Con tàu chở khí đốt đã kẹt lại ở vùng Vịnh hơn hai tuần khi thủy thủ đoàn chứng kiến tên lửa dội xuống một mục tiêu cách họ khoảng 18,5 km. Đó là cuộc tấn công của Iran hồi tháng trước nhắm vào trạm trung chuyển Ras Laffan tại Qatar, cơ sở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Bầu trời đêm rực sáng bởi những vụ nổ và các thủy thủ trên tàu đã sẵn sàng cho tình huống xấu nhất khi mảnh vỡ tên lửa rơi xuống.
“Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là gia đình, họ sẽ ra sao nếu tôi có mệnh hệ gì, bởi tôi là trụ cột kinh tế của cả nhà”, K.R., một thủy thủ chứng kiến các cuộc không kích từ boong tàu, cho biết. Anh yêu cầu chỉ nêu tên viết tắt, đồng thời giữ kín danh tính chủ tàu và tên phương tiện vì lo ngại bị mất việc.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), K.R. là một trong gần 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại vùng Vịnh sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Chính phủ Philippines tháng trước cho biết gần 7.300 người trong số đó là công dân nước này.
K.R. dành cả ngày để sơn và đánh rỉ sét bên ngoài thân tàu. Anh cho biết vẫn liên lạc hàng ngày qua tin nhắn với cha mẹ và em gái. Theo kế hoạch, con tàu của anh đi qua eo biển Hormuz hôm 28/2, ngày Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran, nhưng cuối cùng bị kẹt lại tại vùng Vịnh. Thủy thủ đoàn hiện có đủ lương thực dự trữ để cầm cự đến hết tháng 4 nhưng họ không biết khi nào mới có thể ra tới vùng biển an toàn hơn.
“Nỗi sợ hãi không bao giờ vơi bớt. Tôi luôn lo lắng cho tương lai của gia đình mình”, K.R. nói. “Trong thâm tâm, tôi chỉ biết phó thác mọi thứ cho thượng đế trên cao”.
IMO cho hay khoảng 20 tàu hàng đã bị tấn công trong khu vực kể từ khi cuộc chiến nổ ra. 10 thủy thủ và một công nhân đóng tàu đã thiệt mạng, ít nhất 10 người bị thương và 4 người mất tích. Trong số này có George Miranda, 46 tuổi, thợ máy người Philippines. Vẫn chưa có tin tức gì về Miranda sau khi tàu kéo Mussafah 2 treo cờ Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trúng hai tên lửa vào ngày 6/3 trong lúc đang hỗ trợ một con tàu khác cũng bị trúng tên lửa tại eo biển.
Một thủy thủ Philippines cho biết cách đây vài tuần, từ con tàu của mình, anh đã chứng kiến cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào một bến cảng ở vùng Vịnh. Nhiều tiếng nổ lớn vang lên và thủy thủ đoàn được lệnh xuống dưới boong tàu ẩn nấp ngay lập tức.
Anh cho hay con tàu của mình đã vượt qua được eo biển mà Iran đang phong tỏa, nhưng sau đó tàu phải đi qua Biển Đỏ, nơi anh lo ngại về nạn cướp biển và những cuộc tấn công từ Houthi, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tại Yemen. Một số thủy thủ không còn dám ngủ trong cabin vì lo ngại những khu vực này dễ trở thành mục tiêu tấn công. Họ chuyển sang khu vực xưởng hoặc những vị trí khác trên tàu mà họ cảm thấy an toàn hơn.
Simon Grainge, giám đốc điều hành Mạng lưới Hỗ trợ và Phúc lợi Thủy thủ Quốc tế, trụ sở tại Anh, cho hay những người đi biển gọi đến đường dây nóng 24/24 của tổ chức này đều đang trong trạng thái sợ hãi, quẫn trí và lo âu. Một số người thậm chí đã có ý định tự làm hại bản thân.
