Từ ngày 10/12/2025, Australia là quốc gia đầu tiên chính thức cấm người dùng dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội trên những nền tảng như TikTok, Facebook và YouTube.
Quốc gia này cho biết, danh sách các nền tảng bị áp dụng sẽ liên tục được thay đổi khi sản phẩm mới xuất hiện, thu hút các đối tượng trong lệnh cấm chuyển sang sử dụng nền tảng khác.
Vào thời điểm đưa ra lệnh cấm, 10 nền tảng mạng xã hội lớn nhất đã được lệnh phải chặn trẻ em truy cập, nếu không sẽ đối mặt với mức phạt lên tới 49,5 triệu AUD (khoảng 33 triệu USD).
Luật này vấp phải chỉ trích từ các tập đoàn công nghệ lớn, nhưng lại được sự ủng hộ mạnh mẽ từ phụ huynh và các tổ chức bảo vệ trẻ em. Nhiều quốc gia trên thế giới cũng đưa vấn đề này lên nghị trường để thảo luận sôi nổi, đưa ra các bước để học hỏi, từng bước áp dụng ở quốc gia mình.
Trẻ em đã tuân thủ lệnh cấm hay chưa?
Khoảng 4,7 triệu tài khoản đã bị gỡ bỏ trên 10 nền tảng mạng xã hội để tuân thủ lệnh cấm từ ngày 10/12/2025. Con số này chỉ phản ánh số tài khoản tại Australia bị vô hiệu hóa trên các nền tảng như TikTok, YouTube, Instagram, Facebook và Twitch trong những ngày sau khi lệnh cấm có hiệu lực.
Điều này đã cho thấy phần nào thành công về mặt kỹ thuật trong việc buộc các nền tảng tuân thủ lệnh cấm.
Tuy nhiên, một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế Gary Becker Milton Friedman (Đại học Chicago) khảo sát 507 thanh thiếu niên Australia từ 14-18 tuổi diễn ra trong tháng 3-4 cho thấy mức độ tuân thủ thấp đối với lệnh cấm: chỉ khoảng 27% nhóm 14-15 tuổi tuân thủ theo lệnh cấm sử dụng mạng xã hội với người dưới 16 tuổi của chính phủ; trong khi 86% biết những nền tảng nào bị cấm, cho thấy mức độ nhận biết về lệnh cấm là rất phổ biến.
Nhiều khảo sát độc lập khác cũng được thực hiện trong cùng giai đoạn này: Báo cáo tháng 3/2026 của Ủy viên An toàn điện tử cho thấy 63–69% người dưới 16 tuổi vẫn giữ tài khoản trên Facebook, Instagram, Snapchat và TikTok; Molly Rose Foundation báo cáo 61% nhóm 12-15 tuổi vẫn đang tích cực sử dụng các nền tảng.
Một khảo sát của YouGov với phụ huynh Australia cho thấy phần lớn quan sát thấy một số thay đổi hành vi, trong đó một nhóm thiểu số đáng kể cho biết có sự chuyển dịch sang các nền tảng thay thế.
Vì sao chưa hiệu quả như mong đợi?
Nhiều chuyên gia khẳng định, môi trường xung quanh nơi có bạn bè đồng trang lứa có thể củng cố hành vi tuân thủ quy định của chính phủ. Trong khi đó, phần lớn thanh thiếu niên tham gia các khảo sát vẫn tin rằng bạn bè đang sử dụng các nền tảng đã bị cấm.
Giá trị của việc sử dụng mạng xã hội phụ thuộc vào việc còn những ai khác cũng có mặt trên nền tảng đó. Điều này có nghĩa là khi tỷ lệ bạn bè đồng trang lứa sử dụng cao, lựa chọn của các em có thể vẫn là tiếp tục sử dụng, ngay cả khi việc truy cập bị hạn chế về mặt chính thức.
