Con tàu chở khí đốt đã kẹt lại ở vùng Vịnh hơn hai tuần khi thủy thủ đoàn chứng kiến tên lửa dội xuống một mục tiêu cách họ khoảng 18,5 km. Đó là cuộc tấn công của Iran hồi tháng trước nhắm vào trạm trung chuyển Ras Laffan tại Qatar, cơ sở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Bầu trời đêm rực sáng bởi những vụ nổ và các thủy thủ trên tàu đã sẵn sàng cho tình huống xấu nhất khi mảnh vỡ tên lửa rơi xuống.
“Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là gia đình, họ sẽ ra sao nếu tôi có mệnh hệ gì, bởi tôi là trụ cột kinh tế của cả nhà”, K.R., một thủy thủ chứng kiến các cuộc không kích từ boong tàu, cho biết. Anh yêu cầu chỉ nêu tên viết tắt, đồng thời giữ kín danh tính chủ tàu và tên phương tiện vì lo ngại bị mất việc.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), K.R. là một trong gần 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại vùng Vịnh sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Chính phủ Philippines tháng trước cho biết gần 7.300 người trong số đó là công dân nước này.
K.R. dành cả ngày để sơn và đánh rỉ sét bên ngoài thân tàu. Anh cho biết vẫn liên lạc hàng ngày qua tin nhắn với cha mẹ và em gái. Theo kế hoạch, con tàu của anh đi qua eo biển Hormuz hôm 28/2, ngày Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran, nhưng cuối cùng bị kẹt lại tại vùng Vịnh. Thủy thủ đoàn hiện có đủ lương thực dự trữ để cầm cự đến hết tháng 4 nhưng họ không biết khi nào mới có thể ra tới vùng biển an toàn hơn.
“Nỗi sợ hãi không bao giờ vơi bớt. Tôi luôn lo lắng cho tương lai của gia đình mình”, K.R. nói. “Trong thâm tâm, tôi chỉ biết phó thác mọi thứ cho thượng đế trên cao”.
IMO cho hay khoảng 20 tàu hàng đã bị tấn công trong khu vực kể từ khi cuộc chiến nổ ra. 10 thủy thủ và một công nhân đóng tàu đã thiệt mạng, ít nhất 10 người bị thương và 4 người mất tích. Trong số này có George Miranda, 46 tuổi, thợ máy người Philippines. Vẫn chưa có tin tức gì về Miranda sau khi tàu kéo Mussafah 2 treo cờ Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trúng hai tên lửa vào ngày 6/3 trong lúc đang hỗ trợ một con tàu khác cũng bị trúng tên lửa tại eo biển.
Một thủy thủ Philippines cho biết cách đây vài tuần, từ con tàu của mình, anh đã chứng kiến cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào một bến cảng ở vùng Vịnh. Nhiều tiếng nổ lớn vang lên và thủy thủ đoàn được lệnh xuống dưới boong tàu ẩn nấp ngay lập tức.
Anh cho hay con tàu của mình đã vượt qua được eo biển mà Iran đang phong tỏa, nhưng sau đó tàu phải đi qua Biển Đỏ, nơi anh lo ngại về nạn cướp biển và những cuộc tấn công từ Houthi, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tại Yemen. Một số thủy thủ không còn dám ngủ trong cabin vì lo ngại những khu vực này dễ trở thành mục tiêu tấn công. Họ chuyển sang khu vực xưởng hoặc những vị trí khác trên tàu mà họ cảm thấy an toàn hơn.
Simon Grainge, giám đốc điều hành Mạng lưới Hỗ trợ và Phúc lợi Thủy thủ Quốc tế, trụ sở tại Anh, cho hay những người đi biển gọi đến đường dây nóng 24/24 của tổ chức này đều đang trong trạng thái sợ hãi, quẫn trí và lo âu. Một số người thậm chí đã có ý định tự làm hại bản thân.
“Các thủy thủ đang bị kẹt giữa vùng chiến sự, đối mặt nguy cơ bị tấn công mà không có lối thoát rõ ràng”, ông nói. “Họ phó mặc tính mạng mình cho số phận”.
Tại một trung tâm cứu trợ và tư vấn ở Manila thuộc Stella Maris, tổ chức hỗ trợ thủy thủ Công giáo, linh mục Paulo Prigol cho hay cuộc chiến đang gây tổn hại nghiêm trọng đến sinh kế của người dân Philippines.