“Các thủy thủ đang bị kẹt giữa vùng chiến sự, đối mặt nguy cơ bị tấn công mà không có lối thoát rõ ràng”, ông nói. “Họ phó mặc tính mạng mình cho số phận”.
Tại một trung tâm cứu trợ và tư vấn ở Manila thuộc Stella Maris, tổ chức hỗ trợ thủy thủ Công giáo, linh mục Paulo Prigol cho hay cuộc chiến đang gây tổn hại nghiêm trọng đến sinh kế của người dân Philippines.
Đối với phần lớn người dân Philippines, công việc trên tàu vận tải thương mại chính là tấm vé để thoát nghèo.
Theo linh mục Prigol, một thủy thủ trẻ mà ông quen biết vừa bắt đầu chuyến đi biển đầu tiên được vài ngày thì các tuyến hàng hải bị gián đoạn do cuộc xung đột ở Trung Đông. “Vậy là giấc mơ đã tan biến chỉ sau vỏn vẹn 8 ngày”, ông nói.
“Cuộc chiến này sẽ tác động đến quyết định của những người đi biển”, ông cho biết thêm. “Với những người đã có gia đình và con nhỏ, tôi nghĩ họ sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn”.
Nhưng với nhiều thủy thủ, việc ở lại quê nhà mà không có tiền còn rủi ro hơn. Một thủy thủ tham dự buổi lễ do linh mục Prigol chủ trì hôm 28/3 cho biết anh từng là thợ máy trên một tàu chở hàng bị máy bay không người lái (UAV) tấn công gần kênh đào Suez vào năm 2023. Dù biết nguy hiểm, đi biển với anh vẫn là cách duy nhất để kiếm sống.
Tại vùng ngoại ô thành phố Davao, Nigel Nimes, 19 tuổi, kể rằng cha anh, thuyền trưởng một tàu chở hàng trên tuyến đường vận tải gần Thổ Nhĩ Kỳ, ban đầu thậm chí còn không biết tin về cuộc chiến. Internet trên tàu chập chờn và tất cả những gì ông biết là con tàu phải đổi hướng. Kể từ đó, Nimes luôn cố nghe ngóng tình hình của cha mọi lúc có thể.
“Vị trí đó khá gần vùng chiến sự Iran”, anh nói về con tàu của cha, thêm rằng bản thân rất lo sợ tàu sẽ bị trúng tên lửa lạc. Gia đình muốn ông trở về nhà, tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra, họ có thể sẽ không còn tiền trang trải học phí cho anh.
Trong bài đăng trên Truth Social ngày 25.5, Tổng thống Trump cho hay ông đã trao đổi với lãnh đạo các nước trên, cùng Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Bahrain, hai quốc gia từng tham gia Hiệp định Abraham trong nhiệm kỳ đầu của ông.
"Tôi yêu cầu tất cả các quốc gia ngay lập tức ký kết Hiệp định Abraham. Nếu Iran ký thỏa thuận này với tôi, với tư cách Tổng thống Mỹ, tôi sẽ rất vinh dự nếu họ cũng trở thành một phần của liên minh thế giới chưa từng có này", theo AFP dẫn bài đăng của ông Trump.
Hiệp định Abraham là khuôn khổ do chính quyền Tổng thống Trump thúc đẩy năm 2020 nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số nước Ả Rập, gồm UAE, Bahrain, Morocco và Sudan. Ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn mở rộng thỏa thuận này nếu trở lại Nhà Trắng.
Tuy nhiên, đề xuất mới của ông Trump được cho là khó nhận được phản ứng tích cực trong ngắn hạn, nhất là khi dư luận tại nhiều nước Hồi giáo vẫn bất bình sâu sắc trước chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza.
