Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) ngày 7/5 đã cố công văn gửi Sở Y tế tỉnh Quảng Trị, Sơn La về việc điều tra, xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn tỉnh.
Công văn nêu rõ, Cục An toàn thực phẩm nhận được thông tin ngày 5/5/2026 trên địa bàn một số xã miền núi bao gồm Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị có ghi nhận 9 người nghi ngờ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn ve sầu với các triệu chứng như đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ,… và được đưa đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa để điều trị.
Ngày 6/5/2026 trên địa bàn bản Nà Hiên, xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La ghi nhận 6 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm do ăn nấm rừng có trường hợp tử vong, các trường hợp còn lại đang được điều trị tích cực tại bệnh viện.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Quảng Trị, Sở Y tế tỉnh Sơn La chỉ đạo cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xác minh, điều tra vụ việc; xác định nguyên nhân chính gây ngộ độc; theo dõi, giám sát tình hình để kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp tương tự có thể phát sinh.
Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về kiến thức, kỹ năng bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm cho cộng đồng trong quá trình chế biến, tiêu thụ các loài động vật, thực vật lạ, có nguy cơ gây ngộ độc như nấm rừng, cây, củ, quả rừng, côn trùng…
Đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã miền núi, nội dung truyền thông phải được xây dựng và truyền tải bằng tiếng dân tộc dưới các hình thức phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
Khi xuất hiện các triệu chứng như tê môi, tê lưỡi, tê tay chân, nôn, đau bụng, khó thở… cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Thực hiện nghiêm các nội dung chỉ đạo tại Chỉ thị số 38 ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; Công văn số 848 của Bộ Y tế về việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Trước đó, thông tin trên báo chí, bác sĩ Nguyễn Việt Đức – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, cho biết từ ngày 1/4 đến 3/5, bệnh viện tiếp nhận 9 bệnh nhân bị ngộ độc ve sầu. Trong đó, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất 17 tuổi, lớn tuổi nhất 86 tuổi.
Bác sĩ Đức cho biết, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa và trạm y tế các xã trên địa bàn đã thường xuyên cảnh báo, nhắc nhở người dân không nên ăn ve sầu. Thế nhưng, ở vùng núi Hướng Hoá, ăn ve sầu như một thói quen của người dân. Vì vậy, số ca ngộ độc ve sầu chưa giảm, mỗi năm có trên 10 ca nhập viện, cao điểm vào mùa hè.
Theo bác sĩ Đức, người dân không nên ăn ve sầu vì có thể dẫn tới ngộ độc thực phẩm.
Nguyên nhân khiến người dân bị ngộ độc khi ăn ve sầu và nhộng ve sầu là do ve sầu chui dưới lòng đất nên dễ mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Khi gặp nhiệt độ, độ ẩm và môi trường sinh trưởng thích hợp, các bào tử nấm lây nhiễm và ấu trùng sẽ sinh sôi nảy nở dữ dội, biến cơ thể của côn trùng và ấu trùng thành ổ chứa đầy sợi nấm độc.
Ấu trùng bị các bào tử nấm độc này giết chết nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng bên ngoài nên nhiều người không nhận ra. Ngoài ra, protein trong ve sầu có thể gây sốc phản vệ, dị ứng nghiêm trọng.
Gần 22h đêm 4-5, anh Nguyễn Quốc Hùng (ngụ xã Vĩnh Lộc) trên đường trở về từ Long An (cũ) sau chuyến giao hàng, đi qua đường Dương Công Khi (xã Bà Điểm) thì xe bị xẹp lốp. Trong lúc loay hoay tìm chỗ vá, anh tình cờ gặp nhóm thanh niên đội SOS Bà Điểm.
Anh Phạm Thanh Quang - chủ nhiệm đội SOS Bà Điểm - cùng các thành viên nhanh chóng lấy thùng đồ nghề sửa xe, rọi đèn, vá lốp và bơm hơi. Sau ít phút, chiếc xe của anh Hùng đã được vá xong. Anh Hùng bày tỏ: "Em rất biết ơn các anh đã giúp đỡ. Chứ giờ khuya thế này trên đường rất khó tìm tiệm sửa xe".
Gần 23h khuya, ông Ngô Trọng Tường (quê Phú Yên cũ) đang dừng xe máy bên đường Phan Văn Hớn, gần ngã ba Giồng (xã Bà Điểm) để lắp dây xích bị tuột thì được nhóm thanh niên đội SOS Bà Điểm hỗ trợ kịp thời. Nhóm này trong lúc kéo xe hút đinh qua đường đã dừng lại giúp ông tăng chỉnh dây xích.
