Cục Bản quyền tác giả – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch vừa có Công văn số 314/BQTG-QL&HTQT về việc thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, có đề nghị “không khai thác, sử dụng trái phép quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng”. Vậy chia sẻ lại biểu diễn của nghệ sĩ lên mạng xã hội có vi phạm bản quyền?
Là fan của nhiều ca sĩ như Mỹ Tâm, Bùi Công Nam, HIEUTHUHAI, Phan Mai Thiên Anh (28 tuổi, ngụ P.Tân Định, TP.HCM), cho biết bản thân thường chia sẻ lại các video nhạc được đăng công khai trên Facebook hoặc YouTube để thể hiện sự yêu thích với thần tượng. Khi biết thông tin về văn bản mới của Cục Bản quyền tác giả, Thiên Anh cũng băn khoăn liệu hành động của mình có vi phạm hay không?
“Với các hình, video đã được chính chủ công khai, mình chia sẻ kèm đường dẫn chính thức để người xem có thể ủng hộ tác giả. Mình nghĩ việc chia sẻ video biểu diễn chỉ mang tính lan tỏa thông tin, thể hiện tình cảm với ca sĩ nên chắc không có gì sai, cũng hơi băn khoăn”, Anh nói.
Cùng quan điểm, Nguyễn Trí Dũng (27 tuổi, ngụ P.Vườn Lài, TP.HCM), cho rằng những video biểu diễn, phim hay bài hát đã được công khai trên Facebook hoặc YouTube thì việc chia sẻ lại thường không có vấn đề. Tuy nhiên, với các nội dung trả phí hoặc giới hạn người xem, đăng lại có thể bị xem là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. “Mình cũng hơi lo lắng, nên cũng phải rà soát lại vì biết đâu trước đây từng chia sẻ những video có thể vi phạm bản quyền”, Dũng nói.
Trong khi đó, Đỗ Hồng Nhung (25 tuổi, ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM) cho biết bản thân chỉ chia sẻ những thông tin tích cực về nghệ sĩ với bạn bè, người thân. “Khi quyền sở hữu trí tuệ được chú trọng, việc chia sẻ lại nội dung của người khác cũng có khả năng dẫn đến vi phạm vì các thông tin đó vốn thuộc quyền đăng tải của chủ sở hữu”, Nhung nói.
Ở góc nhìn khác, anh Phạm Gia Thiện (28 tuổi, ngụ P.Chánh Hưng, TP.HCM) cho rằng nếu nội dung đã được đăng tải công khai và có sẵn tính năng chia sẻ, điều đó phần nào thể hiện mong muốn lan tỏa rộng rãi của người đăng. “Miễn nội dung không vi phạm pháp luật hay thuần phong mỹ tục thì việc người hâm mộ chia sẻ để thể hiện sự yêu thích là điều có thể chấp nhận được”, Thiện bày tỏ.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw (P.Đống Đa, TP.Hà Nội), cho biết các nội dung như video biểu diễn, MV ca nhạc, bản ghi âm hay hình ảnh nghệ sĩ đều là đối tượng được bảo hộ theo luật Sở hữu trí tuệ. Chủ sở hữu có độc quyền trong việc sao chép, phân phối và truyền đạt tác phẩm đến công chúng. Hành vi sử dụng chính chức năng “share” (chia sẻ), “repost” (đăng lại link) của các nền tảng để dẫn người xem về bài đăng gốc thường không bị coi là xâm phạm bản quyền vì người dùng không tạo ra bản sao mới của tác phẩm. Ngược lại, nếu tải nội dung về rồi đăng lại dưới dạng bài đăng mới (“reup”), hành vi này đã bao gồm việc sao chép và truyền đạt lại tác phẩm đến công chúng. Nếu không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền hoặc không thuộc trường hợp ngoại lệ theo luật định, đây có thể bị xem là hành vi vi phạm.
