Khi ngày càng nhiều khách hàng chuyển từ xe chạy bằng động cơ đốt trong sang xe điện do giá nhiên liệu tăng cao, tạp chí EV Magazine đã có bài viết phân tích chuyên sâu về hiệu quả chuyển đổi năng lượng của 2 loại phương tiện này.
Theo EV Magazine, Phần lớn năng lượng tạo ra trong các xe sử dụng động cơ đốt trong bị mất đi dưới dạng nhiệt năng. Do đó, xe điện thường hiệu quả hơn so với các xe sử dụng động cơ đốt trong.
Cụ thể, phần lớn người tiêu dùng hiện nay vẫn đo lường hiệu quả của xe xăng qua chỉ số “lít/100 km”. Thế nhưng, thực tế một động cơ xăng điển hình chỉ có hiệu suất nhiệt khoảng 12% – 30%. Ông Jan Rosenow, Giáo sư về Chính sách Năng lượng và Khí hậu tại Đại học Oxford, cho biết: Xe chạy bằng động cơ đốt trong lãng phí tới 80% năng lượng trong nhiên liệu.
Điều này có nghĩa là khi bạn đổ một bình xăng đầy, chỉ có tối đa 30% giá trị số tiền bạn trả thực sự làm quay bánh xe; 70 – 88% còn lại bị biến thành nhiệt năng tỏa ra môi trường qua hệ thống làm mát và ống xả.
Về mặt vật lý, động cơ đốt trong là một thiết bị chuyển đổi hóa năng thành nhiệt năng trước, sau đó mới dùng áp suất từ nhiệt đó để đẩy piston tạo ra cơ năng. Quy trình trung gian qua nhiệt này chính là “nút thắt cổ chai” khiến xe xăng không bao giờ có thể đạt được hiệu suất cao. Vì thế, xe xăng vận hành giống như một cái lò sưởi di động hơn là một thiết bị di chuyển hiệu quả.
Ngược lại, xe điện loại bỏ hoàn toàn quá trình đốt cháy. Mô-tơ điện có khả năng chuyển đổi trực tiếp điện năng từ pin thành cơ năng. EV Magazine chỉ rõ: Hơn 77% năng lượng được lưu trữ trong pin EV thực sự chuyển thành lực đẩy tại các bánh xe. Nếu tính riêng hiệu suất của mô-tơ, con số này có thể lên tới 90%.
Hơn nữa, xe điện không tiêu thụ năng lượng khi đứng yên (chế độ chờ). Trong khi xe xăng vẫn phải tiêu tốn một lượng nhiên liệu đáng kể để “nổ máy không tải” khi tắc đường, xe điện chỉ tiêu tốn một lượng điện rất nhỏ cho hệ thống điều hòa và màn hình. Đây là yếu tố then chốt giúp xe điện trở thành lựa chọn vượt trội trong các đô thị đông đúc.
Cùng với đó, một trong những lợi thế kinh điển của xe điện so với xe xăng là hệ thống phanh tái tạo (Regenerative Braking).
Trong một chiếc xe truyền thống, mỗi khi người dùng nhấn phanh, động năng của xe sẽ bị ma sát giữa má phanh và đĩa phanh triệt tiêu, biến thành nhiệt năng tỏa vào không khí. Đây là một sự lãng phí năng lượng khổng lồ, đặc biệt là khi lái xe trong phố đông.
Với xe điện, mô-tơ có thể vận hành theo chiều ngược lại để đóng vai trò như một máy phát điện. Khi giảm tốc, lực cản từ việc phát điện này sẽ làm xe chậm lại, đồng thời thu hồi một phần năng lượng đáng kể nạp ngược lại vào pin. Các nghiên cứu chỉ ra rằng phanh tái tạo có thể giúp xe điện thu hồi từ 15 – 20% năng lượng tiêu hao, điều mà xe xăng không bao giờ làm được.
Vấn đề thứ 3 được EV Magazine phân tích để trả lời câu hỏi “Xe điện có thực sự sạch?” là về vấn đề phát thải khí nhà kính.
Một luận điểm thường được dùng để chỉ trích xe điện là quá trình sản xuất pin gây ô nhiễm. Tuy nhiên, khi nhìn vào toàn bộ vòng đời, bức tranh lại hoàn toàn khác. Đúng là việc khai thác Lithium và Cobalt tạo ra lượng khí thải ban đầu cao hơn sản xuất xe xăng khoảng 30 – 40%. Nhưng “nợ carbon” này được trả sạch rất nhanh chóng.
