Phát biểu với Đài ABC ngày 7-5 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào những mục tiêu Iran chỉ là “đánh yêu”.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực bất chấp các đợt tấn công mới, đồng thời nhấn mạnh không có thiệt hại nào với ba tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason của Mỹ.
Tuy nhiên ông Trump đe dọa sẽ triển khai nhiều đợt tấn công nhằm vào Iran hơn nếu thỏa thuận không được ký kết “nhanh chóng”.
Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ đã nhắm vào các cơ sở quân sự Iran vì quốc gia Hồi giáo này đã phát động một loạt cuộc tấn công “không có lý do” bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các chiến hạm Mỹ đang đi qua eo biển Hormuz.
“Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các đòn tự vệ khi các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Oman ngày 7-5”, CENTCOM nêu trong thông báo.
Quân đội Mỹ khẳng định Washington không tìm kiếm leo thang nhưng sẵn sàng dùng vũ lực để bảo vệ lực lượng của mình.
Phát biểu trong một tuyên bố trên truyền hình nhà nước Iran ngày 7-5, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cáo buộc Washington đã vi phạm lệnh ngừng bắn khi nhắm mục tiêu vào tàu chở dầu của Iran tại eo biển Hormuz và tấn công các khu vực dân sự.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya cho rằng Mỹ “đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều khu vực dân sự với sự phối hợp của một số quốc gia trong khu vực tại các vùng ven biển Khamir, Sirik và đảo Qeshm”.
Lực lượng Iran cảnh báo rằng Tehran sẽ “nghiền nát mọi hành động gây hấn… mà không có chút do dự nào”.
Trước đó, một quan chức quân sự Iran cho hay lực lượng Tehran đã phóng tên lửa vào đối thủ, sau khi nước này cho rằng Mỹ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
Tính đến sáng 8-5 (theo giờ Việt Nam), Đài truyền hình Iran Press TV đưa tin tình hình trên các đảo và thành phố ven biển của Iran dọc theo eo biển Hormuz đã trở lại bình thường.
Viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 7-5, Tổng thống Trump cho hay ông đã có “cuộc điện đàm tuyệt vời” với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.
Theo ông Trump, hai bên đã trao đổi về nhiều chủ đề, trong đó có tình hình Iran và khẳng định cả EU lẫn Mỹ “hoàn toàn nhất trí rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Trước đó, bà von der Leyen đã lên án Iran sau một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), đồng thời cam kết sẽ thúc đẩy nỗ lực giảm leo thang và hướng tới giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao.
Ngày 7-5, Bộ Ngoại giao Iran cho biết lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang “điều hành một cách sáng suốt” mọi vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia và không có hành động nào được thực hiện mà không có sự phê chuẩn của ông.
Trước đó vào cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc hội đàm kéo dài 2,5 giờ đồng hồ với lãnh tụ Khamenei.
“Điều gây ấn tượng mạnh nhất với tôi trong cuộc gặp này là cách nói chuyện, ánh mắt và thái độ khiêm nhường, thân mật sâu sắc của lãnh tụ tối cao.
Một cách tiếp cận đã biến bầu không khí thảo luận đầy sự tin tưởng, bình tĩnh, thấu cảm và đối thoại trực tiếp”, đài IRIB dẫn lời ông Pezeshkian.
Ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm vào đầu tháng 3-2026. Ông được cho đã bị thương nặng trong vụ tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28-2 – vụ việc khiến cha ông – cố lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng.
Được đặt trong một hộp tam giác nhỏ gọn trước giờ phóng, bốn "bản sao" với kích thước chỉ bằng USB của chính các phi hành gia đã đồng hành cùng chuyến bay lịch sử của Artemis 2. Tuy nhiên, theo nhiều khía cạnh, hành trình thực sự của chúng mới chỉ bắt đầu, theo Đài CNN hôm 10.4.
Các bản sao trên thực tế là những thiết bị vi lỏng chứa mô tủy xương nuôi cấy từ tế bào của các nhà du hành vũ trụ Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), và đồng nghiệp Canada Jeremy Hansen.
Giới nghiên cứu cho rằng cuộc thí nghiệm sẽ sớm mang lại những hiểu biết chưa từng có về tác động của môi trường không gian đối với sức khỏe con người.
Được đặt tên là AVATAR, cuộc nghiên cứu cho phép các nhà khoa học mô phỏng phản ứng của các cơ quan bên trong cơ thể phi hành gia trong điều kiện không gian sâu.
