Những ngày gần đây, giá sầu riêng tại nhiều vùng trồng ở miền Tây liên tục lao dốc. Có thời điểm, sầu riêng Ri6 xô (sầu riêng bán theo lô bán nguyên lô hoặc toàn bộ trái trên cây bao gồm cả loại đẹp (loại A) và loại nhỏ/xấu hơn (loại B, C) với cùng một mức giá, thường rẻ hơn mua chọn từng trái) chỉ được thương lái thu mua ở mức 23.000 – 28.000 đồng/kg, thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, trái ngược với giá tại vườn, khi đến tay người tiêu dùng tại các chợ, siêu thị hay cửa hàng trái cây, sầu riêng Ri6 vẫn được bán với giá từ 50.000 – 100.000 đồng/kg tùy loại, thậm chí cao hơn đối với hàng tuyển chọn.
Khoảng cách lớn giữa giá thu mua và giá bán lẻ khiến nhiều người không khỏi thắc mắc: Vì sao nông dân bán rẻ nhưng người tiêu dùng vẫn phải mua với giá cao gấp nhiều lần?
Chị Nguyễn Thị Linh (chủ vườn sầu riêng tại xã Ngũ Hiệp, Đồng Tháp) cho biết, chưa năm nào đầu ra khó khăn như hiện nay. Theo chị Linh, thị trường xuất khẩu đang chững lại, trong khi nhiều địa phương bước vào chính vụ khiến nguồn cung tăng mạnh.
“Có thời điểm thương lái chỉ trả hơn 25.000 đồng/kg Ri6 xô. Giá này thấp hơn rất nhiều so với năm ngoái nhưng không bán cũng không được vì trái chín rất nhanh. Càng để lâu càng dễ nứt, sượng rồi lỗ nặng hơn”, chị Linh chia sẻ.
Theo nhiều nhà vườn, mức giá thương lái thu mua thực chất chỉ là giá “thô”, chưa qua tuyển chọn hay phân loại chất lượng. Dù vậy, điều khiến cả người trồng lẫn người mua khó hiểu là giá bán ngoài thị trường lại cao gấp đôi, thậm chí gấp ba lần.
Theo tìm hiểu của PV, để đến tay người tiêu dùng, một trái sầu riêng phải đi qua khá nhiều khâu trung gian như thương lái, vựa thu mua, kho phân loại, đầu mối phân phối rồi mới tới cửa hàng bán lẻ hoặc siêu thị. Mỗi công đoạn đều phát sinh thêm chi phí vận hành và lợi nhuận, khiến giá bán cuối cùng bị đẩy lên đáng kể.
Trao đổi với PV, anh Đỗ Ngọc Anh Tú (chủ một vựa thu mua sầu riêng tại Cái Bè, Đồng Tháp) cho rằng, nhiều người hiện chỉ nhìn vào giá mua tại vườn rồi so sánh trực tiếp với giá bán lẻ mà chưa hình dung hết các khoản chi phí phát sinh phía sau.
Theo anh Tú, sau khi thu mua từ nhà vườn, sầu riêng phải được vận chuyển về kho để tuyển lựa kỹ càng. Những trái đẹp, cơm vàng, chín đồng đều mới đủ tiêu chuẩn đưa vào siêu thị hoặc các cửa hàng cao cấp. Trong khi đó, những trái bị sâu, nứt, sượng hoặc mẫu mã xấu sẽ phải bán giá thấp, thậm chí loại bỏ.
“Không phải mua 10 tấn là bán được đủ 10 tấn. Tỷ lệ hao hụt của sầu riêng khá cao vì đây là loại trái cây khó bảo quản, dễ hư hỏng trong quá trình vận chuyển”, anh Tú cho biết.
Theo nhiều chủ vựa, tỷ lệ hao hụt của sầu riêng có thể lên tới 15 – 20%, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến giá bán lẻ bị đẩy lên cao.
Bên cạnh đó, chi phí logistics hiện nay cũng tăng đáng kể. Với các chuyến hàng vận chuyển từ miền Tây lên Tp.HCM hoặc ra các tỉnh phía Bắc, chi phí xe lạnh, kho lạnh, nhân công bốc xếp và đóng gói đều tăng so với trước.
