Hôm qua, tôi thấy trên mạng xã hội chia sẻ lại câu chuyện một người đàn ông năm 2022 bán căn chung cư 3,5 tỷ, sau đó vay thêm tiền để có 4,5 tỷ đồng làm farmstay ở khu vực gần Đà Lạt.
Những lý do khiến việc kinh doanh này thua lỗ: Thứ nhất là không kiểm tra kỹ pháp lý của khu đất. Thứ hai là làm việc cực nhọc, thức khuya dậy sớm chiều chuộng khách. Thứ ba là đếm cua trong lỗ, khi cả farmstay chỉ có 6 phòng, giá 1,2 triệu đồng một đêm nhưng chỉ kín khách 8 ngày cuối tuần (4 thứ bảy và chủ nhật), ngày thường 30% công suất.
Nhiều người đã tháo chạy khỏi các farmstay từ những năm trước. Tôi có vài bạn bè cũng đầu tư loại hình này ở Đà Lạt, Vũng Tàu, Phan Thiết… Người có tài chính mạnh thì đầu tư bằng tiền túi. Người tài chính yếu hơn nhưng muốn phiêu lưu, đi vay tiền người thân, ngân hàng thì chịu cảnh gánh nợ.
Ông bạn của tôi làm farmstay trên Đà Lạt, nhưng gồng được một năm thì bỏ xó, đang tính trồng cà phê organic để gia đình dùng. Vì sao farmstay “đốt tiền”?
Theo tìm hiểu của tôi, có ba lý do chính sau đây:
Thứ nhất: Giá quá ảo. Như trường hợp ở đầu bài giá tiền 1,2 triệu đồng một đêm sẽ làm nhiều người đắn đo. Vì với số tiền đó, thoải mái thuê một phòng khách sạn ở trung tâm Đà Lạt đầy đủ tiện nghi. Chiều tối đi tản bộ ở bờ hồ Xuân Hương, đi ăn uống rồi về ngủ.
Thứ hai: Đường đi không dễ dàng. Ở Đà Lạt và những vùng lân cận, lượng mưa trong năm nhiều. Một farmstay ở rừng thông có vẻ lãng mạn nhưng con đường đi đến đó mới là vấn đề trong mùa mưa.
Với những người du lịch thuần túy, họ thuê một phòng khách sạn trong trung tâm, giao thông thuận tiện, muốn đặt xe đi đâu thì có ngay. Con đường di chuyển từ bến xe, sân bay về khách sạn và ngược lại không có gì bàn cãi. Vậy việc gì phải thuê farmstay để tự đày đọa mình?
Thứ ba: Khá kén tệp khách. Tôi nghĩ người xuống tiền đầu tư thường ngộ nhận về nhu cầu của khách. Đăng một ảnh farmstay lên mạng, nhiều người thích, nhiều người hỏi thăm, nhưng nhu cầu của họ là ở đó và trải nghiệm hay là chỉ muốn đến ngắm cảnh một chút, chụp vài bức hình sống ảo rồi đi về?
Vậy làm cách nào để cứu những farmstay thua lỗ? Tôi nghĩ đây là một câu hỏi khá hóc búa. Nếu farmstay của bạn ở vị trí đẹp, dễ tiếp cận thì không nói làm gì, còn ngược lại, nếu tung chiêu khuyến mãi, giảm giá thì chỉ có người lấy công làm lời mới chịu được, còn thuê nhân sự làm việc thì chẳng khác gì uống nước biển giải khát.
Trong buổi cà phê với một đồng nghiệp người nước ngoài, thấy tôi nói về khoản tiết kiệm để mua nhà, bạn thắc vì sao tôi đã có nhà rồi còn cố mua thêm? Tôi giải thích rằng có hai đứa con trai nên cố gắng tích góp cho mỗi đứa một cái nhà thừa kế sau này. Bạn nhìn tôi với vẻ đầy ngạc nhiên.
Tôi trả lời rằng ở Việt Nam, nhiều cha mẹ vẫn như vậy. Người ta thường dành cả đời làm việc, tiết kiệm, mua thêm đất, thêm nhà để lại cho con cháu. Nghe xong, bạn lắc đầu: "Ở chỗ tôi, con cái 18 tuổi là phải tự lo hết. Chúng tôi không lớn lên với suy nghĩ sẽ có tài sản thừa kế từ bố mẹ. Mỗi thế hệ đều tự xây dựng cuộc sống của mình".
Bạn kể rằng ở nơi bạn lớn lên, con cái đến tuổi trưởng thành đều phải tự lập: học đại học có thể đi làm thêm, ra trường tự lo cuộc sống, mua nhà hay thuê nhà đều là việc của mình. Cha mẹ nếu có điều kiện thì hỗ trợ lúc khởi đầu, còn chuyện để lại tài sản là lựa chọn chứ không phải trách nhiệm. Thay vào đó, người ta ưu tiên dùng tiền tích lũy để tự lo cho tuổi già của mình, không phải làm phiền đến con cái.
Điều này gần như trái ngược với ở ta. Ngay cả khi tuổi đã cao, nhiều người vẫn tiếp tục làm lụng, tiết kiệm, từ chối chi tiêu cho bản thân vì sợ "ăn vào phần của con". Có người cả đời chưa từng đi du lịch, không dám mua món đồ mình thích, cũng chỉ vì muốn tài sản thừa kế sau này nhiều hơn một chút.
