Theo phân tích của báo New York Times, số học sinh trường công từ mẫu giáo đến lớp 12 đã giảm tại 30 bang kể từ giữa những năm 2010. Các chuyên gia cảnh báo đây mới chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm,” và tình hình sẽ còn tiếp tục xấu đi trong những năm tới.
Nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tình trạng sụt giảm tuyển sinh hiện nay là tỉ lệ sinh thấp kỷ lục tại Mỹ. Sau khi đạt đỉnh vào năm 2007, con số này đã giảm 24% trong gần hai thập kỷ qua.
Trung tâm Thống kê giáo dục quốc gia Mỹ (NCES) chỉ ra xu hướng giảm tuyển sinh sẽ còn tiếp diễn trong nhiều năm tới.
Bà Marguerite Roza, giám đốc Edunomics Lab – nhóm nghiên cứu về tài chính giáo dục – thuộc Đại học Georgetown, nhận định: “Năm nay thực ra mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm”.
Không chỉ tỉ lệ sinh giảm, chi phí sinh hoạt leo thang tại các thành phố lớn cũng đang khiến nhiều gia đình rời đi. Giá nhà cao, áp lực tài chính và xu hướng làm việc linh hoạt sau đại dịch COVID-19 khiến nhiều người chuyển ra ngoại ô hoặc tới các bang có mức sống dễ chịu hơn.
Tại Portland (bang Oregon) – nơi có khoảng 44.000 học sinh trường công – số lượng tuyển sinh đã giảm 9% kể từ năm 2014. Bà Kimberlee Armstrong, giám đốc hệ thống trường công của thành phố, cho biết nguyên nhân không chỉ là ít trẻ em hơn, mà còn là việc cả gia đình rời khỏi thành phố.
“Mọi người đang chọn nuôi con ở nơi khác, chuyển ra ngoại ô hoặc những nơi có giá nhà ở phải chăng hơn”, bà nói. “Thành phố Portland không chỉ mất đi học sinh, mà chúng tôi còn đang mất đi các gia đình”.
Hệ thống trường công Portland hiện phải đối mặt với khoản thâm hụt ngân sách khoảng 50 triệu USD vào năm 2027 và đang tính tới khả năng sa thải nhân sự hoặc đóng cửa trường học.
Dù số trẻ vào mẫu giáo năm nay cao hơn dự kiến, giới chức giáo dục địa phương cho rằng điều đó không đủ để đảo ngược xu thế dài hạn.
Tại Denver (bang Colorado), xu hướng suy giảm học sinh bắt đầu từ năm 2020 do tỉ lệ sinh thấp nhiều năm và chi phí sinh hoạt tăng cao. Thành phố này từng ghi nhận sự phục hồi nhờ làn sóng nhập cư mạnh từ năm 2022 đến 2024, khi hàng nghìn trẻ em mới gia nhập hệ thống trường học.
Tuy nhiên, dưới các biện pháp siết nhập cư gần đây của chính quyền Tổng thống Trump, số học sinh tại Denver lại tiếp tục giảm.
Việc số học sinh suy giảm không chỉ ảnh hưởng tới lớp học, mà còn trực tiếp tác động đến tài chính của các khu trường công.
Tại Mỹ, ngân sách trường công thường được phân bổ dựa trên số lượng tuyển sinh. Ít học sinh đồng nghĩa với ít tiền hơn để duy trì cơ sở vật chất, trả lương giáo viên và duy trì chất lượng giảng dạy.
Để cắt giảm chi tiêu, nhiều trường buộc phải loại bỏ các môn tự chọn, giảm lớp nâng cao hoặc thu hẹp hoạt động ngoại khóa.
Các chuyên gia cảnh báo đây có thể trở thành một “vòng xoáy suy giảm”: khi chất lượng chương trình học giảm xuống, càng nhiều gia đình sẽ rời bỏ trường công để chuyển sang trường tư, giáo dục tại nhà hoặc trường trực tuyến.
Một trong những giải pháp được nhiều địa phương cân nhắc là đóng cửa trường học. Tuy nhiên, đây thường là quyết định gây nhiều tranh cãi vì liên quan trực tiếp tới cộng đồng dân cư, giáo viên và học sinh.
Câu chuyện tại Pittsburgh (bang Pennsylvania) còn đáng lo ngại hơn. Hội đồng giáo dục tại đây đang xem xét lại kế hoạch đóng cửa chín trường học sau khi hệ thống trường công của thành phố mất khoảng 25% số học sinh trong thập kỷ qua.
Ông Gene Walker, chủ tịch hội đồng giáo dục Pittsburgh, cho rằng việc tái cơ cấu là điều cần thiết để tập trung nguồn lực cho các trường còn lại, giúp duy trì các môn nghệ thuật, âm nhạc và ngoại ngữ cho học sinh.
Dù một số nhà nhân khẩu học tin rằng tỉ lệ sinh tại Mỹ có thể phục hồi nếu nhiều phụ nữ chỉ trì hoãn việc sinh con sang độ tuổi 30 hoặc 40, phần lớn chuyên gia cho rằng hệ thống trường công vẫn phải chuẩn bị cho một giai đoạn co hẹp kéo dài.
“Nếu chúng tôi chờ thêm 10 đến 15 năm nữa, tôi không chắc các trường công này còn tồn tại được không”, ông Walker nói.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng chịu trách nhiệm hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 20/4 đã chia sẻ một video cho thấy một xạ thủ súng máy trên trực thăng cảnh báo một tàu chở hàng quay trở lại khi di chuyển gần các cảng của Iran.
