Khi ngày càng nhiều khách hàng chuyển từ xe chạy bằng động cơ đốt trong sang xe điện do giá nhiên liệu tăng cao, tạp chí EV Magazine đã có bài viết phân tích chuyên sâu về hiệu quả chuyển đổi năng lượng của 2 loại phương tiện này.
Theo EV Magazine, Phần lớn năng lượng tạo ra trong các xe sử dụng động cơ đốt trong bị mất đi dưới dạng nhiệt năng. Do đó, xe điện thường hiệu quả hơn so với các xe sử dụng động cơ đốt trong.
Cụ thể, phần lớn người tiêu dùng hiện nay vẫn đo lường hiệu quả của xe xăng qua chỉ số “lít/100 km”. Thế nhưng, thực tế một động cơ xăng điển hình chỉ có hiệu suất nhiệt khoảng 12% – 30%. Ông Jan Rosenow, Giáo sư về Chính sách Năng lượng và Khí hậu tại Đại học Oxford, cho biết: Xe chạy bằng động cơ đốt trong lãng phí tới 80% năng lượng trong nhiên liệu.
Điều này có nghĩa là khi bạn đổ một bình xăng đầy, chỉ có tối đa 30% giá trị số tiền bạn trả thực sự làm quay bánh xe; 70 – 88% còn lại bị biến thành nhiệt năng tỏa ra môi trường qua hệ thống làm mát và ống xả.
Về mặt vật lý, động cơ đốt trong là một thiết bị chuyển đổi hóa năng thành nhiệt năng trước, sau đó mới dùng áp suất từ nhiệt đó để đẩy piston tạo ra cơ năng. Quy trình trung gian qua nhiệt này chính là “nút thắt cổ chai” khiến xe xăng không bao giờ có thể đạt được hiệu suất cao. Vì thế, xe xăng vận hành giống như một cái lò sưởi di động hơn là một thiết bị di chuyển hiệu quả.
Ngược lại, xe điện loại bỏ hoàn toàn quá trình đốt cháy. Mô-tơ điện có khả năng chuyển đổi trực tiếp điện năng từ pin thành cơ năng. EV Magazine chỉ rõ: Hơn 77% năng lượng được lưu trữ trong pin EV thực sự chuyển thành lực đẩy tại các bánh xe. Nếu tính riêng hiệu suất của mô-tơ, con số này có thể lên tới 90%.
Hơn nữa, xe điện không tiêu thụ năng lượng khi đứng yên (chế độ chờ). Trong khi xe xăng vẫn phải tiêu tốn một lượng nhiên liệu đáng kể để “nổ máy không tải” khi tắc đường, xe điện chỉ tiêu tốn một lượng điện rất nhỏ cho hệ thống điều hòa và màn hình. Đây là yếu tố then chốt giúp xe điện trở thành lựa chọn vượt trội trong các đô thị đông đúc.
Cùng với đó, một trong những lợi thế kinh điển của xe điện so với xe xăng là hệ thống phanh tái tạo (Regenerative Braking).
Trong một chiếc xe truyền thống, mỗi khi người dùng nhấn phanh, động năng của xe sẽ bị ma sát giữa má phanh và đĩa phanh triệt tiêu, biến thành nhiệt năng tỏa vào không khí. Đây là một sự lãng phí năng lượng khổng lồ, đặc biệt là khi lái xe trong phố đông.
Với xe điện, mô-tơ có thể vận hành theo chiều ngược lại để đóng vai trò như một máy phát điện. Khi giảm tốc, lực cản từ việc phát điện này sẽ làm xe chậm lại, đồng thời thu hồi một phần năng lượng đáng kể nạp ngược lại vào pin. Các nghiên cứu chỉ ra rằng phanh tái tạo có thể giúp xe điện thu hồi từ 15 – 20% năng lượng tiêu hao, điều mà xe xăng không bao giờ làm được.
Vấn đề thứ 3 được EV Magazine phân tích để trả lời câu hỏi “Xe điện có thực sự sạch?” là về vấn đề phát thải khí nhà kính.
