Ngày 9.5, Sở GD-ĐT thành phố Huế đã tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong quản lý nhà nước về giáo dục và triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 14-CTr/TU của Thành ủy Huế về đột phá phát triển GD-ĐT.
Theo báo cáo tại hội nghị, sau 1 năm vận hành theo mô hình mới, công tác quản lý nhà nước về giáo dục trên địa bàn bước đầu đạt được các kết quả tích cực. Cơ chế phân cấp, phân quyền giữa Sở GD-ĐT và UBND các xã, phường đã trở nên rõ ràng và phù hợp với quy định hiện hành.
Mô hình này giúp phát huy vai trò quản lý thống nhất của ngành giáo dục, đồng thời nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc giám sát, quản lý trường học tại địa phương.
Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế, nhấn mạnh rằng việc xác lập rõ ràng chức năng, nhiệm vụ giữa các bên là một trong những kết quả nổi bật nhất.
Theo đó, Sở GD-ĐT sẽ thực hiện quản lý nhà nước thống nhất về chuyên môn, chương trình, chất lượng đào tạo, đội ngũ nhân sự và quy hoạch mạng lưới trường lớp. Trong khi đó, UBND các xã, phường sẽ quản lý trực tiếp các cơ sở giáo dục, đảm bảo điều kiện hoạt động, cơ sở vật chất, an toàn trường học và thực hiện các chính sách giáo dục tại địa bàn. Đồng thời, cấp xã cũng thực hiện luân chuyển giáo viên để phù hợp với tình hình thực tế tại địa bàn.
Trong quá trình triển khai mô hình mới, ngành GD-ĐT thành phố Huế đã tập trung thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo hướng hiệu lực, hiệu quả. Lãnh đạo Sở GD-ĐT khẳng định, việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc ổn định hệ thống trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh.
Hiện nay, toàn thành phố Huế có 566 trường mầm non và phổ thông, 1 trung tâm giáo dục thường xuyên, 4 trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt gần 78,5%. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên toàn ngành có hơn 18.500 người.
Cùng với đó, công tác điều tiết, bổ sung đội ngũ giáo viên tiếp tục được quan tâm thực hiện nhằm khắc phục tình trạng thừa thiếu cục bộ, Sở GD – ĐT cũng đã phối hợp với UBND cấp xã, Sở Nội vụ thuyên chuyển từ thừa sang thiếu 56 giáo viên, nhân viên; thuyên chuyển hoán đổi theo nguyện vọng 25 giáo viên, tiếp nhận 13 công chức, viên chức vào công tác tại các đơn vị trường mầm non, phổ thông trên địa bàn thành phố. Đồng thời, phân bổ 507 giáo viên hợp đồng 111 cho các địa phương, góp phần đáp ứng nhu cầu dạy học trong điều kiện thực hiện mô hình quản lý mới.
Bên cạnh những kết quả đạt được, theo ông Tân quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, nhất là việc phân cấp trong lĩnh vực tài chính, biên chế, đầu tư cơ sở vật chất chưa thực sự đồng bộ.
Đáng chú ý, đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã còn thiếu, kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực; tình trạng thiếu giáo viên vẫn chưa được giải quyết bền vững.
Thông tin tại hội nghị, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế cho biết toàn ngành hiện vẫn đang thiếu hụt 1.100 giáo viên. Tình trạng thiếu nhân sự diễn ra tại nhiều cơ sở. Điển hình như Trường THCS Chu Văn An đang thiếu 22 giáo viên; 1 trường mầm non tại xã Chân Mây – Lăng Cô cũng ghi nhận tình trạng thiếu 9 giáo viên.
Theo ông Nguyễn Tân, trong giai đoạn tới, ngành giáo dục sẽ tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, như: hoàn thiện quy hoạch mạng lưới trường lớp; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính; nâng cao hiệu quả quản trị trường học thông qua việc tăng cường phân cấp. Song song đó, công tác đầu tư cơ sở vật chất theo hướng hiện đại, đồng bộ và phát triển đội ngũ nhà giáo vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Ngành cũng sẽ tổ chức vận hành hệ thống trường học liên cấp nội trú tại các xã biên giới, dự kiến chính thức đi vào hoạt động đầu năm học 2026 – 2027 nhằm đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục tốt nhất cho học sinh tại các vùng khó khăn. Việc tinh gọn bộ máy theo hướng hiện đại, đạt chuẩn theo Nghị quyết số 105/NQ-CP của Chính phủ cũng sẽ tiếp tục được triển khai quyết liệt trong thời gian tới.
Cổng Thông tin điện tử Bộ GD-ĐT đưa tin, chiều 18.6, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã có buổi làm việc với Bộ GD-ĐT.
Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho rằng một trong những mục tiêu đầu tiên và quan trọng nhất của ngành trong giai đoạn hiện nay là mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho học sinh.
Theo ông, để thực hiện mục tiêu đó, hệ thống giáo dục cần bảo đảm các điều kiện cơ bản cho dạy và học, bao gồm "3 đủ" là đủ trường lớp, đủ giáo viên và đủ cơ sở vật chất thiết yếu. Đây là nền tảng để mọi học sinh đều có cơ hội học tập, bất kể điều kiện vùng miền hay hoàn cảnh kinh tế - xã hội.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, ngành giáo dục đang nghiên cứu, triển khai các giải pháp nhằm giải quyết căn cơ tình trạng thiếu giáo viên, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực hiện có để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.
Liên quan đến áp lực tuyển sinh, đặc biệt là tuyển sinh vào lớp 10, ông Minh Sơn cho rằng, giải pháp căn cơ không chỉ nằm ở việc điều chỉnh phương thức tuyển sinh mà phải tăng năng lực tiếp nhận của hệ thống giáo dục thông qua đầu tư trường lớp, đội ngũ và cơ sở vật chất.
Theo Bộ trưởng Sơn, khi cơ hội học tập được mở rộng, áp lực tuyển sinh sẽ giảm, qua đó góp phần giảm áp lực thi cử và tạo điều kiện để giải quyết hiệu quả hơn những vấn đề liên quan đến dạy thêm, học thêm.
Đề cập đến công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh, người đứng đầu ngành giáo dục cho rằng, phân luồng phải được thực hiện trên cơ sở giáo dục hướng nghiệp chất lượng. Khi học sinh hiểu rõ năng lực, sở trường, điều kiện của bản thân và nhu cầu của thị trường lao động, các em sẽ có những lựa chọn phù hợp hơn cho tương lai. "Học phổ thông hay học nghề đều là quyền lựa chọn của học sinh", Bộ trưởng GD-ĐT khẳng định.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, cần tiếp tục đổi mới quản trị nhà trường theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giảm các hoạt động mang tính hình thức và các công việc hành chính không cần thiết.
"Làm sao để nhà giáo tập trung cho chuyên môn", từ yêu cầu này, ông Minh Sơn cho rằng, mọi hoạt động trong nhà trường cần hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện để giáo viên dành nhiều thời gian hơn cho nhiệm vụ cốt lõi là dạy học.
Về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng AI sẽ mở ra những cơ hội mới cho giáo dục, đặc biệt trong việc hỗ trợ cá thể hóa quá trình học tập.
Cụ thể, trong điều kiện mỗi lớp học có thể có tới 40 - 45 học sinh, giáo viên rất khó hỗ trợ riêng cho từng em nếu chỉ dựa vào phương thức dạy học truyền thống. Với sự hỗ trợ của các nền tảng AI phù hợp, học sinh có thể được hướng dẫn học tập theo năng lực, trình độ và nhu cầu của bản thân.
AI không thay thế vai trò của giáo viên mà là công cụ hỗ trợ giáo viên và người học. Khi được ứng dụng đúng cách, AI có thể góp phần nâng cao chất lượng dạy học, hỗ trợ học sinh tự học, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và chuẩn bị tốt hơn cho nguồn nhân lực tương lai.
Tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm của ngành nội vụ, diễn ra sáng 9.7, ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức biên chế (Bộ Nội vụ), đã thông tin về tiến độ sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Báo cáo tại hội nghị, đại diện Bộ GD-ĐT cho biết, đến cuối năm 2025, các địa phương đã hoàn thành phương án sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Trung ương.
Việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc giữ ổn định mạng lưới trường lớp, chỉ điều chỉnh những cơ sở có quy mô nhỏ, phân tán hoặc chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức và chất lượng giáo dục.
Đến nay, cả nước đã sáp nhập 1.955 cơ sở giáo dục, giải thể 1.017 cơ sở, thành lập mới 857 cơ sở và tổ chức lại 1.518 cơ sở. Qua đó, tổng số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 45.390 xuống còn 39.581, tức giảm 5.809 đầu mối.
Trong đó, số trường mầm non, tiểu học, THCS và các trung tâm giáo dục thường xuyên đều giảm, trong khi số trường THPT tăng thêm 10 trường và số trường phổ thông nhiều cấp học tăng 106 trường, cho thấy xu hướng phát triển mô hình trường liên cấp.
Sau sắp xếp, số trung tâm học tập cộng đồng cũng giảm từ 6.630 xuống còn 2.140 trung tâm. Hiện vẫn còn hơn 1.000 điểm trường dôi dư, bỏ trống và khoảng 1.370 cơ sở được chuyển đổi công năng.
