TAND tối cao vừa ban hành thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử, để hệ thống các tòa án trên cả nước áp dụng.
Một trong những nội dung được hướng dẫn liên quan đến nhóm hành vi xâm hại tình dục trẻ em.
Tình huống thứ nhất, Nguyễn Văn A đưa bạn gái là Nguyễn Thị B (15 tuổi) về phòng trọ của A. Tại đây, A đã thực hiện hành vi giao cấu với B 2 lần. Vậy A có bị áp dụng tình tiết “phạm tội 2 lần trở lên” hay không?
TAND tối cao viện dẫn khoản 7 điều 4 Nghị quyết số 04/2025 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Theo đó, tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 2 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 điều 52 của bộ luật Hình sự là trường hợp người phạm tội đã thực hiện từ 2 lần phạm tội trở lên đối với một tội phạm mà mỗi lần phạm tội đều có đủ yếu tố cấu thành tội phạm nhưng chưa có lần nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Do vậy, trường hợp này, nếu mỗi lần thực hiện hành vi giao cấu của A đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì A bị áp dụng tình tiết “phạm tội 2 lần trở lên”.
Tình huống thứ hai, Nguyễn Văn A (đủ 18 tuổi) nhiều lần thực hiện hành vi quan hệ tình dục đều có sự đồng ý của Nguyễn Thị B. Trong đó, có lần quan hệ tình dục khi B chưa đủ 13 tuổi và có lần quan hệ tình dục khi B đã đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.
Vậy A bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “hiếp dâm người dưới 16 tuổi” hay tội “giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi”, hay bị truy cứu trách nhiệm hình sự về cả 2 tội trên?
TAND tối cao cho hay, đối với hành vi quan hệ tình dục khi B chưa đủ 13 tuổi thì cấu thành tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, theo quy định tại điều 142 của bộ luật Hình sự.
Đối với hành vi quan hệ tình dục khi B từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì cấu thành tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, theo quy định tại điều 145 của bộ luật Hình sự.
Trường hợp trên, A bị truy cứu trách nhiệm hình sự về cả 2 tội nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt, ngoài việc căn cứ quy định tại điều 50 của bộ luật Hình sự, tòa án cần cân nhắc đến hoàn cảnh gia đình, môi trường sống, phong tục, tập quán và tình hình thực tiễn tại địa phương để xem xét, quyết định cho phù hợp.
Một vấn đề khác được đề cập, khoản 4 điều 12 của luật Tư pháp người chưa thành niên quy định tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội khi xét thấy hình phạt và các biện pháp khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa.
Song, trường hợp người chưa thành niên phạm tội chỉ có 1 tình tiết giảm nhẹ “thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải” theo điểm s khoản 1 điều 51 của bộ luật Hình sự thì có bị áp dụng hình phạt và các biện pháp khác ngoài hình phạt tù hay không?
TAND tối cao cho hay, trường hợp này, khi xem xét, quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, tòa án cần xem xét, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cũng như khả năng giáo dục, phục hồi của người chưa thành niên.
Từ đó, tòa án quyết định hình phạt bảo đảm phù hợp với hoàn cảnh, độ tuổi, đặc điểm tâm sinh lý của người chưa thành niên mà không nhất thiết phải căn cứ bị cáo có một tình tiết giảm nhẹ.
Liên quan đến bài viết TP.HCM: Tại sao đất công mua bán giấy tay thành gara ô tô, quán cà phê? đăng ngày 25.2.2026, ngày 12.5, UBND phường Phước Thắng cho biết đã ban hành kế hoạch về việc thi hành các quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả khu đất công hơn 3.500 m2 bị mua bán hàng chục năm.
Theo kế hoạch, lực lượng thực hiện cưỡng chế phá dỡ các công trình vi phạm sẽ thực hiện từ 7 giờ 30 phút ngày 25.5, cho đến khi hoàn thành.
UBND phường Phước Thắng đề nghị lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy (do Ban giám đốc Công an TP.HCM điều động trên cơ sở văn bản đề nghị của UBND phường) chuẩn bị sẵn sàng ứng phó, xử lý hiện trường khi xảy ra trường hợp phóng hỏa.
Công an phường Phước Thắng được giao tiến hành xác minh nhân khẩu từng công trình đang sử dụng, xây dựng phương án tổ chức thực hiện, tiến hành rà soát các vật liệu cháy, nổ trong khu vực trước khi tiến hành cưỡng chế.
UBND phường Phước Thắng phân công lực lượng đảm bảo an ninh trật tự, an toàn cho lực lượng trước, trong và khi kết thúc cưỡng chế; phối hợp, bố trí lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy, chuẩn bị sẵn sàng ứng phó, xử lý hiện trường khi xảy ra trường hợp phóng hỏa.