Bà Lisa Carnell, Giám đốc bộ phận Khoa học Sinh học và Vật lý của NASA, giải thích AVATAR cung cấp cái nhìn chi tiết hơn so với biện pháp xét nghiệm y tế truyền thống về thời điểm và vị trí những thay đổi sinh học bắt đầu xảy ra.
"Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây", bà nói.
Do các nhà nghiên cứu chọn tập trung vào tủy xương trong thí nghiệm lần này, bà Carnell kỳ vọng thu thập dữ liệu về phản ứng miễn dịch của phi hành đoàn khi tiếp xúc với môi trường bức xạ cao trong không gian sâu.
Những thông tin thu hoạch được có thể giúp phát triển các phương pháp điều trị theo hướng cá nhân hóa, hỗ trợ phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, và thậm chí xa hơn nữa trong vũ trụ.
"Khi chúng tôi gửi các phiên bản mini bên cạnh các nhà du hành vũ trụ Christina, Victor, Reid, Jeremy, chúng đều có thể phản ứng khác nhau trong môi trường bức xạ không gian sâu", theo bà Carnell, thêm rằng có người sẽ đề kháng tốt, có người lại nhạy cảm hơn.
Thông qua những gì thu thập được từ cuộc thí nghiệm, NASA kỳ vọng tạo ra những bộ dụng cụ y tế "thiết kế riêng" cho từng cá nhân trong hành trình khám phá mặt trăng hoặc cuộc du hành đến sao Hỏa.
Mục tiêu về dài hạn là gửi các "avatar sinh học" vào không gian trước các chuyến đi, nhằm dự đoán nguy cơ cho sức khỏe và giúp phi hành đoàn chuẩn bị từ sớm cho các sứ mệnh dài hạn.
Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) - quốc gia từng được tờ Wall Street Journal đưa tin đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi đầu tháng 4 - đã chuyển sang ủng hộ tiến trình hòa bình, cùng với Saudi Arabia, Qatar, Jordan, Bahrain, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập.
Quá trình xây dựng đồng thuận này đã phần nào hàn gắn sự bất đồng lâu năm về ảnh hưởng giữa UAE và Saudi Arabia, khi nhiều cuộc điện đàm cấp cao giữa hai bên đã diễn ra trong những tuần gần đây.
Ông Masood Khan - cựu Đại sứ Pakistan tại Mỹ - cho biết thành công của Pakistan trong vai trò trung gian đàm phán giữa Mỹ và Iran đã kéo thêm nhiều quốc gia khác tham gia tiến trình hòa bình, theo báo Guardian.
Theo ông, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Saudi Arabia và Qatar đã hoạt động theo các cách riêng của mình để hỗ trợ nỗ lực này.
Trong suốt cuộc xung đột Mỹ - Iran, Pakistan đã triển khai 8.000 quân, một phi đội máy bay chiến đấu và một hệ thống phòng không tới Saudi Arabia, trong khi binh sĩ và máy bay chiến đấu Ai Cập đã đóng quân tại UAE - nhà tài trợ tài chính lớn nhất của Cairo, theo Hãng tin Reuters.
Theo nhà nghiên cứu Andreas Krieg tại Đại học King’s College London (Anh), các quốc gia vùng Vịnh đã “bị sốc” trước việc Washington ưu tiên đứng về phía Israel trước các cuộc không kích của Iran, bất chấp việc vùng Vịnh đã đổ hàng nghìn tỉ USD đầu tư vào Mỹ.
“Chúng ta có lẽ đang chứng kiến những ngày cuối cùng của đế chế Mỹ ở Trung Đông. Khắp vùng Vịnh, người ta hoàn toàn vỡ mộng với ảnh hưởng của Mỹ và khả năng dẫn dắt của nước này”, ông Krieg bày tỏ quan điểm.
Vào ngày 25-5 (giờ Mỹ), Tổng thống Trump đã kêu gọi các quốc gia Trung Đông bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Israel như một phần của thỏa thuận hòa bình với Iran, đồng thời thúc giục Saudi Arabia và Qatar ký kết Hiệp định Abraham.
Tuy nhiên triển vọng này vẫn rất mờ nhạt. Giới phân tích nhận định khả năng các nước này đồng ý là rất thấp, nếu xét đến các điều kiện mà họ đã đặt ra trước đây về việc bình thường hóa quan hệ với Israel, cũng như hệ quả ngoại giao từ cuộc xung đột ở Dải Gaza, theo New York Times.