Theo Bộ GD-ĐT, việc sắp xếp đã góp phần tinh gọn đầu mối quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc sắp xếp điểm trường vẫn gặp khó do địa hình chia cắt, dân cư phân tán; việc xử lý cơ sở vật chất dôi dư ở một số nơi cũng còn chậm.
Bộ GD-ĐT đề nghị Bộ Nội vụ tiếp tục phối hợp để hướng dẫn, chỉ đạo các địa phương sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên phù hợp với chủ trương của Đảng, chỉ đạo của T.Ư về sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời phát huy tính chủ động, trách nhiệm của địa phương trong tổ chức thực hiện.
Bộ GD-ĐT kiến nghị Chính phủ tiếp tục bổ sung biên chế giáo viên, nhất là giáo viên mầm non và giáo viên phục vụ dạy học 2 buổi/ngày; đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và bố trí tối thiểu một công chức phụ trách giáo dục tại cấp xã.
Nêu thực tế tại địa phương, bà Cao Thị Huyền Trân, Giám đốc Sở Nội vụ Đà Nẵng, cho biết tại các đô thị trung tâm, mỗi quận, huyện hiện quản lý từ 30 - 50 trường học bậc mầm non, tiểu học và THCS. Vì vậy, việc tổ chức theo mô hình mỗi xã, phường chỉ có một trường ở mỗi cấp học sẽ rất khó thực hiện ngay và cần có lộ trình phù hợp.
Theo bà Trân, địa phương này sẽ nghiên cứu thí điểm mô hình trường liên cấp, trường quy mô lớn trước khi nhân rộng triển khai trong những năm tới.
Liên quan đến lộ trình này, ông Vũ Hải Nam cho biết, Nghị quyết 19 xác định khu vực sự nghiệp giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Đến nay, các bộ đã giảm hơn 21% số đơn vị sự nghiệp công lập.
Đối với ngành giáo dục, theo tinh thần chỉ đạo của T.Ư và Chính phủ, thời gian tới sẽ tiếp tục sắp xếp và hoàn thiện lại mô hình các cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông với mục tiêu giảm tối thiểu 30% đầu mối.
"Chúng ta phải áp dụng mô hình trường liên cấp quy mô lớn hoặc một trường có nhiều cấp học tùy theo điều kiện thực tế, bảo đảm học sinh tiếp cận tốt dịch vụ giáo dục", ông Nam nói.
Đối với ngành giáo dục, Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương đẩy nhanh việc sắp xếp mạng lưới trường học theo đúng chỉ đạo của T.Ư và Chính phủ.
Còn đối với các trường đại học, cao đẳng, Chính phủ đã có định hướng tại Nghị quyết 19. Bộ Nội vụ cũng đã yêu cầu các địa phương báo cáo kết quả thực hiện và kế hoạch đến hết quý 3 để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, bảo đảm hoàn thành mục tiêu sắp xếp hệ thống giáo dục phổ thông trong tháng 8 và các trường đại học, cao đẳng trong quý 3 năm nay.
Nội dung trên nằm trong công văn ngày 30/3 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
Sở đề nghị các trường và địa phương xử lý nghiêm nếu phát hiện các trường hợp gian lận như phản ánh của báo chí. Đồng thời, các trường không được dùng kết quả từ cuộc thi này để xét danh hiệu thi đua, khen thưởng với tập thể, học sinh hay giáo viên.
Hai tuần trước, ban tổ chức VioEdu cho biết phát hiện nhiều hành vi gian lận tại vòng thi cấp xã, phường ở Hà Nội.
Cụ thể, giám thị ra vào khu vực thi, nhắc và hỗ trợ thí sinh làm bài; chụp, sao chép và phát tán trái phép đề, mã ca thi; cố tình đặt camera sai vị trí để tạo lỗ hổng quan sát, can thiệp bài thi. Toàn bộ kết quả của các ca, phòng thi vi phạm bị hủy, song con số cụ thể chưa được công bố.
Đấu trường VioEdu (trước đây là Đấu trường Toán học VioEdu) là cuộc thi kiến thức online thông qua các trò chơi, miễn phí dành cho học sinh từ lớp 1 đến 9. Thí sinh có thể đăng ký tài khoản tự do, hoặc sử dụng tài khoản do nhà trường cấp để thi đấu.
Theo ước tính của ban tổ chức, cuộc thi mỗi năm thu hút 10 triệu học sinh - đông nhất cả nước. Nhiều năm qua, dù ngành giáo dục không chỉ đạo, hầu hết trường tiểu học khuyến khích học sinh dự thi, tuyên dương, khen thưởng các em đạt điểm cao. Không ít địa phương tổ chức khen thưởng giáo viên, trường học có thành tích cao trong cuộc thi này.