Trong video của CENTCOM, một binh sĩ Mỹ được nhìn thấy chĩa súng máy hạng nặng vào một tàu, đồng thời phát cảnh báo qua vô tuyến.
"Đây là tàu chiến số 115 của Mỹ. Quý vị đang đi vào khu vực bị phong tỏa quân sự. Lệnh phong tỏa các cảng của Iran sẽ được thực thi và áp dụng cho tất cả các tàu bất kể quốc tịch", cảnh báo của lực lượng Mỹ cho biết.
"Bất kỳ tàu nào có ý định tiếp tục vào hoặc ra khỏi cảng của Iran sẽ phải chịu quyền kiểm tra và khám xét theo luật pháp quốc tế. Nếu quý vị tìm cách chạy trốn khỏi lệnh phong tỏa, chúng tôi sẽ buộc phải tuân thủ bằng vũ lực”, thông điệp cảnh báo nêu rõ.
CENTCOM cho biết kể từ khi bắt đầu lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng và khu vực ven biển Iran, lực lượng Mỹ đã yêu cầu 27 tàu quay đầu hoặc trở về cảng của Iran.
Iran cuối tuần qua tuyên bố mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tất cả các tàu thương mại, nhưng ngay sau đó quyết định đóng cửa eo biển trở lại vì Mỹ vẫn chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải.
Các công ty vận tải biển vẫn tỏ ra thận trọng trong việc lưu thông qua eo biển, với chỉ một số ít tàu đi qua tuyến đường thủy trọng yếu này.
Mỹ áp lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran kể từ ngày 13/4. Chiến dịch phong tỏa có sự tham gia của hơn 10.000 binh sĩ, khoảng 120 máy bay, tàu chiến.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các lực lượng Mỹ sẽ truy đuổi các tàu liên quan đến Iran tại những vùng biển nằm ngoài khu vực Trung Đông, đồng thời đặc biệt đề cập đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Lực lượng Mỹ cuối tuần qua đã nã pháo, bắt giữ tàu hàng Touska của Iran ở vịnh Oman.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), vụ đánh chặn diễn ra vào ngày 19/4 khi tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance theo dấu tàu Iran khi phương tiện đang tăng tốc hướng về phía cảng Bandar Abbas của Iran.
Con tàu bị cáo buộc cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa đường biển do Mỹ áp đặt đối với các cảng của Iran.
CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ đã đưa ra các cảnh báo lặp đi lặp lại đối với thủy thủ đoàn trong suốt 6 giờ đồng hồ, thông báo rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa. Khi con tàu không tuân thủ, tàu khu trục Mỹ đã quyết định khai hỏa.
Sau khi nã pháo vào tàu Iran, Thủy quân lục chiến Mỹ đã triển khai một chiến dịch đổ bộ phối hợp từ tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli. Trước đó, thủy thủ đoàn đã được hướng dẫn sơ tán khỏi buồng máy trước khi khu vực này bị nhắm mục tiêu.
CENTCOM xác nhận con tàu đang bị Mỹ bắt giữ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho biết các lực lượng Mỹ đang “kiểm tra xem có gì ở trên tàu”.
Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
Trái đất cấu tạo từ nhiều vật liệu đá khác nhau và bắt nguồn từ 2 giả thuyết khác biệt.
Một giả thuyết cho rằng hành tinh của chúng ta có thể hình thành từ những mảnh vụn ở vùng trong hệ mặt trời, bên cạnh các hành tinh đá khác như sao Kim, sao Hỏa.
Còn theo giả thuyết thứ hai, vật chất cấu thành trái đất được các sao chổi và những tiểu hành tinh vận chuyển đến từ những khu vực xa xôi hơn.
Trong quá trình hình thành, hệ mặt trời được phân thành hai vùng vật chất riêng biệt, với ranh giới phân định là sao Mộc.
Về phần mình, các hành tinh tượng hình thông qua quá trình bồi tụ. Ước tính trái đất của chúng ta mất khoảng 30 đến 40 triệu năm để hình thành, sau thời gian vật chất va chạm vào nhau.
Sau quá trình này, toàn bộ những thứ còn lại trở thành tiểu hành tinh và thiên thạch.
Các nhà khoa học hành tinh Paolo Sossi và Dan Bower của Đại học ETH Zurich (Thụy Sĩ) muốn tìm ra câu trả lời về nguồn gốc hình thành địa cầu.
Để làm được điều này, họ đã sử dụng biện pháp phân tích các dị thường đồng vị có nguồn gốc tổng hợp hạt nhân để tìm ra những dấu hiệu hóa học cụ thể và từ đó xác định được các vật liệu đến từ đâu.
Theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature Astronomy, đội ngũ các chuyên gia cho biết các thiên thạch của hệ mặt trời được chia thành hai nhóm chính, thứ nhất là giàu carbon và phần còn lại là nhóm nghèo carbon.
Loại giàu carbon thường có nguồn gốc từ vùng ngoài hệ mặt trời, trong khi nhóm thiên thạch nghèo carbon thường xuất phát từ vùng trong.
Và kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn trái đất có cấu tạo từ nhóm vật liệu ở vùng trong, và quá trình này diễn ra cách đây 4,6 tỉ năm.
