“Họ không còn là bạn bè đúng lúc chúng tôi cần họ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/4 nói trong cuộc phỏng vấn với Reuters, đề cập đến NATO. “Chúng tôi chưa đòi hỏi gì nhiều từ họ. Đó quả là con đường một chiều”.
Ông Trump cũng tuyên bố “chắc chắn sẽ xem xét” khả năng rút Mỹ khỏi NATO, liên minh quân sự mà ông cho rằng không mang lại nhiều lợi ích cho Mỹ. Khi xung đột Iran kéo dài, Tổng thống Mỹ ngày càng tỏ ra phẫn nộ với các đồng minh ở bên kia bờ Đại Tây Dương.
Hôm 31/3, ông Trump cho biết dự định chấm dứt sự can dự của Mỹ tại Iran trong vài tuần tới và sẽ “không liên quan gì” đến nỗ lực dài hạn nhằm đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz. Đây là huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu nhưng đang bị Iran phong tỏa.
“Chúng tôi sẽ rời đi rất sớm. Và nếu Pháp hay quốc gia nào khác muốn có dầu hoặc khí đốt đi qua eo biển Hormuz, họ cứ việc tới đó và tự lo liệu cho bản thân mình”, ông nói.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ đã đăng bài chỉ trích dữ dội trên mạng xã hội Truth Social. Ông cho rằng các quốc gia châu Âu nên “hãy gom chút can đảm muộn màng, đến eo biển Hormuz và tự mà lấy lại dầu”.
“Các vị sẽ phải bắt đầu học cách tự chiến đấu cho chính mình. Mỹ sẽ không ở đó để giúp nữa, giống như cách các vị đã không ở đó vì chúng tôi”, ông viết.
Vài giờ sau, ông Trump mô tả NATO là “hổ giấy” và chỉ trích liên minh này vì họ không tham gia cuộc chiến chống lại Iran.
Ông Trump cũng đã công kích Pháp, một đồng minh trong liên minh quân sự NATO. “Pháp đã không cho phép các máy bay chở đầy thiết bị quân sự hướng tới Israel bay qua lãnh thổ nước này. Họ tỏ ra rất thiếu thiện chí giúp đỡ”, ông cho hay.
Những phát biểu này cho thấy Tổng thống Mỹ ngày càng bực bội với sự dè dặt của châu Âu trong xung đột Iran. Ông tin rằng điều này đồng nghĩa với việc Washington không nên giúp bảo vệ các đồng minh ở châu Âu vì “họ không đứng về phía chúng tôi”.
Khi ông Trump gia tăng chỉ trích, các đồng minh châu Âu cũng đang đẩy mạnh phản ứng của họ.
Pháp cho biết nước này cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ cho các hoạt động như tiếp nhiên liệu nhưng không cho máy bay trực tiếp tham chiến. Điện Elysee nói họ “ngạc nhiên” trước bài đăng nhắm thẳng vào Paris của ông Trump và khẳng định “Pháp không thay đổi lập trường của mình”.
Pháp và Anh đã từ chối tham gia vào chiến dịch tập kích Iran của Mỹ, với lý do ông Trump không tham vấn họ trước khi phát động cuộc tấn công.
Anh cũng cho phép máy bay ném bom Mỹ sử dụng các căn cứ của nước này, dù khẳng định chúng chỉ được dùng cho các nhiệm vụ phòng thủ, như không kích các địa điểm quân sự của Iran được sử dụng để gây tổn hại lợi ích của Anh.
Anh và Pháp đang phối hợp để tập hợp liên minh gồm tối đa 35 quốc gia, nhằm giúp đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz sau khi xung đột hạ nhiệt. Nỗ lực này có thể bao gồm việc triển khai đội tàu hộ tống để bảo vệ tàu dầu đi qua eo biển. Một số tàu có thể được lắp đặt pháo phòng không để bắn hạ máy bay không người lái hoặc tên lửa của Iran.
