Calbee – doanh nghiệp nắm khoảng một nửa thị phần snack tại Nhật Bản – vừa thông báo sẽ chuyển 14 dòng sản phẩm sang bao bì đen trắng từ cuối tháng 5 do thiếu hụt nguyên liệu sản xuất mực in liên quan đến chiến sự Iran và việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Các sản phẩm bị ảnh hưởng gồm nhiều dòng khoai tây chiên chủ lực, snack tôm Kappa Ebisen và ngũ cốc trái cây Frugra. Theo công ty, chất lượng sản phẩm bên trong không thay đổi, nhưng việc đơn giản hóa bao bì là giải pháp cần thiết để duy trì nguồn cung ổn định ra thị trường.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo theo cú sốc chuỗi cung ứng
Nguyên nhân của sự thay đổi bất thường này nằm ở naphtha – một hỗn hợp hydrocarbon lỏng có nguồn gốc từ dầu mỏ, được sử dụng trong sản xuất nhựa và làm dung môi cho mực in công nghiệp. Sau khi chiến sự Iran leo thang và eo biển Hormuz bị gián đoạn, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu lập tức chịu sức ép lớn. Trước xung đột, khoảng 20% lưu lượng dầu thế giới đi qua tuyến hàng hải này.
Việc nguồn cung dầu và các dẫn xuất hóa dầu bị siết chặt khiến giá naphtha tăng mạnh, đồng thời đẩy nhiều ngành sản xuất vào tình trạng thiếu nguyên liệu.
Theo Hiệp hội Công nghiệp Hóa dầu Nhật Bản, nước này phải nhập khẩu hơn 60% lượng naphtha phục vụ sản xuất, trong đó khoảng 70% đến từ Trung Đông. Điều này khiến các doanh nghiệp Nhật Bản đặc biệt dễ tổn thương khi xung đột địa chính trị xảy ra tại khu vực.
Không chỉ ngành in ấn, naphtha còn là nguyên liệu đầu vào quan trọng trong sản xuất nhựa và phân bón. Vì vậy, các nhà sản xuất mực in hiện phải cạnh tranh trực tiếp với nhiều ngành công nghiệp khác để giành nguồn cung. Hệ quả là giá naphtha đã tăng khoảng 60% so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhật Bản tăng mạnh nhập khẩu từ Mỹ để bù đắp thiếu hụt
Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, Nhật Bản đang khẩn trương đa dạng hóa nguồn nhập khẩu. Theo Bloomberg, xuất khẩu naphtha từ Mỹ sang Nhật đã tăng vọt lên mức kỷ lục khoảng 15 triệu thùng chỉ trong tháng 3.
Thủ tướng Sanae Takaichi cũng cho biết lượng nhập khẩu naphtha từ các quốc gia ngoài Trung Đông sẽ tăng gấp ba trong tháng 5 nhằm bù đắp thiếu hụt nguồn cung.
Trong khi đó, ông Kei Sato – Phó Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản – khẳng định chính phủ hiện chưa ghi nhận tình trạng gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng. Theo ông, hoạt động tinh chế trong nước vẫn được duy trì nhờ dầu dự trữ, đồng thời chính phủ đang phối hợp với các tập đoàn lớn để xây dựng các tuyến nhập khẩu thay thế ngoài eo biển Hormuz.
Dù vậy, thực tế cho thấy áp lực nguyên liệu đã bắt đầu tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và đóng gói của nhiều doanh nghiệp.
Không chỉ Calbee, làn sóng “cắt màu” lan rộng tại Nhật
Sự kiện của Calbee không còn là trường hợp cá biệt. Ông Hiroyuki Urata, Chủ tịch công ty thực phẩm Itoham Yonekyu, cho biết doanh nghiệp của ông cũng đang cân nhắc sử dụng bao bì đen trắng do áp lực nguyên liệu ngày càng lớn. “Việc duy trì bao bì nhiều màu sắc đang trở nên rất khó khăn”, ông nói với Financial Times.
Trước đó vào tháng 3, một thương hiệu snack khác tại Nhật cũng từng gây hoang mang cho người tiêu dùng khi tạm dừng sản xuất vì thiếu dầu nặng để vận hành nhà máy.
