Hôm qua (16.5), tờ The Japan Times đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm sang Philippines. Hồi tháng trước, Nhật Bản đã công bố việc dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vũ khí chưa từng có kể từ khi kết thúc Thế chiến 2.
Loại tên lửa mà Tokyo xem xét xuất khẩu cho Manila được cho là dòng tên lửa đất đối hạm Type 88. Trong cuộc tập trận vừa diễn ra trong tháng này giữa Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines, tên lửa Type 88 cũng đã được bắn thử.
Thời gian qua, Tokyo nổi lên như một đối tác quân sự quan trọng của Manila. Mới đây, Nhật Bản cho biết đang xem xét để sớm cung cấp tàu hộ tống lớp Abukuma và máy bay TC-90 cho Philippines. Trong đó, tàu lớp Abukuma có độ choán nước hơn 2.000 tấn có thể mang theo tên lửa đối hạm Harpoon, ngư lôi và được trang bị pháo cận chiến Phalanx, cùng pháo chính 76 mm. Còn TC-90 là loại máy bay huấn luyện và tuần tra biển. Nhật Bản cũng đã chuyển giao một số hệ thống radar cho Philippines để tăng cường khả năng giám sát vùng biển.
Hơn 10 năm qua, Philippines không ngừng tăng cường năng lực quốc phòng, nhất là về năng lực tác chiến trên biển, giữa bối cảnh nước này liên tục xảy ra nhiều căng thẳng với Trung Quốc ở Biển Đông. Nếu như đầu thập niên 2010, Philippines gần như chỉ sở hữu những chiến hạm lỗi thời từ thập niên 1970, thì năng lực hải quân nước này đã được cải thiện. Điển hình, Philippines đã đặt mua 4 tàu hộ tống lớp Miguel Malvar, 2 tàu hộ tống lớp Jose Rizal, 6 tàu tuần tra lớp Rajah Sulayman đều của Hàn Quốc, trong đó đã nhận 2 tàu cho mỗi loại. Nước này còn đặt mua 4 tàu đổ bộ lớp Tarlac của Indonesia và đã nhận 2 chiếc. Kèm theo, Manila còn mua một số dòng máy bay trực thăng hải quân, máy bay tuần tra của phương Tây.
Không những vậy, Philippines đặt mua tên lửa bội siêu thanh Brahmos do liên doanh Ấn Độ – Nga sản xuất, có tốc độ gấp 2,8 lần vận tốc âm thanh cùng tầm bắn khoảng 300 km. Manila đã nhận tên lửa Brahmos dần dần từ năm 2024.
Trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá việc nếu Nhật Bản xuất khẩu tên lửa Type 88 sang Philippines thì sẽ là thương vụ mang tính bước ngoặt.
Thứ nhất, theo TS Nagao, thương vụ trên thể hiện chiến lược đối phó với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (Indo-Pacific) – nơi Trung Quốc đang không ngừng tăng cường sức mạnh quân sự. Nếu xảy ra xung đột, Trung Quốc triển khai lực lượng nhằm vào các căn cứ quân sự của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines ở Thái Bình Dương, thì sự hỗ trợ từ Mỹ sẽ bị siết chặt. Vì thế, phía Mỹ muốn kiềm chế các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong chuỗi đảo thứ nhất (từ Nhật Bản, qua Đài Loan đến Philippines). Vì thế, tên lửa Type 88 là một vũ khí thích hợp vì tầm bắn của nó là 200 km. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách 350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.
Hiện tại, Philippines sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ-Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu khu trục. Nếu Nhật Bản bổ sung thêm tên lửa chống hạm Type 88 phóng từ đất liền, Philippines sẽ nâng cao sức mạnh quân sự và nếu hợp tác với Nhật Bản, Đài Loan và Mỹ, chuỗi đảo thứ nhất sẽ càng được củng cố.
