Giá vàng trong nước duy trì mốc giao dịch 164 triệu đồng/lượng
Cuối ngày hôm nay (15/5), tại SJC giá vàng miếng duy trì giao dịch ở mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra). Giữ nguyên mức giao dịch đầu giờ sáng nay.
Giá vàng nhẫn SJC loại 1-5 cũng giữ nguyên giao dịch ở mức 160,8-163,8 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra) như đầu giờ sáng.
Cụ thể, tại Bảo Tín Mạnh Hải giá vàng miếng SJC giao dịch ở mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra), giảm 1 triệu đồng/lượng so với ngày hôm qua, không thay đổi so với đầu giờ sáng. Chênh lệch mua – bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Giá vàng miếng SJC tại Tập đoàn Doji ở Hà Nội và TP.HCM giao dịch ở quanh mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra), giảm 1 triệu đồng/lượng so với ngày hôm qua, không thay đổi so với đầu giờ sáng. Chênh lệch mua – bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Tại Bảo Tín Minh Châu, giá vàng SJC giao dịch ở mức 161 – 165 triệu đồng/lượng (mua – bán), giảm 1 triệu đồng ở chiều mua vào, giá bán ra giữ nguyên so cùng thời điểm hôm qua, không thay đổi so với đầu giờ sáng. Chênh lệch giữa 2 chiều mua – bán ở mức 4 triệu đồng/lượng.
Giá vàng miếng SJC tại Phú Quý giao dịch quanh mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra), giảm 1 triệu đồng/lượng so với ngày hôm qua, không thay đổi so với đầu giờ sáng. Chênh lệch mua – bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Riêng hệ thống Mi Hồng điều chỉnh mạnh hơn khi giảm tới 1,2 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và giảm 1 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra, đưa giá vàng SJC xuống còn 162,3 – 164 triệu đồng/lượng.
Ngoài ra, giá vàng SJC tại Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) giao dịch ở mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua – bán); giá vàng miếng SJC Hà Nội tại Vàng bạc đá quý Asean giao dịch ở mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua – bán);… Giữ nguyên mốc giao dịch so với buổi sáng.
Đối với vàng nhẫn, giá vàng nhẫn tròn ép vỉ của Bảo Tín Mạnh Hải giao dịch quanh mức 161 – 163,9 triệu đồng/lượng, giảm 1 triệu đồng/lượng so với ngày hôm qua, không thay đổi so với đầu giờ sáng. Chênh lệch mua – bán ở mức 2,9 triệu đồng/lượng.
Đầu giờ sáng nay, giá vàng nhẫn 9999 tại Doji cũng giảm 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả chiều mua và bán so với mức kết hôm qua, xuống mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua – bán). Không thay đổi so với đầu giờ sáng.
Giá vàng nhẫn trơn của Bảo Tín Minh Châu đầu giờ sáng nay cũng được giao dịch ở mức 161-164 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra), hạ 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả 2 chiều so với chốt phiên hôm qua, không thay đổi so với đầu giờ sáng.
Giá vàng hôm nay nhẫn tròn trơn 999,9 tại Công ty Phú Quý giao dịch quanh mức 162 – 165 triệu đồng/lượng, ổn định ở chiều mua vào và bán ra so với cùng thời điểm hôm qua, không thay đổi so với đầu giờ sáng. Chênh lệch mua – bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Giá vàng thế giới về mốc 4.608 USD/ounce
Theo Kitco, giá vàng thế giới giao ngay lúc 12h00 ngày 15/5/2026 ở mức 4.608,8 USD/ounce, giảm 42,2 USD/ounce so với hôm qua. Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank 26.387 VND/USD, giá vàng thế giới tương đương khoảng 146,62 triệu đồng/lượng chưa bao gồm thuế và phí. Giá vàng SJC trong nước hiện cao hơn giá vàng thế giới khoảng 17,38 triệu đồng/lượng.
Giá vàng giảm trong bối cảnh giới đầu tư cân nhắc giữa các tín hiệu lạm phát còn dai dẳng, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ duy trì quanh vùng 4,4% và tình hình mong manh liên quan đến Iran, eo biển Hormuz.
Bộ Lao động Mỹ cho biết số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc ngày 9/5 đạt 211.000 đơn (đã điều chỉnh theo mùa), cao hơn mức dự báo 205.000 đơn. Dữ liệu tuần trước được điều chỉnh giảm xuống 199.000 đơn từ mức 200.000 đơn.