Cũng theo anh Tú cho biết, để giữ được chất lượng trái khi đến nơi tiêu thụ, sầu riêng bắt buộc phải được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ ổn định. Riêng chi phí kho lạnh và vận chuyển đã chiếm tỷ trọng khá lớn trong giá thành cuối cùng.
Trong khi nhà vườn than lỗ, người tiêu dùng ở đô thị cũng bất ngờ khi giá sầu riêng ngoài thị trường vẫn neo ở mức cao.
Chị Minh Anh (ngụ phường Mỹ Tho) cho biết thường xuyên đọc tin tức về giá sầu riêng nhưng khi đi mua vẫn phải trả gần 70.000 đồng/kg Ri6 loại đẹp.
“Thấy báo đăng giá tại vườn chỉ hơn 20.000 đồng/kg mà ra cửa hàng vẫn bán cao nên tôi khá thắc mắc. Cuối cùng người tiêu dùng vẫn là người phải chịu giá cao”, chị Minh Anh nói.
Trước những thắc mắc này, nhiều tiểu thương bán lẻ cho rằng lợi nhuận thực tế không cao như nhiều người nghĩ.
Tại một cửa hàng trái cây ở Mỹ Tho, chị Phạm Thị Bích Liên cho biết chi phí mặt bằng, điện lạnh và nhân công hiện đều tăng mạnh. Trong khi đó, sầu riêng lại là mặt hàng có tỷ lệ hao hụt rất lớn.
“Sầu riêng không giống rau củ để được lâu. Nếu bán chậm vài ngày là xuống chất lượng ngay. Nhiều trái bên ngoài đẹp nhưng bên trong bị sượng thì người bán phải chịu”, chị Liên nói.
Theo chị Liên, khách hàng hiện ngày càng kỹ tính nên khâu tuyển chọn phải thực hiện rất nghiêm ngặt. Có khi nhập cả trăm ký nhưng vẫn phải loại bỏ một phần vì không đạt chất lượng.
Tương tự, chị Lê Thị Tám cho biết nhiều khách hàng nghĩ người bán lẻ “ăn dày”, nhưng thực tế lợi nhuận không quá lớn do phải bù vào phần hao hụt và hàng hư hỏng.
“Chỉ cần bán ra vài trái bị sượng là mất khách ngay. Vì vậy tụi tôi phải kiểm hàng rất kỹ, chấp nhận bỏ những trái không đạt để giữ uy tín”, chị Tám chia sẻ.
Có thể thấy, nghịch lý “nông dân bán rẻ, người mua vẫn phải trả giá cao” cho thấy chuỗi phân phối nông sản hiện vẫn còn quá nhiều tầng nấc trung gian. Phần lớn trái cây hiện nay vẫn phụ thuộc vào thương lái nhỏ lẻ, thiếu hệ thống kho lạnh và liên kết tiêu thụ trực tiếp nên chi phí bị cộng dồn qua từng khâu.
Cục Thuế vừa có công văn trả lời một doanh nghiệp tại Hưng Yên, làm rõ vướng mắc liên quan tới lập bảng kê khi thu mua hàng hóa và cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh.
Theo quy định hiện hành, bảng kê hàng hóa mua vào chỉ áp dụng với những trường hợp đặc thù người bán không xuất được hóa đơn, trong đó có trường hợp mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt.
Căn cứ quy định tại Thông tư 78/2014/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 96/2015/TT-BTC), Nghị định 30/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC, Cục Thuế hướng dẫn: Trường hợp người mua là doanh nghiệp có phát sinh hoạt động mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt, không có hóa đơn đầu vào thì được phép lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ mua vào.
Trước ngày 12.3, doanh nghiệp áp dụng bảng kê theo Mẫu số 01/TNDN ban hành kèm Thông tư 78/2014/TT-BTC; từ ngày 12.3, áp dụng theo Mẫu số 02/TNDN ban hành kèm Thông tư 20/2026/TT-BTC.
