Khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bước lên bục phát biểu tại phòng họp báo Nhà Trắng ngày 5/5, ông có vẻ rất hào hứng khi đảm nhận vai trò người phát ngôn của chính quyền trong ngày hôm đó.
Ông mỉm cười, nói đùa với các phóng viên, gọi họ dựa trên màu áo. Ông trả lời hàng loạt câu hỏi về các chủ đề từ giá xăng tăng cao cho đến kế hoạch tiếp kiến Giáo hoàng.
Khi đề cập đến cuộc chiến ở Iran, hay còn gọi là Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, ông Rubio tuyên bố “chiến dịch đã chấm dứt. Như Tổng thống đã thông báo với quốc hội, chúng ta đã hoàn tất giai đoạn đó. Giờ chúng ta chuyển sang Dự án Tự do”. Đây là nỗ lực của Mỹ nhằm hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz sau nhiều tháng mắc kẹt vì xung đột Iran.
Nhưng mọi thứ nhanh chóng thay đổi. Chỉ ba giờ sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng Dự án Tự do, mới được ông công bố hôm 3/5. Sau đó, sáng 6/5, ông Trump gợi ý trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng thực tế cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.
“Nếu Iran đồng ý thực hiện những gì đã được thỏa thuận, chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng sẽ chấm dứt và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa cho tất cả, gồm cả Iran. Còn không, chiến dịch ném bom sẽ bắt đầu và thật đáng buồn, nó sẽ ở mức độ và cường độ lớn hơn nhiều so với trước đây”, ông viết.
Đó là “cú quay xe” mới nhất của chính quyền trong chuỗi thông điệp gây bối rối về vị thế cũng như mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến. Những bình luận liên tục thay đổi của ông Trump đã làm xáo động thị trường, thử thách sự kiên nhẫn của các nhà lập pháp đảng Cộng hòa và khiến các đồng minh hoang mang khi họ đang cố ứng phó với những hệ lụy từ cuộc xung đột.
Sự khó đoán của ông Trump được cho là cách khiến các đối thủ mất phương hướng. Tuy nhiên, trong trường hợp lần này, người bị bối rối lại chính là Ngoại trưởng Mỹ, người đang kiêm nhiệm vai trò Cố vấn An ninh Quốc gia cho Tổng thống, theo Erica L. Green, nhà bình luận của NY Times.
Anna Kelly, phát ngôn viên của Nhà Trắng, cho biết sự thay đổi của ông Trump phản ánh thực tế diễn biến nhanh chóng tại thực địa và mong muốn của ông là giữ mọi phương án mở để đảm bảo rằng “giấc mộng hạt nhân của Iran bị loại bỏ vĩnh viễn”.
Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, lập trường của ông Trump thay đổi theo từng câu nói. Ông đã mô tả cuộc xung đột là một “cuộc chiến”, một “chuyến du hành” và gần đây nhất là “cuộc đụng độ nhỏ”.
Ông từng tuyên bố rằng Mỹ đã “thắng” cuộc chiến, rồi lại đe dọa sẽ xóa sổ nền văn minh của Iran nếu chính phủ nước này không đáp ứng thêm các yêu cầu. Ông nói rằng Iran không còn lãnh đạo nào, nhưng lại cho biết đang liên lạc với một số người “tuyệt vọng” tìm kiếm một thỏa thuận. Ông đe dọa sẽ tiếp tục ném bom, nhưng lại gia hạn lệnh ngừng bắn vào phút cuối.
Ông Rubio hôm 5/5 cũng tìm cách củng cố ý tưởng rằng Tổng thống sẽ không lùi bước trong xung đột, đôi khi bằng sự hài hước. Ông Rubio khuyến khích các lãnh đạo Iran “hãy tự xem lại bản thân trước khi tự hủy hoại mình theo hướng mà họ đang đi”, dẫn lời bài hát Check Yo Self năm 1992 của Ice Cube.
Tuy nhiên, ông khẳng định rằng Mỹ “không mong muốn một tình huống căng thẳng nào khác xảy ra. Chúng tôi thích con đường hòa bình hơn”.
Tommy Pigott, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao, cho biết cuộc họp báo của ông Rubio phản ánh sự minh bạch của chính quyền.
“Một phần của việc đảm bảo người dân Mỹ được thông tin đầy đủ là phải cập nhật tình hình khi nó thay đổi theo thời gian thực”, ông Pigott nói. “Mục tiêu của Tổng thống Trump đã rõ ràng ngay từ đầu và thế giới an toàn hơn nhờ những kết quả quyết định của Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng”.