Trước ý kiến cho rằng chỉ đăng lại và không kiếm tiền từ nội dung đó thì không vi phạm, ông Hà cho rằng việc sử dụng với mục đích cá nhân hay phi thương mại không đương nhiên loại trừ trách nhiệm pháp lý. Pháp luật chỉ cho phép một số ngoại lệ rất hạn chế như trích dẫn hợp lý để bình luận, phê bình hoặc phục vụ giảng dạy và phải đáp ứng những điều kiện chặt chẽ”, ông Hà nhấn mạnh.
Theo ông Hà, một số hành vi dễ bị xem là xâm phạm quyền tác giả và có nguy cơ bị xử lý mạnh hơn theo tinh thần Công điện 38/CĐ-TTg gồm: tải video, MV, phim hoặc bản ghi âm về rồi đăng lại nguyên vẹn; reup nội dung để tăng lượt theo dõi, kiếm doanh thu quảng cáo; livestream lại chương trình có bản quyền; cắt ghép nội dung để xây dựng fanpage, kênh TikTok hoặc YouTube nhằm thu hút người xem. Đặc biệt, cơ quan quản lý hiện chú ý nhiều hơn đến các hành vi khai thác nội dung có hệ thống và mang yếu tố thương mại trên môi trường số. Những cá nhân hoặc tổ chức vận hành nhiều tài khoản để reup phim, âm nhạc hay video giải trí nhằm kiếm tiền từ quảng cáo hoặc tăng tương tác sẽ có nguy cơ bị xử lý cao hơn nhiều so với người dùng thông thường chia sẻ đơn lẻ vì mục đích cá nhân.
Luật sư Hà cho rằng nhiều người hiện vẫn hiểu chưa đúng việc “ghi nguồn”, “tag nghệ sĩ” hoặc “không kiếm tiền” không đồng nghĩa với việc được tự do sử dụng nội dung có bản quyền. Trong nhiều trường hợp, dù không thu phí trực tiếp, hành vi đăng tải lại vẫn có thể bị xem là xâm phạm nếu ảnh hưởng đến quyền khai thác của chủ sở hữu hoặc giúp tài khoản tăng độ phủ, tương tác và mang lại lợi ích gián tiếp.
“Trong bối cảnh Chính phủ đang tăng cường thực thi quyền tác giả trên môi trường số, bạn trẻ dùng mạng xã hội nên ưu tiên sử dụng các công cụ chia sẻ chính thức của nền tảng, hạn chế tải xuống rồi đăng lại nội dung nguyên vẹn, đồng thời cẩn trọng với các hoạt động reup có tính thường xuyên hoặc nhằm mục đích xây dựng kênh, kiếm tương tác và doanh thu”, ông Hà nói.
Từng có mặt tại các buổi lễ tốt nghiệp ở nhiều trường đại học tại TP.HCM, người viết có dịp chứng kiến hình ảnh các tân cử nhân trong trang phục chỉn chu, trang điểm rạng rỡ, tạo dáng trước ống kính của những thợ chụp ảnh chuyên nghiệp. Việc chụp ảnh tốt nghiệp giờ đây không còn đơn thuần là ghi lại khoảnh khắc, mà trở thành một khoản đầu tư đáng kể đối với nhiều sinh viên.
Lê Thảo Vy, cựu sinh viên Trường ĐH Công thương TP.HCM, vừa làm lễ tốt nghiệp ngày 21.4, cho biết đã chi hơn 2 triệu đồng cho bộ ảnh. “Mình thuê thợ chụp ảnh hết 1,3 triệu đồng, trang điểm 450.000 đồng, thuê váy và giày 340.000 đồng, dây sash và làm móng khoảng 150.000 đồng”, Vy chia sẻ.
Để có những bức ảnh ưng ý, Vy thuê thợ chụp từ trước đến sau buổi lễ, kéo dài từ 11 đến 17 giờ. Với cô, đây là khoản chi xứng đáng cho một dịp đặc biệt. “Mình cảm thấy bộ ảnh tốt nghiệp đại học rất xứng đáng với những gì bản thân đã bỏ ra và chuẩn bị”, Vy nói.
