Là một người trẻ may mắn được đi và chứng kiến vẻ đẹp trù phú của những cánh đồng Việt Nam, tôi luôn mang trong mình một sự kiêu hãnh vô bờ về nông sản quê hương.
Việt Nam ta không thiếu những “vàng ròng” được thế giới khao khát: từ những hạt cà phê Robusta đậm đà đứng đầu sản lượng toàn cầu, đến những trái sầu riêng đặc hữu mang về kim ngạch tỉ đô.
Thế nhưng đằng sau sự hào nhoáng của các con số xuất khẩu, tôi cũng đã chứng kiến những nghịch lý đầy xót xa. Tôi đã đứng giữa vườn cam sành Vĩnh Long rụng đỏ gốc khi giá chỉ còn 1.000 đồng/kg. Tôi đã thấy những người nông dân trồng cà phê tại Tây Nguyên – những người tạo ra ly thức uống có giá 100.000 đồng tại phố thị – hằng đêm vẫn phải lo âu dõi theo từng nhịp biến động của sàn giao dịch London.
Ngay cả sầu riêng, sau một năm thăng hoa, cũng đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu “giải cứu” cục bộ đầu năm 2024 vì đứt gãy thông tin chất lượng.
Tại sao nông sản của chúng ta rất ngon, rất quý nhưng lại dễ tổn thương đến thế? Khi từ cà phê đến sầu riêng đều bấp bênh, tôi nhận ra: Chúng ta đang xây nhà trên cát nếu cứ tiếp tục lối tư duy nông sản “vô danh” và phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi của thị trường.
Trong bóng tối của những nghịch lý đó, tôi tìm thấy một lối thoát đầy cảm hứng từ Sùng Thị Bầu (Sùng Bầu), một cô gái dân tộc Mông tại Điện Biên. Từ một người phụ nữ vùng cao vất vả, Sùng Bầu đã tạo nên kỳ tích nhờ chiếc smartphone. Cô không bán “miến” chung chung; cô bán sự chân thật của người con vùng cao qua những thước phim mộc mạc về quy trình sản xuất thủ công.
Khách hàng chốt đơn không chỉ để mua thực phẩm, mà để mua niềm tin. Chỉ sau 2 năm khởi nghiệp trên sàn thương mại điện tử, sản phẩm miến dong của cô đã đạt sản lượng tiêu thụ hơn 1.250 tấn, mang về doanh thu hàng trăm tỉ đồng, theo số liệu tháng 5-2025.
Sự thành công này chứng minh một chân lý mới: Nông sản sẽ không còn rẻ mạt nếu nó có một “gương mặt” để khách hàng nhớ tên và một “câu chuyện” để họ trân trọng. Livestream hay video ngắn thực chất là công cụ để xác lập danh tính trực diện cho nông sản.
Tuy nhiên không phải nông dân nào cũng có năng khiếu kể chuyện như Sùng Bầu. Để kiến tạo tương lai và tránh việc thị trường rơi vào sự hỗn tạp “diễn kịch” trên mạng, chúng ta cần một giải pháp mang tính hệ thống qua ba mắt xích chiến lược:
Thứ nhất: Mô hình “Liên minh Nội dung”
Tại các hợp tác xã thế hệ mới, cần sự phân công lao động mới thay vì ép nông dân phải làm marketing. Người nông dân giữ vai trò “Giám đốc chất lượng”, chịu trách nhiệm về kỹ thuật canh tác sạch.
Trong khi đó các “Content Creator” (ưu tiên trí thức trẻ ly hương quay về) đóng vai trò “Giám đốc truyền thông”. Họ không chỉ livestream, mà còn đóng gói văn hóa vùng miền vào bao bì, tạo ra những nhật ký hình ảnh về vòng đời cây trồng.
Khi đó một gói cà phê Tây Nguyên không chỉ là 1kg hạt, mà là sự minh bạch được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, giúp sản phẩm thoát khỏi sự áp đặt giá từ các sàn giao dịch thế giới.
