Bộ luật Hình sự qua các thời kỳ đã có những quy định khác nhau với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Bộ luật Hình sự đầu tiên, năm 1985, chỉ quy tội với người Tổ chức dùng chất ma túy, dù dưới bất kỳ hình thức nào sẽ bị phạt tù 6 tháng đến 5 năm. Mức phạt tăng tới 10 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng tái phạm nguy hiểm.
Người tham gia sử dụng ma túy chưa bị định tội.
Đến Bộ luật Hình sự năm 1999, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy bị coi là phạm tội, theo điều 199.
Theo đó, người nào sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, đã được giáo dục nhiều lần và đã bị xử lý hành chính bằng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc mà tái phạm, bị phạt tù 3 tháng đến 2 năm. Ai tái phạm sẽ bị phạt 2-5 năm tù.
Tội này được bãi bỏ từ năm 2010.
15 năm sau, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được đưa trở lại Bộ luật Hình sự trong lần sửa đổi gần nhất năm 2025, nhưng áp dụng với người “từng hoặc đang trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc, điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế”.
Theo đó, từ 1/7/2025, bốn trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù 2-3 năm, cụ thể:
– Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
– Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
– Đang trong thời hạn 2 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
– Đang trong thời hạn 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Ai tái phạm sẽ bị phạt tù 3-5 năm.
Như vậy, nếu người nào sử dụng ma túy, nhưng không đang trong thời gian cai nghiện, điều trị chất gây nghiện; hoặc đã hết thời hạn 2 năm sau cai nghiện, thì không bị xử lý hình sự về hành vi này.
Nếu không bị xử lý hình sự, người dùng ma túy bị phạt thế nào?
Trường hợp không đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự như trên, người sử dụng trái phép chất ma túy thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính cảnh cáo hoặc phạt tiền 1-2 triệu đồng ( Điều 30 Nghị định 282/2025).
Ngoài ra, theo Điều 24, 25 Luật phòng chống ma túy, người sử dụng ma túy còn chịu sự quản lý, giáo dục của UBND và công an cấp xã phường trong một năm.
Họ sẽ được tư vấn, động viên, giáo dục, giúp đỡ để không tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy; có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập và theo yêu cầu của công an, UBND cấp xã trong thời gian quản lý và cam kết chấp hành nghiêm chỉnh quy định của pháp luật.
Nếu vắng mặt tại nơi cư trú, họ phải báo cáo công an cấp xã; thông báo với công an cấp xã nơi đang cư trú trước khi thay đổi nơi cư trú; trình diện công an cấp xã nơi cư trú mới trong thời hạn 24 giờ…
Ngày 4-5, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bắc Ninh đã thông tin cụ thể về vụ cướp giật 23 vòng vàng với tổng trọng lượng 2,4kg vàng ở tỉnh Bắc Ninh.
Trước đó, ngày 21-4-2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bắc Ninh tiếp nhận tin báo từ Công an phường Nếnh (Bắc Ninh) về việc anh W.J. (37 tuổi, quốc tịch Trung Quốc) tố giác bị một người chiếm đoạt tài sản là vàng có giá trị lớn.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, đến ngày 25-4, lực lượng chức năng đã làm rõ, bắt, tạm giữ những người có liên quan.
Theo điều tra, đầu năm 2026, Hoàng Tuấn Anh được người quen giới thiệu giúp anh W.J. bán vàng tại Việt Nam.
Do không có nghề nghiệp và cần tiền tiêu xài, Tuấn Anh đã tính toán, lợi dụng sơ hở lúc giao dịch để chiếm đoạt vàng.
Cụ thể ngày 13-4-2026, Tuấn Anh hẹn gặp anh W.J. để mang vàng đi kiểm tra, đồng thời yêu cầu người đàn ông quốc tịch Trung Quốc chỉ đi một mình.
Sau đó cả hai đến một cửa hàng kinh doanh vàng bạc tại phường Nếnh để kiểm tra chất lượng vàng. Biết số vàng là thật, cả hai cùng ra về.
Lợi dụng sơ hở lúc anh W.J. lên taxi, Tuấn Anh cướp giật 23 vòng vàng với tổng trọng lượng 2,4kg đựng trong túi vải rồi tẩu thoát khỏi hiện trường.
