Lời chỉ trích được đưa ra trong một tuyên bố chung sau khi Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin nhân chuyến thăm cấp nhà nước của nhà lãnh đạo Nga ngày 20.5 đến Bắc Kinh, theo Reuters.
Kế hoạch “Vòm Vàng” bao gồm việc mở rộng hệ thống phòng thủ trên mặt đất như tên lửa đánh chặn, cảm biến và hệ thống chỉ huy và kiểm soát, đồng thời bổ sung các thành phần trên không gian như vệ tinh và vũ khí không gian nhằm phát hiện, theo dõi và có khả năng bắn hạ các mối đe dọa đang đến từ quỹ đạo.
“Các bên tin rằng dự án Vòm Vàng của Mỹ – nhằm xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa toàn cầu, đa cấp, đa phạm vi và không giới hạn, có khả năng tiêu diệt mọi loại tên lửa, bao gồm cả tên lửa của các ‘đối thủ ngang tầm’, ở mọi giai đoạn bay và trước khi phóng – đặt ra mối đe dọa rõ ràng đối với sự ổn định chiến lược”, Trung Quốc và Nga nhất trí.
“Kế hoạch này hoàn toàn trái ngược với nguyên tắc then chốt của việc duy trì sự ổn định chiến lược, vốn đòi hỏi sự liên kết giữa vũ khí tấn công chiến lược và vũ khí phòng thủ chiến lược”, hai nước bổ sung.
Mặt khác, Trung Quốc và Nga cũng lấy làm tiếc về chính sách của Mỹ khi để cho hiệp ước kiểm soát vũ khí New START năm 2010 hết hạn vào đầu năm nay mà không có hiệp ước thay thế.
Nga bày tỏ sự ủng hộ lập trường của Trung Quốc về việc không tìm cách tham gia vào các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân tiềm năng giữa Washington và Moscow. Những người chỉ trích việc gia hạn New START ở Mỹ cho rằng Mỹ cần phải tự giải phóng khỏi các biện pháp kiểm soát của hiệp ước bởi vì Trung Quốc đang phát triển hạt nhân nhanh chóng.
Nga và Trung Quốc cũng cho biết một số cường quốc hạt nhân có kế hoạch triển khai tên lửa tầm trung và tầm ngắn trên bộ, gây ra mối đe dọa cho các quốc gia khác. Hai bên không nêu rõ cụ thể quốc gia nào.
Hai nước cho rằng những nỗ lực của một số quốc gia nhằm tiến hành “các cuộc tấn công tên lửa phủ đầu hoặc phòng ngừa để làm suy yếu và tước vũ khí của kẻ thù là rất gây bất ổn và đặt ra mối đe dọa chiến lược”.
Mỹ chưa bình luận về tuyên bố chung này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố về hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng vào ngày 20.5.2025 tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng. Theo một ước tính mới từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ trong tháng này, hệ thống Vòm Vàng có thể tiêu tốn tới 1.200 tỉ USD trong 2 thập niên tới, vượt xa ước tính 175 tỉ USD mà ông Trump đưa ra ban đầu.
Maria Zakharova, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, ngày 8/7 cho rằng các ưu tiên của NATO vẫn không thay đổi, gồm "quân sự hóa lục địa châu Âu, tập trung xây dựng năng lực phòng thủ, chuẩn bị cho một cuộc xung đột vũ trang với Nga, và viện trợ cho Ukraine".
"Thật đáng tiếc, bởi vì nếu các chiến lược gia của NATO dừng lại và suy nghĩ dù chỉ một chút, họ có lẽ đã không đưa ra những quyết định vô trách nhiệm như vậy. Chúng có thể dẫn đến thảm họa không chỉ cho liên minh mà cho toàn thế giới", bà Zakharova nói.
Trong tuyên bố chung mà các thành viên NATO đưa ra sau hội nghị thượng đỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ tuần này, liên minh xác định Nga là "mối đe dọa lâu dài" đối với an ninh và sự ổn định của các quốc gia thuộc cộng đồng châu Âu - Đại Tây Dương.
Họ cam kết cung cấp 70 tỷ euro (khoảng 80 tỷ USD) cho Ukraine vào năm 2026, để mua sắm trang thiết bị quân sự, cung cấp viện trợ và thực hiện chương trình huấn luyện. Họ cho biết sẽ hỗ trợ quốc gia này với mức tương đương vào năm 2027. Việc kết nạp Ukraine vào liên minh không được đề cập.
Các thành viên NATO tái khẳng định cam kết phòng thủ tập thể theo Điều 5, trong đó nêu rằng bất cứ cuộc tấn công nào nhằm vào một thành viên của khối cũng được coi là đòn tấn công nhằm vào cả liên minh và NATO sẽ phối hợp đáp trả.