Như Thanh Niên phản ánh trong bài viết về khu đất công mua bán giấy tay, đây là khu đất rộng hơn 3.500 m2 có địa chỉ tại 1658A Võ Nguyên Giáp, phường Phước Thắng, TP.HCM (trước đây là phường 12, thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Khu đất bị mua bán hàng chục năm qua bằng giấy tay, sau đó thành quán cà phê, gara ô tô.
Ngay sau khi báo đăng, UBND TP.HCM đã có văn bản giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, UBND phường Phước Thắng và các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, rà soát nguồn gốc pháp lý, quá trình quản lý, sử dụng khu đất có diện tích hơn 3.500 m2 nói trên.
Chủ tịch UBND TP.HCM cũng yêu cầu làm rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân có liên quan; đề xuất biện pháp xử lý theo quy định; báo cáo UBND thành phố và đồng thời có văn bản thông tin, phản hồi Báo Thanh Niên.
Theo UBND phường Phước Thắng, khu đất 1658A Võ Nguyên Giáp có diện tích gần 5.200 m2 thuộc thửa đất số 422 + 588, tờ bản đồ số 108 nằm trong danh mục quỹ đất do nhà nước quản lý (đất công) đã được HĐND thành phố Vũng Tàu cũ xác lập tại Nghị quyết số 2 ngày 7.7.2017.
Tại sổ mục kê ruộng đất năm 1993 thì khu đất trên tương ứng với một phần thửa đất số 91, tờ bản đồ số 22 có diện tích là 262.000 m2 loại ruộng đất là "chợ Phước Thắng", ghi tên chủ sử dụng ruộng đất là "phường 11".
Trên khu đất này tồn tại công trình tường bao xung quanh, mặt trước tường bao có kết cấu trụ gạch vách kính. Trong khuôn viên đất có công trình nhà ở, công trình phục vụ sửa chữa ô tô (gara) kết cấu tường gạch, cột sắt, mái tôn (đang hoạt động), công trình nhà lục giác, quầy kinh doanh quán cà phê có tên Quyên Ngô xây dựng trên tổng diện tích đất hơn 3.500 m2.
Ngày 12.3.2024, UBND phường 12 lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với bà Ngô Ngọc Quyên về hành vi chiếm đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất tại khu vực đô thị do nhà nước quản lý, đối với diện tích hơn 3.500 m2 thuộc thửa đất số 588, tờ bản đồ số 108.
Ngày 28.3.2024, UBND phường 12 có báo cáo số 662 và chuyển hồ sơ đến UBND thành phố Vũng Tàu xử phạt theo thẩm quyền. Ngày 7.11.2024, Chủ tịch UBND thành phố Vũng Tàu ban hành Quyết định số 8855 về việc buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà Ngô Ngọc Quyên. Theo đó, bà Ngô Ngọc Quyên bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm, với số tiền hơn 1,5 tỉ đồng.
Ngày 14.11.2024, UBND phường 12 đã trao Quyết định số 8855 cho bà Ngô Ngọc Quyên. Tuy nhiên, bà Ngô Ngọc Quyên chưa thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm, chưa khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm và chưa trả lại đất lấn chiếm.
Theo UBND phường Phước Thắng, ngoài kế hoạch cưỡng chế khu đất công tại địa chỉ 1658A Võ Nguyên Giáp, phường còn cưỡng chế thêm 4 trường hợp khác. Các trường hợp cưỡng chế này đều vi phạm về trật tự xây dựng.
Theo hồ sơ dự án luật do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo, mô hình quản lý hiện nay đã bộc lộ nhiều bất cập như phân tán giữa nhiều bộ ngành, hậu kiểm không theo kịp tốc độ phát triển của thị trường, thiếu cơ chế truy xuất nguồn gốc và khó xử lý thực phẩm giả, thực phẩm không rõ xuất xứ.
Dự thảo luật lần đầu đưa nguyên tắc "quản lý theo chuỗi giá trị" vào luật. Thay vì mỗi bộ quản một nhóm sản phẩm hoặc một công đoạn riêng lẻ như hiện nay, việc kiểm soát sẽ được thực hiện xuyên suốt quá trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm, từ nguyên liệu đầu vào tới khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Theo Bộ Y tế, cách tiếp cận này giúp cơ quan quản lý theo dõi toàn bộ vòng đời của thực phẩm và phát hiện rủi ro sớm hơn, thay vì chủ yếu xử lý sau khi xảy ra vi phạm hoặc ngộ độc.
Một nội dung trọng tâm khác là bắt buộc truy xuất nguồn gốc với thực phẩm lưu hành trên thị trường. Dự thảo quy định thông tin truy xuất phải thể hiện trên bao bì bằng mã vạch, mã QR, DataMatrix hoặc các hình thức điện tử khác để người dân và cơ quan quản lý có thể kiểm tra nguồn gốc sản phẩm.