Trong đó, người trực tiếp thu nhặt là cá nhân trực tiếp đi nhặt phế liệu, không sử dụng hóa đơn. Người thu mua lại từ nhiều nguồn để bán lại thì phải đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và nộp thuế theo quy định.
"Bảng kê là một trong các căn cứ để xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với trường hợp đặc thù không có hóa đơn. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của bảng kê, đồng thời phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh giao dịch thực như: thông tin người bán, chứng từ vận chuyển, chứng từ thanh toán", Cục Thuế lưu ý.
Liên quan tới sử dụng hóa đơn điện tử, Cục Thuế cho biết, từ ngày 5.3, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên và dưới 1 tỉ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Trường hợp đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, các đối tượng này vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
Nếu không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử thường xuyên nhưng phát sinh nhu cầu xuất hóa đơn cho khách hàng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh.
Tuy nhiên, trước khi được cấp hóa đơn, người nộp thuế phải thực hiện kê khai và nộp thuế đối với giao dịch phát sinh theo quy định.
Các căn cứ để Cục Thuế đưa ra hướng dẫn nêu trên là quy định tại luật Quản lý thuế 2019, Nghị định 123/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP) và Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Hôm nay 1.5 là ngày nắng nóng gay gắt nhất kể từ đầu mùa khô khiến loạt trạm quan trắc khí tượng ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục trong mùa khô năm nay. Cập nhật từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF) cho biết, tại trạm Biên Hòa (Đồng Nai) mức nhiệt cao nhất lên tới 38,9 độ, so với mức nhiệt cao nhất tháng 4 là 38 độ C.
Tại TP.HCM, nắng nóng cũng có xu hướng gay gắt hơn khi mức nhiệt độ tại Thủ Dầu Một là 37,5 độ C và Nhà Bè 37,1 độ C. Trước đó, nhiệt độ cao nhất tháng 4 ở Tân Sơn Hòa là 37 độ C.
Tại khu vực miền Tây, nhiều nơi cũng ghi nhận tình trạng nắng nóng gay gắt với mức nhiệt cao nhất trong mùa khô năm nay như: Mộc Hóa (Tây Ninh) 37,2 độ C, Vĩnh Long 37 độ C… độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45 - 50%.
Dự báo trong ngày mai 2.5, miền Đông Nam bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50 - 55%.
Ngày 3.5, nắng nóng có xu hướng dịu bớt và xảy ra cục bộ vài nơi ở miền Đông với mức nhiệt cao nhất có nơi trên 35 độ C.
Cùng lúc với nắng nóng và trưa chiều, nhiễu động trên cao có xu hướng hoạt động tốt hơn có khả năng gây mưa giông kèm theo các hiện tượng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, các công trình giao thông, cơ sở hạ tầng.
Hiện tại, gió tây nam vẫn chưa xuất hiện nên mùa mưa ở Nam bộ có khả năng muộn hơn trung bình nhiều năm khoảng 1 tuần.
Đối với nhà ở xã hội đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách và không sử dụng tài chính công đoàn, Bộ Xây dựng quy định người dân có nhu cầu sẽ nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư. Mỗi hộ gia đình hoặc cá nhân chỉ được đăng ký tại một dự án trong cùng thời điểm. Khi kết thúc thời gian tiếp nhận hồ sơ, trong vòng 10 ngày, chủ đầu tư phải tổng hợp danh sách và gửi Sở Xây dựng để kiểm tra. Cơ quan quản lý địa phương tiếp tục phản hồi trong thời hạn tối đa 10 ngày.
Trên cơ sở kết quả rà soát và các quy định pháp luật hiện hành, chủ đầu tư sẽ xác định các trường hợp đủ điều kiện mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Danh sách này phải được công khai trong vòng 30 ngày kể từ khi kết thúc nhận hồ sơ. Đối với các trường hợp không đạt yêu cầu, chủ đầu tư có trách nhiệm thông báo rõ nguyên nhân trong thời hạn 15 ngày.
Khi dự án đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh theo quy định, chủ đầu tư sẽ ký hợp đồng với khách hàng và cập nhật thông tin giao dịch lên hệ thống dữ liệu quản lý nhà ở và thị trường bất động sản.