Vì vậy, việc một lệnh cấm có thể tự duy trì hay không chỉ phụ thuộc vào mức độ nhận thức, tự nguyện tuân thủ của từng cá nhân mà còn có tỷ lệ bạn bè đồng trang lứa mà mỗi thiếu niên cần thấy là đã thực hiện yêu cầu không sử dụng mạng xã hội.
Các lý do khác như danh tiếng của bản thân trên mạng xã hội, nỗi sợ bị bỏ lỡ, sự buồn chán khi khó khăn trong cập nhật tình hình với bạn bè… cũng được liệt kê sau khi khảo sát ý kiến của trẻ em về lệnh cấm.
Điều này một phần cho thấy sự phụ thuộc và cách sử dụng mạng xã hội vô tình “định nghĩa” hình ảnh, mặc định thói quen của trẻ vị thành niên.
Một yếu tố khác liên quan đến mức phạt khi đạo luật không đề cập đến việc người không tuân thủ lệnh cấm phải đối mặt.
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế Gary Becker Milton Friedman, chỉ 22% nhóm bị cấm tin rằng có hậu quả cá nhân khi vi phạm lệnh cấm, tới 47% tin rằng hậu quả chỉ áp dụng cho các nền tảng.
Trong khi các nền tảng có thể bị phạt lên đến hàng chục triệu USD thì trẻ vị thành niên không phải chịu chế tài pháp lý, dẫn đến việc các em bất chấp lách luật.
Các phương pháp xác minh độ tuổi mà các nền tảng sử dụng như quét gương mặt, xác minh danh tính, suy luận hành vi từ ngôn ngữ và mô hình đăng nhập, tín hiệu từ mạng lưới bạn bè – đều không đem lại hiệu quả tối ưu.
Nhiều người dùng sau khi bị gỡ tài khoản vẫn có thể lập tài khoản mới, sử dụng VPN để chuyển mã vùng sử dụng, dùng hình ảnh, thông tin cá nhân của người lớn trong gia đình để qua mặt các bước xác minh độ tuổi…
Bên cạnh đó, cha mẹ anh chị lớn trong nhà cũng là một phần nguyên nhân khiến việc thực hiện lệnh cấm chưa hiệu quả khi có nhiều phụ huynh giúp con mình lập tài khoản mới sau khi tài khoản cũ bị xoá; ngầm cho phép con sử dụng hoặc có các biện pháp kiểm soát chưa chặt chẽ.
Cần nhiều thời gian để đánh giá kỹ
“Dữ liệu của chúng tôi vẫn còn rất hạn chế. Chúng tôi đang quan sát thêm vài tháng nữa trước khi tiến hành phân tích sâu hơn”, bà Caroline Thain, Cố vấn lâm sàng cấp quốc gia của Tổ chức sức khỏe tâm thần Headspace cho biết trong một bài phỏng vấn hồi tháng 3/2026.
Bà Julie Inman Grant – Uỷ viên An toàn Điện tử Australia (eSafety commissioner) thông báo sẽ tiến hành đánh giá lệnh cấm qua một nghiên cứu theo dõi hơn 4.000 trẻ em và gia đình trong hơn 2 năm.
Nghiên cứu sẽ bao gồm các cuộc khảo sát, cũng như việc theo dõi mức độ sử dụng điện thoại thông minh trên cơ sở tự nguyện, nhằm ghi nhận thông tin về thời lượng sử dụng ứng dụng và thời điểm sử dụng trong ngày. Việc đánh giá cũng sẽ dựa trên các dữ liệu bên ngoài, bao gồm kết quả kiểm tra ở trường, dữ liệu chăm sóc sức khỏe và dữ liệu kê đơn thuốc.
“Nghiên cứu cũng sẽ xem xét hành vi tìm kiếm sự giúp đỡ, các mối quan hệ trong gia đình cũng như những trải nghiệm và tác động ban đầu đối với người trẻ dưới 16 tuổi”, bà Inman Grant cho biết.
Nhiều nghiên cứu đang được triển khai, công bố theo các giai đoạn cụ thể, có sự tham gia của nhiều cơ quan, trường học, tổ chức cùng nghiên cứu nhằm đưa ra những kết luận đa chiều về tác động của lệnh cấm này.
