Rạng sáng 9-5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam về đến Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước đến Ấn Độ và Sri Lanka từ ngày 5 đến 8-5.
“Chuyến thăm đã thành công rất tốt đẹp, đạt ở mức cao các mục tiêu đề ra”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh khi trả lời báo chí.
Những kết quả toàn diện của chuyến thăm vừa mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, vừa tạo chuyển biến thực chất trong hợp tác, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam tại khu vực Nam Á và trên trường quốc tế. Đồng thời, chuyến công tác mở ra giai đoạn phát triển mới, sâu sắc, hiệu quả, toàn diện hơn cho quan hệ Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka.
Với Ấn Độ, hai nước đã nhất trí nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường, với Sri Lanka là Đối tác toàn diện, tạo khuôn khổ chính trị mới, tăng cường tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau.
Cũng theo ông Lê Hoài Trung, hai nước đã dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn sự đón tiếp nồng ấm, chu đáo, thân tình, trọng thị “với nghi lễ đón tiếp ở mức cao nhất của một chuyến thăm cấp Nhà nước và với nhiều biệt lệ”.
Ấn Độ và Sri Lanka dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sự tiếp đón trọng thị và nhiều biệt lệ. Trong ảnh: Chiếc cầu vượt biển tại Mumbai được thắp sáng bằng hình ảnh lãnh đạo Việt Nam – Ấn Độ. Thiếu nhi Sri Lanka tặng ông lá trầu thể hiện sự hiếu khách theo phong tục Sri Lanka – Ảnh: Chính phủ Ấn Độ – Chính phủ Sri Lanka
Những kết quả của chuyến thăm là hết sức thực chất, theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Các ban, bộ, ngành của Việt Nam cũng có chương trình làm việc phong phú với các đối tác tương ứng.
Hơn 50 văn kiện đạt được ở Ấn Độ và 11 văn kiện ở Sri Lanka đã thể hiện nỗ lực rất cao của Việt Nam và hai nước, góp phần tạo động lực phát triển quan trọng cho quan hệ song phương.
Các định hướng chiến lược tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng thị trường, tăng cường kết nối kinh tế, đầu tư, hạ tầng, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuỗi cung ứng được các nhà lãnh đạo đặc biệt quan tâm với những đề xuất hợp tác hết sức cụ thể.
“Đối với Ấn Độ, những kết quả của chuyến thăm đã đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới, mở ra tiềm năng hợp tác to lớn trong các lĩnh vực an ninh – quốc phòng, kinh tế – thương mại, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, văn hóa và giao lưu nhân dân, hứa hẹn đưa quan hệ hai nước sang “kỷ nguyên vàng'”, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao khẳng định.
Với Sri Lanka, hai bên cam kết tiếp tục củng cố, tăng cường hợp tác, hữu nghị, xác lập tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Ngoài ra, nhất trí tăng kim ngạch thương mại song phương lên gấp 5 lần mức hiện tại trong ít năm tới.
“Những bước tiến lớn trong ổn định kinh tế của Sri Lanka đã mở ra cơ hội mới về thương mại, hợp tác về khoáng sản, chế tạo, cảng biển và nhiều lĩnh vực khác”, ông Lê Hoài Trung chia sẻ.
Cho biết ngay trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo sát sao việc triển khai các kết quả đã đạt được, ông Lê Hoài Trung nêu rõ trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương của Việt Nam cần dành nguồn lực thỏa đáng, xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai các thỏa thuận, cam kết đã đạt được.
Thêm vào đó, Việt Nam và Ấn Độ – Sri Lanka còn cần đồng thời chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn, rào cản trong hợp tác, tạo chuyển biến rõ nét về hiệu quả thực chất, đưa các định hướng chính trị thành kết quả cụ thể, có thể đo đếm được.
Với Ấn Độ là tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như kết nối kinh tế, thương mại, đầu tư, phát triển hạ tầng chiến lược, logistics và chuỗi cung ứng, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, văn hóa, du lịch.
Với Sri Lanka là hạ tầng, viễn thông, nông nghiệp công nghệ cao, thủy sản, chuyển đổi xanh, du lịch, đặc biệt là du lịch tâm linh.