Bình quân bốn tuần đạt 203.750 đơn, gần sát kỳ vọng 203.500 đơn. Số người tiếp tục nhận trợ cấp trong tuần kết thúc ngày 2/5 ở mức 1,782 triệu người, thấp hơn dự báo 1,79 triệu người.
Thị trường vàng đang tích lũy quanh ngưỡng tâm lý 4.700 USD/ounce, cho thấy tiêu dùng Mỹ đang chậm lại đúng như dự báo của thị trường.
Bộ Thương mại Mỹ cho biết doanh số bán lẻ tháng 4 tăng 0,5%, sau khi được điều chỉnh tăng 1,6% trong tháng 3. So với cùng kỳ năm trước, doanh số tăng 4,9%, đúng như dự báo thị trường.
Giá vàng chịu áp lực từ kỳ vọng chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian qua, song tâm lý thị trường đang dần chuyển hướng khi giới đầu tư đánh giá khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể bị thu hẹp dư địa tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ quá thắt chặt. Lãi suất duy trì ở mức cao trong khi lạm phát vẫn dai dẳng có thể làm giảm lợi suất thực, qua đó hỗ trợ vàng.
Về địa chính trị, eo biển Hormuz tiếp tục được xem là điểm nóng rủi ro nguồn cung năng lượng sau hơn hai tháng xung đột liên quan đến Iran. Các cảnh báo về việc suy giảm dự trữ dầu toàn cầu duy trì lực cầu trú ẩn cho vàng, song đồng thời cũng có thể tạo áp lực thông qua kỳ vọng lạm phát và lợi suất tăng.
Dự báo giá vàng
Cảnh báo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho rằng, việc thiếu hụt nguồn cung đang “làm cạn kiệt tồn kho dầu toàn cầu với tốc độ kỷ lục”, đã giúp giá vàng tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, chính cú sốc giá dầu này cũng giới hạn đà tăng của vàng, do kéo lợi suất trái phiếu và kỳ vọng lạm phát đi lên.
Giới giao dịch hiện đang theo dõi phản ứng của thị trường sau khi dữ liệu về doanh số bán lẻ và trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ được công bố vào sáng nay, đồng thời chú ý tới các phát biểu liên quan đến đàm phán Mỹ – Trung và điều kiện vận tải qua eo biển Hormuz.
Theo các chuyên gia phân tích, nguyên nhân lớn nhất khiến giá vàng thế giới suy giảm đến từ dữ liệu kinh tế Mỹ tích cực hơn kỳ vọng. Báo cáo việc làm phi nông nghiệp mới công bố cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì ổn định, trong khi lạm phát tiếp tục neo ở vùng cao khoảng 3,8%.
Diễn biến này khiến khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm giảm lãi suất bị thu hẹp. Khi lãi suất duy trì ở mức cao, dòng tiền có xu hướng quay lại các tài sản sinh lời như trái phiếu hoặc đồng USD, từ đó tạo áp lực lên giá vàng thế giới.
Ngoài ra, căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có tín hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là chưa chấp nhận đề xuất mới từ phía Iran, khiến tâm lý phòng thủ trên thị trường tài chính vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, tác động hỗ trợ đối với giá vàng thế giới chưa đủ mạnh để kéo kim loại quý quay lại vùng tăng trước đó.
Một yếu tố khác cũng ảnh hưởng tới giá vàng hôm nay là chỉ số đồng USD vẫn duy trì quanh vùng cao. Đồng bạc xanh mạnh lên khiến vàng giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư nắm giữ các loại tiền tệ khác. Bên cạnh đó, việc một số ngân hàng trung ương có động thái bán vàng ra thị trường cũng khiến áp lực điều chỉnh gia tăng.
Theo nhận định của giới chuyên gia, giá vàng SJC hiện thiếu động lực tăng mới khi giá vàng thế giới chưa thể bứt phá. Trong khi đó, tỷ giá trong nước vẫn ở mức cao, còn lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng vẫn đủ hấp dẫn để cạnh tranh với vàng, khiến dòng tiền đầu tư vào kim loại quý không còn quá mạnh như giai đoạn đầu năm.
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 262 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại cuộc họp về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Tp.Hà Nội.
Theo thông báo, thời gian qua, công tác phát triển nhà ở xã hội đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn những tồn tại, hạn chế và điểm nghẽn lớn cần tập trung tháo gỡ như thị trường nhà ở còn lệch pha giữa cung và cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán.
