Mỗi lần xuất hiện trước đám đông, Sultan Kösen luôn khiến mọi người sửng sốt. Với chiều cao lên tới 2,51m cùng đôi tay, bàn chân khổng lồ, người đàn ông đến từ Thổ Nhĩ Kỳ được xem là “người khổng lồ” ngoài đời thật. Tuy nhiên, phía sau ngoại hình khác thường ấy lại là một căn bệnh hiếm gặp khiến cuộc sống của ông thay đổi hoàn toàn.
Theo thông tin từ Guinness World Records, Sultan Kösen hiện giữ kỷ lục người đàn ông cao nhất thế giới còn sống. Điều đặc biệt là ông không sinh ra với chiều cao bất thường. Trong suốt thời thơ ấu, Sultan phát triển giống như những đứa trẻ khác cho tới khi bước vào tuổi thiếu niên.
Các bác sĩ xác định ông mắc chứng “pituitary gigantism” – hội chứng khổng lồ do tuyến yên sản xuất quá nhiều hormone tăng trưởng. Nguyên nhân bắt nguồn từ một khối u nằm ở tuyến yên trong não, khiến cơ thể phát triển liên tục và gần như mất kiểm soát.
Căn bệnh hiếm gặp này khiến chiều cao của Sultan tăng vọt qua từng năm. Tay chân ông dài bất thường, bàn tay gần 28cm và bàn chân thuộc hàng lớn nhất thế giới. Hình ảnh Sultan đứng cạnh người bình thường tạo nên sự đối lập gây choáng, nhiều người thậm chí ví ông như nhân vật bước ra từ phim viễn tưởng.
Thế nhưng, chiều cao “khổng lồ” không mang lại cuộc sống dễ dàng. Sultan từng chia sẻ điều khiến ông mệt mỏi nhất là gần như không thể sử dụng các vật dụng thông thường. Không có chiếc giường phổ thông nào đủ dài để ông nằm thoải mái. Quần áo và giày dép đều phải đặt may riêng vì kích thước cơ thể quá lớn.
Việc di chuyển cũng trở thành thử thách mỗi ngày. Sultan rất khó ngồi vừa xe hơi thông thường, nhiều lần phải cúi gập người hoặc thò đầu qua cửa sổ trời khi ngồi trong xe. Chỉ riêng chuyện bước qua cửa ra vào hay đi trên phương tiện công cộng cũng gây nhiều bất tiện.
Không chỉ ảnh hưởng sinh hoạt, căn bệnh này còn tác động nghiêm trọng tới sức khỏe. Chiều cao quá lớn khiến xương khớp và cột sống phải chịu áp lực nặng nề trong thời gian dài. Sultan thường xuyên gặp khó khăn khi đi lại và phải sử dụng gậy hỗ trợ để giữ thăng bằng.
Các chuyên gia y tế cho biết hội chứng khổng lồ do tuyến yên có thể gây hàng loạt biến chứng như đau xương khớp, tim mạch, tiểu đường, suy giảm vận động và tuổi thọ thấp hơn người bình thường nếu không được điều trị kịp thời.
May mắn là Sultan từng được phẫu thuật và điều trị nhằm kiểm soát hormone tăng trưởng. Sau nhiều năm, tình trạng chiều cao của ông đã được ngăn chặn, tránh tiếp tục phát triển mất kiểm soát. Tuy nhiên, những ảnh hưởng mà căn bệnh để lại gần như theo ông suốt đời.
Dù vậy, Sultan Kösen vẫn trở thành nhân vật nổi tiếng toàn cầu nhờ ngoại hình hiếm có. Ông tham gia nhiều chương trình truyền hình, sự kiện quốc tế và thường xuyên thu hút đám đông mỗi khi xuất hiện. Nhưng đằng sau sự tò mò của công chúng là một cuộc sống đầy bất tiện mà ít ai tưởng tượng được.
Với Sultan, điều khó khăn nhất không phải những ánh nhìn hiếu kỳ, mà là cảm giác cơ thể mình quá khác biệt so với thế giới xung quanh.
