Nằm trong khu phức hợp lăng mộ Kasubi hút khách bậc nhất tại thủ đô Kampala là ngôi nhà cao 8 m, dài 30 m có tên gọi Muzibu Azala Mpanga. Từ xa nhìn lại, nơi này giống như một chiếc giỏ úp ngược, được che kín bằng mái tranh. Nếu không có những hàng giày dép được xếp gọn phía trước, ít du khách sẽ biết nơi này có một lối vào được cho là dẫn đến thế giới cổ xưa, vô hình ở Uganda.
Khu phức hợp này được biết đến là trái tim tâm linh của Buganda, vương quốc nằm ở Đông Phi vào thế kỷ XIX, nằm dọc phía bắc hồ Victoria (trung tâm phía nam Uganda ngày nay).
Bước vào trong ngôi nhà, du khách sẽ có cảm giác như đặt chân vào một thế giới khác, thời tiết nóng nực của châu Phi được giữ lại bên ngoài. Trần nhà được lợp bằng hai lớp lau sậy và cỏ đan xen, mang lại cảm giác mát mẻ và tĩnh lặng. Những người phụ nữ địa phương ngồi trên chiếu cỏ ở hai bên lối vào. Họ là những “góa phụ” của các tiên hoàng, hậu duệ hoàng tộc hoặc các nhân viên tiếp đón khách hành hương, chăm sóc linh hồn các nhà vua phía sau bức màn.
Bên ngoài, lính canh hoàng gia ngồi ở lối vào khu phức hợp, duy trì nhiệm vụ canh gác được cho là kéo dài hơn 800 năm. Người đứng đầu đội cận vệ hiện tại được cho là đã 101 tuổi. Khi ông qua đời, thị tộc của ông phải ngay lập tức bổ nhiệm người kế nhiệm để tiếp tục nhiệm vụ canh gác.
Tín đồ hành hương quỳ trước 4 bức ảnh trong nhà, mỗi bức ảnh là chân dung một nhà vua được chôn cất tại đây. Phía sau là tấm vải màn bằng vải vỏ cây màu nâu – loại vải dệt đặc trưng của Uganda được làm từ vỏ cây sung giã nát.
Tấm màn giống như bức tường. Nhưng đối với người dân, nó đánh dấu một cánh cổng dẫn đến khu rừng thiêng liêng, vô hình. Họ tin rằng các nhà vua không bao giờ chết mà họ bước vào rừng, tiếp tục giao tiếp với người sống thông qua các trung gian tâm linh.
Trong 16 năm, cánh cổng đó đã bị đóng kín.
Ngôi nhà được xây dựng lần đầu vào năm 1882, với nguyên liệu chính là gỗ. Năm 2010, công trình bị thiêu rụi gần như hoàn toàn trong một đám cháy lớn, một số công trình xung quanh vẫn còn nguyên vẹn. Nguyên nhân vụ cháy chưa bao giờ được công khai. Vụ hỏa hoạn sau đó đã gây ra làn sóng phẫn nộ và biến thành cuộc bạo loạn có thương vong.
Vào đầu năm nay, các lăng mộ cuối cùng đã được mở cửa trở lại cho công chúng sau khi được phục dựng tỉ mỉ. Khi kiến trúc sư Jonathan Nsubuga đảm nhận dự án phục hồi di sản, ông phát hiện nhiều kỹ năng xây dựng theo lối truyền thống để xây tòa nhà đang có nguy cơ biến mất.
Theo truyền thống Buganda, khi một nhà vua băng hà, cung điện trở thành nơi an nghỉ cuối cùng. Nơi đặt lăng mộ được che khuất sau bức màn bằng vải vỏ cây, chỉ những thành viên thân cận của hoàng gia mới được phép ra vào. Mỗi vua mới sẽ xây dựng một cung điện gần đó.
Bên trong, mái nhà rộng lớn được chống đỡ bởi những cột gỗ khổng lồ và 52 vòng tròn đồng tâm được đan từ cỏ. Mỗi vòng tròn đại diện cho một thị tộc của vương quốc, mỗi thị tộc đều có một vai trò nhất định.