Nhiều vụ nổ đã xảy ra trên đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của Iran - trong bối cảnh xuất hiện thông tin Mỹ tiến hành tấn công vào khu vực này.
Theo Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran, một số vụ nổ đã được ghi nhận trên hòn đảo này, song chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân hay mức độ thiệt hại.
Cùng thời điểm, trang tin Axios của Mỹ dẫn nguồn một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg.
Đài NBC News đưa tin các cuộc tấn công này nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự trên đảo, bao gồm các đợt không kích dọc phía bắc đảo Kharg và không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ trên thực địa.
Nguồn tin này cho biết các đòn tấn công không nhằm vào cơ sở dầu mỏ, mà tập trung vào các hầm trú ẩn quân sự, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự khác.
Đảo Kharg đóng vai trò then chốt đối với ngành năng lượng Iran, là điểm trung chuyển 90 - 95% lượng dầu xuất khẩu của nước này ra thị trường quốc tế. Vì vậy bất kỳ sự cố nào tại đây cũng có thể gây tác động đáng kể đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy "các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg".
Theo Đài NBC News ngày 7-4, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có hành động khiến Mỹ và các đồng minh mất nguồn dầu khí trong khu vực "trong nhiều năm", nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lực lượng này khẳng định Iran "không khởi xướng tấn công vào các mục tiêu dân sự và sẽ không làm như vậy", nhưng nhấn mạnh sẽ "không do dự đáp trả các hành động tấn công đáng lên án nhằm vào cơ sở dân sự".
IRGC cho biết sẽ nhắm vào "hạ tầng của Mỹ và các đối tác" theo cách có thể khiến Washington và đồng minh bị tước đi nguồn dầu và khí đốt trong khu vực trong thời gian dài.
"Các đối tác của Mỹ trong khu vực cần hiểu rằng cho đến nay, chúng tôi đã thể hiện sự kiềm chế đáng kể vì quan hệ láng giềng tốt và đã cân nhắc trong việc lựa chọn mục tiêu đáp trả, nhưng từ nay mọi sự kiềm chế đó đã không còn", tuyên bố nêu rõ.
Theo Đài NBC News dẫn lời truyền thông nhà nước Iran, nhiều cây cầu và tuyến giao thông trọng yếu tại Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích diễn ra sáng 7-4 (giờ địa phương), khiến ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Tại tỉnh Isfahan, một cây cầu đường sắt ở thành phố Kashan đã bị tấn công, khiến hai người thiệt mạng và ba người bị thương. Thông tin này được ông Akbar Salehi, Phó phụ trách an ninh của tỉnh, xác nhận với Nour News - cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Ngoài Isfahan, các cuộc không kích cũng được ghi nhận nhằm vào tuyến cao tốc Tabriz - Zanjan ở khu vực tây bắc và một tuyến đường sắt tại Karaj ở phía bắc Iran.
Trước đó một cây cầu quan trọng tại Qom, cách thủ đô Tehran khoảng 130km về phía nam, cũng được cho là đã bị tấn công, theo Đài truyền hình quốc gia IRIB.
Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất một "làn sóng không kích quy mô lớn" nhằm vào hàng chục mục tiêu hạ tầng trên khắp Iran. Tuy nhiên, phía Israel không nêu rõ các cây cầu có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, đồng thời cho biết sẽ công bố thêm thông tin trong thời gian tới.
Qatar ngày 7-4 lên tiếng cảnh báo cuộc chiến tại Trung Đông đang tiến gần tới ngưỡng không thể kiểm soát, trong bối cảnh căng thẳng leo thang nhanh chóng liên quan đến tối hậu thư của Tổng thống Trump đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari cho biết Doha đã liên tục cảnh báo từ năm 2023 rằng nếu căng thẳng trong khu vực cứ tiếp tục leo thang, Trung Đông có thể rơi vào tình trạng vượt khỏi tầm kiểm soát.
"Hiện chúng ta đang rất gần điểm đó", ông nói, kêu gọi tất cả các bên khẩn trương tìm giải pháp nhằm chấm dứt xung đột trước khi quá muộn.
Iran đã kêu gọi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) lên án việc Israel đe dọa tấn công hệ thống đường sắt của nước này, theo Hãng tin ISNA.