Theo phân tích từ Bloomberg và các tạp chí chuyên ngành, một chiếc xe điện chỉ cần vận hành từ 1 – 2 năm đầu tiên là đã bù đắp được lượng phát thải dư thừa khi sản xuất. Kể từ thời điểm đó, xe điện sạch hơn xe xăng gấp nhiều lần.
Đặc biệt, khi lưới điện thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang năng lượng tái tạo, dấu chân carbon của mỗi km xe điện sẽ tiếp tục giảm dần theo thời gian, trong khi xe xăng sẽ luôn phát thải một lượng cố định và không thể cải thiện.
Hiện nay, nhiều người e ngại giá mua xe điện ban đầu cao hơn xe xăng. Tuy nhiên, nếu tính tổng chi phí sở hữu trong vòng 5 – 7 năm, xe điện thường rẻ hơn đáng kể. Lý do nằm ở cấu tạo cơ khí cực kỳ đơn giản.
Một động cơ đốt trong có hàng nghìn linh kiện chuyển động như piston, trục cam, dây curoa, hệ thống nhiên liệu, bugi… vốn đòi hỏi bảo trì thường xuyên và dễ hỏng hóc. Xe điện chỉ có khoảng 20 linh kiện chuyển động, không cần thay dầu, không cần lọc xăng, không cần bugi. Điều này giúp cắt giảm tới 40% chi phí bảo dưỡng định kỳ.
Riêng tại Việt Nam, người tiêu dùng cũng đang ở thời điểm “vàng” để sở hữu xe điện dễ dàng với chi phí cực thấp.
Về mặt kỹ thuật, tại các đô thị lớn như TP.HCMvà Hà Nội, đặc thù giao thông là mật độ phương tiện cực cao và thường xuyên ùn tắc. Như đã phân tích ở trên, đây chính là “sân khấu” lý tưởng nhất để xe điện phô diễn sức mạnh của phanh tái tạo và khả năng tiết kiệm khi chạy không tải.
Về hạ tầng, chỉ trong vòng 2 năm qua, Việt Nam đã chứng kiến sự bùng nổ của hạ tầng trạm sạc, đặc biệt là sự tiên phong của VinFast với mạng lưới trạm sạc phủ khắp 63 tỉnh thành. Điều này giải quyết được nỗi lo “hết pin” vốn là rào cản lớn nhất của người tiêu dùng trong nước.
Cùng với các chính sách ưu đãi về thuế tiêu thụ đặc biệt và miễn lệ phí trước bạ cho xe điện, Chính phủ cũng đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: Xe điện không chỉ là xu hướng của tương lai, mà còn là khoản đầu tư thông minh về mặt kinh tế cho mỗi cá nhân trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch biến động khó lường như hiện nay.
Trong lộ trình đến năm 2050 về phát thải ròng bằng “0”, giao thông xanh đóng vai trò cốt lõi. Việc người dân Việt Nam dần chấp nhận xe điện không chỉ giúp giảm bớt ô nhiễm tiếng ồn và khói bụi tại các thành phố, mà còn góp phần quan trọng vào an ninh năng lượng quốc gia, giảm bớt sự phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Giá vàng miếng SJC tăng 1 triệu đồng mỗi lượng, Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC mua vào 145,5 triệu đồng, bán ra 148,5 triệu đồng. ACB tăng giá mỗi lượng vàng miếng 800.000 đồng, mua vào 145,8 triệu đồng, bán ra 148,8 triệu đồng. Công ty Mi Hồng tăng giá mua vào 300.000 đồng, lên 146 triệu đồng, bán ra giữ nguyên ở mức 147,5 triệu đồng. Công ty Phú Quý tăng 1 triệu đồng mỗi lượng, mua vào 145 triệu đồng, bán ra 148,5 triệu đồng…
Giá vàng nhẫn cũng tăng 1 triệu đồng mỗi lượng, Công ty Phú Quý mua vào 144 triệu đồng, bán ra 147,5 triệu đồng; Công ty SJC mua vào 143,5 triệu đồng, bán ra 147 triệu đồng… Giá vàng trong nước hiện cao hơn thế giới 19,5 triệu đồng mỗi lượng.