Châu Âu không che giấu nỗi lo ngại về nguy cơ xung đột Iran biến thành một cuộc chiến đẫm máu không có hồi kết. Và khi xung đột đẩy giá năng lượng lên cao, những lời chỉ trích từ châu Âu ngày càng trở nên gay gắt hơn.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz tháng trước từng ủng hộ cuộc tấn công của Mỹ-Israel vào Iran. Tuy nhiên, hôm 27/3, ông nói với tờ FAZ rằng “tôi chỉ không tin những gì Israel và Mỹ đang làm sẽ thực sự dẫn đến thành công”. Đức cũng chỉ cho phép Washington sử dụng các căn cứ hoặc triển khai khí tài quân sự để đáp lại những đòn tấn công trả đũa của Tehran.
Tại Italy, cuộc chiến của Mỹ tại Iran đã gây rắc rối cho Thủ tướng Giorgia Meloni, khi mối quan hệ thân thiết giữa bà với ông Trump đang bị soi xét kỹ.
Cử tri Italy ngày 22/3 bác bỏ một cuộc trưng cầu dân ý về cải cách tư pháp, vốn được xem là thước đo mức độ ủng hộ dành cho bà. Chính quyền của bà đã tìm cách tạo khoảng cách với ông Trump trong bối cảnh người dân phản đối cuộc xung đột.
“Ông Trump là Tổng thống của một quốc gia, được bầu với số phiếu áp đảo. Ông ấy đi theo con đường riêng mà không nghe ai ngoài chính mình. Chúng tôi cũng đi theo con đường riêng, không phục tùng ai”, Bộ trưởng Quốc phòng Italy Guido Crosetto nói ngày 30/3.
Theo một quan chức cấp cao của Italy, nước này gần đây từ chối cấp quyền hạ cánh cho các chiến đấu cơ của Mỹ đang tìm cách đáp xuống căn cứ Sigonella ở phía đông Sicily. Quyết định được đưa ra sau khi xác định các máy bay này có liên quan đến xung đột ở Iran.
Trong một tuyên bố hôm 31/3, văn phòng của bà Meloni không xác nhận sự việc nhưng cho biết mỗi yêu cầu tiêm kích hạ cánh đều được xem xét cẩn trọng theo từng trường hợp “như vẫn luôn được thực hiện”. Họ cũng phủ nhận xảy ra căng thẳng với Washington về việc sử dụng căn cứ.
Thông tin này xuất hiện một ngày sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha tuyên bố nước này tăng cường lập trường phản đối cuộc chiến. Madrid không chỉ từ chối cho máy bay quân sự Mỹ tham gia tấn công Iran sử dụng căn cứ trên lãnh thổ, mà còn cấm chúng bay qua không phận.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, người từng không nhận được nhiều ủng hộ trong các cuộc thăm dò dư luận, đã tìm thấy “luồng sinh khí mới” trên chính trường khi ông dẫn dắt sự phản kháng của châu Âu đối với xung đột Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng đặt câu hỏi về cam kết với NATO khi nhắc đến việc Tây Ban Nha từ chối cho chiến đấu cơ Mỹ sử dụng không phận.
“Nếu NATO chỉ đơn thuần là chúng tôi bảo vệ châu Âu khi họ bị tấn công, còn họ lại từ chối cho chúng tôi sử dụng căn cứ khi cần, đó không phải là quan hệ hợp tác tốt. Điều đó khiến người ta khó tiếp tục gắn bó và nói rằng điều này có lợi cho Mỹ. Vì vậy tất cả những điều này sẽ cần xem xét lại”, ông nói.
Vincenzo Camporini, cựu tham mưu trưởng không quân Italy và hiện là cố vấn khoa học của Viện Các vấn đề Quốc tế, cho hay Washington không nên ngạc nhiên khi các đồng minh ngần ngại hợp tác với họ trong cuộc chiến Iran.
“Tôi cho rằng điều này liên quan tới việc Mỹ phát động chiến dịch mà không có bất kỳ sự tham vấn nào với các đồng minh trong NATO. Họ cũng không tính đến việc phải thông báo cho các quốc gia đồng minh”, Camporini nói. “Bạn không thể làm vậy rồi sau đó lại yêu cầu sự hỗ trợ từ các quốc gia khác trong NATO”.