Trong khi với nhà ở dành cho lực lượng vũ trang, cán bộ, chiến sĩ có nhu cầu mua hoặc thuê mua nhà sẽ đăng ký thông qua đơn vị công tác. Hồ sơ sau đó được tổng hợp và chuyển đến cơ quan chuyên môn về nhà ở thuộc Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an.
Căn cứ vào quỹ căn hộ tại từng dự án, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an sẽ phân bổ số lượng nhà cho các đơn vị trực thuộc tại địa phương nơi có dự án. Các đơn vị tiếp tục thực hiện xét duyệt, lập danh sách đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách, trước khi gửi về cơ quan chuyên môn để kiểm tra, rà soát.
Sau bước đối chiếu với Sở Xây dựng địa phương, cơ quan chức năng sẽ xác nhận các trường hợp đáp ứng điều kiện, trình lãnh đạo Bộ phê duyệt. Danh sách này sau đó được gửi cho chủ đầu tư và người mua để thực hiện ký hợp đồng khi dự án đủ điều kiện mở bán. Với các hồ sơ không đạt yêu cầu, cơ quan chức năng phải phản hồi bằng văn bản, nêu rõ lý do trong thời hạn 15 ngày.
Với những quy định khắt khe trên, nhiều kỳ vọng nhà ở xã hội sẽ vào tay đúng đối tượng thụ hưởng, không lọt tay người giàu.
Theo chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang, thay vì tập trung nhà ở xã hội để bán, cần ưu tiên nhà ở xã hội để thuê mua, thuê. Phân khúc này đáp ứng đúng nhu cầu của những người lao động nghèo đô thị, công nhân ít tiền không đủ để mua nhà, chỉ có đủ để thuê. Sau một thời gian thuê nhà, khi đã tích lũy đủ tiền họ sẽ chuyển sang thuê mua hoặc mua nhà.
Người dân thức thâu đêm xếp hàng nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội tại Hà Nội
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Ngoài ra, trong lúc nguồn lực của đất nước còn hạn chế, cần quy định nhà ở xã hội chỉ được mua bán với giá xã hội, cấm mua bán giá thương mại dưới mọi hình thức. Cụ thể, nếu người sở hữu nhà ở xã hội không còn nhu cầu sử dụng thì chỉ được bán lại cho cơ quan quản lý với giá mua ban đầu cộng thêm lãi suất ngân hàng tại thời điểm bán. Nếu bán lại cho người mua sau thì bán với giá ban đầu cộng thêm trượt giá. Như vậy, nhà ở xã hội luôn luôn tồn tại để phục vụ người có nhu cầu thật sự.
Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm, phân tích khoảng chênh giá giữa nhà ở xã hội và nhà thương mại quá lớn đã tạo ra động lực để đầu cơ ngầm. Chỉ cần một văn bản ủy quyền toàn phần hoặc giấy đặt cọc không chính thức, mua bán bằng vi bằng, giao dịch đã bị "biến tướng" thành hợp đồng dân sự hợp pháp trên giấy nhưng hoàn toàn trái quy định pháp luật về nhà ở xã hội. Điều này tạo điều kiện cho trục lợi nhà ở xã hội "nở rộ".
Không chỉ vậy, đang có một thực tế đáng lo ngại là hồ sơ xét duyệt chủ yếu dựa trên kê khai. Dữ liệu thuế, dân cư, đất đai không liên thông khiến việc xác minh gần như bất khả thi, tạo kẽ hở cho dịch vụ làm hồ sơ "bao đậu" bùng nổ. Người mua cuối cùng, vốn tin rằng mình đã mua được suất, lại là người chịu rủi ro lớn nhất bởi mọi giao dịch dạng này đều vô hiệu nếu bị thanh tra.
Để nhà ở xã hội về đúng bản chất, luật sư Trương Anh Tú đề xuất phải công khai toàn bộ điểm xét duyệt và danh sách trúng; liên thông dữ liệu dân cư, thuế, đất đai, bảo hiểm xã hội. Đồng thời siết chặt mọi giao dịch trá hình, thiết kế lại chính sách theo từng nhóm đối tượng thay vì gom chung một mô hình.