Đến chiều 6/5, ông Trump lại tỏ ra lạc quan và nói với phóng viên trong Phòng Bầu dục rằng Mỹ đã có “những cuộc đàm phán rất tốt” với Iran trong 24 giờ qua. Ông nói căng thẳng hồi đầu tuần liên quan tới việc Iran bắn vào các tàu ở eo biển đã giảm bớt.
“Vài ngày trước đã là khoảng thời gian rất dài trong thế giới của chiến tranh”, ông nói.
"Ngoại trưởng Rubio diện bộ đồ thể thao Nike Tech 'Venezuela' trên chuyên cơ Không lực Một!", Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung viết trên X hôm 13/5, chia sẻ hình ảnh Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mặc bộ đồ thể thao màu xám khi đang trên đường tới Trung Quốc.
Bài đăng lập tức thu hút sự chú ý với hơn 1,6 triệu lượt xem, vì bộ đồ mà ông Rubio mặc giống hệt bộ mà cựu tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã mặc khi bị áp giải về Mỹ hồi tháng 1. Tổng thống Donald Trump khi đó đã đăng ảnh ông Maduro mặc bộ thể thao màu xám của hãng Nike, bị bịt mắt và còng tay.
"Huyền thoại!", Phó thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly nhận xét.
Bài đăng thu hút phản ứng trái chiều của dư luận. Một số nhà bình luận cánh hữu ở Mỹ tỏ ra thích thú, trong khi có người cho rằng Ngoại trưởng nên mặc trang phục nghiêm túc hơn bởi đang đi công du cùng Tổng thống Mỹ.
Kênh truyền hình NewsX chỉ ra việc Bắc Kinh năm 2020 đã áp lệnh cấm nhập cảnh với ông Rubio liên quan đến những phát biểu chỉ trích của ông về chính sách của Trung Quốc ở Tân Cương và Hong Kong. Kênh này nhận xét việc Ngoại trưởng diện bộ đồ Nike Tech là chiến thuật "đùa giỡn" với truyền thông.
Trung Quốc hôm 12/5 cho biết sẽ không chặn ông Rubio nhập cảnh vì những hành động của ông trong quá khứ. "Lệnh trừng phạt nhắm vào những phát ngôn và việc làm của ông Rubio liên quan đến Trung Quốc khi ông còn là thượng nghị sĩ", người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc ở Mỹ Lưu Bằng Vũ cho biết.
"Giờ đây, sau 40 ngày chiến sự, khi Mỹ đã hết hy vọng đạt được bất kỳ mục tiêu nào trong cuộc chiến với Iran, họ lại đề xuất đàm phán", Ngoại trưởng Abbas Araghchi hôm nay nói trước báo giới tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ. "Chúng tôi không có chút niềm tin nào vào người Mỹ. Đây chính là trở ngại lớn nhất trên con đường thực hiện mọi nỗ lực ngoại giao. Chúng tôi có đủ lý do để không tin tưởng Mỹ, trong khi họ không có lý do gì để không tin tưởng chúng tôi".
Dù mô tả lệnh ngừng bắn hiện nay giữa Iran với Mỹ đang "rất chông chênh", ông Araghchi khẳng định Tehran vẫn cố gắng duy trì nó nhằm tạo không gian cho các nỗ lực ngoại giao.
Người đứng đầu Bộ Ngoại giao Iran cho biết thêm Tehran đã "nhận được các thông điệp" từ phía Washington về việc tiếp tục các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
"Những tin đồn về việc Mỹ bác bỏ đề xuất từ Iran hay Iran từ chối đề xuất của Mỹ, thực ra là chuyện của vài ngày trước, khi ông Trump đăng bài nói rằng điều đó là không thể chấp nhận được", ông Araghchi phát biểu trước các phóng viên. "Tuy nhiên, sau đó chúng tôi lại nhận được thông điệp từ phía Mỹ nói rằng họ sẵn sàng tiếp tục đàm phán và duy trì mối tương tác này", ông cho hay.
Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh tất cả tàu thuyền hiện nay đều có thể đi qua eo biển Hormuz với điều kiện họ phải phối hợp cùng hải quân Iran, ngoại trừ những tàu thuộc các nước "đang có xung đột" với Iran.
Tuy nhiên, ông lưu ý tình hình xung quanh tuyến đường thủy huyết mạch này đang "rất phức tạp".
