Trong tác phẩm Tây Du Ký của tác giả Ngô Thừa Ân có nhắc tới một vùng đất mang tên Nữ Nhi Quốc. Theo mô tả, vùng đất này không xuất hiện nam giới, do phụ nữ toàn quyền quyết định.
Trên thực tế, ở Trung Quốc có một vùng giống như vậy. Từ xưa đến nay, người dân vẫn giữ chế độ mẫu hệ và mọi thứ do người phụ nữ làm chủ. Cộng đồng khoảng 40.000 người sống tại một thung lũng xanh tươi dưới chân dãy Himalaya, nằm giữa 2 tỉnh Vân Nam và Tứ Xuyên.
Thành phố gần nhất cách đó khoảng 6 giờ lái xe và phải đi qua những con đường đất xuyên núi.
Cách gọi “Nữ Nhi Quốc” dành cho vùng đất này xuất phát từ nếp sống mẫu hệ hiếm gặp. Tại đây, phụ nữ đóng vai trò là trung tâm, quản lý tài sản, phân chia tiền bạc, thức ăn và quyết định mọi việc lớn trong gia đình.
Tiến sĩ Jose Yong, Đại học James Cook ở Singapore, người nghiên cứu về người Ma Thoa, cho biết, điểm khác biệt lớn nhất trong đời sống của người Ma Thoa là hôn nhân không tồn tại theo nghĩa phổ biến.
Theo phong tục truyền thống, nam và nữ có thể gặp gỡ qua các buổi tụ họp. Nếu người nữ đồng ý, cô cho người nam biết nơi ở của mình. Sau cuộc gặp gỡ, hai bên không bị ràng buộc bởi vai trò vợ chồng, không lập gia đình, không có tài sản chung.
“Vì không có mô hình cha mẹ kết hôn, những em bé người Ma Thoa sẽ sống cùng bà ngoại tới năm 13 tuổi. Trong văn hóa của người dân, việc một đứa trẻ không rõ cha ruột là ai, không bị xem là điều xấu hổ. Trách nhiệm chăm sóc đứa trẻ thuộc về đại gia đình người mẹ”, Tiến sĩ Yong phân tích.
Bởi vậy, những đứa trẻ sẽ do các phụ nữ trong gia đình cùng nhau nuôi dạy. Công việc của đàn ông là dựng nhà, săn bắt, đánh cá hoặc hỗ trợ gia đình mẹ đẻ. Nếu chăm sóc trẻ nhỏ, đàn ông thường hỗ trợ chị hoặc em gái của mình nuôi con bởi đây là đứa trẻ có quan hệ máu mủ với họ.
Người Ma Thoa cho rằng, mô hình đại gia đình giúp giảm áp lực cho từng cá nhân trong việc nuôi con. Tỷ lệ bạo lực gia đình tại đây cũng thấp đáng kể so với nhiều xã hội khác.
Đối với người Ma Thoa, nam và nữ bình đẳng, chỉ đảm nhận những vai trò khác nhau dựa trên sinh học. Sức mạnh thể chất của đàn ông phù hợp với việc xây nhà và săn bắn, trong khi khả năng sinh con khiến phụ nữ đảm nhiệm việc chăm sóc trẻ và phân bổ tài nguyên trong nhà.
Cách tổ chức gia đình khiến quan niệm tình yêu của người Ma Thoa khá khác biệt. Phụ nữ không chọn nam giới dựa trên địa vị, tài sản hay khả năng chu cấp bởi con cái của họ sẽ có cuộc sống đảm bảo trong gia đình mẹ đẻ. Thay vào đó, các cô gái sẽ quan tâm tới tính cách, ngoại hình của đối phương.
Nếu quan hệ không còn phù hợp, cả hai sẽ dừng lại, không xảy ra tranh chấp quyền nuôi con hay phân chia tài sản. Các khảo sát với người Ma Thoa cũng cho thấy họ có mức độ ghen tuông rất thấp.
Nguồn gốc của người Ma Thoa hiện chưa xác định rõ. Tiến sĩ Jose Yong cho biết “không ai thực sự biết” người Ma Thoa đã sống quanh hồ Lugu bao lâu.
Tuy nhiên, người ta tin rằng họ là hậu duệ của người Tây Tạng di cư xuống phía Nam tới sông Mân Giang rồi tách thành nhiều nhóm sắc tộc khác nhau.
Các nhà di truyền học tin rằng, khoảng từ thế kỷ I đến thế kỷ VIII sau Công nguyên, người Ma Thoa đã chuyển sang xã hội mẫu hệ.
Tuy nhiên các chuyên gia vẫn chưa chắc chắn vì sao người Ma Thoa trở thành cộng đồng do phụ nữ lãnh đạo.
Một giả thuyết cho rằng đàn ông thường xuyên vắng nhà hoặc phải đối mặt với nguy hiểm khi săn bắn hay chiến đấu với các nhóm khác.