Theo báo Guardian, trận động đất kép hôm 24-6 tại Venezuela đã làm sập hàng trăm tòa nhà dọc bờ biển phía Bắc nước này, để lại những hậu quả và thương vong khủng khiếp.
Số người thiệt mạng được xác định đã lên tới ít nhất 1.450 người và dự kiến sẽ còn tiếp tục tăng lên khi công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn đang diễn ra.
Tại thủ đô Caracas, nhà xác trung tâm Bello Monte đang rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng khi hàng trăm gia đình tập trung đông nghẹt để tìm kiếm, nhận dạng người thân qua các tấm ảnh do cảnh sát pháp y cung cấp.
Trước quy mô thảm kịch quá lớn, người dân và các tổ chức tình nguyện tại Venezuela đã sát cánh bên nhau. Do hệ thống tiếp nhận quá tải, nhiều gia đình phải tự dùng xe máy, ô tô cá nhân hoặc xe bán tải đưa thi thể người thân đến nhà xác Bello Monte.
"Hôm qua cả con phố chật kín người đưa thi thể người thân đến", Camila Rodríguez, sinh viên tâm lý học đang hỗ trợ tư vấn tinh thần cho các gia đình có người tử nạn, mô tả.
Trong khi đó, Hiệp hội Nhà tang lễ quốc gia Venezuela cho biết các đơn vị mai táng trên khắp cả nước đã quyên góp hơn 200 quan tài, túi đựng thi thể và nhiều vật tư phục vụ công tác hậu sự.
Không chỉ tại nhà xác Bello Monte, khắp Caracas, các nhóm tình nguyện viên còn liên tục phát nước uống, cà phê, thực phẩm và hỗ trợ tư vấn tâm lý cho các gia đình ly tán, màn trời chiếu đất sau thảm kịch.
Hàng trăm gia đình cũng phải dựng lều, trải nệm ngủ ngoài đường vì lo sợ dư chấn khiến nhà cửa tiếp tục đổ sập.
Hôm 27-6, quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez thông báo lực lượng cứu hộ đã giải cứu thêm 34 người còn sống và nhấn mạnh: "Mỗi mạng sống đều mang lại hy vọng cho Venezuela".
Bộ Truyền thông Venezuela cũng liên tục công bố hình ảnh lực lượng cứu hộ đưa các nạn nhân còn sống ra khỏi đống đổ nát nhằm thể hiện nỗ lực ứng phó sau thảm họa.
Dù vậy trên đường phố, làn sóng giận dữ của người dân đang tăng cao. Nhiều người dân cho rằng chính phủ phản ứng quá chậm và thiếu chuẩn bị cho một trận động đất có quy mô lớn.
Thậm chí, bà Rodríguez đã bị người dân la ó, phản đối trực tiếp khi đi thị sát một vùng bị thiệt hại ở thủ đô.
Theo các chuyên gia, quy mô quá lớn của trận động đất khiến công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, hệ thống ứng phó khẩn cấp và cứu hộ của Venezuela cũng bị suy yếu sau nhiều năm thiếu đầu tư, làm chậm quá trình ứng phó với thảm họa.
Sáng nay (5.5), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội lên đường thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5-7.5 theo lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi.
Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 7.1.1972 đến nay, quan hệ hai nước đã đạt nhiều dấu ấn nổi bật.
Trả lời Thanh Niên, TS Prakash Panneerselvam (Chương trình Nghiên cứu chiến lược và an ninh - Học viện quốc gia về nghiên cứu tiên tiến, Ấn Độ) nhận định: "Trong thập niên qua, hai nước đã tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh và chiến lược. Trong bối cảnh chính trị toàn cầu còn nhiều bất ổn và môi trường an ninh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngày càng phức tạp, chuyến thăm này có thể tạo động lực mới cho quan hệ đối tác song phương và gắn kết hai nước hơn nữa".
Thực tế, hơn 20 năm qua, quan hệ hai nước liên tục đạt được nhiều tiến bộ đột phá. Cụ thể, tháng 5. 2003, hai nước ký "Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hợp tác Toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ bước vào thế kỷ XXI".
