Bộ luật Hình sự qua các thời kỳ đã có những quy định khác nhau với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Bộ luật Hình sự đầu tiên, năm 1985, chỉ quy tội với người Tổ chức dùng chất ma túy, dù dưới bất kỳ hình thức nào sẽ bị phạt tù 6 tháng đến 5 năm. Mức phạt tăng tới 10 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng tái phạm nguy hiểm.
Người tham gia sử dụng ma túy chưa bị định tội.
Đến Bộ luật Hình sự năm 1999, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy bị coi là phạm tội, theo điều 199.
Theo đó, người nào sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, đã được giáo dục nhiều lần và đã bị xử lý hành chính bằng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc mà tái phạm, bị phạt tù 3 tháng đến 2 năm. Ai tái phạm sẽ bị phạt 2-5 năm tù.
Tội này được bãi bỏ từ năm 2010.
15 năm sau, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được đưa trở lại Bộ luật Hình sự trong lần sửa đổi gần nhất năm 2025, nhưng áp dụng với người “từng hoặc đang trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc, điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế”.
Theo đó, từ 1/7/2025, bốn trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù 2-3 năm, cụ thể:
– Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
– Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
– Đang trong thời hạn 2 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
– Đang trong thời hạn 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Ai tái phạm sẽ bị phạt tù 3-5 năm.
Như vậy, nếu người nào sử dụng ma túy, nhưng không đang trong thời gian cai nghiện, điều trị chất gây nghiện; hoặc đã hết thời hạn 2 năm sau cai nghiện, thì không bị xử lý hình sự về hành vi này.
Nếu không bị xử lý hình sự, người dùng ma túy bị phạt thế nào?
Trường hợp không đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự như trên, người sử dụng trái phép chất ma túy thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính cảnh cáo hoặc phạt tiền 1-2 triệu đồng ( Điều 30 Nghị định 282/2025).
Ngoài ra, theo Điều 24, 25 Luật phòng chống ma túy, người sử dụng ma túy còn chịu sự quản lý, giáo dục của UBND và công an cấp xã phường trong một năm.
Họ sẽ được tư vấn, động viên, giáo dục, giúp đỡ để không tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy; có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập và theo yêu cầu của công an, UBND cấp xã trong thời gian quản lý và cam kết chấp hành nghiêm chỉnh quy định của pháp luật.
Nếu vắng mặt tại nơi cư trú, họ phải báo cáo công an cấp xã; thông báo với công an cấp xã nơi đang cư trú trước khi thay đổi nơi cư trú; trình diện công an cấp xã nơi cư trú mới trong thời hạn 24 giờ…
Trong 95% người sử dụng ma túy tổng hợp, có 70-75% ở độ tuổi 17-35.
Ngày 9/4, Erik Duran, 38 tuổi, cựu trung sĩ cảnh sát thành phố New York, bị kết án từ 3 đến 9 năm tù vì ném một thùng đá chứa đầy đồ uống vào nghi phạm Eric Duprey, 30 tuổi.
Trước tòa, Duran nói làm vậy để cố gắng bảo vệ các đồng nghiệp khỏi chiếc môtô đang lao đến.
Thẩm phán Guy Mitchell không chấp nhận lời bào chữa này. "Tòa tin rằng bị cáo đã tức giận vì Eric Duprey đang tẩu thoát và phản ứng bằng cách ném thùng đá", ông Mitchell nói.
Vụ việc gây xôn xao trong giới cảnh sát, hàng nghìn sĩ quan đã ký một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi cho Duran hưởng án treo. Trái ngược, các nhà hoạt động Black Lives Matter đòi trách nhiệm giải trình, yêu cầu áp dụng hình phạt nặng nhất.
Trước phiên tuyên án hôm 9/4, các sĩ quan mặc áo khoác của Sở Cảnh sát New York (NYPD) đứng đầy hành lang tòa án ở quận Bronx trong khi hàng chục người biểu tình bên ngoài đòi công lý cho Duprey.