Thứ hai: Số hóa “Passport Nông sản” để triệt tiêu sự mù mờ
Để đảm bảo tính xác thực, mỗi vườn cây cần được cấp một “Hộ chiếu số” tích hợp qua mã QR.
Mọi thông tin quảng bá trên mạng phải được đối soát với Mã số vùng trồng và Nhật ký điện tử được cập nhật thời gian thực trên nền tảng Blockchain. Khách hàng khi quét mã sẽ thấy được “Bản đồ nhiệt chất lượng”: từ độ ẩm đất, lịch sử bón phân đến tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Sự minh bạch tuyệt đối này chính là rào cản kỹ thuật để loại bỏ những sản phẩm kém chất lượng mượn danh “truyền cảm hứng”, đồng thời là “giấy thông hành” để nông sản Việt tiến thẳng vào các siêu thị hạng sang quốc tế với mức giá do chúng ta chủ động ấn định.
Thứ ba: Hạ tầng Logistics “Điểm đến điểm”
Cần xây dựng các trung tâm cung ứng nông sản số ngay tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Tại đây, công nghệ AI hỗ trợ phân loại độ chín, đóng gói chuẩn quy cách và kết nối trực tiếp với các đơn vị vận chuyển theo mô hình giao hàng trực tiếp, bỏ qua các kho trung gian gây đội chi phí.
Theo báo cáo của Google & Temasek (2023), việc tối ưu hóa hạ tầng logistics tại vùng trồng sẽ giúp giảm 15-20% tổn thất sau thu hoạch, trực tiếp biến chi phí giải cứu thành lợi nhuận thặng dư cho người nông dân.
Nông nghiệp Việt Nam không cần sự thương hại, nông sản Việt Nam xứng đáng nhận được sự trân trọng. Với tư cách là một người trẻ, tôi tin rằng khi chúng ta số hóa được “niềm tin” và định danh được “giá trị bản địa”, mỗi trái cam, mỗi hạt cà phê sẽ trở thành một đại sứ văn hóa.
Kiến tạo tương lai nông nghiệp chính là trả lại gương mặt và tiếng nói cho người nông dân. Đã đến lúc chúng ta viết tiếp chương mới cho nông nghiệp bằng sự minh bạch và công nghệ, để hai chữ “Việt Nam” trên mỗi bao bì luôn đi kèm với niềm tự hào và giá trị xứng tầm.
Sáng 22/5, ngành thuế tổ chức họp báo chuyên đề, trong đó phần lớn nội dung đề cập về lệnh tạm hoãn xuất cảnh với người chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết thời gian tới, ngành thuế sẽ phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh, kho bạc và ngân hàng để triển khai giải pháp cho phép người nợ thuế nộp tiền ngay trên đường ra sân bay hoặc tại cửa khẩu. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ, hệ thống liên thông sẽ xác nhận theo thời gian thực để người nộp thuế được xuất cảnh ngay.
"Theo quy định phải có quyết định gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh, nhưng sắp tới chúng tôi sẽ nâng cấp hệ thống, thực hiện xác nhận trực tiếp theo thời gian thực", ông Sơn nói.
Ông Nguyễn Đức Huy, Phó trưởng ban nghiệp vụ thuế (Cục Thuế), thông tin thêm quy trình này đang được Bộ Tài chính cụ thể hóa trong dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025.
Luật Quản lý thuế quy định các trường hợp bị hoãn xuất cảnh gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng hoặc đại diện, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng, quá hạn trên 120 ngày; người xuất cảnh định cư nước ngoài nhưng còn nợ thuế.
Với doanh nghiệp, hộ kinh doanh nợ thuế và không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký - dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ kê khai, quản lý thuế - không quy định ngưỡng cụ thể.
Các trường hợp bị cấm xuất cảnh do nợ thuế, cơ quan thuế đều "thực hiện quy trình cảnh báo", nhắc nhở trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế, Phó cục trưởng Mai Sơn khẳng định.
