Báo cáo toàn cảnh của NCA ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng nhằm vào các hệ thống thông tin nội địa Việt Nam trong năm 2025. Trước đó, chỉ trong nửa đầu năm 2024, cơ quan chức năng đã xử lý 56 vụ mua bán dữ liệu trái phép, trong đó có vụ việc quy mô rò rỉ lên tới 110 triệu bản ghi.
Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), mục tiêu của tin tặc đã dịch chuyển từ việc gây tê liệt hệ thống đòi tiền chuộc sang đánh cắp và khai thác dữ liệu dài hạn. Sự phổ biến của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh cùng xu hướng lưu trữ dữ liệu phân tán trên điện toán đám mây và thiết bị cá nhân đang làm gia tăng rủi ro rò rỉ tài sản trí tuệ từ chính nội bộ tổ chức.
Trong bối cảnh hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện với luật An ninh mạng, Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân và sắp tới là luật An ninh dữ liệu, việc bảo vệ dữ liệu không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tuân thủ bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp.
Đối với các hệ thống hạ tầng trọng yếu quốc gia (tài chính, năng lượng, cơ sở dữ liệu), các chuyên gia cho rằng việc phụ thuộc vào nền tảng công nghệ nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nghị quyết 57 đã đưa an ninh mạng vào danh mục công nghệ chiến lược, yêu cầu những chính sách đặc biệt để thúc đẩy tự chủ công nghệ.
Mới đây tại Hà Nội, Công ty An ninh mạng SCS giới thiệu hệ sinh thái chiến lược dành cho doanh nghiệp, đánh dấu sự tham gia của khối tư nhân vào chuỗi cung ứng bảo mật nội địa. Hệ thống bao gồm 5 nhóm giải pháp cốt lõi: Tường lửa thông minh (Smart Firewall), Cổng quản lý kết nối (Secure Gateway), Phòng chống thất thoát dữ liệu (DLP), Thiết bị truyền dữ liệu một chiều cấp vật lý (Data Diode) và Giải pháp kết nối từ xa theo kiến trúc ZeroTrust (Z-Entry).
Điểm đáng chú ý về mặt vận hành là các hệ thống này được cung cấp theo mô hình dịch vụ (SECaaS – Security as a Service). Cách tiếp cận này cho phép doanh nghiệp không cần đầu tư hạ tầng phần cứng đắt đỏ từ đầu, đồng thời giảm tải áp lực cho đội ngũ kỹ thuật nội bộ thông qua dịch vụ giám sát liên tục. Sự kiện cũng ghi nhận việc các thiết bị hạ tầng mạng phần cứng (Switch-Access Point) do kỹ sư Việt Nam phát triển chính thức được đưa vào ứng dụng.
Dù việc làm chủ công nghệ trong nước mang ý nghĩa quan trọng, giới quản lý nhấn mạnh các sản phẩm nội địa không thể chỉ dựa vào chính sách ưu đãi hay tinh thần ủng hộ hàng Việt.
Ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên chuyên trách Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khẳng định các doanh nghiệp công nghệ bắt buộc phải trang bị tư duy toàn cầu. “Chúng ta phải cạnh tranh sòng phẳng về mặt chất lượng, giá thành và dịch vụ đối với các hãng lớn trên thế giới. Chúng ta không dựa vào ưu đãi; tinh thần ‘Make in Vietnam’ rất đáng quý nhưng chúng ta phải bước ra thế giới bằng chính năng lực chuyên môn và chất lượng sản phẩm của mình”, ông Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Việc sử dụng bàn di chuột (touchpad) trên laptop không phải là điều xấu, đặc biệt khi người dùng có thể cải thiện trải nghiệm của mình bằng cách áp dụng một số thủ thuật như tạo cử chỉ tùy chỉnh hoặc điều chỉnh tốc độ con trỏ. Tuy nhiên, dù có tinh vi đến đâu, touchpad vẫn không thể đạt được tốc độ và độ chính xác như chuột.
Vậy, nên sử dụng touchpad hay chuột? Rõ ràng, chuột mang lại sự nhanh chóng và chính xác hơn. Những ai đã từng kéo thả trên màn hình đều nhận thấy thao tác này trở nên khó khăn hơn nhiều khi dùng touchpad. Chuột là lựa chọn tối ưu cho cả chơi game và các công việc chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là người dùng nên hoàn toàn từ bỏ touchpad, đặc biệt khi nhìn vào hoàn cảnh sử dụng. Nếu thường xuyên làm việc khi di chuyển, touchpad thực sự tiện lợi hơn vì người dùng không cần mang theo chuột hay tấm lót chuột. Chỉ cần đặt laptop lên bất kỳ bề mặt nào, người dùng có thể làm việc mà không gặp rắc rối.
Chuột máy tính đã xuất hiện từ những năm 1960 và hiện được coi là phương pháp nhập liệu đáng tin cậy nhất. Với tốc độ và độ chính xác cao, chuột là lựa chọn lý tưởng cho các lĩnh vực yêu cầu sự chính xác như thiết kế, lập trình và đặc biệt là chơi game.
