Trong khi Đảng Cộng hòa ca ngợi sự rõ ràng và những tuyên bố cứng rắn trong bài phát biểu trực tiếp của Tổng thống Trump, Đảng Dân chủ lại đặt câu hỏi về kế hoạch hành động và những lời lẽ gay gắt của nhà lãnh đạo Mỹ.
Sau bài phát biểu của ông Trump, các thành viên Đảng Cộng hòa bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng An ninh nội địa Markwayne Mullin, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Thượng nghị sĩ Tom Cotton đều có những phản ứng tích cực, theo Đài CNN.
Viết trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh bài phát biểu “mạnh mẽ” của ông Trump đã nêu rõ các mục tiêu Mỹ đề ra tại Iran.
“Vai trò lãnh đạo của Tổng thống gửi đi một thông điệp tới thế giới rằng Mỹ sẽ bảo vệ người dân và lợi ích của mình, đồng thời duy trì hòa bình thông qua sức mạnh”, ông Rubio viết.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham thuộc Đảng Cộng hòa – người ủng hộ chiến dịch quân sự tại Iran – bình luận: “Sự lãnh đạo của ông Trump, cùng với lòng dũng cảm từ những người lính của chúng ta, là lý do khiến chúng ta được ngủ ngon mỗi đêm”.
Ngoài ra, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ted Cruz ca ngợi bài phát biểu của ông Trump “hoàn toàn chính xác”. Ông cho hay: “Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Cơn thịnh nộ kinh hoàng) là một khoản đầu tư cho tương lai của con cháu chúng ta”.
Ngược lại, bài phát biểu của ông chủ Nhà Trắng lại vấp phải sự chỉ trích của phe Dân chủ.
Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal cho rằng phát biểu của ông Trump đang lặp lại những điều “bất bình và dối trá”, đồng thời nhấn mạnh bài phát biểu “diễn ra không đúng thời điểm”.
“Ông Trump đưa ra những quan điểm ảo tưởng, nhưng lại không có kế hoạch thực tế về việc mở lại eo biển Hormuz, phớt lờ tác động tàn khốc khi giá năng lượng tăng cao đối với người tiêu dùng Mỹ”, ông Blumenthal viết trên mạng xã hội.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Chris Coons cho rằng bài phát biểu của ông Trump “không có kế hoạch rõ ràng. Dông dài, thiếu định hướng, không nghiêm túc”.
“Tất cả những gì tôi nghe được từ bài phát biểu tối nay là chiến tranh, chiến tranh, chiến tranh. Không có gì về việc giảm chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ.
Không có gì về việc cắt giảm khoản nợ gần 40.000 tỉ USD của chúng ta. Không có gì để cứu vãn chương trình an sinh xã hội, vốn sẽ phá sản chỉ trong vài năm tới”, Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene chỉ trích.
Trong một tuyên bố ngay sau đó, Chủ tịch Thượng viện Alan Peter Cayetano xác nhận thông tin về vụ nổ súng này.
Hiện chưa rõ ai đã nổ súng trong vụ việc. Không có thương vong nào được báo cáo, Thư ký Thượng viện Mark Llandro Mendoza nói với các phóng viên vào tối 13/5 và tình hình đang được đánh giá.
“Tôi không biết chuyện gì đang xảy ra. Tôi không biết liệu bản thân có thể giữ an toàn cho những người của mình ở đây hay không”, Chủ tịch Thượng viện Cayetano nói trong một buổi phát trực tiếp trên Facebook từ bên trong khu phức hợp Thượng viện.
“Tôi sẵn sàng ra ngoài. Tôi sẵn sàng đối mặt với bất kỳ ai đến để thi hành lệnh bắt giữ… nhưng đừng làm điều này", ông nói.
Theo một số nhân chứng, khoảng 10 quân nhân mặc quân phục đã đến tòa nhà Thượng viện trước đó. Chưa rõ chuyện gì xảy ra và ai đã nổ súng.
Vụ việc xảy ra sau khi Thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa, người đứng đầu lực lượng thực thi pháp luật trong "cuộc chiến chống ma túy" của cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, bị camera giám sát ghi lại cảnh chạy trốn khỏi các nhân viên an ninh địa phương qua các hành lang của Thượng viện vào sáng 11/5.
Trước đó ông Dela Rosa đã tuyên bố trên Facebook về việc bản thân mình sắp bị bắt giữ và kêu gọi người dân huy động lực lượng để ngăn chặn việc giao nộp ông cho Tòa án Hình sự quốc tế (ICC).
Ông Dela Rosa đã không rời khỏi khu phức hợp Thượng viện kể từ hôm 11/5.
Các công tố viên ICC cáo buộc ông Dela Rosa phạm tội ác chống lại loài người, cùng tội danh mà cựu Tổng thống Duterte, 81 tuổi, trong chiến dịch chống ma túy khắc nghiệt khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Hôm 11/5, ICC xác nhận đã ban hành lệnh bắt giữ ông, viện dẫn các vụ việc khiến 32 người thiệt mạng từ năm 2016 đến năm 2018.
