Theo phân tích của báo New York Times, số học sinh trường công từ mẫu giáo đến lớp 12 đã giảm tại 30 bang kể từ giữa những năm 2010. Các chuyên gia cảnh báo đây mới chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm,” và tình hình sẽ còn tiếp tục xấu đi trong những năm tới.
Nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tình trạng sụt giảm tuyển sinh hiện nay là tỉ lệ sinh thấp kỷ lục tại Mỹ. Sau khi đạt đỉnh vào năm 2007, con số này đã giảm 24% trong gần hai thập kỷ qua.
Trung tâm Thống kê giáo dục quốc gia Mỹ (NCES) chỉ ra xu hướng giảm tuyển sinh sẽ còn tiếp diễn trong nhiều năm tới.
Bà Marguerite Roza, giám đốc Edunomics Lab – nhóm nghiên cứu về tài chính giáo dục – thuộc Đại học Georgetown, nhận định: “Năm nay thực ra mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm”.
Không chỉ tỉ lệ sinh giảm, chi phí sinh hoạt leo thang tại các thành phố lớn cũng đang khiến nhiều gia đình rời đi. Giá nhà cao, áp lực tài chính và xu hướng làm việc linh hoạt sau đại dịch COVID-19 khiến nhiều người chuyển ra ngoại ô hoặc tới các bang có mức sống dễ chịu hơn.
Tại Portland (bang Oregon) – nơi có khoảng 44.000 học sinh trường công – số lượng tuyển sinh đã giảm 9% kể từ năm 2014. Bà Kimberlee Armstrong, giám đốc hệ thống trường công của thành phố, cho biết nguyên nhân không chỉ là ít trẻ em hơn, mà còn là việc cả gia đình rời khỏi thành phố.
“Mọi người đang chọn nuôi con ở nơi khác, chuyển ra ngoại ô hoặc những nơi có giá nhà ở phải chăng hơn”, bà nói. “Thành phố Portland không chỉ mất đi học sinh, mà chúng tôi còn đang mất đi các gia đình”.
Hệ thống trường công Portland hiện phải đối mặt với khoản thâm hụt ngân sách khoảng 50 triệu USD vào năm 2027 và đang tính tới khả năng sa thải nhân sự hoặc đóng cửa trường học.
Dù số trẻ vào mẫu giáo năm nay cao hơn dự kiến, giới chức giáo dục địa phương cho rằng điều đó không đủ để đảo ngược xu thế dài hạn.
Tại Denver (bang Colorado), xu hướng suy giảm học sinh bắt đầu từ năm 2020 do tỉ lệ sinh thấp nhiều năm và chi phí sinh hoạt tăng cao. Thành phố này từng ghi nhận sự phục hồi nhờ làn sóng nhập cư mạnh từ năm 2022 đến 2024, khi hàng nghìn trẻ em mới gia nhập hệ thống trường học.
Tuy nhiên, dưới các biện pháp siết nhập cư gần đây của chính quyền Tổng thống Trump, số học sinh tại Denver lại tiếp tục giảm.
Việc số học sinh suy giảm không chỉ ảnh hưởng tới lớp học, mà còn trực tiếp tác động đến tài chính của các khu trường công.
Tại Mỹ, ngân sách trường công thường được phân bổ dựa trên số lượng tuyển sinh. Ít học sinh đồng nghĩa với ít tiền hơn để duy trì cơ sở vật chất, trả lương giáo viên và duy trì chất lượng giảng dạy.
Để cắt giảm chi tiêu, nhiều trường buộc phải loại bỏ các môn tự chọn, giảm lớp nâng cao hoặc thu hẹp hoạt động ngoại khóa.
Các chuyên gia cảnh báo đây có thể trở thành một “vòng xoáy suy giảm”: khi chất lượng chương trình học giảm xuống, càng nhiều gia đình sẽ rời bỏ trường công để chuyển sang trường tư, giáo dục tại nhà hoặc trường trực tuyến.
Một trong những giải pháp được nhiều địa phương cân nhắc là đóng cửa trường học. Tuy nhiên, đây thường là quyết định gây nhiều tranh cãi vì liên quan trực tiếp tới cộng đồng dân cư, giáo viên và học sinh.
Câu chuyện tại Pittsburgh (bang Pennsylvania) còn đáng lo ngại hơn. Hội đồng giáo dục tại đây đang xem xét lại kế hoạch đóng cửa chín trường học sau khi hệ thống trường công của thành phố mất khoảng 25% số học sinh trong thập kỷ qua.