Chỉ 4 năm sau đó, trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Ấn Độ vào tháng 7.2007, lãnh đạo 2 nước đã chính thức nâng quan hệ lên tầm quan hệ "đối tác chiến lược" với việc tăng cường hợp tác về chính trị theo hướng ngày càng gắn bó và tin cậy.
Chưa đầy 10 năm sau, Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi diễn ra từ ngày 2 - 3.9.2016, hai nước đã thống nhất nâng cấp quan hệ song phương lên "Đối tác chiến lược toàn diện". Khi đó, Ấn Độ trở thành đối tác chiến lược toàn diện thứ 3 của Việt Nam.
Để tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, tháng 12.2020, hai bên thông qua Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam - Ấn Độ về Hòa bình, Thịnh vượng và Người dân. Đến ngày 1.8.2024, hai nước tiếp tục thắt chặt quan hệ song phương khi thông qua Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ .
Song song các cuộc thăm viếng lẫn nhau ở cấp lãnh đạo 2 nước liên tục trong 2 thập kỷ qua nhằm không ngừng vun đắp lòng tin, hai nước còn cùng nhau thể chế hóa các quan hệ hợp tác bằng Uỷ ban Hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Tiểu ban Thương mại Hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ.
Hợp tác song phương Việt - Ấn còn được củng cố bằng các nền móng quan trọng như: Tham khảo chính trị và Đối thoại chiến lược; Đối thoại An ninh, Đối thoại Chính sách Quốc phòng; Đối thoại Chính sách đối ngoại; Đối thoại An ninh Biển… Nhờ đó, Việt Nam và Ấn Độ từ nhiều năm qua đã hình thành một mạng lưới ngoại giao và quan hệ toàn diện, đa tầng để thúc đẩy hợp tác đi vào chiều sâu.
Trụ cột kinh tế vững chắc
Cũng trả lời Thanh Niên, TS Dhruva Jaishankar (Giám đốc Quỹ Nghiên cứu quan sát (ORF) tại Mỹ, đánh giá: "Quan hệ Ấn Độ - Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ". Trong đó, theo ông, hợp tác kinh tế thương mại đóng vai trò quan trọng.
Quả thực như vậy, quan hệ 2 nước cũng ngày càng được củng cố bằng trụ cột kinh tế. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam - Ấn Độ đạt 16,46 tỉ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ năm 2024. Tính trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,8 tỉ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 2,9 tỉ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ đạt 1,8 tỉ USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2025.
Về đầu tư, tính đến tháng 3 vừa qua, các nhà đầu tư Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1,117 tỉ USD, đứng thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Theo lĩnh vực đầu tư, các nhà đầu tư Ấn Độ đã đầu tư vào 15/21 ngành kinh tế của Việt Nam. Vốn đầu tư tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 62 dự án và 643,3 triệu USD vốn đăng ký, chiếm 54,7% tổng vốn đầu tư đăng ký; đứng thứ hai là lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí với 4 dự án, vốn đăng ký 157 triệu USD, chiếm 13,4% tổng vốn đầu tư đăng ký; thứ ba là lĩnh vực khai khoáng với 5 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký 95 triệu USD, chiếm 8,1% tổng vốn đầu tư.
Trong đó, một số dự án tiêu biểu phải kể đến như: Dự án Nhà máy Đường Sơn Hoà tại tỉnh Đăk Lăk với tổng vốn đầu tư đăng ký 94,5 triệu USD; Dự án Công ty TNHH Cà phê Ngon tại tỉnh Đắk Lắk, tổng vốn đầu tư đăng ký 90 triệu USD; Dự án Nhà máy Điện mặt trời Infra 1, tổng vốn đầu tư 71,9 triệu USD tại tỉnh Khánh Hòa.
Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư Việt Nam đã đầu tư sang Ấn Độ 30 dự án với tổng số vốn đầu tư gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Đặc biệt, dự án của Tập đoàn Vingroup xây dựng nhà máy sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu của Ấn Độ và dự kiến nâng tổng mức đầu tư tại Ấn Độ lên 6,5 tỉ USD.