Một luận điểm thường được dùng để chỉ trích xe điện là quá trình sản xuất pin gây ô nhiễm. Tuy nhiên, khi nhìn vào toàn bộ vòng đời, bức tranh lại hoàn toàn khác. Đúng là việc khai thác Lithium và Cobalt tạo ra lượng khí thải ban đầu cao hơn sản xuất xe xăng khoảng 30 – 40%. Nhưng “nợ carbon” này được trả sạch rất nhanh chóng.
Theo phân tích từ Bloomberg và các tạp chí chuyên ngành, một chiếc xe điện chỉ cần vận hành từ 1 – 2 năm đầu tiên là đã bù đắp được lượng phát thải dư thừa khi sản xuất. Kể từ thời điểm đó, xe điện sạch hơn xe xăng gấp nhiều lần.
Đặc biệt, khi lưới điện thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang năng lượng tái tạo, dấu chân carbon của mỗi km xe điện sẽ tiếp tục giảm dần theo thời gian, trong khi xe xăng sẽ luôn phát thải một lượng cố định và không thể cải thiện.
Hiện nay, nhiều người e ngại giá mua xe điện ban đầu cao hơn xe xăng. Tuy nhiên, nếu tính tổng chi phí sở hữu trong vòng 5 – 7 năm, xe điện thường rẻ hơn đáng kể. Lý do nằm ở cấu tạo cơ khí cực kỳ đơn giản.
Một động cơ đốt trong có hàng nghìn linh kiện chuyển động như piston, trục cam, dây curoa, hệ thống nhiên liệu, bugi… vốn đòi hỏi bảo trì thường xuyên và dễ hỏng hóc. Xe điện chỉ có khoảng 20 linh kiện chuyển động, không cần thay dầu, không cần lọc xăng, không cần bugi. Điều này giúp cắt giảm tới 40% chi phí bảo dưỡng định kỳ.
Riêng tại Việt Nam, người tiêu dùng cũng đang ở thời điểm “vàng” để sở hữu xe điện dễ dàng với chi phí cực thấp.
Về mặt kỹ thuật, tại các đô thị lớn như TP.HCMvà Hà Nội, đặc thù giao thông là mật độ phương tiện cực cao và thường xuyên ùn tắc. Như đã phân tích ở trên, đây chính là “sân khấu” lý tưởng nhất để xe điện phô diễn sức mạnh của phanh tái tạo và khả năng tiết kiệm khi chạy không tải.
Về hạ tầng, chỉ trong vòng 2 năm qua, Việt Nam đã chứng kiến sự bùng nổ của hạ tầng trạm sạc, đặc biệt là sự tiên phong của VinFast với mạng lưới trạm sạc phủ khắp 63 tỉnh thành. Điều này giải quyết được nỗi lo “hết pin” vốn là rào cản lớn nhất của người tiêu dùng trong nước.
Cùng với các chính sách ưu đãi về thuế tiêu thụ đặc biệt và miễn lệ phí trước bạ cho xe điện, Chính phủ cũng đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: Xe điện không chỉ là xu hướng của tương lai, mà còn là khoản đầu tư thông minh về mặt kinh tế cho mỗi cá nhân trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch biến động khó lường như hiện nay.
Trong lộ trình đến năm 2050 về phát thải ròng bằng “0”, giao thông xanh đóng vai trò cốt lõi. Việc người dân Việt Nam dần chấp nhận xe điện không chỉ giúp giảm bớt ô nhiễm tiếng ồn và khói bụi tại các thành phố, mà còn góp phần quan trọng vào an ninh năng lượng quốc gia, giảm bớt sự phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Ngày 26.5, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, qua kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vi phạm quy định về mức dự trữ lưu thông bắt buộc và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Cụ thể, ngày 11.5, Công ty CP nhiên liệu Phúc Lâm (phường Phú Nhuận, TP.HCM), bị xử phạt vi phạm hành chính số tiền 130 triệu đồng do duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.
Tiếp đó, ngày 14.5, Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Long Hưng (phường Phú Nhuận, TP.HCM) cũng bị xử phạt 130 triệu đồng với cùng hành vi vi phạm.