Làn sóng tác động thậm chí đã lan sang ngành mỹ phẩm. Shiseido Co. hiện xem xét thay thế các nguyên liệu có nguồn gốc dầu mỏ bằng nguyên liệu từ thực vật nhằm giảm phụ thuộc vào naphtha.
Theo Bloomberg, động thái này có thể ảnh hưởng đến nhiều dòng mỹ phẩm như kem dưỡng hoặc sản phẩm trang điểm.
CEO Kentaro Fujiwara cho biết công ty đang tối ưu hoạt động dựa trên giả định về “kịch bản xấu nhất”.
Được thành lập tại Hiroshima năm 1949, trong bối cảnh thành phố đang tái thiết sau Thế chiến II, Calbee đã phát triển thành tập đoàn snack toàn cầu với hệ thống phân phối trải dài từ châu Á tới châu Âu và Mỹ.
Năm 2025, doanh thu của công ty đạt khoảng 322,5 tỷ yên (2,04 tỷ USD). Doanh nghiệp này cũng từng mua lại thương hiệu snack Anh Seabrook Crisps vào năm 2018.
Tuy nhiên, ngay cả một tập đoàn lớn như Calbee cũng không tránh khỏi tác động từ cuộc khủng hoảng nguyên liệu hiện nay. Sau thông tin đổi bao bì, cổ phiếu Calbee đã giảm hơn 1%, trái ngược xu hướng tăng chung của chỉ số Nikkei 225 trong cùng phiên giao dịch.
Diễn biến này cho thấy xung đột địa chính trị hiện không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu hay logistics toàn cầu, mà còn len sâu vào đời sống tiêu dùng hằng ngày – đến mức màu sắc của một gói snack trên kệ siêu thị cũng bị thay đổi vì chuỗi cung ứng đứt gãy.
Tại phiên họp thường niên sáng 24/4, nhiều cổ đông của Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (PVOIL) nhận định người dân đang chuyển dịch dần từ xe xăng sang xe điện. Họ lo ngại xu hướng này khiến sản lượng tiêu thụ và các chỉ tiêu tài chính của công ty bị ảnh hưởng tiêu cực, nên đề nghị ban lãnh đạo trình bày giải pháp ứng phó.
Ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch HĐQT PVOIL, đồng tình chuyển dịch từ xe xăng sang xe điện là xu hướng tất yếu và không thể cưỡng lại. Điều này sẽ khiến tốc độ tăng trưởng sản lượng tiêu thụ xăng dầu chậm lại và có thể đi ngang trong thời gian tới.
Tuy nhiên, ông Dương nhấn mạnh PVOIL không ngại xe điện ảnh hưởng tiêu cực đến xăng dầu, mà xem đây là cơ hội để phát triển nguồn thu mới. Ông cho biết công ty đã ký hợp tác với VinFast từ 2018 và sau đó bốn năm bắt đầu xây dựng trạm sạc tại các cây xăng. Đến nay, khoảng 500 trong số 995 cây xăng tích hợp trạm sạc. Công ty dự tính mỗi năm tới phát triển thêm 100 cây xăng và tất cả đều có trạm sạc xe điện.
"Chúng tôi xem phát triển hệ thống bán lẻ xăng dầu và trạm sạc là đi đều hai chân, để phục vụ cả hai nhóm khách hàng", ông Dương nói, đồng thời nhấn mạnh định hướng của PVOIL là biến mỗi cửa hàng thành một trạm cung cấp năng lượng tích hợp.
Không tiết lộ con số chi tiết như yêu cầu của cổ đông, nhưng Chủ tịch HĐQT PV OIL nói mảng dịch vụ phi xăng dầu "khá hiệu quả về lợi nhuận". Theo ông, mảng này đang đóng góp khoảng 20-30% lợi nhuận cho các đơn vị thành viên.
Liên quan đến chính sách hạn chế xe động cơ đốt trong vào nội đô các thành phố lớn, ban lãnh đạo đánh giá tác động không lớn, do mạng lưới cửa hàng của PVOIL tập trung chủ yếu ở vùng ven thành phố và các tỉnh.