Tương tự, Lê Thị Diễm Quỳnh, cựu sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cho biết đã chi khoảng 3,5 triệu đồng cho ngày tốt nghiệp. Trong đó, bao gồm phí làm lễ tốt nghiệp cùng trang phục cử nhân, váy chụp ảnh, trang điểm, làm tóc, thuê thợ chụp ảnh.
“Thợ chụp ảnh là khoản mình đầu tư nhất, bao gồm cả chụp, hướng dẫn tạo dáng và chỉnh sửa hậu kỳ”, Quỳnh cho biết.
Còn Phan Trịnh Ngọc Anh, cựu sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, đã đầu tư hai bộ ảnh: trước lễ và trong ngày tốt nghiệp. Với Ngọc Anh, đây không chỉ là cách lưu giữ kỷ niệm mà còn ghi dấu hành trình trở thành cử nhân sau nhiều năm nỗ lực.
Cô bày tỏ sự tự hào khi là sinh viên của trường, nơi đã gắn bó với nhiều kỷ niệm trong học tập và hoạt động Đoàn – Hội. Ngọc Anh cho biết những bó hoa, món quà xuất hiện trong ảnh cũng là tình cảm của gia đình, bạn bè đã đồng hành cùng cô trong suốt chặng đường trưởng thành.
Ngọc Anh cho rằng việc đầu tư cho ảnh tốt nghiệp tùy thuộc vào nhu cầu mỗi người. Với cô nàng, giá trị không nằm hoàn toàn ở chi phí, mà ở những khoảnh khắc được lưu giữ cùng người thân và cách mỗi cá nhân ghi dấu hình ảnh của mình. “Khi nhận ảnh và xem lại, mình thấy khá xứng đáng. Có những khoảnh khắc chỉ đến một lần trong đời, nên mình muốn lưu giữ và tận hưởng trọn vẹn”, Ngọc Anh chia sẻ.
Với nhiều sinh viên, việc đầu tư cho ảnh tốt nghiệp không chỉ dừng lại ở yếu tố hình thức mà còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc.
Thảo Vy cho biết cô muốn lưu giữ những khoảnh khắc quan trọng cùng gia đình và bạn bè, đồng thời đánh dấu chặng đường nỗ lực suốt thời gian học tập. “Mình mong muốn bản thân xuất hiện thật chỉn chu, tự tin và có những bức ảnh đẹp để sau này nhìn lại vẫn cảm thấy tự hào và hạnh phúc”, Vy chia sẻ.
Trong khi đó, Diễm Quỳnh xem bộ ảnh tốt nghiệp như một dấu mốc chuyển tiếp. “Mình xem đây là dấu gạch nối giữa thanh xuân và bước chân đầu tiên vào đời. Sau khi ngắm nhìn bộ ảnh hoàn chỉnh và nhìn thấy nụ cười hạnh phúc của ba mẹ trong từng khung hình, mình thấy khoản đầu tư bỏ ra hoàn toàn xứng đáng. Có những khoảnh khắc về cảm xúc và sự tự hào mà tiền bạc không thể đong đếm được. Dù có chút tốn kém nhưng giá trị tinh thần mà bộ ảnh mang lại, sự công nhận cho nỗ lực của chính mình là điều vô giá”, cô bày tỏ.
Lê Thị Phương Linh, cựu sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết đã chi khoảng 2 triệu đồng cho các khoản chụp ảnh trong dịp tốt nghiệp và xem đây là khoản đầu tư xứng đáng cho hành trình đại học.
Theo Linh, việc đầu tư cho bộ ảnh tốt nghiệp không chỉ để lưu giữ kỷ niệm cùng gia đình, bạn bè mà còn để đánh dấu một cột mốc đặc biệt của thanh xuân. “Với mình, những khoảnh khắc này giống như một thước phim nhỏ để sau này có thể nhìn lại”, Linh chia sẻ và cho biết thêm bộ ảnh tốt nghiệp nhận được nhiều lời khen, khiến cô cảm thấy vui và hạnh phúc.