Sau đó Hoàng Tuấn Anh, Nguyễn Văn Điểm và Nguyễn Khánh Linh tìm nơi bán 1,4kg vàng, được số tiền gần 5,9 tỉ đồng, rồi nhờ Nguyễn Thanh Tùng cất giấu hộ một phần tiền và số vàng chưa bán. Tuấn Anh còn mua ma túy để tổ chức sử dụng cùng người khác.
Đến nay, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã thu hồi số tài sản bị chiếm đoạt gồm 2,4kg vàng (trị giá khoảng 10 tỉ đồng), 2 tỉ đồng tiền mặt và 1 ô tô nhãn hiệu Mazda CX5 (mua từ tiền bán vàng chiếm đoạt được).
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh cũng đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can để điều tra về các tội cướp giật tài sản, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và chứa chấp, tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.
Trong đó Hoàng Tuấn Anh (35 tuổi, trú xã Dân Tiến, Thái Nguyên) bị khởi tố về tội cướp giật tài sản và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Nguyễn Thanh Tùng (43 tuổi, trú phường Tân Tiến, Bắc Ninh) bị khởi tố về tội chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có.
Nguyễn Văn Điểm (40 tuổi, trú xã Lục Ngạn, Bắc Ninh) và Nguyễn Khánh Linh (36 tuổi, trú xã Đèo Gia, Bắc Ninh) cùng bị khởi tố về tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.
Hiện vụ án đang được tiếp tục điều tra mở rộng, xử lý.
Chiều 3/6, TAND khu vực 4 Tp.HCM mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Nguyễn Lê Minh (50 tuổi, tức đạo diễn Lê Minh) và Trần Quốc Thắng (45 tuổi, tài xế riêng của ông Minh) về tội Cưỡng đoạt tài sản. Đạo diễn Lê Minh và đồng phạm bị cáo buộc đã tạt sơn, mắm tép, uy hiếp tinh thần con nợ hồi tháng 9/2024.
Tuy nhiên, trong phần thẩm vấn, bị cáo Lê Minh phủ nhận cáo trạng, kêu oan, cho rằng hành vi tạt sơn, mắm tép "cho hả cơn giận, chứ không nhằm mục đích đòi tiền".
Theo diễn biến vụ án, năm 2016, trong một lần tham gia sự kiện, bà P.T.Q.C (55 tuổi, ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, kinh doanh cửa hàng rượu ngoại) quen biết với Nguyễn Lê Minh.
Khi mối quan hệ hai bên thân thiết, bà C. giới thiệu các sự kiện cho ông Minh làm đạo diễn để kiếm thêm thu nhập, còn ông Minh cho bà C. mượn tiền mở rộng kinh doanh.
Từ năm 2018, bà C. nhiều lần mượn của ông Minh 800 triệu đồng (không lấy lãi) để nhập rượu về bán. Cuối năm 2021, sau dịch Covid-19, ông Minh không có việc làm, kinh tế gặp khó khăn nên đòi tiền, nhưng bà C. không có tiền trả.
Sau đó, ông Minh khởi kiện đòi nợ. Ngày 26/1/2024, tòa án ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự và yêu cầu bà C. phải trả 730 triệu đồng cho ông Minh.
Tuy nhiên, Chi cục Thi hành án dân sự Tp.Bà Rịa xác định bà C. không có tài sản tại địa phương và không còn cư trú tại địa phương nên đã ủy thác việc thi hành án đến Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình (cũ), nơi bà C. sinh sống.
Tại Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình, bà C. cam kết sẽ trả nợ cho Minh nhưng sau đó vẫn không thực hiện.
Chiều 4/9/2024, Nguyễn Lê Minh nhắn tin cho tài xế của mình yêu cầu mua 1 hộp sơn nhưng không thấy Thắng trả lời nên tự đi mua 1 hộp sơn đỏ và lấy mắm tép có sẵn trong nhà cho vào túi nilon.
Khoảng 17h cùng ngày, ông Minh nhờ Thắng chở đến nhà bà C., trên đường đi ông Minh không nói cho Thắng biết lý do đến nhà "con nợ". Đến khoảng 17h45, bà C. đang ở tầng 1 thì được nhân viên báo tin cửa hàng dưới tầng trệt bị tạt sơn và mắm tép.
Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Lê Minh phủ nhận cáo trạng. Bị cáo Minh khai có mối quan hệ bạn bè với bà C. gần 20 năm, đã giúp đỡ bà C. rất nhiều trong cuộc sống. "Giai đoạn Covid-19, biết bà C. cũng khó khăn nên bị cáo đã động viên bà C. trả dần 5 triệu đồng, 10 triệu đồng cũng được. Tuy nhiên, bà C. vẫn không trả nên buộc bị cáo phải khởi kiện", bị cáo Minh trình bày.