Bộ trưởng Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới UNESCO, đề nghị cơ quan này có lập trường rõ ràng nhằm ngăn chặn nguy cơ hành động quân sự nhằm vào tuyến đường sắt quốc gia.
Trong thư, phía Iran nhấn mạnh tuyến đường sắt xuyên Iran dài 1.394km - nối Biển Caspi ở phía đông bắc với vùng Vịnh ở phía tây nam - đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021 nhờ quy mô và các công trình kỹ thuật vượt qua địa hình phức tạp.
Quan chức Iran cho rằng việc đe dọa tấn công tuyến đường sắt này không chỉ là hành động quân sự, mà còn là "cuộc tấn công vào di sản chung của nhân loại", qua đó kêu gọi UNESCO nhanh chóng đưa ra lập trường để răn đe các hành động tiếp theo.
"Tôi kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc 'Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng'. Vào 14h ngày 7/4, tại các nhà máy điện trên khắp cả nước, bất kể có đức tin hay quan điểm chính trị thế nào, chúng ta sẽ nắm tay nhau để khẳng định: tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh", Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi viết trên mạng xã hội X ngày 6/4.
Theo ông Rahimi, sáng kiến này nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ủng hộ lực lượng vũ trang chống lại những kẻ tấn công.
"Đó cũng sẽ là dấu hiệu cho thấy cam kết của giới trẻ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quốc gia và xây dựng tương lai tươi sáng", ông nêu thêm.
Bài đăng xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Iran phụ thuộc chủ yếu vào các nhà máy nhiệt điện, nơi tạo ra hơn 95% lượng điện năng cung cấp cho khoảng 40,6 triệu người sử dụng, trong đó có 32,3 triệu hộ gia đình, theo Bộ Năng lượng Iran. Các chuyên gia cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ gây ra những hậu quả nặng nề đối với nước này.
Trong khi đó, Elai Rettig, trợ lý giáo sư về chính sách năng lượng tại Đại học Bar Ilan ở Israel, cho biết ngành điện Iran vốn bất ổn nên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tự đảm bảo nguồn điện dự phòng thông qua máy phát điện diesel và các nhà máy điện nhỏ đặt cạnh cơ sở của họ.
"Điều này đồng nghĩa các đợt mất điện diện rộng không chắc sẽ ngăn cản lực lượng này tiếp tục hoạt động và phóng tên lửa", chuyên gia Rettig nhận định.
Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tháng trước khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động "trong khuôn khổ pháp luật". Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ "vượt xa tưởng tượng".
Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) Ukraine ngày 15/5 tuyên bố đã thực hiện một loạt cuộc tấn công phối hợp xuyên đêm nhằm vào các cơ sở quân sự và vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, đánh trúng máy bay, hệ thống phòng không, trung tâm hậu cần và các khí tài hải quân của Nga.
Theo chỉ huy USF Robert “Madyar” Brovdi, chiến dịch này bao gồm 55 cuộc tấn công nhằm vào 23 mục tiêu quân sự của Nga trong đêm 14/5, rạng sáng 15/5.
Ông Brovdi cho biết các cuộc tấn công nhắm vào các khu vực ở Taganrog và Yeysk của Nga, bán đảo Crimea do Nga kiểm soát, cũng như các cơ sở ở các vùng Donetsk, Zaporizhzhia và Lugansk. Các cuộc tấn công cũng được ghi nhận ở Berdyansk và Melitopol.
Ông Brovdi cũng xác nhận một cuộc tấn công khác vào nhà máy lọc dầu Ryazan, với sự phối hợp của Lực lượng Đặc nhiệm (SSO) và Tình báo Quân sự (GUR) của Ukraine.
Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn của Ukraine vào đêm qua đã gây ra vụ hỏa hoạn lớn tại nhà máy lọc dầu Ryazan, một trong những cơ sở sản xuất nhiên liệu lớn nhất của Nga.
Thống đốc Ryazan, ông Pavel Malkov, cho biết các đơn vị phòng không và tác chiến điện tử đã đánh chặn một số UAV, nhưng thừa nhận mảnh vỡ rơi xuống đã gây ra hỏa hoạn tại một khu công nghiệp.