Ngoài ra, liên minh công bố các thỏa thuận vũ khí trị giá ít nhất 50 tỷ USD.
Bà Zakharova đánh giá rằng những rạn nứt giữa Mỹ và các đối tác NATO "vẫn chưa biến mất" sau hội nghị thượng đỉnh NATO.
"Vấn đề liên quan đến Greenland không được giải quyết theo kịch bản của Mỹ. Họ còn cảm thấy bất bình khi các thành viên liên minh đã không có hành động mang tính hỗ trợ khi Mỹ cần sự hậu thuẫn của họ", bà nói.
Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói rằng những tranh cãi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và các lãnh đạo NATO khác thể hiện sức mạnh dân chủ của liên minh.
"Chúng tôi chắc chắn sẽ tiếp tục hiện đại hóa và phát triển lực lượng hạt nhân chiến lược, tạo ra các hệ thống tên lửa với sức mạnh chiến đấu được tăng cường, có khả năng xuyên thủng tất cả các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo hiện tại và tương lai", Tổng thống Vladimir Putin phát biểu tại Viện Công nghệ Nhiệt Moscow.
Trước đó, Tổng thống Putin tuyên bố Nga đang phát triển các hệ thống vũ khí tiên tiến không có đối thủ trên toàn thế giới.
Tuyên bố của Tổng thống Putin được đưa ra sau khi quân đội Nga hôm 12/5 đã phóng thử một tên lửa hành trình liên lục địa mới trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng hạt nhân quốc gia.
Tổng thống Putin đã ca ngợi vụ phóng và khẳng định: “Tên lửa Sarmat thực sự sẽ được đưa vào trực chiến vào cuối năm nay”.
Ông Putin nói rằng, Sarmat là tên lửa hạt nhân “mạnh nhất thế giới”, có sức công phá gấp hơn 4 lần so với bất kỳ loại tên lửa tương đương nào của phương Tây và có tầm bắn vượt 35.000km.
Ông Putin lần đầu tiên công bố Sarmat vào năm 2018, tuyên bố tên lửa này sở hữu tầm bắn gần như không giới hạn và có khả năng xuyên thủng tất cả các hệ thống phòng thủ chống tên lửa hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, vào tháng 10 năm ngoái, ông thừa nhận rằng loại tên lửa Sarmat vẫn chưa sẵn sàng vận hành.
Sarmat, được các nhà phân tích phương Tây đặt biệt danh là “Satan 2”, được thiết kế để mang nhiều đầu đạn hạt nhân và là nền tảng trong kho vũ khí thế hệ mới của Nga.
Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, ông Putin đã nhiều lần đề cập đến quy mô và sức mạnh của kho vũ khí hạt nhân của Nga trong các tuyên bố được phương Tây coi là nỗ lực nhằm răn đe họ can thiệp quá sâu vào cuộc chiến ở Ukraine.
Liên đoàn các Nhà khoa học Mỹ năm ngoái ước tính Nga có gần 5.500 đầu đạn, với hơn 1.700 đầu đạn đã được triển khai và sẵn sàng sử dụng.
Hồi đầu năm nay, Tổng thống Putin cho biết, việc phát triển bộ 3 hạt nhân, yếu tố bảo đảm an ninh của Nga và giúp duy trì cân bằng lực lượng toàn cầu, vẫn là một “ưu tiên vô điều kiện” của Moscow.
Bộ 3 hạt nhân là thuật ngữ chỉ sự kết hợp của tên lửa đạn đạo liên lục địa trên đất liền, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom chiến lược, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết động đất xảy ra lúc 16h53 hôm nay (14h53 giờ Hà Nội) ở độ sâu 10 km, ngoài khơi bờ biển phía đông đảo chính Honshu. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Dư chấn của động đất làm rung lắc các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách đó hàng trăm km. Tàu cao tốc trên tuyến Tokyo - Aomori đã ngừng hoạt động.
"Hãy lập tức sơ tán khỏi các khu vực ven biển và ven sông, đến nơi an toàn hơn như vùng đất cao hoặc trung tâm sơ tán. Sóng thần có thể ập vào theo nhiều đợt. Không nên rời khu vực an toàn cho đến khi cảnh báo được dỡ bỏ", Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cho hay và nhận định sóng thần sẽ gây ra thiệt hại.
Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản cho biết đã thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng.
Công ty Điện lực Tokyo đang đánh giá liệu động đất có gây vấn đề gì tại các nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi và Daini hay không. Công ty Điện lực Tohoku cũng tiến hành kiểm tra tương tự tại nhà máy điện hạt nhân Onagawa ở tỉnh Miyagi và Higashidori tại tỉnh Aomori.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản năm 2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima.