Các công tố viên đề nghị mức án từ 3 đến 9 năm tù, cho rằng Duran đã có hành vi liều lĩnh gây ra cái chết của Duprey trong khi đang làm nhiệm vụ, rồi sau đó cố gắng che đậy hành vi.
Duran là thành viên của nhóm cảnh sát phòng chống ma túy tiến hành chiến dịch "bán và bắt" ở Bronx vào ngày 23/8/2023. Cảnh sát cho biết Duprey đã bán 20 USD cocaine cho một cảnh sát chìm, sau đó cố bỏ chạy bằng môtô.
Video giám sát cho thấy Duprey lái xe trên vỉa hè về phía một nhóm người. Khi anh ta đến gần, Duran - lúc đó không mặc đồng phục - nhấc thùng đá của một người qua đường và ném về phía Duprey.
Thùng chứa đầy đá, nước và đồ uống đập trúng tay Duprey khiến anh ta mất lái, đâm vào một cái cây và ngã đập đầu xuống vỉa hè. Duprey không đội mũ bảo hiểm.
Theo các công tố viên, nạn nhân bị chấn thương đầu nghiêm trọng và tử vong gần như ngay lập tức. Họ lập luận rằng Duran có đủ thời gian để cảnh báo những người khác tránh ra nhưng thay vào đó lại ném thùng đá vì tức giận.
Tuy nhiên, Duran làm chứng tại phiên tòa rằng đã đưa ra quyết định trong tích tắc để bảo vệ các sĩ quan khác khỏi chiếc xe đang lao về phía họ.
"Anh ta sắp đâm vào chúng tôi. Tôi chỉ kịp cố gắng chặn lại hoặc khiến anh ta đổi hướng", Duran nói.
Thẩm phán thừa nhận thấy Duran "hối hận", nhưng lập luận rằng bản án từ 3 đến 9 năm tù sẽ có tác dụng răn đe chung đối với các cảnh sát khác. Thẩm phán nói thêm rằng đoạn video không mang tính quyết định.
"Tôi đã dành thời gian xem đoạn video đó. Tôi không thấy bất kỳ lý do chính đáng nào", thẩm phán Mitchell nói, đồng thời cho biết thêm rằng cảnh sát có đoạn phim quay được khuôn mặt của Duprey và do đó "đủ để điều tra và bắt giữ vào một ngày khác".
Vincent Vallelong, chủ tịch công đoàn cảnh sát New York, cho biết bản án đã gửi "một thông điệp đáng sợ đến những cảnh sát tận tụy" về cái giá phải trả khi tự vệ và bảo vệ đồng nghiệp.
Duran từng là sĩ quan NYPD trong 13 năm trước khi bị đình chỉ công tác sau vụ việc và bị sa thải khỏi lực lượng cảnh sát sau khi bị kết tội vào tháng 2 vừa qua.
Duprey là tài xế giao hàng, có tiền án tiền sự. Mẹ Duprey cho biết đã gọi video cho Duprey ngay trước vụ việc, bác bỏ tuyên bố của cảnh sát rằng anh ta bán ma túy và bỏ trốn.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, Công an xã Chư Sê đã bàn giao Y Phơu Byă và Y Đam Mdrang cho Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Gia Lai để làm rõ hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Khoảng 19h ngày 29/4, Công an xã Chư Sê nhận được tin báo của ông Hà Ngọc Kỳ (SN 1970, trú thôn Liên Hung, xã Đam Giông 2, tỉnh Lâm Đồng) về việc bị đối tượng Y Phơu Byă (SN 1981, trú Buôn Ja, xã Hòa Sơn, tỉnh Đắk Lắk) và Y Đam Mdrang (SN 1993, trú Buôn Eea Khit, xã Dray Bhăng, tỉnh Đắk Lắk) có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại thôn 7, xã Chư Sê, tỉnh Gia Lai.