Vào mùa tốt nghiệp, các thợ chụp ảnh cũng liên tục "chạy show". Nguyễn Hoàng Ngọc Sơn (30 tuổi), thợ chụp ảnh tự do tại TP.HCM, cho biết từ tháng 4 đến nay luôn trong tình trạng quá tải. “Một ngày mình chỉ nhận tối đa 3 khách. Có những ngày đông quá phải tuyển thêm thợ ngoài. Nhưng nhiều khi phải từ chối nhận khách vì quá tải”, Sơn cho biết.
Tại giải đấu, Thái giành top 1 hạng mục Classic Junior, top 1 hạng mục True Novice Men Physique B, top 4 hạng mục Open Men Physique C, top 4 hạng mục True Novice Classic B và top 5 hạng mục Men Physique Junior. Thành tích thể hình này vượt xa kỳ vọng ban đầu của nam sinh 19 tuổi.
Thái cho biết cơ duyên đến với thể hình hoàn toàn tình cờ. Khi 16 tuổi, nam sinh từng rơi vào trạng thái thừa cân, với mức cân nặng khoảng 86 kg. Theo Thái, vì quá tự ti về ngoại hình nên cậu đã áp dụng chế độ giảm cân cực đoan bằng cách nhịn ăn. Chỉ trong khoảng 3 tháng, nam sinh giảm gần 20 kg.
"Thời điểm đó mình không tập luyện gì cả, chỉ nhịn ăn để giảm cân. Sau khi xuống cân nhanh, cơ thể trở nên rất yếu nên mình quyết định đến phòng gym để cải thiện sức khỏe", Thái kể lại.
Thái cho biết ngay từ những ngày đầu tập luyện, cậu may mắn được một huấn luyện viên hướng dẫn bài bản về kỹ thuật, dinh dưỡng và phương pháp tập. Nhờ vậy, nam sinh dần xây dựng nền tảng thể hình vững chắc trước khi tự tập luyện trong nhiều năm tiếp theo.
Theo Thái, ý định thi đấu chuyên nghiệp chỉ mới hình thành khoảng một năm trở lại đây khi cậu bắt đầu tìm hiểu các giải thể hình tại Việt Nam. Thái cho biết khoảng nửa năm trước giải đấu thuê huấn luyện viên chuyên nghiệp để xây dựng giáo án tăng cơ tối đa. Sau giai đoạn tăng cân, nam sinh bước vào quá trình siết cơ kéo dài khoảng 3 tháng.
Theo Thái, thời điểm tăng cơ mạnh nhất, cân nặng đạt 88 kg. Sau đó, nam sinh giảm khoảng 15 kg để đạt mức 73 kg khi bước lên sân khấu thi đấu. Trong giai đoạn siết cơ, Thái cho biết mỗi ngày tập luyện từ 5 - 6 tiếng đồng hồ. Buổi sáng cậu dành khoảng 1 tiếng đồng hồ cho cardio và tập bụng, buổi chiều tiếp tục tập tạ từ 3 - 4 tiếng đồng hồ kết hợp cardio.
Theo Thái, lượng calo nạp vào cơ thể liên tục được điều chỉnh giảm dần. Những tuần cuối trước giải, khẩu phần ăn xuống mức rất thấp khiến áp lực về thể chất lẫn tinh thần tăng lên đáng kể. "Mỗi ngày thức dậy là mình phải đi tập, rồi chạy về học, học xong lại tập tiếp. Ăn uống rất ít nên nhiều lúc mình rất căng thẳng", Thái chia sẻ.
Dù có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, Thái cho biết bản thân không đặt mục tiêu quá cao khi lần đầu bước lên sân khấu thể hình. Theo Thái, kế hoạch ban đầu của cậu là tham dự một giải nhỏ tại TP.Hà Nội để làm quen với không khí thi đấu, sân khấu và cách trình diễn trước khán giả.