Nhà máy lọc dầu do Rosneft vận hành, cách biên giới Ukraine khoảng 460km, xử lý tới 17,1 triệu tấn dầu thô mỗi năm và là một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng nhiên liệu của Nga.
Trận tập kích này diễn ra sau cuộc tấn công bằng UAV khác nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Ngày 14/5, nhà máy khí đốt Astrakhan của Gazprom đã ngừng sản xuất nhiên liệu sau khi một vụ hỏa hoạn làm hư hại các cơ sở xử lý then chốt. Việc sửa chữa dự kiến sẽ mất vài tuần hoặc vài tháng.
Các vụ nổ khác cũng được ghi nhận ở Bryansk, Taganrog và Yeysk, nơi khói được nhìn thấy gần một sân bay quân sự được Trung tâm Huấn luyện Hàng không Hải quân số 859 của Nga sử dụng. Cảnh báo về máy bay không người lái cũng làm gián đoạn hoạt động hàng không gần Moscow, buộc Nga phải triển khai các biện pháp hạn chế tạm thời tại các sân bay Domodedovo và Sheremetyevo.
Chỉ đạo của Tổng thống Ukraine
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố việc tiếp tục gây sức ép lên Nga là điều cần thiết sau khi Moscow tiến hành trận tập kích quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các khu vực ở Ukraine trong ngày 13-14/5.
Tổng thống Zelensky cho biết, Nga đã phóng tổng cộng 1.567 máy bay không người lái và 56 tên lửa bao gồm tên lửa đạn đạo Iskander, tên lửa hành trình Kh-101 và tên lửa không đối đất siêu thanh Kinzhal vào Ukraine trong 2 ngày.
Cuộc tập kích nhắm vào thủ đô Kiev và hàng loạt khu vực khắp Ukraine và có thể coi là làn sóng không kích lớn nhất trong vòng 2 ngày liên tiếp kể từ đầu chiến sự.
Tổng thống Zelensky chỉ đạo tăng cường hệ thống phòng không, đồng thời cảm ơn các đối tác đã hỗ trợ năng lực đối phó tên lửa đạn đạo của Ukraine trước làn sóng tấn công của Nga.
Tổng thống Zelensky xác nhận lực lượng phòng không Ukraine đã chặn được 94% UAV và 73% tên lửa của Nga. Theo ông, tình trạng thiếu hụt trầm trọng tên lửa cho hệ thống phòng không đã gây khó khăn cho Kiev trong nỗ lực đáp trả.
Tổng thống Zelensky đã chỉ đạo lực lượng quốc phòng Ukraine chuẩn bị đòn đáp trả bằng mọi nguồn lực cần thiết.
"Chúng tôi đang chuẩn bị các bước có thể tăng cường phản ứng chung: các lệnh trừng phạt phải khiến tác động đến Nga nhiều hơn", ông Zelensky nhấn mạnh.
Các lực lượng của Ukraine đã được triển khai khẩn cấp để khắc phục hậu quả sau đợt tấn công của Nga.
Các quan chức Ukraine cho biết, chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ đã hoàn tất tại quận Darnytskyi, Kiev, sau cuộc tấn công của Nga vào một tòa nhà khiến 24 người thiệt mạng.
Tổng thống Zelensky cho biết lực lượng cứu hộ thuộc Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước (DSNS) đã làm việc “không ngừng nghỉ trong hơn 24 giờ”.
Ông Zelensky xác nhận tên lửa của Nga “gần như phá hủy toàn bộ lối vào” của tòa nhà.
Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Ihor Klymenko cho biết chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ kéo dài hơn 28 giờ. Trong quá trình này, lực lượng cứu hộ đã dọn sạch hơn 3.000m3 mảnh vỡ từ các công trình bị phá hủy.
Ông Klymenko xác nhận, gần 400 người đã nhận được hỗ trợ tâm lý từ các chuyên gia của DSNS và cảnh sát quốc gia tại hiện trường.
Các đội cứu hộ đã chuyển sang hoạt động thu dọn và dọn dẹp. Ukraine đã tuyên bố Ngày Quốc tang cho các nạn nhân của cuộc tấn công ngày 14/5.