Một lý giải khác lại nhận định, tài nguyên khan hiếm khiến mức độ cạnh tranh thấp hơn, nên đàn ông không cần tranh đấu để giành địa vị nhằm thu hút phụ nữ.
Dù cuộc sống của người Ma Thoa được mô tả là “rất an toàn, rất yên bình”, sự tiếp xúc ngày càng nhiều với khách du lịch và lối sống hiện đại đang dần làm mai một chế độ mẫu hệ truyền thống.
Ngày nay, cộng đồng Ma Thoa chia thành hai nhóm gần như ngang nhau. Một bên theo chế độ một vợ một chồng và làm du lịch, bên còn lại tiếp tục sống bằng nông nghiệp và duy trì lối sống như truyền thống.
Ông Quang (53 tuổi) đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM vì những cơn đau ngực âm ỉ kéo dài tưởng chừng đơn giản. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra đã hé lộ một "khối bất thường" khổng lồ nằm sâu trong trung thất trước, có kích thước tương đương một quả bưởi.
Hình ảnh chụp CT gây bất ngờ khi ghi nhận khối u khoảng 10,5 x 10 x 8,5cm, nằm ngay sau xương ức, phát triển phức tạp với xu hướng xâm lấn ngược lên trên, bám chặt vào thành ngực, tĩnh mạch chủ trên cùng nhiều mạch máu trọng yếu trong lồng ngực.
PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM cho biết, các khối u trung thất dù lành tính nhưng khi có kích thước lớn và vị trí nguy hiểm như trường hợp này đều tiềm ẩn rủi ro cao, cần được phẫu thuật sớm để tránh chèn ép tim, phổi và các mạch máu lớn.
"Nếu không can thiệp kịp thời, khối u có thể gây suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh," bác sĩ Vĩnh cảnh báo., khối u có thể gây suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí đe dọa tính mạng", bác sĩ Vĩnh nói.
Điều đáng chú ý sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật mở qua đường xương ức nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u ra khỏi lồng ngực một cách an toàn.
Ca mổ kéo dài hơn 3 giờ. Sau khi chẻ dọc xương ức, ê-kíp tiến hành bóc tách khối u khỏi màng phổi, đồng thời gỡ dính khỏi các cấu trúc giải phẫu quan trọng để tránh tổn thương mạch máu và dây thần kinh lân cận.
Các bác sĩ sau đó kiểm soát toàn bộ điểm chảy máu và làm sạch khoang lồng ngực. Khối u được loại bỏ hoàn toàn, giúp giải phóng áp lực chèn ép lên tim và phổi.
Sau phẫu thuật, ông Quang hết đau ngực, không gặp biến chứng, vết mổ khô sau một tuần và được xuất viện.
Kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là mô tuyến giáp lành tính nằm ở vị trí bất thường trong trung thất trước, còn gọi là tuyến giáp lạc chỗ.
Phó giáo sư Vĩnh giải thích, mô tuyến giáp hình thành từ sự giãn rộng của các nang giáp chứa đầy chất keo, thường gặp ở dạng bướu giáp thòng trung thất (tuyến giáp từ cổ phát triển đi xuống lồng ngực) hoặc mô tuyến giáp lạc chỗ (mô giáp hình thành ngay trong trung thất từ thời kỳ bào thai). Tùy vào đặc điểm giải phẫu, khối u có thể tồn tại độc lập trong khoang ngực hoặc có cuống liên kết trực tiếp với thùy tuyến giáp ở vùng cổ.
Đa số các loại u trung thất thường phát triển âm thầm trong lồng ngực, dễ bị bỏ qua ở giai đoạn sớm. Khi có triệu chứng rõ ràng là lúc khối u phát triển lớn, bắt đầu chèn ép và xâm lấn các cơ quan xung quanh, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Do đó, phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo người dân nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ tại bệnh viện để sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường, kịp thời can thiệp bằng các phương pháp ít xâm lấn và đạt hiệu quả điều trị cao nhất.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như:
- Đau tức ngực kéo dài.
- Khó thở.
- Ho dai dẳng.
- Cảm giác nặng ngực.
- Nuốt nghẹn.
- Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ có vai trò quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường trong lồng ngực, từ đó tăng cơ hội điều trị hiệu quả bằng các phương pháp ít xâm lấn.
Ngày 16-5, Cục Truyền thông Công an nhân dân phối hợp Công an tỉnh Sơn La cùng các đơn vị tổ chức chương trình Ngày hội báo chí, truyền thông Công an nhân dân hướng về cơ sở với chủ đề "Vì bình yên bản làng".
Chương trình được tổ chức tại bản Chiềng Đi 2, xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La.
Phát biểu tại chương trình, đại tá Nguyễn Thị Thu Hằng - Phó cục trưởng Cục Truyền thông Công an nhân dân - cho biết "Vì bình yên bản làng" là hoạt động nhằm cụ thể hóa phong trào thi đua Ba nhất: kỷ luật nhất - trung thành nhất - gần dân nhất do Bộ Công an phát động.