Ông Tường cho biết ông đi bán trái cây ở Long An (cũ), trên đường về phường Bình Tân (TP.HCM) thì xe bị tuột xích. "Giờ khuya quá đâu có tiệm sửa. Nhờ các bạn giúp, tôi mới về nhà suôn sẻ, cảm ơn các bạn", ông nói.
Anh Phạm Thanh Quang cho biết vào ngày 22-4, đội SOS Bà Điểm trực thuộc Hội Liên hiệp Thanh niên xã Bà Điểm chính thức thành lập.
Trước đó, từ năm 2023, anh và một số thành viên từng tham gia câu lạc bộ SOS Xuân Thới Thượng (thuộc Đoàn Thanh niên xã Xuân Thới Thượng).
Hiện đội có 6 thành viên, trong đó anh Quang làm công nhân cơ khí, một số thành viên còn lại gồm tài xế công nghệ, học sinh và một số người phụ gia đình buôn bán.
Đội hoạt động từ 21h đến 24h hằng đêm, hỗ trợ miễn phí vá xe, thay ruột xe, sửa xe, sơ cứu ban đầu cho người bị té ngã và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất nếu cần. Ngoài khung giờ trên, nếu có người liên hệ, đội sẽ sắp xếp hỗ trợ theo khả năng.
"Niềm vui lớn nhất của đội là được bà con ủng hộ, giúp những người gặp sự cố ban đêm được về nhà an toàn. Mỗi nụ cười và lời cảm ơn từ người được giúp là động lực để anh em tiếp tục cố gắng", anh nói.
Đây là đêm thứ ba liên tiếp cả khu phố này mất điện giữa đợt nắng nóng cao điểm, nhiệt độ ban ngày lên tới hơn 40 độ C.
Đến 21h15, điện có trở lại nhưng tiếp tục bị cắt sau đó một tiếng. Hai đợt mất điện liên tiếp khiến Thư dự cảm về một đêm khó khăn nên quyết định đặt phòng khách sạn. "Cố ở lại cũng không được. Mở cửa sổ thì khí nóng 39 độ ùa vào mà đóng kín thì thiếu oxy. Tôi không chịu được cảnh ngột ngạt suốt đêm", Thư nói.
Đêm 25/5, khu phố của Thư mất điện 4-5 lần, từ 17h đến 4h sáng hôm sau. Hai chị em cô dùng bìa cứng quạt tay luân phiên để ngủ. Hôm sau cô mua quạt tích điện và máy phun sương chạy pin nhưng thiết bị chưa kịp sạc.
Chủ dãy trọ nơi Thư sống cho biết sự cố mất điện xảy ra ở nhiều khu vực trong phường do nhu cầu sử dụng tăng vọt đợt nắng nóng, kết hợp với sự cố của cột điện ảnh hưởng từ trận mưa lớn tuần trước chưa được khắc phục.
Tại đường Mễ Trì Hạ, Ngọc Hà, 35 tuổi, dùng quạt tích điện làm mát cho con gái 2 tuổi khi khu nhà mất điện 3-4 lần trong đêm 25/5, mỗi lần kéo dài khoảng 30 phút. Sau một ngày nắng gay gắt, bốn bức tường nhà nóng ran. Vợ chồng chị định tìm khách sạn song đêm đã khuya đành ở lại nhà. Phát hiện quy luật cứ 30-45 phút lại có điện, họ bật sẵn điều hòa và quạt để thiết bị có thể làm mát ngay khi điện phục hồi.
Tối 26/5, cảnh mất điện lại tái diễn, chị đưa con sang nhà người thân ở chung cư cách 8 km. "Trẻ nhỏ không thể chịu đựng được nhiệt độ này, sơ tán là cách tốt nhất", cô nói.
Tình trạng mất điện hoặc điện chập chờn trong hai ngày 25-26/5 xảy ra tại nhiều khu vực thuộc phường Thanh Xuân, Cầu Giấy, Long Biên, Hoàng Mai, Từ Liêm và một số xã ngoại thành. Trên mạng xã hội, nhiều người cho biết phải vào trung tâm thương mại tránh nóng hoặc gửi con đến các chung cư có máy phát điện dự phòng.