Pakistan đã bác bỏ khả năng tham gia. Theo Reuters dẫn một nguồn tin Pakistan, tuyên bố của ông Trump phản ánh nỗ lực gắn tiến trình ngừng bắn với Iran vào mục tiêu mở rộng Hiệp định Abraham, nhưng 2 vấn đề này "không liên quan và không thể liên quan với nhau". "Pakistan không bị ép buộc phải tuân theo bất kỳ yêu cầu nào như vậy", theo nguồn thạo tin.
Các nước liên quan hiện chưa công khai bình luận về bài đăng của ông Trump.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel là vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Riyadh từ lâu khẳng định sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel nếu không có một lộ trình rõ ràng hướng tới nhà nước Palestine. Với vị thế là nơi có hai thánh địa Mecca và Medina, bất kỳ bước đi nào của Ả Rập Xê Út đối với Israel đều mang ý nghĩa chính trị, tôn giáo và an ninh sâu rộng.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel sẽ không chỉ là một cột mốc ngoại giao, mà còn là một vấn đề an ninh quốc gia vô cùng nhạy cảm, gắn liền với việc giải quyết một trong những cuộc xung đột lâu đời và khó hòa giải nhất trong khu vực.
Trong khi đó, Ai Cập, Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ đã có quan hệ ngoại giao với Israel, nhưng các mối quan hệ này trở nên căng thẳng kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát.
Ông Trump nói các cuộc đàm phán với Iran "đang diễn ra tốt đẹp", song không đưa ra dấu hiệu cụ thể cho thấy một thỏa thuận sắp được ký. Chủ nhân Nhà Trắng nói một hoặc hai trong số các quốc gia ông đã nói chuyện có thể có lý do để không tham gia, nhưng cho rằng hầu hết đều nên "sẵn sàng, mong muốn và có khả năng biến thỏa thuận với Iran này thành một sự kiện lịch sử vĩ đại hơn"
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh lâu năm của ông Trump, ủng hộ việc gắn thỏa thuận Iran với Hiệp định Abraham, cho rằng điều này có thể thúc đẩy hội nhập khu vực và tạo ra "một cường quốc về cơ hội kinh tế".
Tuy nhiên, một số chuyên gia tỏ ra hoài nghi. Ông Aaron David Miller, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế, nhận định rất khó có khả năng lời kêu gọi của ông Trump sẽ thành công, một phần là do sự cạnh tranh khu vực giữa các quốc gia.
Ông Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran tại Nhóm khủng hoảng quốc tế, cho rằng: "Ông Trump đang cố trình bày thỏa thuận hạt nhân với Iran như phần tiếp nối của Hiệp định Abraham: tốt cho Israel, tốt cho khu vực và đủ sức thuyết phục những người hoài nghi tại Washington. Nhưng ông ấy đang đổi ảo tưởng này lấy ảo tưởng khác - từ việc ép Iran đầu hàng đến việc giả vờ rằng một thỏa thuận mong manh có thể trở thành nền tảng cho một trật tự mới ở Trung Đông".
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-5, Tòa án phúc thẩm Hàn Quốc đã ra phán quyết giảm mức án đối với cựu Thủ tướng Han Duck Soo từ 23 năm xuống còn 15 năm tù.
Ông Han đang phải thụ án do vai trò của ông trong vụ ban bố thiết quân luật của cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol hồi tháng 10-2024.
Tòa phúc thẩm giữ nguyên kết luận của tòa sơ thẩm rằng ông Han đã có những hành vi then chốt giúp ông Yoon ban bố thiết quân luật, cũng như không can ngăn quyết định này.
Thẩm phán khẳng định ông Han đã triệu tập cuộc họp nội các để hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho việc ban bố thiết quân luật, đồng thời bác bỏ lập luận của ông Han rằng cuộc họp nói trên thực chất nhằm ngăn chặn ông Yoon.
Thẩm phán cũng cho rằng ông Han đã biết về kế hoạch cắt điện, cắt nước đối với một số cơ quan báo chí trong thời gian thiết quân luật nhưng không có động thái ngăn cản.