Tuy nhiên, do giải đấu dự kiến tham gia không được tổ chức, nam sinh quyết định thử sức tại NPC Natural Regional 2026 ở TP.HCM, sân chơi có quy mô lớn hơn nhiều.
"Mình chỉ nghĩ nếu có huy chương thì cao nhất cũng ở nhóm vận động viên trẻ. Mình không dám kỳ vọng nhiều vì đây là giải lớn, có rất nhiều vận động viên mạnh và giàu kinh nghiệm", Thái cho biết.
Thái cho biết đăng ký tổng cộng 6 hạng mục với mong muốn được cọ xát và đánh giá vị trí của bản thân so với các đối thủ. Nam sinh cho biết thành tích top 4 hạng mục Open Men Physique C là kết quả bất ngờ nhất. "Ở hạng mục chuyên nghiệp có nhiều vận động viên đã tập 10 - 15 năm. Mình mới tập được khoảng 3 năm nên không nghĩ mình có thể vào top 5", Thái chia sẻ.
Bên cạnh thể hình, Thái hiện là sinh viên ngành kinh tế quốc tế chất lượng cao của Trường ĐH Kinh tế Quốc dân. Sau thành công ngoài mong đợi tại NPC Natural Regional 2026, Thái cho biết sẽ dành khoảng 1 - 2 năm để tiếp tục cải thiện những nhóm cơ còn hạn chế trước khi trở lại thi đấu.Theo Thái, các điểm yếu hiện tại nằm ở phần lưng, vai và thân dưới, cần thêm thời gian để phát triển độ dày cơ cũng như tính chi tiết.
Nhận xét về học trò, huấn luyện viên Đỗ Văn Quý cho biết Thái có nền tảng thể chất tốt, tiếp thu nhanh và rất kỷ luật trong tập luyện. Theo anh Quý, dù còn trẻ nhưng nam sinh luôn nghiêm túc với giáo án, tuân thủ chế độ dinh dưỡng và có tinh thần cầu tiến. "Thái luôn lắng nghe, chăm chỉ và không ngừng hoàn thiện bản thân sau mỗi buổi tập", anh Quý chia sẻ.
Trong mỗi dịp hè luôn là khoảng thời gian lý tưởng để các bậc phụ huynh tìm kiếm các lớp học năng khiếu, thể dục thể thao nhằm giúp con trẻ giải tỏa áp lực sau một năm học căng thẳng, đồng thời hạn chế thời gian tiếp xúc với các thiết bị điện tử. Trong đó, bộ môn võ thuật luôn là lựa chọn được các phụ huynh ưu tiên.
Theo ghi nhận của người viết, tại Nhà thi đấu Hồ Xuân Hương (P.Xuân Hòa, TP.HCM) vào những ngày đầu hè, không khí tại khu vực tập luyện trở nên nhộn nhịp với sự tham gia của nhiều võ sinh nhí ở hai bộ môn Taekwondo và Karate. Chính vì vậy, các bậc phụ huynh lựa chọn cho con mình theo học võ trong dịp hè nhằm giúp trẻ rèn luyện sức khỏe, tăng khả năng vận động và hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử.
Theo HLV Taekwondo Nguyễn Mạnh Kha (28 tuổi), hiện mức học phí của lớp dao động khoảng 400.000 đồng/tháng với các ca học vào thứ 2, 4, 6, thứ 3, 5, 7 hoặc thứ bảy và chủ nhật để phụ huynh dễ sắp xếp thời gian cho con theo học. Anh Kha cho biết các học viên mới sẽ được làm quen với võ phục, lễ nghĩa, cách chào hỏi và các kỹ năng cơ bản trước khi bước vào những bài tập chuyên môn của Taekwondo.