Việc khôi phục đòi hỏi kiến trúc sư Nsubuga phải tìm hiểu sâu về những truyền thống mà ông chưa bao giờ được biết đến đầy đủ. Được gửi sang Anh học từ bé, ông lớn lên khá xa rời các phong tục cổ xưa của người Buganda. Chỉ đến khi phục dựng ngôi nhà, ông mới được biết các quy định như không được phép đóng đinh tại Muzibu Azala Mpanga nếu việc đó nằm ngoài phạm vi trách nhiệm của gia tộc mình. Tương tự, việc lợp mái tranh phải do những người thuộc gia tộc Khỉ Colobus, trang trí nội thất phải do gia tộc Báo đảm nhiệm. Nếu một người lớn tuổi qua đời mà không truyền lại kiến thức xây dựng truyền thống cho thế hệ tiếp theo, phần đó của công trình không thể hoàn thành.
“Có rất nhiều điều vô hình xung quanh nó, bạn không nhìn thấy được”, Nsubuga nói. Công việc của ông là tạo ra một không gian để các linh hồn hiện diện thông qua tín ngưỡng của người dân địa phương. Vì vậy, ông không coi Muzibu Azala Mpanga là một ngôi nhà mà nó là vật chứa, là nơi lưu giữ giá trị tâm linh, kết nối các vị vua và quá khứ. Để phục dựng các lăng mộ một cách chính xác nhất, Nsubuga đã liên hệ với người hiểu biết rõ nhất về các thông điệp, lịch sử cổ xưa của vương triều Buganda, Kubaka Kintu. Nhờ có sự hướng dẫn của Kintu, ông đã hoàn thiện công trình một cách hoàn hảo và đúng nghi thức.
Nsubuga cũng nhận thấy rằng ông phải trở thành cầu nối giữa truyền thống Uganda và thế giới hiện đại. UNESCO đã liệt kê các lăng mộ và tấm vải vỏ cây là một phần của di sản thế giới.
Các lăng mộ đã mở cửa trở lại cho công chúng, bao gồm cả những người hành hương và khách du lịch, nhưng lễ khai trương chính thức vẫn chưa diễn ra. Lớp mái tranh che phủ lối vào sẽ được cắt bỏ trong một nghi lễ truyền thống đánh dấu sự khai trương chính thức.
Từ đầu tháng 4, nơi này liên tục tiếp đón du khách, người hành hương đến để xin phù hộ hoặc bày tỏ lòng kính trọng. Các hướng dẫn viên cung cấp cho khách du lịch cái nhìn tổng quan về lịch sử và ý nghĩa của địa điểm này. Ở sân phía trong, mọi người đến để nhảy múa, quay video và ăn mừng công trình được phục dựng.
“Không có nhiều kiến trúc sư có cơ hội làm việc trong một dự án định hình văn hóa, truyền thống của một quốc gia. Tôi đã rất may mắn”, Nsubuga nói về dự án được nhận.
Bà Yuuka Irie, chuyên gia có chứng nhận "onsen sommelier" (chuyên gia tư vấn suối nước nóng), đã chỉ ra những quy định bất thành văn tại khi tắm suối nước nóng tại Nhật Bản.
Bà Yuuka Irie từng di chuyển hơn 3.000 km từ Hokkaido đến Okinawa để khảo sát hàng trăm suối nước nóng, đồng thời từng làm việc tại một nhà nghỉ truyền thống (ryokan) 170 năm tuổi tên là Soene ở làng Fukuji Onsen, tỉnh Gifu. Từ kinh nghiệm thực tế, chuyên gia này cho biết việc hiểu rõ các giao thức ứng xử sẽ quyết định chất lượng chuyến đi của du khách.
Nhầm lẫn ở bước tắm tráng
Tại Nhật Bản, luật Onsen quy định nước nóng phải phun trào tự nhiên từ lòng đất với nhiệt độ tối thiểu 25 độ C, hoặc phải chứa một trong 19 khoáng chất. Do nước nguồn thường có nhiệt độ cao, du khách rất dễ gặp tai nạn nếu không hiểu các chỉ dẫn.
