Theo Hãng tin Reuters, tối 6-5 theo giờ Mỹ, Tổng thống Donald Trump dự đoán cuộc chiến với Iran sẽ sớm kết thúc, trong bối cảnh ông đang tìm kiếm một thỏa thuận nhằm chấm dứt thế bế tắc liên quan đến eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran.
“Khi các vị nhìn vào những gì đang diễn ra, sẽ thấy chúng tôi làm điều đó vì một lý do rất quan trọng: Chúng tôi không thể cho phép họ sở hữu vũ khí hạt nhân. Vì vậy, tôi nghĩ phần lớn mọi người đều hiểu điều đó. Họ hiểu rằng những gì chúng tôi đang làm là đúng đắn và mọi chuyện sẽ kết thúc nhanh chóng” – ông Trump phát biểu trong cuộc vận động cho ông Burt Jones (Đảng Cộng hòa), ứng cử viên thống đốc bang Georgia.
Ông Trump nói với các phóng viên rằng Mỹ đã có các cuộc trao đổi tích cực với Iran trong 24 giờ qua, đồng thời cho biết thêm rất có thể Washington và Tehran sẽ đạt được thỏa thuận.
Sáng 7-5 (theo giờ Việt Nam), Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf – người đang giữ vai trò trưởng đoàn đàm phán của Iran trong các cuộc thương lượng với Mỹ – dường như đã chế giễu chính quyền Tổng thống Donald Trump vì tạm dừng chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm dẫn tàu thuyền qua eo biển Hormuz, theo báo Times of Israel.
“Chiến dịch ‘Trust Me Bro’ đã thất bại. Giờ mọi thứ lại quay về bình thường với ‘Chiến dịch Fauxios'” – ông Ghalibaf viết trên nền tảng X.
Cụm “Trust Me Bro” là cách nói mỉa mai, mang nghĩa “cứ tin tôi đi”, hàm ý không đáng tin hoặc chỉ nói suông. Trong khi đó “Fauxios” dường như là cách chơi chữ từ “faux” (giả tạo) để chế giễu chiến dịch của Mỹ.
Khi thông báo tạm dừng chiến dịch “Dự án Tự do” hôm 5-5, ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra theo đề nghị của Pakistan và một số bên khác, đồng thời khẳng định đã có “tiến triển lớn” trong các cuộc đàm phán với Iran.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 6-5, Israel đã tấn công thủ đô Beirut của Lebanon lần đầu tiên kể từ khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng trước. Israel cho biết mục tiêu của họ là một chỉ huy thuộc lực lượng Radwan tinh nhuệ của nhóm vũ trang Hezbollah ở vùng ngoại ô phía nam thành phố.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã công bố hành động này trong một tuyên bố chung. Truyền thông Israel đưa tin rằng chỉ huy nói trên đã thiệt mạng trong cuộc tấn công, nhưng chưa có tuyên bố xác nhận từ quân đội Israel hay Hezbollah.
Thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon đã tạo nền tảng cho một thỏa thuận ngừng bắn rộng hơn giữa Mỹ – Iran. Việc Israel ngừng các cuộc tấn công vào Lebanon là một yêu cầu quan trọng mà Iran đưa ra.
Theo Hãng tin AFP, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết trong cuộc điện đàm ngày 6-5, ông đã nói với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian rằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và các tàu thuyền gần eo biển Hormuz là vô lý.
“Tôi đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình trạng leo thang hiện nay và lên án các cuộc tấn công vô lý nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của UAE cũng như một số tàu thuyền” – ông Macron viết trên X sau cuộc trao đổi.
Phía Iran tường thuật ông Macron và ông Pezeshkian đã thảo luận về những diễn biến mới nhất trong khu vực, tiến trình đàm phán và tình hình tại eo biển Hormuz. Tehran hoan nghênh “cách tiếp cận của Pháp dựa trên việc giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại”.