Saudi Arabia vẫn giữ lập trường dựa trên Sáng kiến Hòa bình Ả Rập năm 2002. Theo đó việc bình thường hóa quan hệ với Israel chỉ có thể xảy ra sau khi có một giải pháp toàn diện dựa trên mô hình hai nhà nước đối với cuộc xung đột ở Gaza.
Một quan chức Mỹ nói với Axios rằng sau yêu cầu tham gia Hiệp định Abraham của ông Trump, các nhà lãnh đạo Trung Đông, đặc biệt là giới chức Saudi Arabia, Qatar và Pakistan đã khá bất ngờ, khiến cuộc trò chuyện rơi vào im lặng.
Theo Công ty điện lực Tokyo (TEPCO), đơn vị vận hành nhà máy, tổ máy số 6 của Kashiwazaki-Kariwa đã trở lại hoạt động thương mại từ ngày 16.4, có thể cung cấp điện cho khoảng 450.000 hộ gia đình. Đây là bước đi mới nhất trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm khôi phục ngành năng lượng hạt nhân và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, theo Channel NewsAsia ngày 21.5.
Khu phức hợp Kashiwazaki-Kariwa nằm trải dài qua thành phố Kashiwazaki và làng Kariwa thuộc tỉnh Niigata (Nhật Bản). Với 7 lò phản ứng và tổng công suất thiết kế 8.212 MW, đây là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới về công suất tiềm năng.
Kashiwazaki-Kariwa bắt đầu vận hành từ năm 1985. Tuy nhiên, sau trận động đất và sóng thần năm 2011 gây ra thảm họa tại nhà máy Fukushima, toàn bộ các lò phản ứng hạt nhân tại Nhật Bản đã bị đình chỉ. Đây là tai nạn hạt nhân nghiêm trọng nhất thế giới kể từ thảm họa Chernobyl.
"Chúng tôi đã trải qua thảm họa hạt nhân Fukushima 15 năm trước. Đó là trải nghiệm vô cùng khó khăn. Tôi đã học được rất nhiều điều và cũng có rất nhiều điều hối tiếc", ông Takeyuki Inagaki, Giám đốc nhà máy Kashiwazaki-Kariwa, nói.
Tổ máy số 6 của Kashiwazaki-Kariwa từng được khởi động lại lần đầu vào tháng 1, sau thời gian dài ngừng vận hành từ năm 2012. Tuy nhiên, quá trình này bị gián đoạn sau khi chuông báo động vang lên vì sự cố liên quan thanh điều khiển. Đến tháng 3, một cảnh báo khác xuất hiện do hư hỏng trong mạch điện khi bật nguồn, buộc TEPCO tạm dừng lò phản ứng để sửa chữa.
Hoạt động thương mại của tổ máy số 6 cuối cùng được nối lại trong tháng 4. Theo ông Inagaki, kể từ đó chưa phát hiện sự cố lớn nào.
TEPCO cho biết nhà máy thường xuyên tổ chức diễn tập các "tình huống nghiêm trọng" nhằm tăng khả năng phối hợp và phản ứng khẩn cấp. Từ năm 2011, TEPCO đã đầu tư gần 1.200 tỉ yen, tương đương khoảng 7,4 tỉ USD, để nâng cấp an toàn tại Kashiwazaki-Kariwa. Các biện pháp bao gồm hồ chứa nước ngọt phục vụ làm mát lò phản ứng trong tình huống khẩn cấp và hệ thống điện dự phòng.
Một lò phản ứng khác tại nhà máy Kashiwazaki-Kariwa - tổ máy số 7 - cũng đã được phê duyệt để khởi động lại. Sau khi công tác cải tạo hoàn tất vào tháng 8.2029, Kashiwazaki-Kariwa dự kiến có thể cung cấp điện cho gấp đôi số hộ gia đình hiện nay.
Hiện tại, việc đào tạo nhân viên giàu kinh nghiệm tại nhà máy vẫn là một thách thức. "Một nửa số người làm việc tại tổ máy số 6 chưa từng làm việc tại một nhà máy đang vận hành. Chúng tôi đã cử họ đến để trải nghiệm việc vận hành các nhà máy điện hạt nhân", ông Inagaki cho biết.