>> Tôi sẵn sàng bán nhà giá rẻ cho con chứ không chia thừa kế sớm
Ở Việt Nam, khi cha mẹ có tài sản, câu chuyện chia cho ai, để lại bao nhiêu đôi khi được nhắc đến từ rất sớm. Dường như việc được thừa kế đã trở thành một kỳ vọng âm thầm trong nhiều gia đình. Người ta tin rằng để lại tài sản là giúp con bớt vất vả, có nền tảng tốt hơn để xây dựng cuộc sống.
Nhưng tình thương ấy đôi khi cũng tạo ra một áp lực ngược cho chính cha mẹ. Có người làm việc đến kiệt sức dù tuổi đã cao. Nhiều người sống rất tằn tiện, không dám hưởng thành quả sau mấy chục năm lao động vì luôn nghĩ phải để dành. Trong khi đó, con cái đã trưởng thành, có công việc và thu nhập riêng.
Sau cuộc trò chuyện đó, đến giờ tôi vẫn không biết lựa chọn nào mới là đúng? Có lẽ ở mỗi nền văn hóa, con người ta lại có một suy nghĩ khác nhau. Cha mẹ có nhất thiết phải coi thừa kế là một phần trong kế hoạch cuộc đời? Và liệu một thế hệ tự lập hơn có đồng nghĩa với việc cha mẹ được sống nhẹ gánh hơn khi về già? Quyết định của mỗi người sẽ khác nhau. Vậy bạn sẽ lựa chọn thế nào?
Tôi nghĩ chi phí chơi thể thao "đắt hay rẻ" phụ thuộc khá nhiều vào cách mình lựa chọn và mục tiêu tập luyện.
Với cá nhân tôi, do thường xuyên đi công tác, tôi chọn chạy bộ vì tính linh hoạt, ít phụ thuộc và tính chủ động cao, ở đâu cũng có thể chạy được mà không phụ thuộc sân bãi, đối tác.
Thực tế, để chạy vì sức khỏe, không nhất thiết phải đầu tư quá tốn kém như nhiều người nghĩ. Giày chạy có thể chọn các dòng phù hợp túi tiền rất bền và êm chân (không nhất thiết phải các thương hiệu lớn), hiện nay nhiều sản phẩm từ các hãng khác vẫn đáp ứng tốt về độ bền và hiệu năng.
Quần áo thể thao trong nước cũng ngày càng cải thiện về chất liệu, thoải mái và giá hợp lý. Ngoài ra, nếu tham gia vài giải chạy mỗi năm thì áo cũng đã có sẵn để sử dụng lâu dài.
Đồng hồ thì chỉ cần loại cơ bản (bản đẹp chạy thoải mái giờ tầm dưới 4 triệu đồng) đủ theo dõi quãng đường và nhịp tim là dùng tốt trong nhiều năm, không nhất thiết phải đầu tư quá cao nếu như chỉ phục vụ mục đích chạy.
Tôi dùng ứng dụng thể dục trên iPhone trong nhiều năm để chạy, mãi sau này mới đầu tư cái đồng hồ thế mà vẫn chạy 5 km, 10 km, 21km.
Theo tôi, thể thao quan trọng là duy trì được thói quen và phù hợp với điều kiện cá nhân.
Nếu đặt mục tiêu đơn giản là rèn luyện sức khỏe, thì hoàn toàn có thể tiếp cận một cách tiết kiệm và hiệu quả, chứ không nhất thiết phải là một khoản chi lớn.
Tôi sống và làm việc tại TP HCM, một thành phố được nhắc đến rất nhiều với cụm từ kinh tế đêm. Có một điều khiến tôi luôn băn khoăn đó là xe buýt thường dừng hoạt động từ khoảng 19-20h, chỉ một số ít tuyến kết nối metro là chạy đến 22h.
>> Xe buýt Sài Gòn chạy đến 22h sẽ là đột phá
Việc xe buýt nghỉ sớm như vậy khiến nhiều người không khỏi đặt câu hỏi: Nếu sau 20h không còn phương tiện công cộng, những người làm ca tối, những bạn trẻ đi chơi khuya, hay đơn giản là người muốn di chuyển tiết kiệm, an toàn họ có được phục vụ không?
Vì sao không kéo dài thời gian hoạt động của xe buýt đến 22h, 23h, thậm chí 0h?
Thực tế, nhu cầu đi lại buổi tối của người dân đặc biệt là giới trẻ đang ngày càng lớn. Thành phố càng phát triển, nhịp sống càng kéo dài, thì giao thông công cộng càng phải thích ứng. Nếu có thêm các chuyến xe buýt muộn, thậm chí chạy xuyên đêm ở một số tuyến chính, tôi tin chắc lượng người sử dụng sẽ tăng lên và hưởng lợi rất nhiều.
Châu
TP HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính có khoảng 180 tuyến xe buýt, gồm cả nội tỉnh và liên tỉnh, với hơn 2.400 xe, trong đó buýt điện mới chiếm gần một nửa.
Hiện, thành phố đã áp dụng miễn vé cho nhiều nhóm hành khách, như người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, khuyết tật, đồng thời phần lớn tuyến được trợ giá để hỗ trợ người dân và duy trì hoạt động.
Sau lần điều chỉnh gần nhất từ năm 2019, giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá hiện ở mức 5.000-7.000 đồng mỗi lượt; học sinh, sinh viên 3.000 đồng.