Đối với phần lớn người dân Philippines, công việc trên tàu vận tải thương mại chính là tấm vé để thoát nghèo.
Theo linh mục Prigol, một thủy thủ trẻ mà ông quen biết vừa bắt đầu chuyến đi biển đầu tiên được vài ngày thì các tuyến hàng hải bị gián đoạn do cuộc xung đột ở Trung Đông. “Vậy là giấc mơ đã tan biến chỉ sau vỏn vẹn 8 ngày”, ông nói.
“Cuộc chiến này sẽ tác động đến quyết định của những người đi biển”, ông cho biết thêm. “Với những người đã có gia đình và con nhỏ, tôi nghĩ họ sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn”.
Nhưng với nhiều thủy thủ, việc ở lại quê nhà mà không có tiền còn rủi ro hơn. Một thủy thủ tham dự buổi lễ do linh mục Prigol chủ trì hôm 28/3 cho biết anh từng là thợ máy trên một tàu chở hàng bị máy bay không người lái (UAV) tấn công gần kênh đào Suez vào năm 2023. Dù biết nguy hiểm, đi biển với anh vẫn là cách duy nhất để kiếm sống.
Tại vùng ngoại ô thành phố Davao, Nigel Nimes, 19 tuổi, kể rằng cha anh, thuyền trưởng một tàu chở hàng trên tuyến đường vận tải gần Thổ Nhĩ Kỳ, ban đầu thậm chí còn không biết tin về cuộc chiến. Internet trên tàu chập chờn và tất cả những gì ông biết là con tàu phải đổi hướng. Kể từ đó, Nimes luôn cố nghe ngóng tình hình của cha mọi lúc có thể.
“Vị trí đó khá gần vùng chiến sự Iran”, anh nói về con tàu của cha, thêm rằng bản thân rất lo sợ tàu sẽ bị trúng tên lửa lạc. Gia đình muốn ông trở về nhà, tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra, họ có thể sẽ không còn tiền trang trải học phí cho anh.
Reuters hôm qua đưa tin Ủy ban Ngân sách Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã công bố bản kế hoạch tổng thể cho gói chi tiêu mới trị giá 95 tỉ USD. Theo đó, ủy ban này muốn chi 60 tỉ USD cho quốc phòng và 13 tỉ USD cho các hoạt động tình báo trong 10 năm tới, thấp hơn mức do Tổng thống Donald Trump yêu cầu là 350 tỉ USD.
Dự thảo cũng chưa nêu rõ chi tiết của từng khoản chi nhưng các nhà lãnh đạo Cộng hòa đang muốn tìm nguồn tài trợ cho chiến sự tại Iran, bổ sung kho vũ khí hao hụt trong cuộc xung đột Trung Đông và nâng cao năng lực sẵn sàng tác chiến của quân đội Mỹ.
Trong một diễn biến khác, CNN cùng ngày đưa tin Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, trợ lý thân tín nhất của Tổng thống Trump, và Giám đốc FBI Kash Patel hồi tuần trước đã trực tiếp chỉ đạo cuộc điều tra quy mô lớn tại Nhà Trắng. Mục đích là nhằm tìm ra quan chức làm lộ thông tin liên quan đến vấn đề an ninh của chiếc máy bay do Qatar tặng và được cải tạo thành Không lực Một.
CNN dẫn một số nguồn thạo tin cho biết một số quan chức đã bị yêu cầu giao nộp điện thoại di động để kiểm tra ngay tại Nhà Trắng. Phía điều tra còn tiến hành thu thập thông tin từ những người đi cùng Tổng thống Trump đến Thổ Nhĩ Kỳ dự Hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 6-7.7, hoặc có vai trò trong chuyến công tác.
Trong lúc đó, ông Todd Blanche, người được ông Trump đề cử cho vị trí Bộ trưởng Tư pháp Mỹ, cũng trải qua những giờ phút căng thẳng trong buổi điều trần trước Ủy ban Tư pháp Thượng viện. Để nhận được sự phê chuẩn cho vị trí bộ trưởng, ông Blanche cần nhận được sự ủng hộ của gần như toàn bộ các thượng nghị sĩ Cộng hòa.