Tại một onsen ở làng chài Hokkawa (bán đảo Izu), bà Irie từng chứng kiến một nữ du khách phương Tây suýt bị bỏng khi thực hiện bước tắm tráng (kakeyu). Do hiểu sai bảng chỉ dẫn tiếng Anh "Vui lòng dội nước nóng lên người trước khi tắm", du khách này đã múc nước trực tiếp từ vòi nguồn nhiệt độ trên 50 độ C thay vì dùng nước đã hạ nhiệt trong bồn.
Quy định khỏa thân tại phòng tắm chung
Nhiều du khách nước ngoài thường thắc mắc về việc phải khỏa thân hoàn toàn khi tắm và lý do các cơ sở không cho phép mặc đồ bơi. Theo các chuyên gia văn hóa, tại Nhật Bản, tắm trần là truyền thống lâu đời gắn liền với việc chăm sóc sức khỏe và giao tiếp xã hội. Vào những năm 1870, dưới ảnh hưởng của các quan niệm phương Tây, lệnh cấm tắm chung nam nữ (Konyoku) mới được ban hành trên diện rộng.
Hiện nay, hầu hết onsen đều phân chia khu vực nam nữ riêng. Tuy nhiên, văn hóa tắm chung (konyoku) vẫn tồn tại ở những vùng xa xôi có truyền thống toji (ngâm mình chữa bệnh dài ngày).
Điển hình tại bồn tắm đá Jinden-yu thuộc Amagase Onsen, tỉnh Oita, khu vực tắm nằm sát đường lộ và bờ sông, hoàn toàn không có vách ngăn che chắn người qua đường. Tại những không gian lộ thiên này, người tắm phải tự giác tuân thủ quy tắc ứng xử như nam nữ không nhìn chằm chằm vào nhau và giữ sự tôn trọng tuyệt đối khi ngâm mình.
Quy định về hình xăm
Quy định cấm người có hình xăm vào onsen xuất phát từ lịch sử, khi hình xăm là dấu hiệu nhận diện của các thành viên Yakuza (mafia Nhật). Các cơ sở ban hành lệnh cấm để ngăn chặn các sự cố an ninh.
Hiện, dù nhiều người nước ngoài xem hình xăm là yếu tố thẩm mỹ và tỷ lệ thành viên Yakuza xăm mình đã giảm, nhiều cơ sở onsen vẫn giữ nguyên quy định cũ để tránh rắc rối. Một bộ phận người Nhật, nha là người lớn tuổi, vẫn e ngại khi nhìn thấy hình xăm.
Để giải quyết vấn đề này, du khách có thể tra cứu các cơ sở chấp nhận hình xăm qua các trang web chuyên dụng. Đối với các cơ sở nhỏ, du khách cần thông báo trước về kích thước, vị trí hình xăm để nhân viên tư vấn dùng băng cá nhân che lại, hoặc chủ động đặt bồn tắm gia đình sử dụng theo giờ (kashikiri).
Quy tắc ứng xử trong bồn tắm
Người Nhật sử dụng khái niệm "quan sát bầu không khí" (kuuki wo yomu) để tự điều chỉnh hành vi theo số đông. Trong không gian onsen, người bản xứ thường tránh nhắc nhở trực tiếp, chỉ lặng lẽ né ra xa nếu phát hiện có người vi phạm hai lỗi vệ sinh cơ bản như để tóc dài xõa xuống nước hoặc để khăn tắm chạm vào bồn.
Trước khi xuống ngâm mình, du khách bắt buộc tắm rửa và kỳ cọ sạch bằng xà phòng tại các trạm vòi sen. Việc tắm trước tại phòng riêng không được chấp nhận do người xung quanh không thể kiểm chứng. Sau khi vệ sinh cá nhân, du khách cần dội sạch ghế ngồi, chậu múc nước và xếp lại gọn gàng.
Du khách tránh nhảy mạnh hoặc làm bắn nước khi vào bồn. Bà Yuuka Irie lưu ý người tắm cần điều chỉnh theo số đông, giữ im lặng nếu không gian chung đang yên tĩnh và chỉ trò chuyện với âm lượng vừa phải nếu bồn tắm đang có người nói chuyện.