Luật hiện hành chưa quy định cụ thể việc nhận diện và truy xuất thực phẩm bằng mã điện tử. Bộ Y tế cho rằng khoảng trống này khiến việc kiểm soát hàng giả, hàng nhập lậu và thực phẩm bán trên môi trường mạng gặp nhiều khó khăn.
Theo dự thảo, người tiêu dùng có quyền yêu cầu truy xuất nguồn gốc khi nghi ngờ sản phẩm không bảo đảm an toàn. Doanh nghiệp phải xác định lô hàng liên quan, báo cáo số lượng đang lưu thông và xây dựng kế hoạch thu hồi nếu phát hiện rủi ro.
Bộ Y tế cũng đề xuất chuyển mạnh sang mô hình quản lý dựa trên phân tích nguy cơ. Sau 15 năm thi hành luật, cơ quan này đánh giá hoạt động hậu kiểm hiện thiếu nhân lực, thiếu thiết bị và không theo kịp số lượng sản phẩm tự công bố ngày càng tăng.
Theo dự thảo, cơ quan quản lý sẽ điều tra, thử nghiệm để xác định các tác nhân sinh học, hóa học có thể gây hại; đánh giá khả năng xảy ra rủi ro và xây dựng biện pháp kiểm soát ở từng công đoạn của chuỗi cung ứng.
So với cơ chế hiện nay thiên về thanh tra, xử phạt sau vi phạm, cách tiếp cận mới tập trung phòng ngừa rủi ro từ sớm và ưu tiên kiểm tra những nhóm sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao thay vì kiểm tra dàn trải.
Bộ Y tế cho rằng cơ chế này cũng tạo áp lực để doanh nghiệp đầu tư vào hệ thống quản lý chất lượng thay vì chỉ khắc phục hậu quả khi xảy ra sự cố.
Siết chặt thực phẩm nhập khẩu và bán online
Dự thảo luật đồng thời siết chặt kiểm tra thực phẩm nhập khẩu. Theo quy định mới, thực phẩm nhập khẩu phải đăng ký bản công bố hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi nhập khẩu và có xác nhận đạt yêu cầu với từng lô hàng, trừ trường hợp được miễn kiểm tra.
Bộ Y tế đánh giá việc kiểm soát thực phẩm nhập khẩu hiện còn nhiều bất cập, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển nhanh nhưng dữ liệu giữa các cơ quan chưa liên thông.
Dự thảo cũng bổ sung hệ thống dữ liệu và cảnh báo quốc gia về an toàn thực phẩm nhằm thu thập dữ liệu giám sát, cảnh báo nhanh nguy cơ mất an toàn thực phẩm và phối hợp truy xuất nguồn gốc khi xảy ra ngộ độc.
Theo Bộ Y tế, hiện nhiều vụ ngộ độc phải mất nhiều ngày mới xác định được nguồn gây hại do dữ liệu phân tán giữa địa phương, cơ quan y tế và đơn vị kiểm nghiệm.
Trong lĩnh vực thương mại điện tử, dự thảo lần đầu bổ sung nghĩa vụ cụ thể với các cơ sở bán thực phẩm online. Các đơn vị kinh doanh qua mạng phải công khai giấy công bố sản phẩm, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và tuân thủ quy định bảo mật thông tin người mua.
Quốc hội dự kiến xem xét Luật An toàn thực phẩm sửa đổi tại kỳ họp tháng 10. Tại dự thảo này, Bộ Y tế cũng đề xuất lập Sở An toàn thực phẩm tại các tỉnh thành trên cơ sở gộp chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và cơ sở vật chất liên quan từ các đơn vị thuộc Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương.
Ngày 15/5, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết đang điều tra nguyên nhân vụ tai nạn giao thông làm một người tử vong.
Theo thông tin ban đầu, lúc 22h40 ngày 14/5, ô tô mang biển kiểm soát 61K-06965 do bà G.G. (SN 1988, quốc tịch Trung Quốc) điều khiển lưu thông trên quốc lộ 1 hướng từ Mỹ Thuận về Mỹ Tho.
Khi đến đoạn thuộc ấp 5, xã Bình Phú, chiếc xe bất ngờ lao vào nhà dân và tông vào một người phụ nữ đang ngồi bán nước trước cửa nhà.
Cú va chạm làm người phụ nữ bị kẹt dưới gầm xe và kéo lê khỏi hiện trường khoảng 10m. Hậu quả nạn nhân bị thương nặng và tử vong trên đường đi cấp cứu.
Tại hiện trường, chiếc xe bị hư hỏng phần đầu. Danh tính nạn nhân được xác định là bà N.T.N. (SN 1959, trú tại xã Bình Phú).