Mặc dù chuột có thể gây mỏi tay cho một số người, nhưng nhìn chung, nó thoải mái hơn khi sử dụng trong thời gian dài. Người dùng cũng có thể nâng cao trải nghiệm bằng cách sử dụng chuột công thái học hoặc tấm lót chuột lớn hơn. Đặc biệt, việc mua chuột không phải là khoản đầu tư lớn và người dùng có thể tìm thấy chuột không dây với giá chỉ vài chục đến vài trăm nghìn đồng.
Tuy nhiên, nếu thường xuyên rời khỏi không gian làm việc quen thuộc, chuột có thể trở thành một trở ngại. Việc mang theo chuột không dây nhỏ không phải là vấn đề lớn, nhưng người dùng cũng cần một tấm lót chuột và điều này có thể gây khó khăn khi tìm kiếm không gian làm việc phù hợp.
Mặc dù chuột vẫn là lựa chọn tốt nhất cho người dùng laptop, touchpad vẫn có thể đáp ứng nhu cầu cơ bản. Nó đơn giản và không yêu cầu bề mặt phẳng, rất phù hợp khi người dùng đang di chuyển. Nếu công việc không đòi hỏi độ chính xác cao, touchpad có thể là lựa chọn hợp lý.
Tuy nhiên, đối với những tác vụ phức tạp, người dùng có thể cảm thấy bực bội với tốc độ phản hồi chậm của touchpad. Nếu người dùng dự định làm việc liên tục trong nhiều giờ, bề mặt nhỏ bé của touchpad có thể gây đau tay.
Nhìn chung, khi cần làm việc nghiêm túc, hãy sử dụng chuột, trong khi touchpad sẽ luôn sẵn sàng cho những công việc nhanh chóng khi người dùng đang di chuyển.
Tôi đang làm việc tại Nhật Bản và rất lo lắng khi nghe thông tin hàng triệu thuê bao sẽ bị khóa nếu không xác nhận tình trạng sử dụng trên VNeID. Rất có thể số điện thoại mạng VinaPhone của tôi nằm trong nhóm này. Tuy nhiên tôi lại không thể truy cập ứng dụng VNeID để xác nhận từ xa.
Tôi không muốn bị khóa SIM vì số điện thoại đang liên kết với tài khoản ngân hàng, mạng xã hội và nhiều dịch vụ quan trọng khác. Tôi cần làm gì để giữ số thuê bao?
Ngay cả với những người dùng máy tính có kiến thức về thông tin sai lệch và luôn hoài nghi, không ít người đã bị lừa bởi những lời đồn thổi về công nghệ. Dù không quá nguy hiểm, những thông tin này cho thấy rằng việc nghe đi nghe lại một điều trên internet không đồng nghĩa với việc thông tin đó đúng, như những trường hợp dưới đây.
Một trong những lầm tưởng phổ biến là việc tắt máy tính hằng ngày. Mặc dù Windows nổi tiếng với những lỗi và sự không ổn định, việc tắt máy không còn cần thiết như trước. Các linh kiện máy tính hiện đại được thiết kế để hoạt động liên tục mà không gặp vấn đề. Tuy nhiên, để tiết kiệm điện, người dùng vẫn nên tắt máy hoặc chuyển sang chế độ ngủ khi không sử dụng.
Một quy tắc khác cũng đã lỗi thời là chống phân mảnh ổ cứng. Trong khi các ổ đĩa cơ (HDD) cũ cần được chống phân mảnh để hoạt động hiệu quả, các ổ thể rắn (SSD) hiện đại không cần công việc này và việc làm như vậy có thể làm giảm tuổi thọ của ổ đĩa. Hệ điều hành Windows hiện nay cũng tự động quản lý nhiệm vụ này.
Ngoài ra, nếu nghĩ rằng phần mềm miễn phí không thể so sánh với phần mềm trả phí thì đó là một suy nghĩ sai lầm. Thực tế cho thấy, có nhiều ứng dụng miễn phí chất lượng cao hiện nay, như Libre Office hay DaVinci Resolve, có thể thay thế cho các phần mềm trả phí.
Cuối cùng, chế độ ẩn danh trên trình duyệt không đảm bảo sự riêng tư như nhiều người vẫn nghĩ. Chế độ này chỉ xóa cookie và dữ liệu theo dõi sau khi đóng trình duyệt, trong khi dấu vân tay của người dùng vẫn có thể bị theo dõi. Để thực sự bảo vệ thông tin cá nhân, người dùng nên xem xét sử dụng các trình duyệt bảo mật.
Cũng cần lưu ý rằng máy Mac không hoàn toàn miễn nhiễm với virus. Mặc dù ít phổ biến hơn, nhưng máy Mac vẫn có thể bị tấn công, đặc biệt khi thị phần của chúng ngày càng tăng.
Những lầm tưởng này cho thấy rằng công nghệ luôn phát triển và việc cập nhật kiến thức là điều cần thiết để sử dụng máy tính một cách hiệu quả và an toàn.