Đồng thời thể hiện tinh thần đổi mới, hướng về cơ sở, lấy người dân làm trung tâm trong công tác tuyên truyền, báo chí, truyền thông của lực lượng Công an nhân dân.
Ban tổ chức lựa chọn Sơn La và Vân Hồ bởi đây là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, giàu bản sắc văn hóa và cũng là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng.
"Vì bình yên bản làng còn là không gian kết nối giữa lực lượng công an, chính quyền, báo chí, doanh nghiệp và Nhân dân, là dịp để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con, lan tỏa những câu chuyện đẹp, mô hình hay từ cơ sở", đại tá Hằng nhấn mạnh.
Chương trình diễn ra với nhiều hoạt động như giao lưu văn hóa cộng đồng, giới thiệu sản vật địa phương, tuyên truyền pháp luật, trải nghiệm chuyển đổi số, các hoạt động an sinh xã hội và chương trình nghệ thuật đặc sắc đậm bản sắc dân tộc.
Bên cạnh đó còn có các hoạt động an sinh xã hội, "Gian hàng 0 đồng", vận động giao nộp vũ khí tự chế...
Tại chương trình, người dân cùng cán bộ công an hào hứng, rộn ràng tham gia nhiều hoạt động văn hóa, dân gian đặc sắc như thi giã bánh dày, thi nấu cỗ, tạo nên không khí vui tươi, đoàn kết và đậm đà bản sắc truyền thống.
Người dân thể hiện tài năng vẽ sáp ong lên vải lanh, làm trang phục truyền thống dân tộc Mông, nhiều trang phục thổ cẩm của các dân tộc cũng được bày bán tại chương trình - Ảnh: DANH TRỌNG
Theo Business Insider, Raymond Zeng chuyển từ Dallas đến Vùng Vịnh San Francisco, bang California 8 tháng trước. Dù bị nhận xét có cuộc sống khắc khổ, nam kỹ sư cho biết đây là quyết định được tính toán kỹ.
"Lối sống của tôi có chủ đích. Tôi đủ khả năng mua đồ nội thất hoặc chi tiêu nhiều hơn, nhưng ưu tiên cho đầu tư, du lịch và sở thích cá nhân", Zeng nói.
Cắt bỏ tối đa vật chất
Thu nhập hàng năm của Zeng ở Meta (Facebook) bao gồm lương cơ bản 185.000 USD, 93.000 USD cổ phiếu và tiền thưởng. Tùy thời điểm nhận thưởng và cổ phiếu, anh tiết kiệm từ 5.000 đến 20.000 USD mỗi tháng.
Để thực hiện mục tiêu, Zeng cắt giảm các chi phí không mang lại giá trị. Anh thuê căn hộ một phòng ngủ giá 2.600 USD mỗi tháng. Phòng khách không tivi hay sofa, chỉ trang bị máy tính làm việc. Phòng ngủ chỉ có giường, chăn, gối và một tủ hồ sơ làm bàn.
Zeng không có ôtô, ưu tiên đi bộ, dùng xe buýt công ty hoặc tàu điện với chi phí chưa đến 30 USD mỗi tháng. Tiền ăn uống được khống chế ở mức 300 USD cho thực phẩm tự nấu và 75 USD để ăn ngoài. Nhờ công ty hỗ trợ bữa sáng và trưa, chi phí thực tế thường thấp hơn ngân sách. Thời gian rảnh, thay vì đến nhà hàng hay quán bar, anh thường giao lưu với bạn bè qua không gian thực tế ảo (VR) tại nhà.
Dù tiết kiệm tiền đồ đạc và đi lại, Zeng lại thoải mái chi tiền cho trải nghiệm cá nhân. Anh dành 400-500 USD mỗi tháng cho du lịch và trả 1.000 USD phí thường niên cho thẻ tín dụng để đổi vé máy bay hạng thương gia. "Tôi chỉ chi tiền cho những vật dụng thực sự nâng cao chất lượng sống", Zeng cho biết.
Chiến lược đầu tư
Để khối tài sản sinh lời, Zeng tận dụng các công cụ ưu đãi thuế của Mỹ. Hàng năm, anh đóng mức tối đa vào quỹ hưu trí doanh nghiệp 401(k). Kế tiếp, anh chuyển tiền vào tài khoản hưu trí cá nhân (Roth IRA - nơi tiền đóng góp là tiền sau thuế nên toàn bộ vốn và lãi sẽ không bị tính thuế khi rút ra) và tài khoản tiết kiệm y tế (HSA). Khoản dôi dư được đưa vào chứng khoán.
Zeng tự thiết kế bảng tính để theo dõi dòng tiền và danh mục đầu tư. Theo lộ trình, anh cần đạt mốc 1,6 triệu USD để nghỉ hưu ở tuổi 30.
Nam kỹ sư cho biết không ép bản thân tằn tiện mù quáng. "Bài học lớn nhất tôi rút ra từ cộng đồng độc lập tài chính là thiết kế cuộc sống mong muốn, sau đó lên kế hoạch tiết kiệm", anh nói.