Tuy nhiên, ứng viên của ông Trump phải đối mặt với những câu hỏi gay gắt đến từ các nghị sĩ lưỡng đảng, xoay quanh việc công bố một cách thiếu cẩn trọng hồ sơ liên quan đến tội phạm ấu dâm Jeffrey Epstein, khiến danh tính một số nạn nhân bị tiết lộ. Các thượng nghị sĩ cũng chất vấn một thỏa thuận được dàn xếp trong vụ ông Trump kiện Cơ quan Thuế vụ Mỹ, với kết quả cho phép chủ nhân Nhà Trắng hưởng quyền miễn trừ rộng lớn về thuế.
Về phần mình, có tin Nhà Trắng đang cân nhắc giải mật các thông tin tình báo liên quan đến Trung Quốc và khả năng Bắc Kinh can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ, theo Reuters hôm qua dẫn các nguồn thạo tin. Các thông tin được thu thập và phân tích trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, nhưng không cho thấy Trung Quốc đã tìm cách thao túng hoặc thay đổi kết quả bỏ phiếu.
Dự luật được Tổng thống Trump ký ban hành vào ngày 30.4 sau khi quốc hội thông qua, với sự nhượng bộ của đảng Cộng hòa và là chiến thắng cho đảng Dân chủ, theo AP.
Cụ thể, dự luật được Hạ viện thông qua bằng hình thức bỏ phiếu miệng vào chiều 30.4 nhưng không bao gồm ngân sách cho việc thực thi luật nhập cư liên bang gây tranh cãi.
Hầu hết các cơ quan của bộ gồm Cơ quan Quản lý tình trạng khẩn cấp liên bang (FEMA), Tuần duyên Mỹ, Cơ quan An ninh mạng và An ninh hạ tầng... sẽ được cấp ngân sách, trong khi các nghị sĩ sẽ soạn dự luật khác trị giá 70 tỉ USD để rót ngân sách cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và Cơ quan Tuần tra biên giới.
Theo CNN, đây là bước lùi lớn của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson khi ông phải đối mặt với sự phản đối ngày càng tăng từ các thành viên ôn hòa trong đảng Cộng hòa.
Ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã bị khóa lại do chiến dịch trấn áp người nhập cư gây tranh cãi mà chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota, khiến một số công dân Mỹ thiệt mạng.
Bộ An ninh Nội địa đã không có nguồn kinh phí hoạt động kể từ ngày 14.2, gây khó khăn cho người lao động, mặc dù nhiều hoạt động thực thi luật nhập cư vẫn có thể diễn ra nhờ các nguồn tài trợ riêng biệt.
Đợt đóng cửa dài kỷ lục của Bộ An ninh Nội địa đã dẫn đến tình trạng hành khách xếp hàng dài tại các sân bay trên khắp cả nước do lực lượng an ninh sân bay nghỉ việc vì không được trả lương.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh trong cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày 1/4 cho hay nước này cùng Pakistan đang nỗ lực làm trung gian để chấm dứt chiến sự ở Trung Đông, tạo ra cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran khi cuộc chiến đã bước sang tuần thứ 5.
Trước đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar gặp nhau tại Bắc Kinh, công bố đề xuất hòa bình 5 điểm cho Trung Đông, trong đó có việc chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, bắt đầu đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt, đảm bảo an ninh cho các mục tiêu phi quân sự, an ninh cho các tuyến đường hàng hải và ưu tiên Hiến chương Liên Hợp Quốc (LHQ).
Bà Mao cho rằng căng thẳng ở Trung Đông "không phù hợp với lợi ích của bất kỳ bên nào" và đề nghị các nước hoan nghênh nỗ lực trung gian của Trung Quốc - Pakistan. "Ưu tiên hàng đầu là bắt đầu đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt", bà nói.
Trong đề xuất 5 điểm, Bắc Kinh và Islamabad kêu gọi "cho phép tàu dân sự và thương mại đi lại an toàn, cũng như khôi phục hoạt động đi lại bình thường qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt".
Sáng kiến chung này được đưa ra trong khi Pakistan đang làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, nó không nêu các biện pháp cụ thể để hai bên ngồi vào bàn đàm phán ngừng bắn.
Mỹ chưa bình luận về đề xuất do Trung Quốc - Pakistan đưa ra. Trong khi đó, Iran tuyên bố nước này chưa có bất cứ cuộc đàm phán nào với Mỹ, dù đã có một số thông điệp được trao đổi giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff.
Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.
Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Iran cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Họ cũng công bố danh sách "những quốc gia thân thiện" có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.
Cuộc xung đột đến nay đã khiến hơn 3.000 người chết trên toàn Trung Đông, chủ yếu ở Iran và Lebanon.