Giá vàng thế giới tăng 3 USD mỗi ounce, lên 4.055 USD. Trước đó, trong phiên giao dịch Mỹ (đêm 15.7), giá kim loại quý đã có biến động mạnh, từ mức 4.020 USD đã tăng vọt lên 4.100 USD rồi sau đó giảm về gần 4.044 USD. Vàng tăng sau khi Mỹ công bố số liệu về lạm phát. Cục Thống kê Lao động Mỹ thông báo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã giảm 0,4% trong tháng 6, sau khi tăng 0,5% trong tháng 5. CPI mới thấp hơn dự báo chỉ giảm 0,1% và giảm mạnh nhất kể từ tháng 4.2020 đến nay. Trong 12 tháng qua, lạm phát chung tăng 3,5%, giảm mạnh so với mức 4,2% của tháng trước. Lạm phát hàng năm cũng thấp hơn dự kiến, khi các nhà kinh tế dự báo mức tăng 3,8%. Trong khi đó, chỉ số CPI cốt lõi, loại bỏ giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động, không thay đổi trong tháng trước sau khi tăng 0,2% vào tháng 5. Theo ước tính đồng thuận, các nhà kinh tế đã dự báo mức tăng thêm 0,2%.
Trong 12 tháng qua, lạm phát lõi hàng năm tăng 2,6%, giảm so với mức 2,9% được ghi nhận vào tháng 5. Với lạm phát giảm, các nhà giao dịch đã rút khỏi các đặt cược rằng Cục Dự trữ liên bang sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 28 - 29 tháng 7.
Tại phần góp ý dự thảo thông tư nêu: "Con (bao gồm con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ, con riêng của chồng) đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 3 triệu đồng", Cục Thuế đề nghị đơn vị soạn thảo nghiên cứu, xem xét điều chỉnh mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc đối với trường hợp con trên 18 tuổi đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, học bậc học phổ thông.
Lý do là hiện nay chi phí giáo dục đại học đối với sinh viên khá cao. Ví dụ, 1 gia đình có con đang theo học bậc đại học sẽ phải chi trả học phí, tiền ăn, tiền sinh hoạt, nhà ở… Việc sinh viên đi làm thêm để nâng cao kỹ năng và phụ giúp gia đình là điều phổ biến. Như vậy, nếu thực hiện theo quy định tại dự thảo thông tư như trên thì con đang học đại học mà có thu nhập hơn 3 triệu đồng (gần 36 triệu đồng/năm) thì không được xác định là người phụ thuộc được giảm trừ là chưa phù hợp với thực tế mức sinh hoạt phí của sinh viên hiện nay.
Bên cạnh đó, Cục Thuế cũng đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung hướng dẫn về cách xác lập "thu nhập bình quân tháng" đối với các cá nhân có thu nhập không ổn định trong năm để người nộp thuế tự kê khai và chịu trách nhiệm. Ví dụ, trong trường hợp người phụ thuộc là con trên 18 tuổi theo học bậc đại học, tháng 6.2026 đi làm tại công ty và có thu nhập từ tháng 9 đến hết tháng 12.2026 là 250 triệu đồng, nếu tính thu nhập bình quân tháng trong năm (12 tháng) thì thu nhập là 20 triệu đồng/tháng. Như vậy, từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2026, khi người phụ thuộc vẫn đang học bậc đại học thì người nộp thuế không được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là con trong khi từ tháng 1 đến tháng 5 người phụ thuộc vẫn chưa có thu nhập. Do đó, cần làm rõ, "thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn" được tính theo 12 tháng hay số tháng phát sinh thu nhập, thu nhập để xác định thu nhập bình quân có bao gồm thu nhập miễn thuế hay không. Từ đó, Cục Thuế đề xuất thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn được tính theo số tháng phát sinh thu nhập.
Ngoài ra, Cục Thuế còn đề xuất đối với quy định "trong độ tuổi lao động" cần có dẫn chiếu căn cứ quy định của pháp luật để quy định cho các đối tượng là cá nhân trong độ tuổi lao động. Bởi theo quy định của Bộ luật Lao động, trong độ tuổi lao động có nhiều khung do áp dụng theo ngành nghề thông thường và các ngành nghề đặc thù có khung xác định độ tuổi lao động khác nhau.