Tại Thanh Hóa, ngày 21.5, Công ty CP Anh Phát Petro (phường Hàm Rồng) cũng bị cơ quan quản lý thị trường xử phạt 190 triệu đồng do có 2 hành vi vi phạm: Duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Theo quy định hiện hành, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu phải duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường, hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Trước đó, cũng trong tháng 5, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ra quyết định xử phạt Công ty TNHH xăng dầu Hồng Đức (xã Kim Sơn, tỉnh Đồng Tháp) 190 triệu đồng do không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu bắt buộc, đồng thời không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền; Công ty TNHH xăng dầu Hùng Hậu (phường Long An, tỉnh Tây Ninh) bị phạt 130 triệu đồng do không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu theo quy định của thương nhân đầu mối.
Như vậy, trong tháng 5 này, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã phát hiện và xử lý 5 doanh nghiệp đầu mối vi phạm quy định về duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu bắt buộc và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, với tổng số tiền xử phạt của 5 doanh nghiệp là 770 triệu đồng.
Ngoài ra, trong tháng 4, do kinh doanh xăng dầu sai nội dung giấy phép và bán hàng ngoài hệ thống phân phối, Công ty TNHH Vận tải biển và thương mại Vượng Đạt cũng bị Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước xử phạt gần 270 triệu đồng, đồng thời buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Ngày 26.5, Bộ Công thương đã thông tin về những góp ý từ VAMA và VAMM đánh giá về độ tương thích của các dòng xe đối xăng E10 sẽ được bán thay thế xăng khoáng từ ngày 1.6. Các góp ý này được 2 hiệp hội nói trên gửi từ Bộ Công thương từ tháng 8.2025.
Đánh giá tính phù hợp, mức độ ảnh hưởng của xăng sinh học E10 RON 95 đối với các loại động cơ theo từng thời kỳ sản xuất, VAMA cho rằng, về sơ bộ các mẫu xe đang sản xuất ở thời điểm hiện tại đều tương thích với xăng E10.
Tuy nhiên, VAMA cho rằng, vẫn tồn tại quan ngại về các mẫu xe sản xuất trong quá khứ thời điểm mà xăng E10 chưa phổ biến, các mẫu xe này vốn không được thiết kế để tương thích với xăng E10, có thể gặp các vấn đề về vận hành khi sử dụng xăng E10.
VAMA dẫn thông tin của một hãng thành viên, mẫu ô tô tải hạng nhẹ của hãng được sản xuất từ năm 1996 nên chưa tương thích với xăng E10. Mẫu xe này đã dừng sản xuất năm 2023 và tính tới nay thì số lượng mẫu xe này được bán ra thị trường là hơn 60.000 xe.
Ngoài ra, một số hãng khác hiện đang tiến hành rà soát lại toàn bộ các mẫu xe đã lưu hành trong quá khứ để tổng hợp số lượng cũng như đánh giá tác động của nhiên liệu E10 đối với hoạt động của các xe này. Qua rà soát, các hãng đều có chung nhận định rằng đối với các mẫu xe sản xuất trước năm 2006, sẽ có một số mẫu xe không tương thích với xăng E10.
Cũng trong văn bản gửi Bộ Công thương, VAMA ủng hộ chủ trương mở rộng bán xăng sinh học E10RON 95 của Chính phủ để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, việc ngay lập tức bán 100% xăng E10 trên toàn thị trường sẽ ảnh hưởng tới người dân đang sở hữu những dòng xe cũ không tương thích với xăng E10.
Do vậy, VAMA đề xuất bán song song xăng E10 cùng với xăng khoáng, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân có xe tương thích chủ động chuyển đổi sang sử dụng xăng E10.
Ngoài ra, VAMA đề xuất kiểm soát chặt chẽ chất lượng xăng E10 trong tất cả các khâu: phối trộn, tồn trữ, vận chuyển, phân phối. Đồng thời, đề xuất sử dụng xăng E10 RON 95 có mức tiêu chuẩn khí thải tối thiểu là Euro 4, vì theo Quyết định số 49/2011/QĐ-TTg ngày 1.9.2011 của Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam đã áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 4 từ ngày 1.1.2017 và áp dụng mức 5 từ ngày 1.1.2022 đối với các loại xe ô tô sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới.