Năm 2008, cái tên Paul Karason bất ngờ phủ sóng khắp nước Mỹ sau khi ông xuất hiện trên chương trình Today Show với diện mạo khiến khán giả sửng sốt: gương mặt xanh tím, đôi môi xanh đậm, bàn tay đổi màu như nhân vật viễn tưởng.
Nhiều người khi đó tưởng hình ảnh của ông đã qua chỉnh sửa photoshop. Nhưng sự thật còn kỳ lạ hơn nhiều: màu da ấy là thật và tồn tại suốt nhiều năm.
Trước khi trở thành "người đàn ông da xanh" nổi tiếng toàn cầu, Paul Karason vốn có ngoại hình bình thường với làn da trắng và nhiều tàn nhang. Theo các tài liệu y khoa và báo chí Mỹ, bước ngoặt xảy ra vào đầu những năm 1990 khi ông bắt đầu sử dụng bạc keo (colloidal silver) như một phương thuốc dân gian để chữa viêm da, trào ngược axit, viêm xoang và đau khớp.
Karason tự chế dung dịch bạc tại nhà rồi uống mỗi ngày trong thời gian dài. Không dừng lại ở đó, ông còn bôi trực tiếp hỗn hợp chứa bạc lên mặt để điều trị các vùng da bong tróc. Sau nhiều năm, cơ thể ông bắt đầu xuất hiện biến đổi kỳ dị.
Da từ màu trắng chuyển sang xanh xám rồi dần thành xanh tím đậm trên toàn cơ thể. Các bác sĩ xác định ông mắc chứng argyria – tình trạng cực hiếm xảy ra khi bạc tích tụ quá mức trong cơ thể. Khi tiếp xúc ánh sáng, các hạt bạc dưới da phản ứng hóa học và khiến da đổi sang màu xanh vĩnh viễn.
Điều đáng nói là Karason ban đầu không nhận ra mình đang biến đổi. Ông chỉ thực sự sốc khi một người bạn lâu ngày gặp lại hỏi thẳng: "Ông đã làm gì với khuôn mặt mình vậy?".
Sau khi hình ảnh lan truyền, Paul Karason nhanh chóng trở thành hiện tượng toàn cầu. Trên internet, ông bị gọi là "Papa Smurf ngoài đời thật" vì ngoại hình giống nhân vật hoạt hình màu xanh nổi tiếng.
Nhưng phía sau sự tò mò của công chúng là cuộc sống nhiều áp lực. Theo truyền thông Mỹ, Karason dần sống khép kín vì những ánh nhìn soi mói mỗi khi ra đường. Ông gặp khó khăn trong công việc và hiếm khi xuất hiện nơi đông người.
Dù vậy, người đàn ông này từng khẳng định bạc keo giúp ông giảm triệu chứng trào ngược và đau khớp nên ông vẫn tin vào phương pháp mình lựa chọn.
Năm 2013, Paul Karason qua đời ở tuổi 62 sau cơn đau tim, đột quỵ và viêm phổi. Các bác sĩ cho biết cái chết của ông không liên quan trực tiếp tới chứng da xanh argyria.
Cho đến nay, câu chuyện của Paul Karason vẫn được xem là một trong những trường hợp y học kỳ lạ nhất từng gây chấn động thế giới.
Bước vào nhà rông của người Tà Rẻ ở thôn Xốp Dùi, điều gây chú ý không phải kiến trúc cao vút đặc trưng của vùng Trường Sơn mà là chiếc đầu trâu cùng bộ xương được treo lặng lẽ trên mái. Giữa không gian tĩnh mịch, đó là dấu tích còn sót lại của một phong tục đã theo người Tà Rẻ qua nhiều thế hệ.
Theo chân anh A Gụe, Bí thư Chi bộ thôn Xốp Dùi, chúng tôi tìm đến nhà rông vào một buổi chiều khi khói bếp bắt đầu lan khắp bản làng.
Nhà rông cũ từng chứng kiến biết bao mùa lễ hội nay đã nhường chỗ cho nhà sinh hoạt cộng đồng. Phía sau, nhà rông mới được dựng lên vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống nhưng giản dị hơn trước.
