Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa tàu Orion, chở phi hành đoàn Artemis II, rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, lúc 5h35 ngày 2/4 (giờ Hà Nội). Chuyến bay làm nên lịch sử khi trở thành nhiệm vụ có người lái đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 cách đây 54 năm.
Artemis II là cột mốc quan trọng trong chương trình Artemis, tạo bước đệm cho việc thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên bề mặt Mặt Trăng. Ngoài thử nghiệm công nghệ cho chương trình, chuyến bay kéo dài 10 ngày này còn thu thập dữ liệu về mức độ phơi nhiễm bức xạ, sức khỏe và khả năng hoạt động của con người ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp, đồng thời quan sát Mặt Trăng từ góc nhìn hiếm.
Nghiên cứu về sức khỏe phi hành gia
Một thí nghiệm đáng chú ý trên tàu Orion là Phản ứng tương tự mô của phi hành gia ảo (AVATAR). Thí nghiệm sử dụng các “chip cơ quan” – mẫu mô nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, lớn tương đương chiếc USB, chứa tế bào người sống được chỉnh sửa để hoạt động giống như cơ quan thật.
AVATAR tập trung vào mô tủy xương nuôi cấy từ tế bào thu thập trong quá trình hiến máu trước chuyến bay của các phi hành gia. Tủy xương sản sinh ra tế bào miễn dịch và máu, đồng thời đặc biệt nhạy cảm với bức xạ, do đó là mục tiêu quan trọng để đánh giá rủi ro sức khỏe trong các nhiệm vụ ngoài Trái Đất.
Sau khi nhiệm vụ Artemis II kết thúc, các nhà nghiên cứu sẽ phân tích mẫu mô ở cấp độ phân tử để đánh giá cách hàng nghìn gene phản ứng với chuyến du hành vũ trụ. Để xác định xem chúng có thể dự đoán chính xác phản ứng của con người trước căng thẳng liên quan đến vũ trụ hay không, họ cũng sẽ so sánh kết quả với dữ liệu từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) và với các mẫu sinh học thu thập từ phi hành đoàn trước và sau chuyến bay.
Nghiên cứu trước đây trên trạm ISS, vốn được từ trường Trái Đất che chắn một phần, cho thấy phi hành gia bị tiêu xương ngay cả trong chuyến bay ngắn. Các nghiên cứu tương tự có thể giúp định hướng chiến lược chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho phi hành gia trong những nhiệm vụ dài hạn sau này.
Thử nghiệm thích nghi trong không gian sâu
Một thí nghiệm quan trọng khác là ARCHeR, hướng đến tìm hiểu cách phi hành gia thích nghi với cuộc sống trong tàu Orion khép kín. Họ sẽ đeo thiết bị trên cổ tay để theo dõi mức độ căng thẳng, sự chuyển động, giấc ngủ và khả năng nhận thức. Nhóm nghiên cứu hy vọng dữ liệu thời gian thực sẽ giúp phân tích cách hoạt động hàng ngày, sự nghỉ ngơi và môi trường giới hạn ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe và khả năng làm việc nhóm ngoài không gian.
Một nghiên cứu khác sẽ tập trung vào hệ miễn dịch. Trong suốt nhiệm vụ, các phi hành gia sẽ thu thập mẫu nước bọt bằng cách thấm chúng lên giấy chuyên dụng lưu trữ trong những cuốn sổ nhỏ – phương pháp đơn giản và cần thiết vì tàu Orion không có tủ lạnh.
Khi so sánh với các mẫu thu thập trước và sau chuyến bay, dữ liệu về nước bọt và máu sẽ cho phép nhóm nghiên cứu theo dõi thay đổi miễn dịch liên quan đến tác nhân gây căng thẳng như bức xạ và sự cô lập. Họ cũng dự định theo dõi khả năng virus “ngủ đông”, bao gồm virus liên quan đến bệnh thủy đậu và zona thần kinh, tái hoạt động trong chuyến du hành vũ trụ – hiện tượng từng xảy ra trên trạm ISS.
Khác với phi hành đoàn trên trạm ISS, Artemis II sẽ bay vượt khỏi từ quyển Trái Đất, tiếp xúc với bức xạ vũ trụ nhiều hơn đáng kể. Để theo dõi rủi ro này, họ sẽ mang máy đo liều lượng bức xạ cá nhân trong túi để theo dõi mức độ tiếp xúc theo thời gian thực. Cùng với 6 cảm biến bức xạ lắp đặt trên khoang chở người của tàu Orion, chúng có thể phát hiện sự gia tăng bức xạ đột ngột, ví dụ như trong bão Mặt Trời, và cảnh báo phi hành đoàn thực hiện biện pháp bảo vệ.
Dữ liệu từ các thiết bị trên cùng với phép đo từ một số vệ tinh nhỏ mà đối tác quốc tế cung cấp sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về cách bức xạ hoạt động bên trong Orion và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Góc nhìn hiếm về Mặt Trăng
Khi Orion bay vòng qua phía xa Mặt Trăng (phía luôn bị khuất khi nhìn từ Trái Đất), phi hành đoàn Artemis II có khoảng ba giờ để nghiên cứu địa hình mà chưa ai khảo sát kỹ hơn suốt 50 năm qua. Dù vậy, tầm nhìn của phi hành đoàn sẽ phụ thuộc vào đường bay của Orion cũng như góc chiếu của ánh sáng Mặt Trời.