“Thứ hai, Nhật Bản đang chia sẻ gánh nặng an ninh với Mỹ và trở thành “nhà cung cấp an ninh” trong khu vực này. Mỹ cần giải quyết nhiều vấn đề trên toàn thế giới. Kể từ thời Tổng thống Barack Obama, Mỹ bắt đầu chiến lược chuyển trọng tâm về châu Á – Thái Bình Dương, quân đội nước này ở châu Âu đã giảm từ 100.000 sau Chiến tranh Lạnh xuống còn 35.000 lính vào năm 2021. Nhưng sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine từ năm 2022, con số này đã quay trở lại 100.000 lính. Ở Trung Đông, Mỹ đang sử dụng rất nhiều vũ khí. Từ tình hình như vậy, Nhật Bản đang dần đáp ứng yêu cầu từ Mỹ về việc các đồng minh và đối tác chia sẻ gánh nặng an ninh”, TS Nagao đánh giá.
Thứ ba, theo vị chuyên gia này, việc Nhật Bản cung cấp tên lửa cho thấy chính Tokyo đang thay đổi nhận thức về quân sự. Vì vậy, so với tàu tuần tra ven biển, máy bay cứu hộ, tên lửa hoàn toàn mang tính quân sự cao hơn. Trước đây, Nhật Bản ngần ngại buôn bán những vũ khí mang tính quân sự cao, nhưng tình hình hiện tại đang khiến nước này thay đổi. Điều này sẽ tạo ra ảnh hưởng quan trọng trong cán cân an ninh giữa Mỹ và Trung Quốc.
Theo Korea Herald ngày 22-6, Hàn Quốc đã bắt đầu lập kế hoạch đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào hệ thống quân y. Động thái này diễn ra khi số bác sĩ quân đội giảm mạnh, làm dấy lên lo ngại về tính bền vững của mô hình chăm sóc sức khỏe vốn phụ thuộc nhiều vào nhân lực chuyên môn.
Quan chức quân đội cho biết Bộ Tư lệnh Quân y gần đây đã đặt hàng một dự án nghiên cứu chính sách, nhằm xây dựng chiến lược dài hạn cho quân y ứng dụng AI.
Quân đội Hàn Quốc hiện đối mặt tình trạng thiếu bác sĩ quân y ngày càng nghiêm trọng. Theo Bộ Quốc phòng, năm nay chỉ có 304 bác sĩ mới được bổ nhiệm, giảm khoảng 56% so với 692 người của năm ngoái.
Trong 5 năm trước, số bác sĩ quân y mới mỗi năm thường ở mức 700-800 người. Với đà sụt giảm hiện nay, quân đội Hàn Quốc có thể thiếu khoảng 400 bác sĩ trong tổng lực lượng.
Trong khi đó nhu cầu chăm sóc sức khỏe trong quân đội lại tăng. Việc nới lỏng tiêu chuẩn tuyển quân khiến số quân nhân cần theo dõi và quản lý y tế ngày càng nhiều.
Giới chức đánh giá hệ thống quân y hiện nay, vốn phụ thuộc lớn vào nhân lực chuyên môn, đang bộc lộ hạn chế cấu trúc khi khối lượng công việc tăng nhưng nguồn lực thu hẹp.
Tình trạng thiếu bác sĩ được cho là do hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, tranh cãi kéo dài giữa chính phủ và giới y khoa khiến nhiều sinh viên chọn nhập ngũ như binh sĩ, thay vì làm bác sĩ quân y. Thứ hai, dân số suy giảm kéo dài làm nguồn nhân lực ngày càng khan hiếm.
Bộ Tư lệnh Quân y Hàn Quốc cho biết sẽ xây dựng phương án chuẩn hóa, tích hợp dữ liệu phục vụ AI, đồng thời xác định các ưu tiên như bảo đảm nhân lực, ngân sách và chính sách hỗ trợ.
Đại sứ quán Úc tại Việt Nam thông báo chính phủ Úc đã bổ nhiệm bà Peggy O'Neal, Chủ tịch Hội đồng Đại học RMIT, vào vai trò doanh nhân tiên phong Úc tại Việt Nam. Người giữ vai trò này trước đó là bà Louise Adams, Giám đốc điều hành Aurecon Việt Nam.