Trả lời Thanh Niên, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) tin rằng: "Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có lẽ sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác thương mại và kinh tế. Hai bên cũng có thể thảo luận các biện pháp nhằm tạo dựng sự ổn định trên thế giới đồng thời củng cố vị thế không liên kết của cả hai nước. Ấn Độ chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam hiện nay và cũng hiểu rằng Việt Nam là cửa ngõ quan trọng vào ASEAN. Đây là yếu tố quan trọng trong chính sách 'Hành động hướng Đông' của Thủ tướng Modi".
Theo Hãng tin AFP, ngày 26-4, chia sẻ trên mạng xã hội X, ông Zelensky khẳng định Nga đang "một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo" khi thường xuyên điều khiển máy bay không người lái (drone) qua khu vực nhà máy Chernobyl. Trong đó, một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy năm 2025.
"Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh", Tổng thống Ukraine viết.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ "cần được tiến hành sớm nhất có thể". Tuy nhiên Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) đã cảnh báo việc này có thể mất tới 4 năm và gần như bất khả thi vì chiến tranh.
Tình hình chiến sự Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong ngày 26-4, Kiev cáo buộc Nga không kích làm ít nhất 5 người chết và 4 người bị thương.
Ở chiều ngược lại, Matxcơva cũng tố drone Ukraine tấn công Crimea và vùng Lugansk do Nga kiểm soát làm 4 người thiệt mạng.
Hiện Nga chưa phản hồi tuyên bố trên của ông Zelensky.
Cũng trong ngày 26-4, Hãng thông tấn TASS cho biết Triều Tiên vừa khánh thành khu tưởng niệm binh sĩ thiệt mạng khi hỗ trợ các nỗ lực quân sự của Nga chống lại Ukraine.
Đích thân Chủ tịch Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Vyacheslav Volodin dẫn đầu phái đoàn đến Bình Nhưỡng để dự trực tiếp sự kiện.
Tại đây, ông Volodin đã gửi lời cảm ơn nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un về việc cử lực lượng đến giúp Matxcơva "giải phóng Kursk" khỏi lực lượng Ukraine.
"Xin gửi lời cảm ơn đến ông Kim Jong Un và nhân dân Triều Tiên vì sự hỗ trợ huynh đệ trong việc giải phóng Kursk. Các chiến sĩ Triều Tiên đã sát cánh cùng binh sĩ và sĩ quan của chúng tôi, giải phóng đất Nga khỏi Ukraine", TASS dẫn lời ông Volodin.
TASS cũng chia sẻ một video cho thấy ông Volodin ôm ông Kim.
Cùng ngày 26-4, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrey Belousov cũng đến Bình Nhưỡng để "hội đàm với lãnh đạo cấp cao và bộ tư lệnh quân đội".
Tháng 8-2024, Ukraine bất ngờ mở chiến dịch tấn công vùng Kursk - khu vực biên giới phía tây của Nga, giáp ranh lãnh thổ phía đông của Ukraine. Nhờ yếu tố bất ngờ, lực lượng Kiev nhanh chóng kiểm soát một phần diện tích rộng lớn lãnh thổ Kursk, buộc Nga phải phần nào phân tán lực lượng.
Năm 2025, các nước phương Tây bắt đầu cáo buộc Triều Tiên cử hàng chục ngàn binh sĩ đến Nga để hỗ trợ Matxcơva tái chiếm phần lãnh thổ Ukraine nắm giữ. Ban đầu, cả Matxcơva và Bình Nhưỡng đều im lặng trước những cáo buộc này.
Sau khi Nga về cơ bản đẩy lùi toàn bộ lực lượng Ukraine ra khỏi biên giới, lãnh đạo hai nước bắt đầu có những động thái cụ thể xác nhận sự tham gia của binh sĩ Triều Tiên tại vùng Kursk.
Theo ước tính của Hàn Quốc, khoảng 2.000 lính Triều Tiên đã thiệt mạng trong chiến đấu tại Nga. Đổi lại, theo các nhà phân tích, Triều Tiên nhận được hỗ trợ tài chính, công nghệ quân sự, lương thực và năng lượng từ Nga.
Triều Tiên hiện chưa phản hồi những thông tin do phương Tây đưa ra, cũng như chưa phát thông cáo chính thức về lễ khánh thành khu tưởng niệm binh sĩ đã khuất.