Ủy viên An toàn điện tử Australia cho biết cơ quan này đang đánh giá cách các nền tảng tuân thủ lệnh cấm và đảm bảo thanh thiếu niên tiếp tục bị ngăn khỏi các nền tảng này, nhưng hiện vẫn còn quá sớm để nói liệu có biện pháp thực thi nào sắp được áp dụng hay không.
Bà Thain cho biết tác động của lệnh cấm đối với thanh thiếu niên sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đồng thời kêu gọi các chính phủ muốn đi theo bước chân của Australia không nên mặc định rằng họ hiểu rõ hơn người trẻ, mà cần đưa ý kiến của thanh thiếu niên vào quá trình xây dựng chính sách.
“Hãy xem các em là những người hiểu rõ nhất cuộc sống của chính mình, đưa các em tham gia đóng góp vào từng giai đoạn của quá trình này nếu muốn thực hiện chính sách này có hiệu quả”, bà nói.
Trong khi đó, các điều khoản đặt cọc mới của doanh nghiệp làm dấy lên thêm nghi vấn về tiến độ phát hành sản phẩm.
Tháng 6/2025, tập đoàn Trump (doanh nghiệp thuộc sở hữu gia đình Tổng thống Mỹ Donald Trump) giới thiệu mẫu điện thoại Trump T1 Phone, đồng thời tuyên bố sản phẩm được thiết kế và sản xuất tại Mỹ.
Theo kế hoạch ban đầu, thiết bị dự kiến được mở bán từ tháng 9/2025 với giá 499 USD. Khách hàng có thể đặt cọc 100 USD để đăng ký mua sớm sản phẩm.
Chưa xác nhận thời điểm giao máy cho khách hàng
Theo ước tính được truyền thông Mỹ dẫn lại, đã có hơn 590.000 lượt đặt cọc cho Trump T1 Phone, tương đương khoảng 59 triệu USD. Tuy nhiên, doanh nghiệp hiện chưa xác nhận thời điểm chính thức giao sản phẩm cho khách hàng.
Tháng trước, Trump Mobile - công ty viễn thông thuộc tập đoàn Trump - đã cập nhật các điều khoản liên quan đến việc đặt cọc thiết bị trên website bán hàng của Trump T1 Phone.
Theo nội dung điều khoản mới, Trump Mobile cho biết công ty không chịu trách nhiệm đối với các trường hợp chậm giao hàng do thiếu linh kiện hoặc các vấn đề liên quan đến quy định pháp lý.
“Việc đặt cọc không phải là hành động mua hàng, không đồng nghĩa với việc chấp nhận đơn hàng, không tạo ra hợp đồng mua bán, không chuyển giao quyền sở hữu, không đặt trước hàng tồn kho cụ thể và không đảm bảo rằng thiết bị sẽ được sản xuất hoặc bán ra”, Trump Mobile nêu trong điều khoản đặt hàng của Trump T1 Phone.
Trump Mobile cho biết nếu Trump T1 Phone được bán ra, khoản đặt cọc 100 USD sẽ được khấu trừ vào giá bán khi giao thiết bị cho khách hàng. Trong trường hợp dự án bị hủy, người đặt cọc có thể được hoàn tiền.
Điều khoản của Trump Mobile cũng cho phép công ty thay đổi cấu hình hoặc giá bán của Trump T1 Phone mà không cần thông báo trước.
Hiện Trump Mobile chưa công bố thời gian cụ thể sản phẩm được giao đến tay người dùng. Website nhận đặt cọc của Trump T1 Phone vẫn hoạt động tính đến thời điểm bài viết được đăng tải.
Theo truyền thông Mỹ, một số mốc thời gian phát hành từng xuất hiện trên website Trump Mobile cũng đã bị gỡ bỏ trong các lần cập nhật gần đây.