PVOIL là đơn vị thành viên của Petrovietnam, hoạt động chính trong 3 lĩnh vực gồm xuất nhập khẩu dầu thô, sản xuất và phân phối xăng dầu. Họ đang xếp thứ hai về sản lượng tiêu thụ xăng dầu nội địa với khoảng 23% thị phần, sau Petrolimex. Mạng lưới phân phối có khoảng 995 cửa hàng trực thuộc và hàng nghìn đại lý, nhượng quyền thương mại.
Đơn vị này đặt mục tiêu năm nay doanh thu 150.700 tỷ đồng, tương đương năm ngoái; còn lợi nhuận trước thuế dự kiến tăng 25% lên 820 tỷ đồng.
Lý giải về kế hoạch lãi tăng đột biến trong bối cảnh thị trường xăng dầu biến động mạnh, Tổng giám đốc Nguyễn Đăng Trình cho biết thực tế mục tiêu này chênh lệch không nhiều so với cùng kỳ. Số liệu thay đổi đáng kể bởi năm ngoái công ty đã trích lập dự phòng 150 tỷ đồng cho khoản đầu tư tại một đơn vị liên kết, dẫn đến lợi nhuận bị bào mòn.
Cổ phiếu PVOIL hiện giao dịch trên thị trường UPCoM. Ban lãnh đạo cho biết đang từng bước khắc phục ý kiến ngoại trừ trên báo cáo kiểm toán để nộp hồ sơ niêm yết lên sàn TP HCM. Công ty dự kiến có thể chuyển sàn vào năm 2027.
Theo thông tin gửi tới các trái chủ, Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng báo lợi nhuận sau thuế năm 2025 khoảng 2.945 tỷ đồng, tăng 41% so với năm trước đó. Đây là mức cao nhất trong vòng 3 năm qua. Trung bình mỗi ngày, họ lãi hơn 8 tỷ đồng.
Doanh nghiệp này không công bố phần giải trình biến động lợi nhuận. Thực tế, trong năm qua, họ đã triển khai mở bán Hồng Hạc City - dự án khu đô thị đầu tiên của doanh nghiệp này tại miền Bắc với diện tích hơn 197 ha và tổng mức đầu tư gần một tỷ USD. Còn tại "cứ điểm" phía Nam TP HCM, họ mở bán dự án căn hộ chung cư The Sculptura, giới thiệu dự án The Regency.
Nhờ mức tăng trưởng trong năm 2025, lợi nhuận lũy kế đến nay đạt hơn 15.075 tỷ đồng, cao hơn so với cuối năm trước khoảng 40%. Nhờ đó, vốn chủ sở hữu cũng tăng gần 54% lên khoảng 18.554 tỷ đồng.
Đến cuối năm trước, tổng nợ phải trả của Phú Mỹ Hưng là khoảng 20.864 tỷ đồng, nhích nhẹ so với cùng kỳ. Trong nhóm vay nợ tài chính, vay ngân hàng tăng gần 77% lên 7.112 tỷ đồng. Song, nợ từ phát hành trái phiếu giảm hơn 31% về còn 5.472 tỷ đồng.
Phú Mỹ Hưng phát hành 6 lô trái phiếu trong giai đoạn 2019-2021, còn 5 lô đang lưu hành, đáo hạn lần lượt từ năm nay đến 2027. Trong đó, ba lô chào bán nội địa có tổng trị giá 2.000 tỷ đồng, lãi suất 7,15-8,8% mỗi năm. Còn lại, họ huy động ngoại tệ 225 triệu USD và đưa ra lãi suất phát hành 2-2,58% mỗi năm.
Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng được thành lập tháng 5/1993, là liên doanh giữa Công ty TNHH Một Thành Viên Phát Triển Công Nghiệp Tân Thuận (IPC) và Phú Mỹ Hưng Asia Holdings (tên cũ là Tập đoàn CT&D, Đài Loan). Trong đó, Tân Thuận IPC góp 30% vốn, còn lại là vốn ngoại.
Công ty nổi danh khi là chủ đầu tư của Khu đô thị Phú Mỹ Hưng (phía Nam TP HCM) - một trong những dự án nổi bật của thành phố khi biến vùng đầm lầy thành khu đô thị sầm uất. Họ muốn xây dựng nên khu đô thị đa chức năng, trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, công nghiệp, khoa học, văn hóa, giáo dục, cư trú, giải trí... tạo động lực cho sự phát triển phía Nam và Đông Nam thành phố. Năm 2008, Bộ Xây dựng và UBND TP HCM công nhận đây là "khu đô thị kiểu mẫu" của Việt Nam.