Khác với ký ức của nhiều người từng đặt chân đến nơi đây, bên trong nhà rông giờ chỉ còn lại một chiếc đầu trâu được treo trên cao. "Khi dựng lại nhà rông, già làng đã làm lễ xin phép Yàng (thần linh), đưa phần lớn đầu trâu cũ vào rừng, trả về với núi. Đầu trâu này là của một gia đình cúng cách đây vài năm, giữ lại như một dấu tích", anh A Gụe giải thích.
Theo lời kể của người dân, trước đây mỗi lần tổ chức lễ cúng trâu, cả làng đều tập trung trước sân nhà rông. Một cây nêu lớn được dựng lên, con trâu trở thành lễ vật dâng lên Yàng.
Trước khi nghi lễ bắt đầu, già làng vào nhà rông khấn xin thần linh. Khi nghi thức được chấp thuận, con trâu được xát muối, vẩy nước thiêng bằng lá lồ ô trước khi hiến sinh trong tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng.
Người Tà Rẻ không tổ chức lễ cúng trâu theo thời gian cố định. Có năm không diễn ra, nhưng cũng có năm làng tổ chức nhiều lễ. Mỗi lần cúng đều được xem là sự kiện lớn của cộng đồng. Sau nghi lễ, đầu trâu được giữ lại và treo trên mái hoặc vách nhà rông.
Đối với người Tà Rẻ, đó không chỉ là phần còn lại của lễ hiến sinh mà còn là biểu tượng của sự sung túc. Có thời điểm, nhà rông Xốp Dùi treo hàng chục đầu trâu lớn nhỏ.
Mỗi chiếc đầu đều gắn với một gia đình, một dòng họ. Gia đình nào có nhiều đầu trâu hơn, cặp sừng lớn hơn thường được xem là có điều kiện và có uy tín trong làng. Từ quan niệm ấy cũng hình thành một phong tục khá đặc biệt là tặng đầu trâu.
Sau lễ cúng, gia chủ có thể mang đầu trâu tặng cho người khác trong làng. Tuy nhiên, người được nhận phải đứng ra tổ chức lễ cúng trâu vào năm sau để đãi cả làng. Vì vậy, không phải ai cũng sẵn sàng nhận món quà này.
Ngày nay, tục tặng đầu trâu và quan niệm thể hiện sự giàu có qua số lượng đầu trâu không còn phổ biến, nhưng việc treo đầu trâu tại nhà rông vẫn được gìn giữ như một biểu tượng văn hóa của cộng đồng.
Không chỉ người Tà Rẻ, tục treo đầu trâu cũng xuất hiện trong đời sống của một số cộng đồng dân tộc lân cận.
Đối với người Triêng ở vùng biên giới, đầu trâu thường được treo trước nhà với quan niệm xua đuổi điều xấu và cầu mong may mắn. Mỗi khi dựng nhà, cưới hỏi hoặc gặp những sự kiện quan trọng trong gia đình, họ đều tổ chức lễ cúng trâu để tạ ơn hoặc cầu xin Yàng.
Theo tục xưa, trước và sau lễ cúng, gia chủ bước vào thời gian kiêng kỵ kéo dài 10 ngày. Trong khoảng thời gian này, họ không cho người khác mượn tiền, mượn gạo và cũng không mang tiền đi mua sắm vì tin rằng nếu "xuất của" thì tài lộc sẽ theo đó mà mất đi.
Cùng với sự phát triển của đời sống, nhiều hủ tục từng tồn tại trong cộng đồng đã dần được xóa bỏ. Những câu chuyện như phụ nữ sinh con trong rừng hay các nghi lễ cực đoan khi xảy ra dịch bệnh giờ chỉ còn trong ký ức của các già làng.
Đội tuyển Bồ Đào Nha của Cristiano Ronaldo đã gây thất vọng khi chỉ giành được trận hòa 1-1 trước CHDC Congo ở lượt trận mở màn bảng K World Cup 2026.