Ông Gene Walker, chủ tịch hội đồng giáo dục Pittsburgh, cho rằng việc tái cơ cấu là điều cần thiết để tập trung nguồn lực cho các trường còn lại, giúp duy trì các môn nghệ thuật, âm nhạc và ngoại ngữ cho học sinh.
Dù một số nhà nhân khẩu học tin rằng tỉ lệ sinh tại Mỹ có thể phục hồi nếu nhiều phụ nữ chỉ trì hoãn việc sinh con sang độ tuổi 30 hoặc 40, phần lớn chuyên gia cho rằng hệ thống trường công vẫn phải chuẩn bị cho một giai đoạn co hẹp kéo dài.
“Nếu chúng tôi chờ thêm 10 đến 15 năm nữa, tôi không chắc các trường công này còn tồn tại được không”, ông Walker nói.
Ngày 2-5, sau cuộc hội đàm thành công với Thủ tướng Lê Minh Hưng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã cùng nhà lãnh đạo Việt Nam chứng kiến lễ trao 6 văn kiện hợp tác giữa hai nước.
Các văn kiện này gồm:
- Thỏa thuận vay (L/A) cho Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai giữa Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA).
- Thỏa thuận vay (L/A) cho Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc giữa Chính phủ Việt Nam và JICA.
- Bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng carbon thấp giữa Chính phủ nước Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản thực hiện cơ chế tín chỉ chung (JCM).
- Bản ghi nhớ hợp tác giữa Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Phát triển nông thôn, Bộ Nông - Lâm - Ngư nghiệp Nhật Bản về trao đổi công nghệ, kỹ thuật trong lĩnh vực thủy lợi.
- Bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) và chuyển đổi số.
- Văn bản sửa đổi Thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam thuộc Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh.
Phát biểu tại cuộc gặp báo chí sau đó, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bày tỏ vui mừng khi có cơ hội đến thăm và khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam.
"Việt Nam, đúng như tên gọi khác của Hà Nội là Thăng Long - nghĩa là "rồng bay lên", đang phát triển với tốc độ hết sức ấn tượng. Trong những năm gần đây, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam.
Đồng thời trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng phức tạp, Việt Nam đã đề cao tự chủ chiến lược và triển khai đường lối đối ngoại tích cực, chủ động", Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh.
Chính vì vậy, theo bà Takaichi Sanae, việc tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)" của Nhật Bản; chia sẻ rằng đó cũng chính là lý do bà thực hiện chuyến thăm Việt Nam lần này.
Nữ Thủ tướng Nhật Bản kế đó cho biết bà sẽ có bài phát biểu chính sách tại Đại học Quốc gia Hà Nội trong chiều 2-5 để chia sẻ về tương lai hợp tác Việt - Nhật, cũng như tầm nhìn của Nhật Bản về FOIP. Qua đó mong muốn truyền tải rõ ràng tầm nhìn của Nhật Bản về trật tự thế giới và định hướng của nền ngoại giao Nhật Bản.
"Cùng với Thủ tướng Lê Minh Hưng, chúng tôi sẽ nỗ lực đưa quan hệ Nhật Bản - Việt Nam lên một tầm cao mới", Thủ tướng Takaichi Sanae nhấn mạnh.
Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết ông đã chọn địa điểm cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump là khu phức hợp ở Trung Nam Hải để bày tỏ lòng biết ơn khi ông Trump tiếp đón ông tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago.
"Tôi đã chọn nơi này đặc biệt để đáp lại lòng hiếu khách mà tôi nhận được vào năm 2017 tại Mar-a-Lago", ông Tập nói khi gặp song phương với ông Trump hôm nay 15.5.
Hồi năm 2017, trong nhiệm kỳ lãnh đạo đầu tiên của mình, ông Trump đã đón tiếp ông Tập tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở bang Florida.
Ông Tập và ông Trump ngồi xuống hai chiếc ghế lớn kiểu cổ trước những tấm ván gỗ chạm khắc tinh xảo làm nền. Những tấm ván gỗ được vẽ hình cây thông và hoa lan, tượng trưng cho lòng hiếu khách và sự lịch sự đối với khách trong văn hóa truyền thống Trung Quốc, theo CNN.
Trung Nam Hải "là nơi các lãnh đạo đảng và chính quyền trung ương Trung Quốc làm việc và sinh sống, bao gồm cả tôi", ông Tập nói với ông Trump. "Sau khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949, chúng tôi đã ở đây, bao gồm các nhà lãnh đạo Trung Quốc: Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào", ông Tập nói.