Họ sẽ dựa vào kiến thức địa chất để chụp ảnh và mô tả các cấu trúc bề mặt hình thành từ những vụ va chạm và dòng dung nham cổ xưa. Một trong những mục tiêu hấp dẫn nhất là bồn trũng Orientale – vết tích va chạm khổng có niên đại 3,8 tỷ năm, rộng khoảng 960 km, đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng nhưng nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo.
Phi hành đoàn Artemis II cũng có thể chứng kiến tia sáng lóe lên do thiên thạch lao xuống hoặc đám mây bụi mờ ảo lơ lửng phía trên đường chân trời của Mặt Trăng, vốn rất bí ẩn với con người. Những quan sát này được kỳ vọng giúp định hướng cho các nhiệm vụ Artemis tiếp theo, bao gồm cả kế hoạch đưa con người hạ cánh gần cực nam Mặt Trăng. Dữ liệu mới có thể ảnh hưởng đến địa điểm mà phi hành đoàn tương lai khám phá, mẫu vật cần thu thập cũng như việc xác định khu vực có giá trị khoa học cao.
Theo TechSpot, trong bước đi đầy táo bạo, OpenAI được cho là đang âm thầm phát triển một thiết bị cầm tay thay đổi hoàn toàn định nghĩa về smartphone. Tại đây, những biểu tượng ứng dụng quen thuộc sẽ biến mất, nhường chỗ cho các 'đặc vụ' AI tự thân vận hành.
Theo những báo cáo mới nhất từ chuyên gia phân tích hàng đầu Ming-Chi Kuo, OpenAI không đơn thuần làm ra một chiếc điện thoại để cạnh tranh với iPhone hay Samsung về cấu hình. Dự án này tập trung vào việc biến AI Agent trở thành giao diện tương tác chính.
Thay vì phải tự tay mở từng ứng dụng để đặt vé máy bay, so sánh giá khách sạn rồi gửi email xác nhận, người dùng chỉ cần ra lệnh. Các 'đặc vụ' AI sẽ tự động xử lý các tác vụ đa bước này ở chế độ nền. Người dùng sẽ không còn thấy một màn hình chính dày đặc biểu tượng mà là một bảng điều khiển các luồng công việc đang được thực thi trực tiếp.
Dù 'AI-Phone' có triết lý phần mềm mang tính cách mạng, OpenAI vẫn chọn lối đi an toàn cho phần cứng. Thiết bị dự kiến sẽ sử dụng sức mạnh từ các dòng chip xử lý hàng đầu của Qualcomm hoặc MediaTek. Đáng chú ý, Luxshare - đối tác lắp ráp lâu đời của Apple - được cho là đơn vị sẽ hiện thực hóa bản vẽ của OpenAI thành sản phẩm vật lý.
Việc làm chủ cả phần cứng lẫn phần mềm cho phép OpenAI tối ưu hóa sâu hơn các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), kiểm soát tốt luồng dữ liệu và đảm bảo tốc độ phản hồi nhanh nhất cho người dùng - điều mà các ứng dụng bên thứ ba trên hệ điều hành hiện nay chưa làm được.
Các thông tin rò rỉ mới từ chuỗi cung ứng đã phác họa rõ nét hơn về ngôn ngữ thiết kế, màu sắc bên ngoài và những thay đổi trong cấu trúc phần cứng của sản phẩm.
Một trong những rào cản lớn nhất của phân khúc điện thoại màn hình gập hiện nay là cấu trúc phần cứng phức tạp, khiến việc tháo lắp và sửa chữa trở nên khó khăn và tốn kém.
Tuy nhiên, nguồn tin từ Instant Digital chia sẻ, Apple đang giải quyết triệt để bài toán này trên iPhone Ultra.
Thiết bị được kỳ vọng sẽ trở thành chiếc điện thoại màn hình gập dễ tháo rời và sửa chữa trên thị trường nhờ vào tư duy kỹ thuật đảo ngược và tính module hóa cao. Apple đã loại bỏ hệ thống dây cáp kết nối phức tạp vốn thường thấy trên các thiết bị gập đối thủ - yếu tố chính gây cản trở trong quá trình tháo lắp.
Thay vào đó, bo mạch chủ của iPhone Ultra sẽ được bố trí hoàn toàn ở nửa bên phải của máy.
Để tránh việc phải chạy dây cáp băng qua phần màn hình gập sang cạnh trái cho cụm phím âm lượng, các kỹ sư của Apple đã định tuyến hệ thống dây dẫn đi thẳng lên phía trên.
Giải pháp cơ khí này giúp tối ưu hóa không gian bên trong để tích hợp viên pin được cho là có dung lượng lớn nhất từng xuất hiện trên iPhone.
Đồng thời, nó còn tạo điều kiện cho việc sắp xếp linh kiện một cách khoa học, giảm thiểu rủi ro hư hỏng khi can thiệp kỹ thuật.