Vào tối 13/5, Bộ trưởng Nội vụ và Chính quyền địa phương Philippines, ông Jonvic Remulla, đã vào tòa nhà Thượng viện, sau khi Chủ tịch Thượng viện Cayetano cho phép ông vào bên trong.
Ông Remulla nói với truyền thông địa phương rằng tất cả các thượng nghị sĩ bên trong tòa nhà đều an toàn và ông đang nỗ lực xác định ai đã nổ súng.
Đoạn video về cuộc tập trận nói trên cho thấy lực lượng hạt nhân Nga di chuyển theo đoàn qua một khu vực rừng rậm, ngụy trang phương tiện và nâng ống phóng lên vị trí sẵn sàng khai hỏa. Bộ Quốc phòng Nga không cho biết địa điểm diễn ra cuộc tập trận, theo Reuters.
Trong thông báo gửi cho báo chí, Bộ Quốc phòng Nga cho hay lực lượng nước này đã thực hành đưa các đơn vị lên "mức độ sẵn sàng chiến đấu cao nhất để sử dụng vũ khí hạt nhân".
Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga thông báo tiến hành cuộc tập trận hạt nhân từ ngày 19-21.5, với sự tham gia của 64.000 quân nhân, hơn 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu nổi và 13 tàu ngầm. Cuộc tập trận sẽ bao gồm diễn tập quy trình triển khai các vũ khí hạt nhân chiến thuật của Nga được triển khai tại Belarus.
Hệ thống tên lửa dẫn đường Iskander-M có tầm bắn lên đến 500 km và có thể mang đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân. Theo truyền thông Nga, quân đội nước này đã sử dụng Iskander-M chống lại lực lượng Ukraine.
Moscow cũng đã triển khai Iskander-M ở vùng Kaliningrad và nước láng giềng Belarus, khiến Ukraine và một số thành viên NATO nằm trong tầm bắn của tên lửa này.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Hãng tin TASS hôm 19.5, Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov nói rằng Nga sẽ đáp trả những nỗ lực của các quốc gia thành viên NATO ở châu Âu nhằm tăng cường năng lực chiến tranh hạt nhân.
Ông Ryabkov đưa ra tuyên bố như trên khi đề cập "chiến lược răn đe hạt nhân tiên tiến" mới được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron công bố hồi tháng 3. Theo chiến lược này, Pháp đặt mục tiêu mở rộng kho vũ khí hạt nhân và chuyển giao vũ khí hạt nhân cho các quốc gia NATO khác ở châu Âu như một phần của "việc triển khai theo tình huống".
Ông Ryabkov nói: "Những khẩu hiệu sai sự thật của Paris về việc tăng cường an ninh cho các đồng minh đang dẫn đến kết quả hoàn toàn ngược lại".
Ông nhấn mạnh những quốc gia cho phép Pháp đặt vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của họ sẽ bị "lực lượng răn đe chiến lược của Nga giám sát chặt chẽ hơn", trong khi "mức độ an ninh chung của những quốc gia đó sẽ… không tăng lên".
Ông Ryabkov còn nhấn mạnh Moscow "không thể phớt lờ sự gia tăng rõ ràng về thành phần hạt nhân trong tiềm lực chung của NATO".
"Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần không bao gồm Lebanon" - Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phản ứng trong tuyên bố ngày 8-4, dù nói rằng Israel ủng hộ tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran.
Theo Hãng tin AFP, tuyên bố này mâu thuẫn với thông báo trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn.
Nhà lãnh đạo Pakistan nói rằng Mỹ và các đồng mình đã đồng ý ngừng bắn "ở khắp mọi nơi, gồm cả Lebanon", ngụ ý rằng Israel đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công tại Lebanon, nước láng giềng phía bắc Israel.
Lebanon bị cuốn vào cuộc chiến sau khi nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tiến hành các cuộc tấn công bằng rocket nhằm vào Israel.
Israel sau đó tiến hành chiến dịch trên bộ và không kích tại Lebanon, khiến hơn 1.500 người thiệt mạng và 4.800 người bị thương kể từ ngày 2-3.
"Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong hai tuần, với điều kiện Iran ngay lập tức mở cửa eo biển Hormuz và ngừng tất cả các cuộc tấn công vào Mỹ, Israel và các quốc gia trong khu vực" - Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết thêm.
Tel Aviv chia sẻ: "Israel cũng ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm bảo đảm Iran không còn đặt ra mối đe dọa hạt nhân, tên lửa và khủng bố đối với Mỹ, Israel, các nước láng giềng Ả Rập của Iran và thế giới".
Đến nay cả Mỹ và Iran đều tuyên bố mình mới là bên chiến thắng trong cuộc chiến kéo dài hơn một tháng qua.
Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran vào ngày 7-4, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ bắt đầu tại thủ đô Islamabad, Pakistan vào ngày 10-4.
Tehran nói họ sẽ bảo đảm việc lưu thông an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong vòng hai tuần - khoảng thời gian sẽ được sử dụng để tiến hành đàm phán với Mỹ.