Sau cuộc thảo luận riêng kéo dài khoảng 10 phút, diễn ra kín đáo, tránh xa giới truyền thông, ông Trump và ông Tập đã tản bộ qua những khu vườn ở Trung Nam Hải.
"Đây là những bông hồng đẹp nhất mà bất cứ ai từng thấy", ông Trump nói. Khi được một phóng viên hỏi liệu ông có thích chuyến thăm này không, ông giơ ngón tay cái lên.
Hai nhà lãnh đạo đi qua một hành lang có mái che với những cột và cổng vòm màu xanh lá cây được vẽ hình chim và cảnh núi non truyền thống của Trung Quốc hướng đến một quảng trường nhỏ, nơi họ chụp ảnh lưu niệm. Sau đó, ông Trump và ông Tập ngồi trong một gian trang trí công phu, nơi ông Tập nói về lịch sử của Trung Nam Hải thông qua người phiên dịch.
Ông Tập cho biết ông đang gửi hạt giống hoa hồng cho ông Trump. Ông Trump nói thêm rằng hai người đã đạt được "những thỏa thuận thương mại tuyệt vời". Hai nhà lãnh đạo cũng nói về tuổi của cây cối trong Trung Nam Hải, nơi từng là một khu vườn hoàng gia.
"Tất cả cây ở đây đều khoảng hai đến ba trăm năm tuổi. Và cây lớn ở phía sau kia thì khoảng bốn trăm năm tuổi", ông Tập nói qua người phiên dịch. Sau đó, trong lúc đi dạo, ông Trump nhận xét với ông Tập: "Nơi này đẹp quá. Tôi thích. Tôi có thể quen với nơi này".
Theo Hãng tin AFP, ngày 3-5, Saudi Arabia, Nga và 5 quốc gia thành viên liên minh OPEC+ khác ra tuyên bố nâng hạn ngạch khai thác dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 6.
Động thái này được OPEC+ gọi là một phần của "cam kết tập thể nhằm hỗ trợ sự ổn định của thị trường dầu mỏ" và được công bố vài ngày sau khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) tuyên bố rời nhóm.
Mức tăng 188.000 thùng đã được giới phân tích dự báo và gần như tương đương với con số 206.000 thùng/ngày từng được OPEC+ công bố hồi tháng 3 và tháng 4.
Tuy nhiên, giới phân tích nghi ngờ quyết định này thực chất là một tuyên bố chính trị nhiều hơn là giải pháp thực tiễn cho cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại.
Điều này xuất phát từ thực tế rằng sản lượng khai thác hiện tại của OPEC+ vẫn đang thấp hơn tổng hạn ngạch được cho phép. Trong khi đó, trữ lượng chưa khai thác của nhóm lại chủ yếu nằm ở vùng Vịnh, nơi hoạt động xuất khẩu đã gần như đình trệ bởi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.
Trao đổi với AFP, chuyên gia phân tích tại Rystad Energy, ông Jorge Leon, nhận định việc tăng hạn ngạch là một "thông điệp hai tầng" mà OPEC+ muốn gửi đi cho thế giới.
Thứ nhất, việc UAE rời đi không làm xáo trộn cách OPEC+ vận hành. Thứ hai, nhóm vẫn nắm quyền kiểm soát thị trường dầu toàn cầu, bất chấp những đảo lộn nghiêm trọng từ chiến sự.
"Sản lượng đang tăng trên giấy, nhưng tác động thực tế đến nguồn cung vật chất vẫn rất hạn chế, xuất phát từ những ràng buộc tại eo biển Hormuz", ông Leon khẳng định.
Theo chuyên gia này, vấn đề không nằm ở chuyện bơm thêm dầu, mà là tín hiệu cho thấy OPEC+ vẫn là bên định đoạt cuộc chơi.
Trong thông báo chung ngày 3-5, OPEC+ không nhắc gì đến UAE, quốc gia thông báo rút khỏi cả Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cùng liên minh OPEC+ hôm 28-4.
Việc làm này nối dài chuỗi im lặng của cả OPEC lẫn OPEC+, vốn đều chưa lên tiếng công khai về việc rời đi trên.
Bảy quốc gia OPEC+ tham gia cuộc họp và ra quyết định nâng hạn ngạch trên bao gồm Algeria, Iraq, Kazakhstan, Kuwait, Oman, Nga và Saudi Arabia.