Các nghị sĩ Mỹ kêu gọi điều tra Trump Mobile
Đầu năm nay, 11 nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Hạ viện và Thượng viện Mỹ đã đề nghị Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) xem xét hoạt động của Trump Mobile liên quan đến “các vi phạm tiềm ẩn đối với luật bảo vệ người tiêu dùng”.
Nhóm nghị sĩ cho rằng Trump Mobile chưa công bố đầy đủ bằng chứng cho thấy sản phẩm đã sẵn sàng cho quá trình thương mại hóa, dù công ty đã nhận lượng lớn tiền đặt cọc từ khách hàng.
Sau các lời kêu gọi điều tra, hai lãnh đạo Trump Mobile là Don Hendrickson và Eric Thomas đã xuất hiện trong một số cuộc phỏng vấn trực tuyến để giới thiệu Trump T1 Phone.
Tuy nhiên, trang công nghệ The Verge cho rằng thiết bị xuất hiện trong buổi phỏng vấn có một số chi tiết khác với hình ảnh minh họa trước đó trên website công ty.
Hai lãnh đạo này cho biết thời điểm ra mắt sản phẩm sẽ bị chậm so với kế hoạch ban đầu, song không đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Giới công nghệ hoài nghi tuyên bố “sản xuất tại Mỹ”
“Đã đến lúc chúng ta sản xuất điện thoại tại Mỹ và đưa hoạt động sản xuất trở lại đất nước”, Eric Trump phát biểu khi giới thiệu Trump T1 Phone.
Đại diện tập đoàn Trump cho biết sản phẩm được sản xuất tại các nhà máy ở ba bang Alabama, California và Florida. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa công bố thông tin chi tiết về đối tác sản xuất hoặc vị trí cụ thể của các nhà máy này.
Trước câu hỏi liệu Trump T1 Phone có sử dụng linh kiện nhập khẩu từ châu Á hoặc Trung Quốc hay không, tập đoàn Trump từ chối bình luận. Điều này khiến một số chuyên gia công nghệ cho rằng cần có thêm thông tin để kiểm chứng tuyên bố “sản xuất tại Mỹ”.
Blake Przesmicki, chuyên gia phân tích của Counterpoint Research, nhận định việc sản xuất thiết bị điện tử hiện đại hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào chuỗi cung ứng linh kiện và nguồn lao động tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc. Theo ông, nhiều khả năng một phần quá trình gia công hoặc hoàn thiện thiết bị diễn ra ngoài nước Mỹ.
“Đây có thể là một mẫu điện thoại Android phổ thông, được thiết kế và sản xuất chủ yếu tại Trung Quốc, sau đó tinh chỉnh và hoàn thiện tại Mỹ”, Carsten Frauenheim, chuyên gia phần cứng của iFixit, nhận định.
Theo IBTimes, mẫu điện thoại Trump Mobile T1 tiếp tục gây chú ý khi chưa thể ra mắt tại Mỹ tính đến tháng 5.2026, dù từng được kỳ vọng xuất hiện từ năm 2025. Thiết bị này đã trải qua ít nhất ba lần thay đổi thiết kế, đồng thời bỏ lỡ nhiều mốc thời gian từng được nhắc đến trước đó.
Trump Mobile được giới thiệu vào tháng 6.2025 cùng một gói cước di động hằng tháng. Bên cạnh việc bán các thiết bị Apple và Samsung tân trang, thương hiệu này còn quảng bá mẫu smartphone riêng mang tên T1. Ban đầu, thiết bị được cho là sẽ xuất hiện vào tháng 8.2025, nhưng kế hoạch này không diễn ra như kỳ vọng.
Những hình ảnh quảng bá về T1 cũng thay đổi theo thời gian. Có phiên bản cho thấy máy mang tông vàng với cụm ba camera sau, trong khi hình ảnh khác trên website chính thức lại có thiết kế mặt lưng khác biệt. Đại diện công ty từng trình bày một mẫu gần sản xuất vào đầu năm 2026, nhưng sau đó thiết kế trên website Trump Mobile lại thay đổi.