Trước đó, khoảng tháng 3/2026, qua bạn bè giới thiệu ông Mbon Ha Năm (SN 1971, trú thôn Đa Kao 2, xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng) gọi điện cho Y Phơu Byă để hỏi Byă có đá thiên thạch để bán không. Sau khi nghe ông Năm hỏi thì Byă trả lời có đá và hẹn ông Năm vài ngày sau đến xem đá.
Sau đó, Byă tìm hiểu trên mạng xã hội thì biết tác dụng của đá thiên thạch là làm vỡ kính và đông thủy ngân nên đã bàn bạc Mdrang làm giả đá thiên thạch mục đích lừa ông Năm mua để chiếm đoạt tiền.
Byă và Mdrang đã mua nguyên liệu làm giả đá thiên thạch, chuẩn bị 2 tấm gương (1 gương đã vỡ), 2 ống thủy ngân (1 ống thủy ngân đã đông) rồi hẹn ông Năm tại Đắk Lắk để thử nghiệm đá cho ông Năm chứng kiến. Ông Năm rủ ông Kỳ cùng đi xem Byă và Mdrang đặt đá thiên thạch giả lên tấm gương và ống thủy ngân sau đó yêu cầu ông Năm, ông Kỳ đứng ra cách 10m để quan sát một lúc. Lợi dụng lúc ông Kỳ và ông Năm không chú ý, Byă đã dùng 1 gương vỡ và 1 ống thủy ngân đã đông chuẩn bị trước đó đánh tráo kết quả, mục đích để ông Kỳ và ông Năm tin đá thiên thạch là thật. Sau đó ông Kỳ nghĩ đá thiên thạch là thật nên hỏi giá thì Byă nói giá bán là 400 triệu đồng, ông Kỳ đồng ý mua và hẹn về chuẩn bị tiền.
Đến ngày 29/4, sau khi ông Kỳ gom đủ tiền đã liên hệ với Byă để mua đá, Byă đưa đá thiên thạch giả cho ông Kỳ và nhận số tiền 400 triệu đồng. Sau khi nhận được tiền, Byă điều khiển xe bỏ đi, Mdrang lợi dụng lúc ông Kỳ, ông Năm không để ý để bỏ chạy nhưng bị bắt giữ lại.
Ngày 15-7, Công an TP.HCM cho biết Công an phường Long Phước đã phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự khẩn trương truy xét, bắt nghi phạm trộm cắp, thu hồi toàn bộ tài sản và trả lại cho người dân chỉ sau 36 giờ kể từ khi tiếp nhận tin báo.
Trước đó, Công an phường Long Phước tiếp nhận trình báo của anh L.V.T. về việc bị kẻ gian đột nhập lấy trộm 2 xe mô tô dựng trước nhà vào rạng sáng.
Ban Chỉ huy Công an phường Long Phước đã khẩn trương chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở triển khai ngay các biện pháp truy xét.
Các tổ công tác đồng thời rà soát hệ thống camera an ninh, xác minh đối tượng nghi vấn trên địa bàn và khu vực giáp ranh, quyết tâm nhanh chóng làm rõ vụ án, thu hồi tài sản cho bị hại.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng công an xác định Nguyễn Văn Thường (52 tuổi) là nghi phạm thực hiện hành vi trộm cắp. Qua kiểm tra nơi cư trú, phát hiện ông Thường đã sử dụng một trong hai chiếc xe của bị hại để rời khỏi địa phương nên tổ công tác lập tức tổ chức truy bám.
Với quyết tâm không để nghi phạm có cơ hội lẩn trốn, các tổ công tác kiên trì bám sát từng manh mối. Dù thời tiết mưa lớn, phạm vi truy xét trải rộng qua nhiều địa bàn, lực lượng công an vẫn xuyên đêm lần theo dấu vết đối tượng.
Và chỉ sau chưa 36 giờ kể từ khi nhận được tin báo, công an đã phát hiện và bắt giữ nghi phạm khi người này đang điều khiển chiếc xe mô tô của bị hại lưu thông trên đường Gò Dưa, phường Tam Bình. Toàn bộ tài sản bị mất đã được thu hồi và trao trả cho người bị hại.