Cụ thể, khi phát sinh nợ thuế đến ngày thứ 30, cơ quan thuế sẽ cảnh báo qua nhiều hình thức như gửi thông báo qua số điện thoại, email, Zalo theo thông tin người nộp thuế đã đăng ký. Ngoài ra, các thông tin này còn được hiển thị trên hệ thống eTax Mobile, cơ sở dữ liệu điện tử của ngành thuế và được rà soát đảm bảo thông tin đã được gửi đi.
"Mục tiêu của các biện pháp này là đảm bảo minh bạch và công bằng cho doanh nghiệp và cá nhân đang thực hiện tốt chính sách pháp luật", ông nói.
Quy trình cưỡng chế thuế cũng được thực hiện nhiều bước. Nợ thuế sau 90 ngày sẽ bị cưỡng chế tài khoản, sau 120 ngày cưỡng chế hóa đơn. Sau đó, cơ quan thuế mới áp dụng các biện pháp công khai thông tin và cấm xuất cảnh.
Theo lãnh đạo Cục Thuế, phần lớn người nộp thuế sau khi nhận cảnh báo đều chủ động rà soát và hoàn thành nghĩa vụ.
Tuy nhiên, trường hợp gây nhiều băn khoăn hiện nay thuộc về nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nhưng chưa giải thể. Do không nhận được thông báo nợ thuế, nhiều cá nhân chưa hoàn thành nghĩa vụ và bị ảnh hưởng khi làm thủ tục xuất cảnh.
Theo số liệu của Cục Thuế, đến nay đã có hơn 105.000 người nộp thuế bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh với tổng số tiền nợ trên 61.000 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 60.000 trường hợp là người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, với tổng nợ khoảng 6.900 tỷ đồng.
Cơ quan thuế cho biết đã thu hồi được hơn 4.000 tỷ đồng từ khoảng 13.000 người nộp thuế thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh. Riêng nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh, số tiền thu được hơn 100 tỷ đồng từ khoảng 7.100 trường hợp.
Tại dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025, Bộ Tài chính đề xuất ngưỡng tạm hoãn xuất cảnh với trường hợp nợ thuế, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký là 1 triệu đồng, thay vì không đưa ra mức cụ thể như hiện nay.
Ông Mai Sơn cho biết cơ quan thuế sẽ tiếp tục rà soát các nhóm doanh nghiệp, hộ kinh doanh bỏ địa chỉ kinh doanh nhằm đảm bảo công bằng và môi trường cạnh tranh lành mạnh với người nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ thuế. "Ngành thuế luôn hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế, trong khâu hoàn, quyết toán và tất cả chức năng quản lý", ông nói.
Sáng 31/3, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng tại 173 - 176 triệu đồng một lượng, tăng 2,2 triệu đồng so với hôm qua. Các thương hiệu khác cũng nâng giá vàng miếng lên tương ứng.
Nhẫn trơn tại SJC sáng nay cũng tăng 2 triệu đồng một lượng lên 172,8 - 175,8 triệu đồng. Mi Hồng cùng thời điểm mua bán nhẫn trơn tại 173,5 - 176 triệu đồng. Công ty Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) niêm yết nhẫn trơn tại 173 - 176 triệu đồng một lượng.
So với vùng đỉnh 191 triệu đồng thiết lập vào đầu tháng 3, hiện giá kim loại quý đang thấp hơn 8%. Các thương hiệu lớn hiện vẫn trong tình trạng "khan" vàng miếng và nhẫn trơn, bán ra thị trường với số lượng hạn chế mỗi ngày.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay có lúc tăng 100 USD lên 4.600 USD một ounce trước khi giảm nhẹ về vùng 4.570 USD. Quy đổi theo tỷ giá bán Vietcombank, giá vàng trong nước vẫn đang cao hơn thế giới gần 30 triệu đồng một lượng.
Giá bạc trong nước sáng nay được các thương hiệu lớn neo quanh vùng 2,7 - 2,8 triệu đồng một lượng, tương đương 72,5 - 75 triệu đồng một kg.
