoạt thích ứng với tình huống trên không. Theo chuyên gia, nhờ áp dụng công nghệ liên lạc dạng lưới (mesh), các UAV Nga có thể trao đổi thông tin trực tiếp với nhau ngay trong lúc bay.
Cơ chế hoạt động như sau: nếu những UAV đi đầu trong đội hình bị các tổ hỏa lực cơ động hoặc UAV đánh chặn của Ukraine phát hiện và tấn công, chúng sẽ gửi cảnh báo cho người điều khiển cũng như các UAV phía sau. Thậm chí Nga còn sử dụng một chatbot riêng trên nền tảng nhắn tin để hỗ trợ quá trình này.
“Các UAV phía sau sẽ thay đổi quỹ đạo và tránh khu vực đó vì biết nơi đó đang có mối đe dọa”, ông Khrapchynskyi cho biết.
Ngoài ra, một số UAV Shahed cải tiến hiện đã được trang bị hệ thống trinh sát điện tử. Điều này cho phép chúng tự động phát hiện các đài radar hoặc hệ thống tác chiến điện tử của Ukraine và khóa mục tiêu dựa trên tín hiệu phát xạ.
Theo ông Khrapchynskyi, nguyên tắc phòng không truyền thống “phát hiện rồi tiêu diệt” hiện không còn đủ hiệu quả trước các bầy đàn UAV.
Trong các cuộc tấn công hiện đại của Nga, UAV được phân chia nhiệm vụ rất rõ ràng: Một số làm nhiệm vụ trinh sát, trong khi một số đóng vai trò trạm tiếp sóng thông tin. Một số UAV được thiết kế để đối phó với máy bay Ukraine tìm cách đánh chặn chúng.
Để đối phó hiệu quả, Ukraine cần một “hệ thống phòng không thông minh”, trong đó ưu tiên hạ gục các UAV tiếp sóng thông tin, công cụ giúp bầy đàn vũ khí của Nga "nói chuyện" với nhau.
Theo chuyên gia, khi mất liên lạc, các UAV còn lại sẽ mất khả năng cơ động và phối hợp, trở thành những UAV thông thường dễ bị bắn hạ hơn nhiều.
“Bầy đàn UAV hiện là hướng phát triển triển vọng nhất. Người Nga đang đi theo con đường đó. Chúng ta có thể ngăn chặn họ hay không? Tôi nghĩ là có, vì chúng ta đã có một số giải pháp. Nhưng các biện pháp đối phó của chúng ta sẽ tiếp tục buộc đối phương hiện đại hóa hơn nữa", ông nhận định.
Ông Khrapchynskyi nhấn mạnh rằng mối nguy lớn nhất hiện nay nằm ở việc các công nghệ hiện đại ngày càng dễ tiếp cận.
Theo ông, Nga đang sử dụng cả những linh kiện máy tính dân dụng để nâng cấp vũ khí. Từ nền tảng công nghệ thương mại, họ có thể xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo phục vụ mục đích quân sự. Chuyên gia này nhận định, cách triển khai các linh kiện lưỡng dụng như vậy là vấn đề lớn nhất, vì chúng giúp Nga, với tư cách một cường quốc quân sự, có khả năng thích nghi và sản xuất quy mô lớn dù đối mặt với hàng loạt lệnh cấm vận.
"Cuộc phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hạng nặng, sử dụng nhiên liệu lỏng Sarmat đã diễn ra thành công vào trưa 12/5, hoàn thành tất cả mục tiêu đề ra", tướng Sergey Karakayev, tư lệnh lực lượng tên lửa chiến lược Nga, cho biết trong cuộc họp với Tổng thống Vladimir Putin hôm nay.
Tướng Karakayev báo cáo với Tổng thống Putin rằng trung đoàn đầu tiên sở hữu ICBM Sarmat sẽ bắt đầu trực chiến từ cuối năm nay. Đơn vị này thuộc Sư đoàn Tên lửa chiến lược 62, đóng quân tại thành phố Uzhur thuộc vùng Krasnoyarsk.
"ICBM dùng nhiên liệu lỏng nghe có vẻ lỗi thời, song vẫn có nhiều lợi thế so với với tên lửa dùng nhiên liệu rắn", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone giải thích.
Động cơ nhiên liệu lỏng có sức đẩy cao và hiệu suất vượt trội so với nhiên liệu rắn, phù hợp để đưa đầu đạn vượt qua quãng đường rất xa hoặc mang nhiều đầu đạn hơn. Tên lửa dùng thiết kế này cũng cho phép bật tắt động cơ và kiểm soát lực đẩy chính xác theo yêu cầu nhiệm vụ.
Nhược điểm chính của chúng là không thể duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu kéo dài như nhiên liệu rắn.
Nhiên liệu lỏng cho tên lửa gồm thuốc phóng và chất oxy hóa, hoặc hai thành phần có thể gây ra phản ứng cháy khi trộn lẫn. Chúng dễ bay hơi và cần nhiều thời gian để nạp vào tên lửa trước khi phóng. Đây được coi là điểm yếu "chí tử" của tên lửa nhiên liệu lỏng, bởi quá trình nạp nhiên liệu là thời điểm dễ bị đối phương phát hiện và tập kích nhất.
"Nhiên liệu lỏng ổn định và ít ăn mòn, như thuốc phóng gốc hydrazin và chất oxy hóa nitơ tetrôxit, có thể giúp tên lửa duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong thời gian tương đối dài, với điều kiện môi trường nhất định và khoang chứa làm bằng vật liệu phù hợp", Newdick cho hay.