Miền Bắc và Trung Bộ đang trải qua đợt nắng nóng thứ hai trong tháng 5 (bắt đầu từ 23/5). Đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và khu vực từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế ghi nhận mức nhiệt gay gắt, cao nhất phổ biến 38-40 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ.
Do tác động của vùng áp thấp nóng phía tây cùng gió phơn, đây là một trong ba đợt nắng nóng gay gắt nhất tháng 5 tính từ năm 2021 đến nay.
Một cán bộ tại Công ty Điện lực Ba Đình cho biết đợt nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao làm nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát tăng. Một số đường dây và trạm biến áp ngoài trời phải hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao cả ngày dẫn đến sự cố, quá tải cục bộ. "Khi nhận thông tin, đơn vị đều cử cán bộ kỹ thuật đến đấu nối lại điện, hạn chế xáo trộn cuộc sống của người dân trong những ngày nắng nóng", người này nói.
Hiện Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội duy trì trực 24/24h tại các trạm biến áp để xử lý sự cố.
Dữ liệu từ Công ty TNHH MTV Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho thấy trưa 26/5, công suất tiêu thụ toàn quốc đạt 57.590 MW. Riêng miền Bắc vọt lên 29.385 MW.
Hệ thống điện Hà Nội ghi nhận công suất đỉnh (Pmax) lúc 21h30 ngày 25/5 lập kỷ lục mới ở mức 6.203 MW, tăng 3,5% so với đỉnh năm 2025. Sản lượng tiêu thụ cùng ngày đạt 125,87 triệu kWh, tăng 2,4% so với công suất đỉnh năm ngoái.
Dự báo cao điểm tối 27/5, công suất miền Bắc có thể chạm ngưỡng 31.500 MW, cao hơn khoảng 6.500-7.000 MW so với thời điểm trước đợt nắng nóng.
22h ngày 26/5, Nhật Mai, ở phố Minh Khai, phường Hai Bà Trưng đi bộ ra đầu ngõ "hứng chút gió trời" cùng hàng chục người từ già đến trẻ vì khu vực mất điện. "Giờ thuê homestay hay khách sạn thì tốn kém, lỡ lát nữa có điện lại phí tiền. Thôi thì cố chờ", cô nói.
Nhưng nhiều hàng xóm của Mai không chịu nổi cái nóng đã đi xe máy ra công viên, lên Hồ Gươm hoặc tìm đến các cửa hàng tiện lợi có điều hòa để qua đêm tránh nóng.
Trước thông tin quốc tế về chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, ngày 13/5, Bộ Y tế đã phát đi thông tin cập nhật khẩn nhằm cảnh báo người dân, đồng thời nhấn mạnh không hoang mang, suy diễn về nguy cơ bùng phát dịch diện rộng.
Theo thông tin mới nhất từ WHO, đến nay chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 9 trường hợp mắc virus Hanta chủng Andes (ANDV), trong đó có 3 ca tử vong.
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn ở mức trung bình, trong khi nguy cơ với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Tổ chức này cũng nhấn mạnh cơ chế lây truyền của virus Hanta khác với COVID-19 và đang tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ.
Về nguồn lây, WHO cho biết vẫn đang điều tra. Giả thuyết hiện nay là ca bệnh đầu tiên có thể nhiễm virus khi tiếp xúc môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh trong hoạt động ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, khả năng lây truyền hạn chế giữa người với người có thể xảy ra trong điều kiện tiếp xúc gần, kéo dài.
Cơ quan này khuyến cáo những người có mặt trên tàu hoặc các chuyến bay liên quan theo dõi sức khỏe trong 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng.
Các triệu chứng ban đầu cần lưu ý gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ và rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Người dân cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người tiếp xúc nguy cơ cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và có thể cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày. Người nguy cơ thấp không cần cách ly, nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng.
Tại Việt Nam, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết chưa ghi nhận công dân liên quan đến chùm ca bệnh này. Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu và cơ sở y tế, đồng thời đẩy mạnh vệ sinh môi trường, diệt chuột và phòng chống bệnh lây từ động vật sang người.
Theo cơ quan này, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng virus Andes. Một số nghiên cứu trước đây chỉ phát hiện các chủng Hanta khác như virus Seoul trên động vật.
Ngoài ra, người dân không nên hoang mang, tiếp tục giữ vệ sinh môi trường, hạn chế tiếp xúc với chuột và chất thải của chuột. Nếu xuất hiện sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa hoặc khó thở sau khi tiếp xúc nguồn nguy cơ, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