Quy định về thời gian tại ryokan
Đối với du khách lưu trú tại các nhà nghỉ truyền thống (ryokan) có dịch vụ onsen, việc tuân thủ thời gian là bắt buộc. Khác với các khách sạn phương Tây, ryokan vận hành theo lịch trình cố định từ giờ nhận phòng, giờ ăn tối, giờ tắm cho đến giờ trả phòng.
Quy định này liên quan đến khái niệm omotenashi (lòng hiếu khách của người Nhật). Các cơ sở cần biết chính xác thời gian đến của khách để chuẩn bị trà, bánh và điều chỉnh nhiệt độ, lượng nước trong bồn tắm ở trạng thái tốt nhất. Việc du khách đến muộn sẽ ảnh hưởng đến quy trình phục vụ của nhân viên.
Bà Irie kể lại trường hợp một nhân viên nam tại nhà nghỉ Soene từng vào khu tắm nữ để dọn dẹp sau giờ quy định (10 giờ sáng) và gặp hành khách nước ngoài đang tắm do không chú ý thời gian. Sự việc buộc quản lý phải xin lỗi và yêu cầu khách rời đi để thực hiện quy trình khử trùng bồn tắm. Việc chấp hành đúng giờ là quy tắc bắt buộc để đảm bảo an toàn và vệ sinh tại các cơ sở lưu trú onsen.
Vào dịp lễ này, nhiều rạp xiếc lớn tại TP.HCM cũng ghi nhận lượng khách tăng mạnh. Điển hình, ngay khi mở bán vé "Chương trình nghệ thuật" cho hai ngày cao điểm 30-4 và 1-5, Rạp xếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ nhanh chóng thông báo kín chỗ. Trong khi đó, nhiều suất chiếu dịp lễ ở Rạp xiếc Công viên Gia Định cũng chật kín người xem.
Sau khi thưởng thức chương trình, chị Thiên Thư chia sẻ: "Quá tuyệt vời và xúc động, các tiết mục xiếc đòi hỏi kỹ thuật biểu diễn chính xác, điêu luyện, phối hợp ăn ý, âm thanh ánh sáng, hiệu ứng rất hay. Cảm ơn ban tổ chức và các diễn viên đã cống hiến những phần trình diễn mãn nhãn."
Song song đó, nhiều người dân TP.HCM và các khu vực lân cận, đặc biệt từ miền Tây, đổ về Thảo cầm viên để vui chơi, giải trí.
"Một nửa dân số Việt Nam đang vui chơi ở Thảo cầm viên", chị Trần Bích Thy (25 tuổi) nói đùa khi chứng kiến cảnh đông đúc.
Theo ghi nhận, không chỉ tổ chức lễ thành hôn độc đáo cho cặp hươu cao cổ là cô dâu Thảo Em và chú rể Phi Phi, từ ngày 30-4 đến 3-5 Thảo cầm viên còn triển khai chuỗi "sân khấu tự nhiên", giúp du khách quan sát trực tiếp tập tính, bản năng đặc trưng của voi, hổ, hà mã, công...
Song song là không gian đọc sách thư giãn, vui chơi với cát, biểu diễn âm nhạc... tạo nên trải nghiệm đa dạng cho khách tham quan.
Trong khi đó, nhiều điểm đến trung tâm như Đường sách Nguyễn Văn Bình, Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện TP, phố đi bộ Nguyễn Huệ, chợ Bến Thành... cũng thu hút đông đảo khách trong và ngoài nước đến tham quan, vui chơi dịp lễ.
Dịp này, không khí vui chơi sôi động cũng lan tỏa mạnh tại nhiều khu vực ngoài trung tâm TP.HCM như Củ Chi, hệ sinh thái Cần Giờ...
Bên cạnh đó, các điểm đến nổi bật sau khi TP mở rộng không gian địa lý như Khu du lịch Đại Nam (phường Bình Dương), hay các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng tại phường Vũng Tàu, cùng nhiều điểm khám phá thiên nhiên khác cũng thu hút đông đảo du khách không kém.
Theo hãng du lịch - lữ hành Vietravel, dự kiến trong dịp lễ này sẽ phục vụ hơn 17.800 lượt khách, cho thấy nhu cầu du lịch tiếp tục tăng mạnh.