Trong khi đó, phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn đáp ứng nhu cầu thực sự về nhà ở với giá hợp lý còn rất thiếu; một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng chưa hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.
Để tháo gỡ những tồn tại, hạn chế vướng mắc nêu trên, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu UBND Tp.Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, đi tiên phong; khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn, quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê tại Hà Nội.
Trong đó, phải xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở đang bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả trên địa bàn theo thẩm quyền, gắn với trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị liên quan; báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 6/2026.
Đồng thời, xây dựng Kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 7/2026.
Ngoài ra, UBND Tp.Hà Nội khẩn trương nghiên cứu, phối hợp với các Bộ: Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Tư pháp và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để triển khai đầu tư xây dựng dự án nhà ở cho thuê; phấn đấu khởi công một số dự án tại Hà Nội trong tháng 6/2026.
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ động đề xuất kịp thời các cơ chế, chính sách mới, trong đó nghiên cứu, quán triệt rõ chủ trương chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64 ngày 22/5/2026 để cụ thể hóa các chủ trương, chính sách vào Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), nhất là tính khả thi của Quỹ nhà ở, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).
Đồng thời, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc sửa đổi Luật đất đai; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026 để báo cáo cấp có thẩm quyền.
Chủ động phối hợp với các địa phương, trước hết là các thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo đối tượng, nhu cầu nhà ở của các bộ, cơ quan trực thuộc Trung ương làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu; hoàn thành trong tháng 7/2026.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan và các địa phương đề xuất cơ chế phù hợp để huy động, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước, nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê, cơ chế vận hành quản lý (trong đó có cho quản lý kinh doanh thương mại tại các khu nhà cho thuê theo hình thức phù hợp), giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026.
Theo Thông báo số 262/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu TP.Hà Nội khẩn trương nghiên cứu triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân đang sinh sống và làm việc trên địa bàn.
Kết luận của Thủ tướng nêu rõ, dù công tác phát triển nhà ở xã hội thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, song thị trường bất động sản vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn lớn.
Trong đó, nổi bật là tình trạng lệch pha cung - cầu khi phân khúc nhà ở giá phù hợp còn thiếu hụt nghiêm trọng, đặc biệt là nhà ở cho thuê dài hạn dành cho người lao động, người thu nhập trung bình và thấp.
Cụ thể như: Thị trường nhà ở còn lệch pha giữa cung và cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn đáp ứng nhu cầu thực sự về nhà ở với giá hợp lý còn rất thiếu; một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng chưa hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.
"Đây là những vấn đề đã tích tụ, không thể giải quyết trong một sớm một chiều, nhưng phải triển khai ngay, làm quyết liệt, đồng bộ để đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên - những đối tượng có nhu cầu rất lớn về nhà ở", thông báo kết luận của Thủ tướng nêu.
Để tháo gỡ những tồn tại, hạn chế vướng mắc, Thủ tướng yêu cầu UBND TP.Hà Nội khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn, quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê tại Hà Nội.
Trong đó, phải xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở đang bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả trên địa bàn theo thẩm quyền, gắn với trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị liên quan (báo cáo Thủ tướng kết quả trong tháng 6).
"Rà soát nhu cầu, đối tượng, chủ động triển khai cơ chế đầu tư xây dựng theo quy chuẩn, tiêu chuẩn bảo đảm chất lượng, nghiên cứu có cơ chế tài chính phù hợp, áp dụng giá thuê dài hạn phù hợp với khả năng chi trả, cơ chế quản lý vận hành chuyên nghiệp, hiện đại. Triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của người dân sinh sống, làm việc tại Hà Nội ", Thủ tướng giao nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, thành phố cần sử dụng linh hoạt nguồn thu từ nhà ở thương mại (bao gồm cả nhà ở xã hội) bằng tiền để đầu tư cho nhà ở cho thuê theo quy định.
Hà Nội cần xây dựng Kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất (báo cáo Thủ tướng kết quả trong tháng 7).
Người đứng đầu Chính phủ chỉ đạo UBND TP.Hà Nội khẩn trương nghiên cứu, phối hợp với các Bộ: Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Tư pháp và Ngân hàng Nhà nước để triển khai đầu tư xây dựng dự án nhà ở cho thuê và phấn đấu khởi công một số dự án tại Hà Nội trong tháng 6.
Giao nhiệm vụ cho các bộ ngành, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, UBND TP.Hà Nội và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn, phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (hoàn thành trong tháng 7).