Song song với những cải tiến về phần cứng, diện mạo của iPhone Ultra cũng dần lộ diện. Hình ảnh rò rỉ được chia sẻ bởi Ice Universe cho thấy một mô hình của thiết bị với phiên bản màu trắng.
Tính đến thời điểm hiện tại, màu trắng là tùy chọn duy nhất được giới phân tích xác nhận chắc chắn sẽ xuất hiện trên dòng sản phẩm này.
Đối với tùy chọn thứ hai, các nguồn tin dự đoán Apple có thể sử dụng gam màu chàm, tương tự như màu xanh đậm trên iPhone 17 Pro.
Nhìn chung, Apple sẽ áp dụng chiến lược màu sắc tối giản, tập trung vào các tông màu truyền thống như xám không gian/đen và bạc/trắng, thay vì các gam màu rực rỡ. Hướng đi này tương tự như cách hãng từng định vị chiếc iPhone X vào năm 2017 khi chỉ ra mắt với hai màu cơ bản.
Sự hạn chế về tùy chọn màu sắc phản ánh thực tế về quy trình sản xuất nghiêm ngặt và sản lượng ban đầu ở mức thấp của dòng máy gập.
Nhà phân tích Ming-Chi Kuo từng cảnh báo rằng, những thách thức về mặt kỹ thuật trong khâu chế tạo - đặc biệt là độ bền của bản lề - có thể khiến nguồn cung iPhone Ultra bị hạn chế cho đến cuối năm nay.
Việc bổ sung quá nhiều màu sắc trong giai đoạn đầu sẽ làm tăng tính phức tạp và chi phí cho một dây chuyền vốn đã gặp nhiều áp lực.
Hơn nữa, với mức giá dự kiến vượt mốc 2.000 USD, iPhone Ultra được định vị là dòng sản phẩm mang tính biểu trưng công nghệ dành cho phân khúc khách hàng cao cấp, nơi quyết định mua sắm thường dựa trên công năng và giá trị khẳng định hơn là sự đa dạng về màu sắc sản phẩm.
iPhone Ultra dự kiến sẽ được ra mắt cùng với thế hệ iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max vào tháng 9 tới. Thiết bị được cho là sở hữu màn hình chính 7,8 inch, màn hình phụ bên ngoài 5,5 inch, trang bị chip xử lý A20, modem C2, cảm biến Touch ID và nút điều khiển Camera (Camera Control) đặc trưng.
Đừng vội gọi điện phàn nàn nhà mạng khi thấy kết nối Wi-Fi chậm chạp bất thường. Rất có thể, thủ phạm không nằm ở đường truyền mà đang ẩn náu ngay trong chính ngôi nhà của bạn, và chiếc router có thể chỉ rõ cho bạn biết điều đó.
Bạn đã bao giờ rơi vào cảnh kết nối mạng đang chạy phăng phăng bỗng dưng 'khựng' lại đúng lúc đang xem phim cao trào hay leo rank căng thẳng? Thay vì ngồi đoán mò hay khởi động lại router một cách vô vọng, hãy truy cập vào mục Giám sát lưu lượng (Traffic Monitor). Đây chính là menu ít người để ý có khả năng hiển thị mọi luồng dữ liệu đang 'chảy' trong hệ thống mạng nhà bạn.
Biểu đồ này sẽ chỉ đích danh thiết bị nào đang 'ngốn' sạch băng thông. Đó có thể là chiếc laptop cũ đang âm thầm tải bản cập nhật Windows nặng hàng chục GB, hay chiếc máy chơi game đang tự động tải dữ liệu ngầm mà bạn không biết.
Nhưng các chuyên gia công nghệ nhận định rằng, nhìn vào biểu đồ thôi là chưa đủ, người dùng cũng nên đặt câu hỏi: "Điều gì đang thay đổi?". Một biểu đồ tăng vọt không phải lúc nào cũng là xấu, nhưng nếu nó xuất hiện đúng lúc kết nối mạng của bạn chập chờn, đó chính là bằng chứng để xử lý thiết bị đang gây nghẽn.
Việc biết được thông tin trên router không chỉ giúp bạn giải tỏa ức chế mà còn giúp tối ưu hóa cuộc sống số. Thay vì tốn tiền nâng cấp gói cước đắt đỏ một cách vô ích, đôi khi tất cả những gì bạn cần làm chỉ là hẹn giờ cập nhật cho các thiết bị vào lúc nửa đêm hoặc ưu tiên cắm dây LAN cho những máy tiêu tốn nhiều dữ liệu nhất.
Tùy vào dòng thiết bị, tính năng này có thể nằm trong ứng dụng quản lý trên điện thoại hoặc trang quản trị trình duyệt dưới các tên gọi như Activity (Hoạt động), Bandwidth Monitor (Giám sát băng thông) hoặc Statistics (Thống kê). Nếu bạn đang dùng router giá rẻ hoặc hàng tặng kèm của nhà mạng, tính năng này có thể bị hạn chế, nhưng đối với các dòng router tầm trung và cao cấp, đây được coi là tính năng hữu ích để quản lý Wi-Fi.