Doanh nghiệp này xây dựng đại lộ Nguyễn Văn Linh có 10 làn xe, trở thành trục giao thông huyết mạch của khu Nam thành phố. Dọc theo đó, Phú Mỹ Hưng được giao phát triển năm cụm đô thị với tổng diện tích 774 ha. Hiện tại, khu đô thị này nổi tiếng với hồ Bán Nguyệt, trung tâm thương mại Crescent Mall, khu nhà phố - biệt thự và loạt căn hộ chung cư đã bàn giao như Garden Plaza, Riverpark Residence, The Panorama, The Peak Midtown...
Năm nay, Phú Mỹ Hưng cho biết sẽ tung thêm giỏ hàng ở dự án The Regency, Hồng Hạc City. Doanh nghiệp này cũng mở rộng địa bàn sang khu vực Thủ Dầu Một (Bình Dương cũ) với dự án Harmonie, hướng tới nhóm khách hàng trẻ.
Ngày 2/6, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), thuộc Liên Hợp Quốc, cho biết dòng nước biển ấm đang thúc đẩy sự phát triển của hiện tượng El Nino, dự báo nhiệt độ cao hơn mức trung bình ở hầu hết khu vực trong giai đoạn tháng 6-8.
Nhiều tổ chức khí tượng cảnh báo đợt El Nino này có thể đạt cường độ "cực mạnh", mà truyền thông thường gọi là "siêu El Nino". WMO thận trọng hơn, dự báo hiện tượng này ở mức trung bình hoặc mạnh. Tuy nhiên, Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cảnh báo các nước cần chuẩn bị sẵn sàng ứng phó. Bà cho biết hiện tượng El Nino mạnh có thể gây mưa, hạn hán trầm trọng, đồng thời tăng nguy cơ sóng nhiệt trên đất liền và đại dương.
El Nino là hiện tượng khí hậu liên quan tới sự ấm lên bất thường của nước biển ở vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương hoặc các khu vực biển nhiệt đới. Hiện tượng này làm thay đổi mô hình thời tiết toàn cầu, thường xuất hiện với chu kỳ 2-7 năm.
Theo WMO, hiện tượng này có thể gây xáo trộn khí hậu khu vực, khiến nhiệt độ nóng hơn trên toàn cầu, đồng thời làm tăng lượng mưa ở phía nam nước Mỹ, khu vực Nam Mỹ, một phần của khu vực Sừng châu Phi và Trung Á.
Ngược lại, nó có thể gây hạn hán ở Australia, Trung Mỹ, Indonesia và một phần của Nam Á, thúc đẩy sự hình thành bão ở trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.
Bà Saulo lưu ý rằng hiện tượng El Nino gần đây nhất, ở cường độ mạnh, diễn ra vào năm 2023-2024, góp phần đưa 2024 thành năm nóng nhất trong lịch sử.
Cùng với nắng nóng cực đoan, các rủi ro bệnh dịch cũng gia tăng, trong khi nguồn cung thực phẩm và nước uống giảm. "Cộng đồng yếu thế sẽ bị đẩy đến giới hạn chịu đựng cao hơn nữa", Tổng thư ký WMO nói. Trong khi đó, hiện tượng này có thể làm tăng giá thực phẩm, vốn đã leo thang do chiến sự Trung Đông.
Dù thận trọng trong dự báo, WMO cho biết các quan sát ghi nhận nhiệt độ nước dưới bề mặt ấm bất thường trên khắp vùng Thái Bình Dương nhiệt đới, vượt 6 độ C so với mức trung bình, tạo ra một lượng nhiệt tích tụ, thúc đẩy sự ấm lên của bề mặt.
Ông António Guterres, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, cho rằng đây là lời nhắc nhở về việc cần chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch. "Thế giới phải coi đây là lời cảnh báo khí hậu khẩn cấp. El Nino sẽ 'thêm dầu vào lửa' cho hiện tượng nóng lên toàn cầu", ông nói.
