Hôm qua (16.5), tờ The Japan Times đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm sang Philippines. Hồi tháng trước, Nhật Bản đã công bố việc dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vũ khí chưa từng có kể từ khi kết thúc Thế chiến 2.
Loại tên lửa mà Tokyo xem xét xuất khẩu cho Manila được cho là dòng tên lửa đất đối hạm Type 88. Trong cuộc tập trận vừa diễn ra trong tháng này giữa Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines, tên lửa Type 88 cũng đã được bắn thử.
Thời gian qua, Tokyo nổi lên như một đối tác quân sự quan trọng của Manila. Mới đây, Nhật Bản cho biết đang xem xét để sớm cung cấp tàu hộ tống lớp Abukuma và máy bay TC-90 cho Philippines. Trong đó, tàu lớp Abukuma có độ choán nước hơn 2.000 tấn có thể mang theo tên lửa đối hạm Harpoon, ngư lôi và được trang bị pháo cận chiến Phalanx, cùng pháo chính 76 mm. Còn TC-90 là loại máy bay huấn luyện và tuần tra biển. Nhật Bản cũng đã chuyển giao một số hệ thống radar cho Philippines để tăng cường khả năng giám sát vùng biển.
Hơn 10 năm qua, Philippines không ngừng tăng cường năng lực quốc phòng, nhất là về năng lực tác chiến trên biển, giữa bối cảnh nước này liên tục xảy ra nhiều căng thẳng với Trung Quốc ở Biển Đông. Nếu như đầu thập niên 2010, Philippines gần như chỉ sở hữu những chiến hạm lỗi thời từ thập niên 1970, thì năng lực hải quân nước này đã được cải thiện. Điển hình, Philippines đã đặt mua 4 tàu hộ tống lớp Miguel Malvar, 2 tàu hộ tống lớp Jose Rizal, 6 tàu tuần tra lớp Rajah Sulayman đều của Hàn Quốc, trong đó đã nhận 2 tàu cho mỗi loại. Nước này còn đặt mua 4 tàu đổ bộ lớp Tarlac của Indonesia và đã nhận 2 chiếc. Kèm theo, Manila còn mua một số dòng máy bay trực thăng hải quân, máy bay tuần tra của phương Tây.
Không những vậy, Philippines đặt mua tên lửa bội siêu thanh Brahmos do liên doanh Ấn Độ – Nga sản xuất, có tốc độ gấp 2,8 lần vận tốc âm thanh cùng tầm bắn khoảng 300 km. Manila đã nhận tên lửa Brahmos dần dần từ năm 2024.
Trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá việc nếu Nhật Bản xuất khẩu tên lửa Type 88 sang Philippines thì sẽ là thương vụ mang tính bước ngoặt.
Thứ nhất, theo TS Nagao, thương vụ trên thể hiện chiến lược đối phó với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (Indo-Pacific) – nơi Trung Quốc đang không ngừng tăng cường sức mạnh quân sự. Nếu xảy ra xung đột, Trung Quốc triển khai lực lượng nhằm vào các căn cứ quân sự của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines ở Thái Bình Dương, thì sự hỗ trợ từ Mỹ sẽ bị siết chặt. Vì thế, phía Mỹ muốn kiềm chế các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong chuỗi đảo thứ nhất (từ Nhật Bản, qua Đài Loan đến Philippines). Vì thế, tên lửa Type 88 là một vũ khí thích hợp vì tầm bắn của nó là 200 km. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách 350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.
Hiện tại, Philippines sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ-Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu khu trục. Nếu Nhật Bản bổ sung thêm tên lửa chống hạm Type 88 phóng từ đất liền, Philippines sẽ nâng cao sức mạnh quân sự và nếu hợp tác với Nhật Bản, Đài Loan và Mỹ, chuỗi đảo thứ nhất sẽ càng được củng cố.
“Thứ hai, Nhật Bản đang chia sẻ gánh nặng an ninh với Mỹ và trở thành “nhà cung cấp an ninh” trong khu vực này. Mỹ cần giải quyết nhiều vấn đề trên toàn thế giới. Kể từ thời Tổng thống Barack Obama, Mỹ bắt đầu chiến lược chuyển trọng tâm về châu Á – Thái Bình Dương, quân đội nước này ở châu Âu đã giảm từ 100.000 sau Chiến tranh Lạnh xuống còn 35.000 lính vào năm 2021. Nhưng sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine từ năm 2022, con số này đã quay trở lại 100.000 lính. Ở Trung Đông, Mỹ đang sử dụng rất nhiều vũ khí. Từ tình hình như vậy, Nhật Bản đang dần đáp ứng yêu cầu từ Mỹ về việc các đồng minh và đối tác chia sẻ gánh nặng an ninh”, TS Nagao đánh giá.
Thứ ba, theo vị chuyên gia này, việc Nhật Bản cung cấp tên lửa cho thấy chính Tokyo đang thay đổi nhận thức về quân sự. Vì vậy, so với tàu tuần tra ven biển, máy bay cứu hộ, tên lửa hoàn toàn mang tính quân sự cao hơn. Trước đây, Nhật Bản ngần ngại buôn bán những vũ khí mang tính quân sự cao, nhưng tình hình hiện tại đang khiến nước này thay đổi. Điều này sẽ tạo ra ảnh hưởng quan trọng trong cán cân an ninh giữa Mỹ và Trung Quốc.
Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 152 (IPU-152) và tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ, chiều 16-4 giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã hội kiến Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cảm ơn sự đón tiếp trọng thị và chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới tổng thống và các nhà lãnh đạo cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ.
Ông đánh giá cao vai trò và vị thế của Thổ Nhĩ Kỳ trên trường quốc tế, đặc biệt thông qua việc đăng cai tổ chức nhiều sự kiện quan trọng trong năm 2026, trong đó có IPU-152.
Bày tỏ vui mừng được đón tiếp Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan trân trọng gửi lời chúc mừng và thăm hỏi đến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Ông khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ coi trọng quan hệ với Việt Nam và mong muốn thúc đẩy, đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng sau gần 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ song phương đã phát triển ở tầm mức mới, chiến lược hơn, cần nâng tầm quan hệ tương xứng với tiềm năng, triển vọng của hai nước.
Hai bên nhất trí tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, sớm tổ chức họp Ủy ban hỗn hợp và tận dụng các điều kiện thuận lợi về đường bay thẳng, thị thực (visa) điện tử cho công dân hai nước, tạo điều kiện thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, hợp tác thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân.
Khẳng định dư địa hợp tác giữa hai nước còn rất lớn, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh đưa kinh tế, thương mại và đầu tư là trụ cột hợp tác quan trọng, tạo các điều kiện thuận lợi để đạt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hai nước lên 4 tỉ USD, tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đầu tư vào Việt Nam để góp phần phát triển kinh tế Việt Nam.
Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chuyển lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ sang thăm Việt Nam trong thời gian sớm nhất. Ông Recep Tayyip Erdogan đã vui vẻ nhận lời.
Các nhà sinh học tiến hóa và khoa học thần kinh trong nhiều thập niên liên tiếp đã cố gắng lý giải tại sao phần lớn loài người lại thuận tay phải, nhưng đến nay vẫn chưa có câu trả lời thực sự thuyết phục.
Tuy nhiên, mới đây các nhà nghiên cứu của Đại học Oxford (Anh) cảm thấy mình đang tiếp cận câu trả lời chính xác, theo báo cáo trên chuyên san PLOS Biology.
Sau khi so sánh những đặc điểm hành vi, thần kinh và xã hội của 41 loài khỉ và vượn với con người, đội ngũ các nhà khoa học phát hiện câu trả lời có lẽ không nằm ở tay, mà ở đôi chân con người.
Sử dụng khuôn khổ mô hình thống kê dựa trên quan hệ tiến hóa giữa các loài, các nhà nghiên cứu đầu tiên xem xét một số giả thuyết nổi bật về sự thuận tay. Những giả thuyết này bao gồm chế độ ăn, môi trường sống, khối lượng cơ thể, cấu trúc xã hội, việc sử dụng công cụ và khả năng di chuyển.
Trong mọi trường hợp, con người vẫn luôn là ngoại lệ so với các mô hình có thể giải thích hiện tượng này ở những loài linh trưởng khác.
Kế đến, họ bổ sung hai yếu tố giả định vào các mô hình so sánh, lần lượt là kích thước não và tỷ lệ chiều dài giữa chân và tay. Tỷ lệ tay - chân thoạt nhìn có vẻ ngẫu nhiên, nhưng đây được xem là chỉ số tiêu chuẩn để đánh giá khả năng di chuyển bằng hai chân.
Một khi những yếu tố trên được thêm vào, việc con người thuận tay phải nhiều hơn tay trái không còn là điều quá khác biệt với những loài linh trưởng khác.
Về mặt cơ bản, não lớn và đôi chân dài có mối tương quan trực tiếp với việc thuận tay ở người.
Đồng tác giả Thomas Püsche của Đại học Oxford cho biết đây là cuộc nghiên cứu đầu tiên thử nghiệm một số giả thuyết chính về sự thuận tay ở người, và kết quả thu được khá khả quan.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) hôm nay ra khuyến cáo đặc biệt, cho rằng xác suất xảy ra "một trận động đất cực mạnh" vào lúc này là tương đối cao so với thời điểm bình thường.
Một quan chức Văn phòng Nội các Nhật Bản phát biểu trên truyền hình rằng người dân nên thực hiện các biện pháp chuẩn bị ứng phó thảm họa, dựa trên nguyên tắc tự chịu trách nhiệm về sự an toàn của mình, dù giới chức chưa chắc chắn liệu có xảy ra trận động đất mạnh khác hay không.
Cảnh báo áp dụng cho khu vực phía bắc Nhật Bản, được đưa ra vài giờ sau trận động đất gây sóng thần cao 70-80 cm ở tỉnh Iwate, cũng như làm rung chuyển các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách tâm chấn hàng trăm km.
Trận động đất ban đầu được đánh giá mạnh 7,4 độ, sau đó được điều chỉnh lên 7,5 độ và tiếp tục tăng đến 7,7 độ. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết chưa có thông tin nào về thương vong nghiêm trọng hay thiệt hại đáng kể sau sự việc.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản tháng 3/2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi.