Chia sẻ với Đài Al Jazeera, lãnh đạo văn phòng chính trị của Hamas, ông Khalil al-Hayya, cho biết con trai ông đã bị thương trong một cuộc tấn công của Israel vào thành phố Gaza, Dải Gaza vào ngày 6-5.
Một người đã thiệt mạng và 10 người khác bị thương trong cuộc không kích nhằm vào khu phố Daraj ở thành phố Gaza.
Ông Hayya từng mất 3 người con trai trong các vụ ám sát trước đó của Israel, gồm hai người ở Gaza trong các cuộc giao tranh năm 2008 và 2014, và người con trai thứ ba bị giết trong một vụ ám sát lãnh đạo Hamas ở Doha năm ngoái do Israel thực hiện.
"Thuyền trưởng một tàu container thông báo tàu của họ đã bị xuồng vũ trang thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiếp cận và khai hỏa, gây hư hại nghiêm trọng đối với khu vực buồng lái. Không xảy ra cháy nổ hay tác động tới môi trường", Cơ quan An ninh Hàng hải Anh (UKMTO) hôm nay cho hay.
Sự việc xảy ra cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc. Toàn bộ thủy thủ trên tàu container đều an toàn.
Theo công ty an ninh hàng hải Vanguard Tech của Anh, con tàu này đang treo cờ Liberia và "đã được thông báo rằng nó được phép đi qua eo biển Hormuz". Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim có liên hệ với IRGC cho biết con tàu đã "phớt lờ những cảnh báo từ lực lượng vũ trang Iran".
IRGC sau đó ra tuyên bố nói rằng họ sẵn sàng đối phó với bất kỳ hành động gây hấn mới nào tại eo biển Hormuz.
Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hưởng ứng lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Xuồng cao tốc của IRGC hôm 18/4 đã áp sát hai tàu thương mại hoạt động gần eo biển Hormuz, nổ súng ngăn chặn một tàu dầu và dường như đã phóng UAV đánh trúng, gây hư hại một tàu container. Cả hai sự cố đều không ghi nhận thương vong về người.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 21/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Iran đang "sụp đổ về tài chính" do đóng cửa eo biển Hormuz. "Họ muốn eo biển Hormuz được mở lại ngay lập tức", ông viết trên Truth Social, thêm rằng Iran đang "khát tiền".
Trong bài đăng khác, ông cho hay Iran đóng cửa eo biển nhằm "giữ thể diện" trong bối cảnh Mỹ phong tỏa các cảng của Tehran.
Trước đó cùng ngày, người đứng đầu Nhà Trắng thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột vĩnh viễn. Tuy nhiên, ông cho biết Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran. Tehran kịch liệt chỉ trích lệnh phong tỏa, coi đây là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Bộ trưởng Nông nghiệp Iran Gholamreza Nouri nói rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ hầu như không ảnh hưởng đến khả năng cung ứng hàng hóa thiết yếu và lương thực của nước này.
"Chúng tôi không gặp vấn đề gì trong việc cung cấp hàng hóa thiết yếu và lương thực, bởi với quy mô lãnh thổ rộng lớn, chúng tôi có thể nhập khẩu qua nhiều cửa khẩu khác nhau. Khoảng 85% sản phẩm nông nghiệp và hàng hóa thiết yếu được sản xuất trong nước, nhờ vậy an ninh lương thực được đảm bảo", ông nói.
"Eo biển Hormuz đại diện cho cơ hội quý giá như bom nguyên tử. Thật vậy, nắm trong tay vị thế có thể tác động tới nền kinh tế toàn cầu chỉ bằng một quyết định duy nhất chính là cơ hội lớn", Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, phát biểu ngày 8/5.
Ông Mokhber khẳng định Iran sẽ không từ bỏ "những thành quả của cuộc xung đột", thêm rằng Tehran sẽ "thay đổi cơ chế pháp lý" của eo biển Hormuz thông qua luật pháp quốc tế trong trường hợp khả thi, nhưng cũng sẵn sàng hành động "đơn phương" nếu cần thiết.