RS-28 Sarmat là một trong 6 "siêu vũ khí" được Tổng thống Putin giới thiệu lần đầu hồi năm 2018.
Quân đội Nga không tiết lộ thời điểm dự án Sarmat ra đời, nhưng truyền thông nước này cho biết chương trình phát triển dòng ICBM đặt trong giếng phóng thế hệ mới này được khởi động từ thập niên 2000, nhằm thay thế mẫu R-36M2 Voyevoda biên chế từ năm 1988 và đã trở nên lạc hậu.
Mỗi quả đạn Sarmat dài 35,5 m, có đường kính 3 m, mang được 10-15 đầu đạn hạt nhân hồi quyển độc lập (MIRV) với tổng sức mạnh tương đương 50 triệu tấn thuốc nổ TNT, kèm theo nhiều loại mồi bẫy để đánh lừa hệ thống phòng thủ đối phương. Sarmat cũng có thể lắp đầu đạn siêu vượt âm Avangard hoặc nhiều loại phương tiện lướt siêu vượt âm trong tương lai.
Tầng đẩy tên lửa hoạt động trong thời gian tương đối ngắn, hạn chế đáng kể khả năng bị phát hiện bởi các vệ tinh trang bị cảm biến hồng ngoại, khiến đối phương gặp nhiều khó khăn trong quá trình đánh chặn.
Với tầm bắn tới 18.000 km, quả đạn có thể được phóng vòng qua Nam Cực, né tránh mạng lưới cảnh giới hướng về phía Bắc Cực của Mỹ.
Một số chuyên gia nhận định Sarmat sở hữu tính năng tương tự Hệ thống vũ khí tấn công từ quỹ đạo thấp (FOBS) được Liên Xô phát triển thời Chiến tranh Lạnh, trong đó đầu đạn bay nhiều vòng quanh Trái Đất ở quỹ đạo thấp rồi trở lại khí quyển và lao xuống mục tiêu với tốc độ lớn.
Tổng thống Putin từng tiết lộ Sarmat có thể đạt tầm bắn tới 35.000 km nếu ứng dụng quỹ đạo dạng FOBS.
Nga ban đầu dự kiến biên chế Sarmat vào năm 2020, song phải lùi thời hạn do chương trình chậm tiến độ. Lần phóng thành công đầu tiên của tên lửa Sarmat hoàn chỉnh diễn ra hồi tháng 4/2022, sau đó là những vụ thử thất bại vào tháng 2/2023 và tháng 9/2024.
Newdick đánh giá chương trình LGM-35 Sentinel của Mỹ, vốn đang gặp nhiều vấn đề về kỹ thuật và chi phí, là động lực khiến Nga đẩy nhanh tiến độ phát triển tên lửa Sarmat. "Nga thử nghiệm dòng RS-28 tương đối rời rạc. Tuy nhiên, phiên bản hoàn thiện sẽ mở đường cho họ triển khai thêm nhiều tên lửa chiến lược trong tương lai", chuyên gia Mỹ nhận định.
Theo Hãng tin AP ngày 31-5, một vụ nổ lớn xảy ra tại một tòa nhà ở làng Kaungtup, thuộc thị trấn Namhkam đã khiến hơn 45 người thiệt mạng và khoảng 70 người bị thương.
Khu vực xảy ra vụ việc nằm cách biên giới Trung Quốc khoảng 3km về phía nam và hiện do nhóm vũ trang đối lập Quân đội Giải phóng dân tộc Ta'ang (TNLA) kiểm soát.
Một nhân viên cứu hộ có mặt tại hiện trường cho biết đến tối 31-5, lực lượng chức năng đã tìm thấy 46 thi thể, trong đó có 6 trẻ em, và đưa đi hỏa táng.
Ngoài ra 74 người bị thương đã được chuyển tới bệnh viện địa phương. Công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn đang được triển khai.
Một nhân viên cứu hộ khác tại Namhkam cho biết hơn 100 ngôi nhà xung quanh hiện trường bị hư hại do sức công phá của vụ nổ.
Các cơ quan truyền thông Myanmar, bao gồm Hãng tin Shwe Phee Myay đưa ra con số thương vong cao hơn, với số người thiệt mạng được ghi nhận từ 50 đến 55 người.
Chính quyền địa phương hiện đang triển khai công tác cứu trợ khẩn cấp, chăm sóc y tế và hỗ trợ tái định cư cho các nạn nhân bị ảnh hưởng.
Đài truyền hình CCTV của Trung Quốc cho biết vụ việc gây nhiều thương vong và làm hư hại nghiêm trọng nhiều nhà dân, song chưa công bố con số cụ thể.
Theo kết quả điều tra ban đầu, vụ nổ xảy ra tại địa điểm lưu trữ số lượng lớn thuốc nổ phục vụ hoạt động khai thác mỏ.
Trong tuyên bố đăng trên Telegram, TNLA cho biết số thuốc nổ dạng gelignite tại cơ sở này được lưu trữ để phục vụ hoạt động khai thác khoáng sản và khai thác đá. Nhóm cũng cho biết đang mở cuộc điều tra để xác định nguyên nhân vụ nổ.
Gelignite là loại thuốc nổ được sử dụng phổ biến trong ngành khai khoáng và phá đá, nhưng có thể trở nên mất ổn định theo thời gian hoặc khi không được bảo quản đúng quy cách.