Dù được đánh giá vượt trội và sớm vươn lên dẫn trước nhờ pha lập công của Joao Neves, Seleccao châu Âu vẫn để đối thủ gỡ hòa bởi bàn thắng của Wissa, qua đó đánh rơi chiến thắng trong ngày ra quân.
Không chỉ kết quả khiến người hâm mộ thất vọng, màn trình diễn của đội trưởng Cristiano Ronaldo cũng trở thành chủ đề được nhắc đến nhiều nhất sau trận đấu.
Siêu sau sinh năm 1985 trở thành mục tiêu công kích của nhiều tài khoản mạng xã hội. Ít giờ sau trận đấu, hàng loạt meme liên quan đến CR7 xuất hiện dày đặc trên X, Instagram và Facebook.
Hàng loạt video ghi lại cảnh đội trưởng tuyển Bồ Đào Nha rời sân trong tiếng hô "Messi, Messi, Messi" của khán giả. Hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội, kéo theo nhiều bình luận, ảnh chế. Cuộc tranh luận không hồi kết giữa người hâm mộ hai siêu sao bóng đá tiếp tục bị thổi bùng.
Áp lực dành cho Ronaldo lớn hơn khi trước đó một ngày, Lionel Messi tỏa sáng trong chiến thắng của Argentina. Sự tương phản về màn trình diễn của hai huyền thoại bóng đá thế giới trở thành tâm điểm mới ở World Cup.
Giữa làn sóng chế giễu, siêu sao 41 tuổi đăng bức trong trận đấu cùng dòng chia sẻ: "Đó không phải là sự khởi đầu mà chúng tôi mong muốn, hành trình vẫn còn dài. Hãy ngẩng cao đầu và tập trung cho trận đấu tiếp theo".
Hai chị em của Ronaldo cũng đã lên tiếng trên mạng xã hội sau trận hòa của Bồ Đào Nha trước CHDC Congo. Elma Aveiro, chị gái của Ronaldo, cho rằng Bồ Đào Nha đã bị "cướp" chiến thắng.
"Tôi vẫn tin tưởng. Khởi đầu tệ không có nghĩa là kết thúc tệ. Những người đang chiến đấu ngoài kia là các bạn. Nói thì dễ lắm. Đặc biệt khi bị đối xử như thế này, mọi thứ lại càng không dễ dàng", Elma viết trên trang cá nhân, kèm theo một bức ảnh của Cristiano Ronaldo.
Trong khi đó, Katia Aveiro, một người chị gái khác của Ronaldo, cũng lên tiếng trên mạng xã hội nhưng theo hướng chỉ trích màn trình diễn của các cầu thủ Bồ Đào Nha.
"Bỗng nhiên họ quên mất cách chuyền bóng, cách giành lại bóng và cách tổ chức phản công. Trận đấu chỉ luẩn quẩn từ giữa sân trở về phần sân nhà. Một kỳ World Cup thật kỳ lạ. Rất kỳ lạ. Nhưng hãy tiếp tục chiến đấu. Khởi đầu sai lầm, kết thúc sẽ chính xác. Tiến lên đến cùng", Katia chia sẻ.
Ở trận gặp CHDC Congo, Ronaldo bỏ lỡ một số cơ hội ghi bàn. Dù vậy, anh vẫn thiết lập thêm những cột mốc đáng nhớ khi trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất từng khoác áo đội tuyển Bồ Đào Nha, vượt qua kỷ lục trước đó của Pepe, người có mặt trên khán đài theo dõi trận đấu.
Bên cạnh đó, CR7 cũng cân bằng thành tích của Lionel Messi với 6 lần tham dự World Cup, nhiều nhất trong lịch sử giải đấu. Tiền đạo thuộc biên chế Al Nassr đồng thời trở thành cầu thủ ngoài thủ môn lớn tuổi thứ hai từng ra sân tại World Cup. Kỷ lục này hiện vẫn thuộc về Roger Milla, người thi đấu tại World Cup 1994 ở tuổi 42 và 39 ngày, cũng được tổ chức trên đất Mỹ.