Chủ tọa phiên tòa tuyên bố: "Bị cáo, với tư cách là thủ tướng, có trách nhiệm kiềm chế và kiểm soát việc tổng thống thực thi quyền lực sai trái, đồng thời giúp tổng thống thực hiện quyền hạn theo đúng pháp luật.
Nhưng ông ấy đã từ bỏ trách nhiệm to lớn đó và đứng về phía những người tham gia cuộc phản loạn... Sau đó ông ấy còn phạm thêm các tội danh để che đậy hành vi của mình, do đó tội của ông ấy là nghiêm trọng".
Tòa cũng tuyên ông Han phạm tội ngụy tạo văn bản tổng thống và khai man.
Tuy vậy, thẩm phán cho biết tòa đã xem xét đến quá trình 50 năm phục vụ trong khu vực công của ông Han, bao gồm nhiều vị trí lãnh đạo tại Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao.
Theo thẩm phán, cũng chưa có đủ căn cứ rõ ràng cho thấy ông Han tích cực tham gia vào kế hoạch của ông Yoon. Tòa lưu ý rằng sau khi quốc hội bỏ phiếu phủ quyết thiết quân luật, ông Han đã triệu tập thêm một cuộc họp nội các khác để thực thi quyết định trên.
Tại tiệc chiêu đãi do Chủ tịch Tập Cận Bình chủ trì gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được chào đón bằng màn biểu diễn của ban nhạc quân đội Trung Quốc với một trong những ca khúc yêu thích của ông là Y.M.C.A.
Danh sách biểu diễn của ban nhạc tại sự kiện cũng có một giai điệu quen thuộc khác là Edelweiss (Hoa nhung tuyết), bài hát trong vở nhạc kịch The Sound of Music năm 1959 của Rodgers và Hammerstein.
Đây có thể không phải là bài hát yêu thích tại Mar-a-Lago, nhưng lại là biểu tượng trong ngoại giao Mỹ - Trung. Các bài hát trong The Sound of Music (Giai điệu hạnh phúc) từ lâu đã được sử dụng để chào đón quan chức cấp cao Mỹ khi đến Trung Quốc.
Khi phó tổng thống Mỹ Walter Mondale đến thăm vào năm 1979, ông đã nói đùa rằng mình được nghe "hai tác phẩm kinh điển" ở Trung Quốc là ca khúc Giáng sinh Jingle Bells và ca khúc Do Re Mi trong The Sound of Music.
Năm 2002, Tổng thống George W. Bush được chào đón tại Vạn Lý Trường Thành bằng bài hát Edelweiss. Một ca sĩ của quân đội Trung Quốc cũng đã hát tặng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis ca khúc này trong chuyến thăm của ông năm 2018.
Những giai điệu trong vở nhạc kịch The Sound of Music nằm trong số những ca khúc tiếng Anh được biết đến rộng rãi nhất ở Trung Quốc. Chúng được đón nhận như một câu chuyện chân thành về tình yêu quê hương, đất nước và thậm chí được giảng dạy trong các lớp học trên khắp Trung Quốc suốt nhiều thập kỷ.
Edelweiss là một trong những ca khúc tiếng Anh đầu tiên mà Josephine Zhou được học vào những năm 1980, thời điểm Trung Quốc đang thực hiện cải cách kinh tế và mở cửa với thế giới. Bài hát mượn hình ảnh loài hoa trắng kiên cường của dãy Alps làm biểu tượng cho lòng yêu nước, sự thủy chung và vẻ đẹp thuần khiết của một quê hương đang đứng trước thảm họa chiếm đóng từ Đức Quốc xã.
"Nó vô cùng du dương và tôi thấy nó rất khác biệt so với những bản nhạc từng nghe trước đó", Zhou, cư dân 59 tuổi tại Thượng Hải, chia sẻ.