Du khách có xu hướng ưu tiên các hành trình dài ngày, kết hợp nghỉ dưỡng, khám phá văn hóa bản địa và trải nghiệm sâu hơn.
Tour nội địa vẫn chiếm ưu thế, đặc biệt ở nhóm biển đảo, di sản miền Trung, vùng cao Tây Bắc, trong khi tour Đông Nam Á và Đông Bắc Á hút nhóm khách chi tiêu cao.
Ông Trần Đoàn Thế Duy - Tổng giám đốc Vietravel - cho biết trong mùa lễ năm nay, doanh nghiệp định hướng phát triển sản phẩm theo hướng linh hoạt và bám sát nhu cầu du lịch thực tế của du khách.
"Từ các hành trình ngắn ngày đến những chuyến đi có chiều sâu hơn, chúng tôi đều tính toán để sản phẩm vừa phù hợp với quỹ thời gian nghỉ lễ, vừa đáp ứng đa dạng khả năng chi tiêu và kỳ vọng trải nghiệm của từng nhóm khách hàng", ông Duy cho hay.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp lữ hành lớn như Saigontourist, BenThanh Tourist, BestPrice... cùng loạt đơn vị cũng tận dụng cao điểm lễ để đẩy mạnh khai thác cả khách nội địa lẫn quốc tế, đồng thời khởi động sớm mùa du lịch hè sôi động.
Chuyến bay United 236 của hãng hàng không United Airlines, từ Mỹ dự kiến đến Tây Ban Nha, đã quay trở lại sân bay khởi hành ở New Jersey do lo ngại về an ninh bởi hành khách đặt tên mạng Bluetooth của mình là "Bomb" (bom).
United Airlines cho biết trong tuyên bố gửi tới People rằng, một chuyến bay của hãng đã buộc phải quay đầu giữa chừng do "mối lo ngại tiềm tàng về an ninh". Theo FlightAware, chuyến bay United 236 khởi hành từ sân bay quốc tế Newark Liberty ở New Jersey đến Palma de Mallorca, Tây Ban Nha, lúc 5 giờ 43 chiều thứ bảy, ngày 30.5. Tuy nhiên, máy bay đã phải chuyển hướng giữa chừng và hạ cánh trở lại Newark vài giờ sau đó.
Jordan Moore, hành khách trên máy bay gặp sự cố, đã chia sẻ trải nghiệm của mình trên TikTok, cho biết sự việc bắt đầu khi một hành khách khác phát hiện có một mạng Bluetooth đang hoạt động được gắn nhãn "bomb" trên máy bay, mặc dù hành khách đã được yêu cầu tắt mạng Bluetooth trong suốt chuyến bay. "Mạng này được một hành khách phát hiện trong lúc máy bay cất cánh, và phi hành đoàn đã được thông báo ngay lập tức", Moore viết.
Cô khẳng định, mạng vẫn hoạt động ngay cả sau khi nhân viên hãng hàng không yêu cầu tắt Bluetooth trên tất cả các thiết bị lần thứ hai. Sau đó, tình hình đã được báo cáo lên cấp trên, và cuối cùng quyết định quay đầu chuyến bay đã được đưa ra.
"Nhân viên hàng không tiếp tục trấn an chúng tôi rằng đây chỉ là một 'trò đùa ích kỷ' nhưng cần phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa thích hợp để đạt được kết quả an toàn nhất có thể. Ai lại đặt tên mạng Bluetooth của mình là 'BOMB' chứ, trò đùa thật bệnh hoạn", Moore tức giận.
Chiếc Boeing 767 chở 190 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn đã quay trở lại sân bay và sau khi giải quyết sự cố đã lên đường đến Palma De Mallorca với phi hành đoàn mới.
Cảng vụ New York và New Jersey xác nhận vụ việc trong một tuyên bố, cho biết máy bay đã hạ cánh trở lại Newark mà không gặp sự cố nào. Máy bay cũng đã được xác nhận an toàn và hành khách được Cục An ninh Giao thông Vận tải và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ kiểm tra lại trước khi lên máy bay.
Thông tin từ FlightAware cho thấy, chuyến bay đã cất cánh trở lại lúc 2 giờ 19 sáng hôm sau.