Khi được hỏi liệu Tehran có sẵn sàng đón nhận Bắc Kinh trong vai trò trung gian hòa giải hay không, ông Araghchi cho hay Iran trân trọng nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng giúp đỡ.
"Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp với Trung Quốc", ông nói. "Chúng tôi là đối tác chiến lược và chúng tôi biết người Trung Quốc có thiện chí. Vì vậy, bất cứ điều gì họ có thể làm để hỗ trợ ngoại giao đều được hoan nghênh".
"Chúng tôi hy vọng với tiến triển của các cuộc đàm phán, chúng ta sẽ đạt được một kết quả tốt đẹp để Hormuz được bảo đảm an toàn và chúng ta có thể đẩy nhanh việc bình thường hóa hoạt động giao thông qua eo biển", Ngoại trưởng Iran nói thêm.
Trung Quốc có quan hệ thân thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á. Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz.
Vài giờ trước khi ông Araghchi phát biểu, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông đang cạn dần kiên nhẫn với Iran. Ông cho biết đã đạt được đồng thuận trong các cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng Tehran phải mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Ngay trước khi lãnh đạo Mỹ - Trung gặp nhau để dùng trà chiều hôm nay, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã ra một tuyên bố thẳng thắn bày tỏ thất vọng về cuộc chiến của Mỹ - Israel với Iran: "Cuộc xung đột đáng lẽ không nên xảy ra này không có lý do gì để tiếp tục".
Trên chuyến bay trở về Mỹ, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông không "yêu cầu bất kỳ sự hỗ trợ nào" từ Trung Quốc về vấn đề Iran.
Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống lại Iran vào ngày 28/2, kéo theo các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel cũng như đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh. Iran cũng gần như phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển dầu và năng lượng của thế giới, từ khi chiến sự bùng phát. Trong khi đó, Mỹ cũng áp phong tỏa với các cảng của Iran.
Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Iran ngày 10/5 chuyển cho Pakistan phản hồi của họ đối với đề xuất hòa bình của Mỹ, trọng tâm là yêu cầu kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon. Iran muốn được bồi thường thiệt hại do xung đột và nhấn mạnh "quyền chủ quyền" của họ đối với eo biển Hormuz. Tổng thống Trump mô tả phản hồi của Iran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".
Trưởng đoàn đàm phán Iran ngày 12/5 tuyên bố Mỹ phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới nhất của Tehran, nếu không sẽ đối mặt thất bại.
Tính đến hôm nay 26.4, các đám cháy rừng tiếp tục bùng phát trong ngày thứ 5 liên tiếp, đang đe dọa một thị trấn ven biển ở Nhật Bản.
Diện tích bị cháy đã lên tới 1.373 ha, tính đến sáng sớm nay, tăng 7% so với ngày hôm trước. Nguyên nhân gây ra các đám cháy vẫn chưa rõ ràng và đang được điều tra.
Các đám cháy đe dọa các khu dân cư của thị trấn Otsuchi trên bờ biển Thái Bình Dương. Thị trấn này đã mất gần 10% dân số trong trận động đất/sóng thần ngày 11.3.2011.
Lệnh sơ tán do cháy rừng đã được ban hành cho 1.541 hộ gia đình, tương đương 3.233 cư dân, khoảng 1/3 dân số của Otsuchi.
"Mặc dù Lực lượng Phòng vệ đang chiến đấu với các đám cháy từ trên không (bằng trực thăng), nhưng thời tiết khô hạn và gió mạnh đang khiến các đám cháy lan rộng", Thị trưởng Otsuchi Kozo Hirano cho hay.
Một cư dân Otsuchi cho hay ông lo lắng về thiệt hại tiềm tàng do cháy rừng gây ra. "Lửa thiêu rụi mọi thứ. Với sóng thần, có thể bạn vẫn còn lại một vài thứ sau sự tàn phá", ông Komatsu Yoshinori (74 tuổi), nói khi nhìn những chiếc trực thăng của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản thả nước xuống các đám cháy ở phía xa.
Cho đến nay chỉ có một trường hợp bị thương nhẹ do ngã tại trung tâm sơ tán, theo Cơ quan Phòng cháy chữa cháy và Quản lý Thảm họa Nhật Bản.
Không có mưa trong khu vực vào hôm nay hoặc ngày mai, nhưng dự báo sẽ có một trận mưa nhỏ vào ngày 29.4, theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản.