Vở nhạc kịch, dựa trên câu chuyện có thật về cuộc chạy trốn của gia đình Trapp khỏi nước Áo bị phát xít chiếm đóng, được ra mắt tại sân khấu Broadway năm 1959. Bộ phim điện ảnh về câu chuyện này với sự tham gia của Julie Andrews và Christopher Plummer được phát hành vào năm 1965.
Cuối những năm 1970, bộ phim được trình chiếu rộng rãi ở Trung Quốc. Các bài hát trong phim được phát đi phát lại trên đài phát thanh.
Khi Kaiser Kuo lần đầu đến thăm Trung Quốc vào mùa hè năm 1981, họ hàng đề nghị Kuo và anh trai hát một vài giai điệu Mỹ. Kuo đã hát những bài hát phổ biến như Take Me Out to the Ball Game. Sau đó, họ hàng của ông đã đáp lễ bằng cách hát tặng bài Do Re Mi.
Kaiser Kuo cảm thấy bài Edelweiss đặc biệt được yêu thích do giai điệu đơn giản, ít lời và chủ đề yêu nước.
"Kể từ đó, tôi đã thấy nhiều đàn ông Trung Quốc hát bài này, khi thì say sưa ở quán karaoke, hoặc thỉnh thoảng tự đệm đàn guitar giống như Christopher Plummer đã làm trong phim", ông Kuo, người dẫn chương trình Sinica Podcast về các vấn đề thời sự ở Trung Quốc và là người thành lập hai ban nhạc rock tiên phong tại nước này, cho biết.
Trong giới ngoại giao tại Bắc Kinh, bài hát này thường được phát hay biểu diễn tại các buổi lễ chính thức hoặc các cuộc gặp chia sẻ về văn hóa Mỹ, theo Chas Freeman, thành viên phái đoàn ngoại giao Mỹ ở đây giai đoạn 1981-1984.
Khi ngày càng có nhiều người Mỹ đến thăm Trung Quốc trong những thập kỷ tiếp theo, The Sound of Music tiếp tục trở thành cầu nối văn hóa.
Mary Millben lần đầu tiên đến Trung Quốc vào năm 2006 với tư cách là sinh viên trao đổi từ Đại học Oklahoma. Cô thường thảo luận về các vở diễn Broadway kinh điển với bạn học.
Một lần, sau khi xem buổi biểu diễn vở The Lion King (Vua sư tử), cô đã gặp ban lãnh đạo của Nhà hát Lớn Thượng Hải và họ sau đó cùng nhau hát Edelweiss.
Giờ đây, với tư cách là ca sĩ chuyên nghiệp từng biểu diễn cho các tổng thống Bush, Barack Obama, Joe Biden và Donald Trump, Millben vẫn tiếp tục kết nối với người dân Trung Quốc qua bài hát này.
Khi cô gặp đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải năm 2021 để thảo luận về quan hệ song phương, ông Thôi đã đề nghị kết thúc buổi gặp bằng hoạt động vui vẻ như cùng nhau ca hát. Sau khi cân nhắc, họ cuối cùng chọn bài hát cả hai đều yêu thích là Edelweiss.
"Tôi hiểu tại sao bài hát này lại có ý nghĩa với người dân Trung Quốc đến vậy. Edelweiss là bài hát về lòng yêu nước sâu sắc và tình yêu đối với quốc gia của mình. Giống như âm nhạc, lòng yêu nước cũng là ngôn ngữ toàn cầu", Millben nói.
Đối với bà Zhou, cảnh phim Von Trapp chơi đàn guitar và hát bài Edelweiss cho 7 người con của mình luôn mang lại cho bà cảm giác ấm áp và bình yên. Đôi khi bà hát bài này trong các buổi họp mặt gia đình.
"Bài này rất hay và dễ hát theo. Đó là bài hát tuyệt vời cho mọi dịp, từ buổi gặp gỡ gia đình cho đến buổi yến tiệc trang trọng", bà nói.