Theo anh Kha, việc học võ giúp trẻ có thể tự vệ trong mọi tình huống, góp phần giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống hằng ngày, biết cách bảo vệ bản thân trước những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn cá nhân. "Việc học võ không chỉ giúp các bé rèn luyện sức khỏe và nâng cao khả năng vận động mà còn giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống hằng ngày. Trong quá trình tập luyện, các bé sẽ học cách kiểm soát cảm xúc, phản xạ trước những tình huống bất ngờ và biết cách tự bảo vệ bản thân trước những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự an toàn của mình", anh Kha chia sẻ.
Trong khi đó, bộ môn Karate cũng thu hút đông học viên nhỏ tuổi tham gia tập luyện trong dịp hè. Theo võ sư Karate Huỳnh Công Anh Dũng, người đã có 10 năm kinh nghiệm giảng dạy tại đây, lớp học đón nhận các em nhỏ từ lứa tuổi rất sớm, từ 5 tuổi trở lên. Hiện mức học phí của lớp Karate là 400.000 đồng/tháng với các khung giờ học linh hoạt vào các ngày thứ 2, 4, 6 hoặc thứ bảy và chủ nhật để phụ huynh thuận tiện đưa đón.
Anh Dũng cho biết với các bé mới vào lớp chưa kịp thích nghi, các huấn luyện viên sẽ hướng dẫn tận tình từ cách chào, cho làm quen lớp, giới thiệu nguồn gốc môn võ và tập luyện các bài tấn pháp căn bản. "Đối với các bé mới bắt đầu và chưa quen với môi trường võ thuật, bên mình sẽ không cho tập đối kháng hay những bài đấm đá nặng ngay. Trước tiên các bé sẽ được hướng dẫn từ những điều cơ bản như cách chào, cách sinh hoạt trong lớp và làm quen với bạn bè xung quanh. Trong lúc học, thầy cô cũng sẽ kể thêm những câu chuyện về nguồn gốc môn võ để các bé cảm thấy hứng thú hơn. Khi các bé đã tự tin và dạn dĩ hơn thì mới bắt đầu tập các bài căn bản của Karate", anh Dũng chia sẻ.
Tại số 31 Sư Vạn Hạnh (P.Vườn Lài, TP.HCM) cũng thu hút đông phụ huynh đăng ký cho con tham gia trong dịp hè. Với đặc trưng là môn võ truyền thống của Việt Nam, Vovinam không chỉ giúp trẻ rèn luyện thể lực mà còn chú trọng tinh thần kỷ luật, lễ nghĩa và khả năng tự vệ cơ bản.
Anh Lê Hữu Vâng, huấn luyện viên Vovinam tại câu lạc bộ Sư Vạn Hạnh, cho biết các lớp học được tổ chức xuyên suốt từ thứ 2 đến chủ nhật với nhiều khung giờ khác nhau. Riêng lớp anh Vâng dạy vào thứ bảy và chủ nhật, từ 9 giờ đến 10 giờ 30. Học phí trung bình 400.000 đồng/tháng cho mỗi môn sinh.
Theo anh Vâng, học viên mới sẽ được làm quen với các bài tập khởi động, vận động cơ bản của tay và chân trước khi tiếp cận các kỹ thuật đặc trưng của Vovinam như đấm, đá,... Sau khi thành thạo các động tác nền tảng, các em mới được hướng dẫn các bài quyền và chiến lược thi đấu.
Để đảm bảo an toàn, khu vực tập luyện được trang bị thảm cao su chuyên dụng cùng các dụng cụ bảo hộ như giáp, găng tay, nón bảo hộ và thiết bị bảo vệ tay chân phục vụ quá trình tập luyện.
"Vovinam không chỉ hướng đến việc rèn luyện thể chất mà còn chú trọng giáo dục và tinh thần võ đạo. Bên cạnh các kỹ thuật chuyên môn, môn sinh được bồi dưỡng ý thức kỷ luật, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, sự kính trọng đối với thầy cô và ý thức cống hiến cho cộng đồng", anh Vâng nói.