Quan chức Iran không đề cập cụ thể việc thu phí tàu hàng đi qua eo biển Hormuz, nhưng tạp chí hàng hải Lloyd's List cùng ngày đưa tin rằng Tehran đã thành lập một cơ quan để phê duyệt hoạt động quá cảnh cũng như thu phí khi đi qua tuyến đường biển này.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh, các tàu thương mại được tự do đi qua theo quy định của luật pháp quốc tế.
Kể từ khi chiến sự nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do nhằm đảm bảo an ninh cho nước này.
Để vượt eo biển Hormuz, hãng vận hành tàu phải tìm đến bên trung gian có thể liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu hồ sơ vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải đi để qua eo biển Hormuz.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4, vài ngày sau khi cuộc đàm phán giữa hai bên ở Pakistan không mang lại bước đột phá để chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, Iran vẫn tỏ ra cứng rắn về lập trường đàm phán và siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong những ngày qua, bất chấp áp lực từ Mỹ.
Theo Hãng tin Reuters, Tổng thống Zelensky dẫn lại thông tin tình báo từ Ukraine, Mỹ và châu Âu khi đưa ra cảnh báo nói trên.
"Các cơ quan tình báo của chúng tôi cho biết đã nhận được dữ liệu, bao gồm từ các đối tác Mỹ và châu Âu, về việc Nga đang chuẩn bị tiến hành một cuộc tấn công bằng tên lửa Oreshnik" - ông Zelensky viết trên nền tảng X.
Cảnh báo được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga chuẩn bị các phương án trả đũa nhằm Ukraine sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào một ký túc xá sinh viên ở khu vực Lugansk do Nga kiểm soát ở miền đông Ukraine.
Các quan chức Nga thông tin số người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone vào ký túc xá sinh viên ở Lugansk đã tăng lên 18 người. Tuy nhiên bên quân đội Ukraine phủ nhận trách nhiệm về vụ tấn công này.
"Chúng tôi đang ghi nhận các dấu hiệu cho thấy Nga chuẩn bị tiến hành cuộc tấn công phối hợp nhằm vào lãnh thổ Ukraine, gồm cả Kiev, có sử dụng nhiều loại vũ khí khác nhau. Các vũ khí tầm trung nói trên có thể được sử dụng trong cuộc tấn công như vậy" - ông Zelensky viết trên nền tảng X.
Trước đó, Nga đã hai lần tấn công Ukraine bằng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik - loại tên lửa mà ông Putin từng tuyên bố là "không thể đánh chặn" nhờ tốc độ được cho là gấp hơn 10 lần vận tốc âm thanh.
Nga lần đầu phóng tên lửa Oreshnik hồi tháng 11-2024 nhằm vào một cơ sở mà Nga nói là nhà máy quân sự ở Ukraine. Khi đó, các nguồn tin Ukraine cho biết tên lửa mang đầu đạn giả, thay vì thuốc nổ và chỉ gây thiệt hại hạn chế.
Vụ tấn công thứ hai diễn ra vào tháng 1-2026, khi tên lửa đánh trúng vùng Lviv ở miền tây Ukraine.
"Chúng tôi muốn lưu ý các đối tác tại Mỹ và châu Âu rằng việc sử dụng loại vũ khí này cũng như việc kéo dài cuộc chiến đang tạo ra một tiền lệ toàn cầu cho các bên gây hấn tiềm tàng khác" - ông Zelensky nêu quan ngại.
Hồi tháng 1, lãnh đạo Anh, Pháp và Đức mô tả việc Nga sử dụng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik - loại vũ khí có khả năng mang cả đầu đạn thông thường và hạt nhân - tại miền tây Ukraine là hành động "leo thang và không thể chấp nhận".
Ông Zelensky cho biết Ukraine đang trông đợi phản ứng từ cộng đồng quốc tế - "một phản ứng mang tính ngăn chặn trước, chứ không phải chỉ phản ứng sau khi sự việc đã xảy ra".
Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh rằng cần gây sức ép lên Matxcơva để ngăn Nga mở rộng cuộc chiến.