Trên thị trường ngoại hối, các ngân hàng thương mại tăng nhẹ giá USD, tiếp tục neo ở mức trần được phép. Vietcombank mua bán giá USD tại 26.107 - 26.357 đồng; BIDV niêm yết 26.137 - 26.357 đồng.
Theo số liệu vừa được Bộ Lao động Mỹ công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 của Mỹ tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn đáng kể mức 4,2% của tháng 5.
Trước đó, khảo sát của FactSet cho thấy các nhà kinh tế dự báo chỉ số này sẽ ở mức 3,9%. Đây là diễn biến đáng chú ý bởi 3 tháng trước đó, lạm phát liên tục tăng tốc và đưa CPI lên mức cao nhất trong hơn ba năm. Việc chỉ số bất ngờ hạ nhiệt cho thấy áp lực giá cả đã có dấu hiệu giảm bớt sau giai đoạn leo thang.
Theo CBS News, nguyên nhân lớn nhất đến từ việc giá xăng giảm trong tháng 6. Oxford Economics cũng nhận định giá dầu và giá xăng đều giảm trong tháng 6 và đầu tháng 7, vì vậy nhiều khả năng tháng 5 đã là đỉnh lạm phát của Mỹ trong năm nay.
CPI là chỉ số phản ánh mức biến động giá của một rổ hàng hóa và dịch vụ mà người dân thường xuyên chi tiêu, từ thực phẩm, nhà ở, giao thông đến y tế. Đây cũng là một trong những thước đo quan trọng nhất để đánh giá diễn biến lạm phát và là cơ sở để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cân nhắc chính sách tiền tệ.
Không chỉ CPI theo năm giảm mạnh hơn dự báo, số liệu theo tháng cũng gây bất ngờ. Theo CoinDesk, CPI của Mỹ giảm 0,4% trong tháng 6 so với tháng trước, trong khi thị trường chỉ dự báo giảm 0,1%. Đây là sự đảo chiều đáng kể nếu so với tháng 5, khi chỉ số này còn tăng 0,5%.
Diễn biến của lạm phát cơ bản cũng được giới đầu tư theo dõi sát sao. Chỉ số Core CPI, không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng, đi ngang trong tháng 6 thay vì tăng 0,2% như dự báo. So với cùng kỳ năm trước, Core CPI tăng 2,6%, thấp hơn mức kỳ vọng 2,9% và cũng giảm so với mức 2,9% của tháng trước.
Những con số này được đánh giá là đã phần nào làm dịu lo ngại về nguy cơ lạm phát quay trở lại sau nhiều tháng tăng tốc.
Trước thời điểm báo cáo được công bố, thị trường đặc biệt chú ý tới khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất ngay trong cuộc họp cuối tháng 7. Một ngày trước đó, Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết ông có thể ủng hộ việc tăng lãi suất ngay nếu báo cáo không cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt của lạm phát cơ bản.
Theo công cụ CME FedWatch, trước khi dữ liệu CPI được công bố, xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp cuối tháng 7 đã lên khoảng 42%, tăng mạnh so với mức chỉ 8% cách đó một tháng. Tuy nhiên, việc CPI và đặc biệt là Core CPI đều thấp hơn dự báo được xem là yếu tố có thể làm giảm kỳ vọng Fed sẽ sớm siết chặt chính sách tiền tệ thêm một lần nữa.
Phản ứng của thị trường cũng diễn ra gần như ngay lập tức. Sau khi số liệu được công bố, giá bitcoin tiếp tục nối dài đà tăng lên khoảng 63.400 USD, cao hơn khoảng 2% so với 24 giờ trước.
Dù vậy, báo cáo CPI chưa phải là dữ liệu cuối cùng quyết định kỳ vọng của thị trường. Chỉ khoảng 90 phút sau khi báo cáo được công bố, giới đầu tư tiếp tục hướng sự chú ý tới phiên điều trần của Chủ tịch Fed Kevin Warsh trước Quốc hội Mỹ.