Cùng tham gia làm việc có Thành viên HĐTV Lê Hoàng Oanh, Phó tổng giám đốc EVNSPC Đào Hoà Bình và các ban chuyên môn, các đơn vị thành viên của Tổng công ty.
Đến kiểm tra tiến độ tại các công trình, lãnh đạo EVNSPC đã nghe Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam, Công ty Điện lực An Giang, các nhà thầu báo cáo tiến độ thi công móng trụ, kế hoạch cung cấp cột, lắp dựng cột, lắp tiếp địa... của 2 dự án đường dây 110kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc, Phú Quốc - Nam Phú Quốc và các hạng mục thi công Trạm biến áp 220kV Phú Quốc; cũng như các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.
Tính đến ngày 15.4, dự án đường dây 110kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc đã có mặt bằng thi công 73/77 vị trí móng trụ, còn 4 vị trí móng chưa được bàn giao mặt bằng. Đơn vị thi công đã hoàn thành 50 móng trụ, đồng thời đang triển khai lắp dựng 48 trụ. Dự kiến, toàn bộ mặt bằng còn lại được bàn giao chậm nhất ngày 20.4.2026.
Đối với dự án đường dây 110kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc, chỉ mới có mặt bằng 29/69 vị trí móng trụ, còn 40 vị trí chưa được bàn giao. Các đơn vị đang tổ chức thi công đồng loạt các vị trí đã có mặt bằng. Công ty Điện lực An Giang đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, phấn đấu đến ngày 20.5.2026 hoàn tất công tác bàn giao mặt bằng để thi công.
Đối với Trạm biến áp 220kV Phú Quốc, mặt bằng trạm đã được bàn giao, riêng khu vực tường chắn đất vẫn còn 3 hộ dân chưa nhận tiền bồi thường và chưa bàn giao mặt bằng. Trên công trường hiện đang có khoảng 150 nhân công triển khai thi công đồng loạt các hạng mục san lấp mặt bằng trạm, lắp đặt cốt thép, đổ bê tông, san nền…
Qua thực tế kiểm tra và nghe các đơn vị báo cáo, lãnh đạo EVNSPC ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam, Công ty Điện lực An Giang cùng các nhà thầu, đơn vị tư vấn, giám sát trong việc tăng ca, tăng kíp, đẩy nhanh tiến độ thi công; bám sát chính quyền các địa phương trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Khẳng định đây là các công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đặc khu Phú Quốc, nhất là Hội nghị cấp cao APEC năm 2027, Chủ tịch HĐTV EVNSPC Lê Văn Trang yêu cầu các đơn vị tiếp tục quyết liệt hơn nữa. Các nhà thầu cần tăng cường nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ thi công, với tinh thần có mặt bằng đến đâu, thi công ngay đến đó; đảm bảo tiến độ cung cấp vật tư, thiết bị cho tất cả các hạng mục; đồng thời chủ động báo cáo, đề xuất giải pháp xử lý ngay các vướng mắc phát sinh.
Lãnh đạo EVNSPC yêu cầu Công ty Điện lực An Giang bám sát, phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh An Giang, đặc khu Phú Quốc, chính quyền địa phương các cấp trong công tác vận động người dân, tạo sự đồng thuận để sớm bàn giao mặt bằng sạch cho thi công.
Để đảm bảo tiến độ đóng điện các dự án đúng theo chỉ đạo của Chính phủ, UBND tỉnh An Giang và Tập đoàn Điện lực Việt Nam, thời gian qua, EVNSPC và các đơn vị liên quan đã ưu tiên tập trung mọi nguồn lực cho các dự án. Lãnh đạo EVNSPC đã thành lập Ban chỉ huy tiền phương triển khai các dự án tại Phú Quốc, thường xuyên có mặt tại công trường để kiểm tra, giám sát tiến độ thi công; liên tục có các buổi làm việc, báo cáo với lãnh đạo UBND tỉnh An Giang, lãnh đạo đặc khu Phú Quốc về tiến độ thi công, giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, nhất là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Với sự vào cuộc quyết liệt và sẵn sàng mọi nguồn lực cho các dự án trên, EVNSPC quyết tâm hoàn thành các dự án theo đúng kế hoạch, đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định và tin cậy, đáp ứng yêu cầu phát triển của đặc khu Phú Quốc và Hội nghị cấp cao APEC 2027.