Đối với Canberra, Việt Nam là một trong những đối tác kinh tế tăng trưởng nhanh nhất của Úc và là điểm đến then chốt cho các doanh nghiệp Úc đang tìm kiếm cơ hội trong nhiều lĩnh vực, bao gồm giáo dục và đào tạo kỹ năng, nông nghiệp và thực phẩm, hạ tầng, chuyển dịch năng lượng xanh và tài nguyên.
Trong bối cảnh này, người đảm nhiệm vai trò doanh nhân tiên phong Úc tại Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các bên hữu quan của hai nước, trong chính phủ và khu vực tư nhân, nhằm quảng bá năng lực của Úc, tăng cường thương mại và đầu tư, đồng thời hỗ trợ triển khai Chiến lược Kinh tế Đông Nam Á của Úc đến năm 2040.
Việc bổ nhiệm bà O'Neal tiếp tục phát huy những thế mạnh vốn có của Đại học RMIT – một trường đại học luôn thể hiện cam kết sâu sắc đối với quan hệ Úc – Việt Nam, đặc biệt với vai trò là trường đại học nước ngoài đầu tiên và duy nhất hiện nay được thành lập và hoạt động tại Việt Nam.
Đại sứ Úc tại Việt Nam Gillian Bird cho biết Việt Nam là đối tác ưu tiên của Úc, và quan hệ hợp tác bền chặt giữa các doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong việc làm sâu sắc thêm mối quan hệ kinh tế hai nước.
"Bà O'Neal mang đến kinh nghiệm kinh doanh phong phú cùng các mối quan hệ sâu sắc tại Việt Nam, và tôi mong muốn được làm việc cùng bà để hỗ trợ các nhà đầu tư Úc và thúc đẩy các khoản đầu tư chất lượng cao, bền vững", theo đại sứ.
Mizan Online, trang tin của cơ quan tư pháp Iran, hôm nay thông báo phạm nhân Erfan Kiani đã bị treo cổ sau khi Tòa án Tối cao giữ nguyên bản án và hoàn tất thủ tục pháp lý.
Cáo trạng mô tả Kiani là "gián điệp làm việc cho cơ quan tình báo Mossad của Israel". Người này bị cáo buộc "tham gia phá hoại tài sản công và tư, phóng hỏa, tàng trữ và sử dụng bom xăng, chặn đường phương tiện, tấn công lực lượng chức năng, mang theo dao rựa, gieo rắc nỗi sợ hãi và kinh hoàng" trong những cuộc biểu tình ở thành phố Isfahan, miền trung Iran, hồi tháng 1.
Theo hãng thông tấn Tasnim, Kiani là một trong những "đầu mối hoạt động chủ chốt" để thực hiện nhiệm vụ do Mossad giao.
Cuộc hành hình diễn ra hai ngày sau khi Iran treo cổ một người đàn ông bị kết tội là "thành viên nhóm đối lập bị cấm".
Kể từ ngày 19/3, Iran đã tử hình 9 người với những cáo buộc liên quan đến biểu tình. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 22/4 tuyên bố Iran đã ngừng kế hoạch tử hình 8 phụ nữ tham gia biểu tình, sau khi ông đưa ra đề nghị. Tuy nhiên, giới chức Iran khẳng định không có kế hoạch thi hành án nào như vậy.
Iran từng trải qua các cuộc biểu tình lan rộng ở 100 thành phố và thị trấn từ cuối tháng 12/2025 đến tháng 1 năm nay, khởi phát khi giới thương nhân tại thủ đô Tehran phản đối tình hình kinh tế khó khăn và giá cả leo thang. Phong trào nhanh chóng lan rộng sang nhiều khu vực khác, với sự tham gia của sinh viên.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khi đó thừa nhận các yêu cầu chính đáng của người biểu tình và kêu gọi chính phủ cải thiện tình hình kinh tế, song cũng cảnh báo sẽ có lập trường cứng rắn đối với hành vi gây rối.
Giới chức Iran cũng cáo buộc "những thế lực bên ngoài" tìm cách làm gia tăng bạo lực, lợi dụng các cuộc tụ tập công cộng để gây bất ổn, sử dụng mạng xã hội để kích động và triển khai tội phạm có tổ chức nhằm gây thương vong.