Về lý do tạt sơn, mắm tép vào nhà bà C., Nguyễn Lê Minh khai: "Bị cáo chịu áp lực, tức bà C., dồn nén trong mấy năm qua. Bị cáo bị bệnh hiểm nghèo, đầu óc không kiềm chế được. Bị cáo tức quá nên tạt sơn cho hả cơn giận chứ không nhằm mục đích đòi tiền. Vì nếu như lời hứa thì ngày 5/9 bà C. trả tiền thì bị cáo không có lý do gì để tạt sơn đòi tiền".
Kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an Tp.HCM, trước và sau khi thực hiện việc tạt sơn và mắm tép, Nguyễn Lê Minh không có tin nhắn hay cuộc gọi đe dọa nào.
Do cả hai bị cáo đều không nhận tội. Sau khi hội ý, HĐXX quyết định hoãn phiên tòa theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát để triệu tập bị hại, đảm bảo tính khách quan trong việc xét xử.
Chiều 6/5, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP.HCM cho biết, đã triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán giấm acetic giả, khởi tố, bắt tạm giam 4 bị can về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.
Trước đó, tiếp tục thực hiện mệnh lệnh của Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh về tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về môi trường, an toàn thực phẩm và triển khai thực hiện Kế hoạch của Công an thành phố về tháng cao điểm bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP. Hồ Chí Minh đã tăng cường các biện pháp công tác nắm tình hình địa bàn, lĩnh vực.
Qua đó, Phòng Cảnh sát Kinh tế phát hiện Công ty TNHH SXTM xuất nhập khẩu Thư Trần Hớn, trụ sở tại phường Chợ Lớn, TP.Hồ Chí Minh, do Trần Minh Thư (SN 1979, cư trú: phường An Lạc, TP.Hồ Chí Minh) làm Giám đốc có hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán giấm acetic giả xuất xứ Hàn Quốc.
Sau khi nắm rõ hoạt động của các đối tượng, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP.HCM đã phối hợp với Công an phường Phú Định, phường Chợ Lớn khám xét khẩn cấp kho hàng, trụ sở Công ty Thư Trần Hơn, thu giữ 198 thùng, can hóa chất các loại.
Quá trình điều tra, cơ quan công an xác định, Công ty Thư Trần Hớn không đăng ký và không được cơ quan chức năng có thẩm quyền cấp giấy phép sản xuất các loại hóa chất. Tuy nhiên, từ tháng 9/2025 đến nay, Trần Minh Thư đã chỉ đạo nhân viên sản xuất giấm acetic giả sử dụng trong thực phẩm.
Thủ đoạn của các đối tượng là thu mua acid acetic sử dụng trong công nghiệp do Đài Loan (Trung Quốc) sản xuất, sau đó pha trộn với nước thành giấm acetic sử dụng trong thực phẩm, chiết vào các thùng, can rỗng của mặt hàng giấm acetic xuất xứ Hàn Quốc thật để đưa ra thị trường tiêu thụ.
Từ tháng 9/2025 đến nay, các đối tượng đã sản xuất hơn 500 thùng, can giấm giả đưa ra thị trường tiêu thụ, thu lợi bất chính rất lớn.
Được biết, acid acetic sử dụng trong công nghiệp là loại không phải lên men tự nhiên; được ứng dụng, sử dụng trong ngành dệt, nhuộm vải, trong ngành gỗ (chống mốc, giúp sản phẩm có độ bền cao hơn)... Nếu sử dụng hóa chất này trong thực phẩm sẽ gây nguy cơ ngộ độc cấp tính, bỏng niêm mạc miệng/dạ dày, tổn thương gan, thận do tồn dư kim loại nặng (như chì, arsen). Chất này có thể gây trào ngược dạ dày, đau bụng, loét thực quản và thậm chí tử vong nếu nồng độ cao.
Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Trần Minh Thư và 3 nhân viên Công ty Thư Trần Hớn gồm: Trần Ngũ Châu (SN 1987, em ruột Thư), Võ Phi Cường (SN 1968, trú phường Phú Định, TP.Hồ Chí Minh), Nguyễn Văn Nhì (SN 1981, trú xã An Trạch, tỉnh Cà Mau) về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.