Dù vậy, thiết bị được cho là đã nhận chứng nhận PTCRB, bước xác nhận khả năng tương thích với mạng di động. Tuy nhiên, chứng nhận kỹ thuật này không đồng nghĩa sản phẩm đã sẵn sàng bán ra. Đến đầu tháng 5.2026, trang quảng bá vẫn nhận đặt cọc 100 USD cho thiết bị có giá niêm yết 499 USD, nhưng chưa công bố ngày phát hành.
Một thay đổi khác nằm ở cách Trump Mobile mô tả nguồn gốc sản phẩm. Các thông điệp ban đầu từng gợi ý smartphone này được sản xuất tại Mỹ, nhưng tuyên bố này sau đó đã bị gỡ bỏ. Thay vào đó, công ty dùng các cụm từ mềm hơn như thiết bị được thiết kế theo ‘giá trị Mỹ’ và tinh thần sáng tạo của Mỹ.
Theo thông tin quảng bá trên website Trump Mobile, T1 dự kiến có màn hình AMOLED 6,78 inch, camera trước 50 MP, cụm camera sau gồm cảm biến chính 50 MP, ống kính góc rộng 8 MP và tele 50 MP. Máy cũng được mô tả có pin 5.000 mAh, chạy hệ điều hành Android, hỗ trợ nhận diện vân tay và mở khóa khuôn mặt. Dù vậy, các thông số này chưa được xác nhận trên thiết bị bán lẻ cuối cùng
Theo báo South China Morning Post ngày 23-6, tên lửa Trường Chinh-12 của Trung Quốc được phóng vào tuần trước đã sử dụng loại "siêu nhiên liệu" mới, giúp nâng năng lực mang tải thêm 10%.
Trong bối cảnh Trung Quốc mở rộng vai trò trong lĩnh vực không gian với hàng loạt sứ mệnh Mặt trăng đầy tham vọng và ngày càng đưa nhiều vệ tinh thương mại vào quỹ đạo, nhu cầu về tải trọng lớn hơn đang gia tăng.
Thay vì thiết kế các cấu trúc tên lửa lớn và tốn kém hơn, Viện Nghiên cứu công nghệ thử nghiệm hàng không vũ trụ Bắc Kinh, thuộc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ hàng không vũ trụ Trung Quốc (CASC), đã tập trung tối đa hóa mật độ năng lượng của nhiên liệu.
Hiện nay phần lớn các vụ phóng tên lửa đều sử dụng động cơ nhiên liệu lỏng kết hợp oxy lỏng và dầu hỏa (kerolox).
Tuy nhiên hỗn hợp dựa trên dầu mỏ tinh chế này đã đạt đến giới hạn hiệu suất, thúc đẩy các nhà nghiên cứu phát triển một loại dầu hỏa tổng hợp năng lượng cao mới.
CASC cho biết loại nhiên liệu này giúp tăng xung lực riêng của động cơ - chỉ số đo hiệu suất tương tự mức tiêu hao nhiên liệu của ô tô - thêm khoảng 8 giây.
Xung lực riêng càng cao, động cơ tạo ra lực đẩy càng lớn với cùng một lượng nhiên liệu. Chỉ thêm tám giây cũng đủ để nâng tải trọng tên lửa thêm hàng trăm kg, cho phép mang theo nhiều vệ tinh thương mại hơn hoặc các thiết bị khoa học nặng hơn cho sứ mệnh không gian sâu.
Bước đột phá này có thể tạo ra tác động lớn đối với các vụ phóng trong tương lai, dù kerolox vẫn là tiêu chuẩn phổ biến của ngành.
Hiện các phương tiện phóng chủ lực của Trung Quốc đều sử dụng loại nhiên liệu này, từ tên lửa đẩy của Trường Chinh-5 hạng nặng, tầng lõi của Trường Chinh-6 hạng nhẹ đến toàn bộ tên lửa Trường Chinh-7 hạng trung.
Ngoài ra, các công ty như SpaceX của Mỹ cũng sử dụng hỗn hợp tương tự để vận hành tên lửa Falcon 9 và Falcon Heavy.