VAMA cho rằng, việc sử dụng xăng E10RON 95 có mức tiêu chuẩn Euro thấp hơn Euro 4 sẽ không tương thích với các sản phẩm ô tô sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu mới, ảnh hưởng tới hoạt động của động cơ, độ bền xe và khí thải.
Đại diện 5 hãng xe máy thành viên: Honda, Yamaha, Piaggio, SYM và Suzuki, VAMM cũng gửi văn bản của Bộ Công thương xác nhận, các đời xe máy của thương hiệu nói trên đều tương thích và không phải thay đổi về kỹ thuật. Riêng với Suzuki, trừ các đời xe sau đang chờ thông tin xác thực về việc tương thích: Viva 110, Smash, Smash Revo, Shogun, Amity, AN125, GN125, Hayate, EN150, Gz150, UA125, GD110.
VAMM hoàn toàn đồng ý với định hướng mở rộng sử dụng xăng E10; tuy nhiên cần lưu ý việc xăng sử dụng cho phương tiện giao thông phải có chất lượng đảm bảo tiêu chuẩn tương ứng với tiêu chuẩn khí thải của phương tiện.
Theo VAMM, từ năm 2017, các loại xe mô tô hai bánh sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới phải áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức III (Quyết định 49/2011/QĐ-TTG ngày 1.9/2011) và từ ngày 1.7.2026 áp dụng mức IV (Quyết định 19/2024/QĐ-TTG ngày 15.11.2024).
Do vậy, VAMM đề xuất phối trộn xăng E10 có tiêu chuẩn phù hợp với lộ trình tiêu chuẩn khí thải của xe máy để đảm bảo hiệu quả vận hành cho xe.
Theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công thương, từ ngày 1.6.2026, xăng không chì phải phối trộn, pha chế thành xăng sinh học E10RON 95 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc; tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5RON 92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết 31.12.2030.
Tâm điểm của chương trình là 33 chiếc xe máy điện Honda ICON e - phần quà đặc biệt được trao xuyên suốt mùa sinh nhật năm nay.
Sau khi mở trúng quà trên ứng dụng ngân hàng số, khách hàng sẽ được trao tặng xe máy điện trực tiếp tại chi nhánh hoặc phòng giao dịch của ABBank.
Cạnh đó, khách hàng còn có cơ hội nhận hàng nghìn bộ quà tặng công nghệ, cùng hàng chục nghìn quà tặng hoàn tiền, ưu đãi thanh toán, mua sắm, giải trí và du lịch hấp dẫn.
Cách tham gia chương trình như sau: khách hàng sẽ nhận 1 lượt mở quà may mắn chỉ với việc thực hiện các giao dịch quen thuộc trên ứng dụng ABBank như: thanh toán hóa đơn điện, nước, điện thoại, vé xem phim…; cài đặt thanh toán tự động hoặc duy trì số dư trong tài khoản từ 5 triệu đồng/ngày liên tục trong 7 ngày.
Cùng đó, khách hàng mở mới và kích hoạt thẻ tín dụng/thẻ ghi nợ sẽ được nhận thêm 3 lượt mở để tham gia săn quà trong mùa sinh nhật ABBank.
Đặc biệt, với các giao dịch chi tiêu thẻ, giá trị giao dịch càng cao thì số lượng lượt mở quà nhận được càng nhiều. Theo đó, khách hàng chi tiêu từ 330.000 đồng sẽ nhận 1 lượt mở quà; từ 990.000 đồng nhận 2 lượt mở quà và từ 3,3 triệu đồng nhận 3 lượt mở quà.
ABBank cũng dành thêm cơ hội nhận quà cho khách hàng mua chứng chỉ tiền gửi từ 30 triệu đồng trở lên hoặc khách hàng hộ kinh doanh mở mới tài khoản hộ kinh doanh và có phát sinh doanh thu từ 1 triệu đồng mỗi ngày vào tài khoản.
Toàn bộ lượt mở quà sẽ được hiển thị trực tiếp trên ứng dụng ABBank để khách hàng tham gia mở quà và theo dõi hành trình săn quà ngay trên app.