Bộ Xây dựng cần phối hợp với các địa phương, trước hết là các thành phố: Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo đối tượng, nhu cầu nhà ở của các bộ, cơ quan trực thuộc Trung ương làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu (hoàn thành trong tháng 7).
Thủ tướng lưu ý việc đề xuất cơ chế phù hợp để huy động, phân bổ, sử dụng ngân sách Nhà nước, nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê, cơ chế vận hành quản lý (trong đó có cho quản lý kinh doanh thương mại tại các khu nhà cho thuê theo hình thức phù hợp), giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước (báo cáo Thủ tướng trong tháng 7).
Thủ tướng gợi mở nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê (hoàn thành trong tháng 6).
Bộ Tài chính được giao đề xuất cơ chế bố trí vốn từ nguồn lực của Nhà nước để triển khai phát triển nhà ở cho thuê, đồng thời hướng dẫn cơ chế hạch toán nguồn thu từ các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để tạo nguồn phát triển nhà ở cho thuê, phương án bảo toàn vốn khi sử dụng ngân sách Nhà nước đầu tư phát triển nhà ở cho thuê...
Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng chính sách tín dụng ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng ổn định lãi suất, thời hạn vay phù hợp với chu kỳ hoàn vốn của dự án. Trường hợp cần thiết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại hoặc cơ chế linh hoạt về hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại khi cho vay phát triển nhà ở cho thuê.
Như Thanh Niên đã đặt vấn đề trong bài viết "Việt Nam thừa hay thiếu sân bay?", theo Quyết định điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không toàn quốc vừa cập nhật, danh mục sân bay từ nay đến năm 2030 đã được nâng từ 30 lên 32 cảng, bao gồm 15 sân bay quốc tế và 17 sân bay nội địa. Tầm nhìn đến năm 2050, mạng lưới này sẽ tiếp tục nới rộng lên thành 34 sân bay.
Cuộc góp mặt của nhiều "tân binh" lại làm dấy lên nghi ngại về hiệu quả khai thác khi mà hàng loạt các cảng hàng không hiện hữu vẫn đang chật vật gồng lỗ. Nỗi lo sân bay ế càng trở nên hiện hữu khi hệ thống hạ tầng giao thông mặt đất đang ghi nhận những bước nhảy vọt lịch sử.
Đến nay, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã cơ bản thông toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng đường bộ từ Hà Nội vào miền Trung hay từ TP.HCM đi các tỉnh ĐBSCL, Tây nguyên xuống chỉ còn một nửa. Xu hướng tự lái xe du lịch xuyên Việt cũng đang ngày càng lên ngôi, nhất là vào những dịp cao điểm lễ tết khi giá vé máy bay tăng vọt "chóng mặt".
Từ nay đến 2030, Bộ Xây dựng đã lên kế hoạch xây dựng khoảng 2.000 km đường bộ cao tốc, hoàn thành mục tiêu đến năm 2030 cả nước có 5.000 km đường bộ cao tốc. Đến lúc đó, tỷ lệ người dân lựa chọn xe khách, xe cá nhân di chuyển trong phạm vi 200 km - 500 km sẽ rất phổ biến.
Trong khi đó, siêu dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam cũng đã chính thức khởi động, đang trong giai đoạn dồn lực hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, chuẩn bị khởi công các đoạn tuyến ưu tiên như Hà Nội - Vinh, TP.HCM - Nha Trang. Nhiều địa phương cũng đã hối hả thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công từng đoạn vào tháng 12 năm nay.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM nhìn nhận hàng không chặng ngắn sẽ bị đe dọa nghiêm trọng khi đường sắt vận tốc 350km/giờ xuất hiện.
Ông dẫn chứng câu chuyện từ nước Pháp: Đây là quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức ban hành luật cấm các chuyến bay nội địa chặng ngắn nếu lộ trình đó có thể thay thế bằng tàu hỏa cao tốc với thời gian di chuyển dưới 2,5 tiếng (áp dụng cho các chặng kết nối Paris Orly đến Bordeaux, Nantes, hay Lyon).
"2,5 tiếng di chuyển, tàu chạy với vận tốc 350 km/giờ thì tương đương quãng đường từ 1.000 km trở xuống. Nghĩa là, tàu cao tốc chỉ mất khoảng 1,5 - 3 tiếng để có thể kết nối từ thành phố này tới thành phố khác. Nếu đi máy bay, dù thời gian bay chỉ 1 tiếng, nhưng hành khách phải cộng thêm ít nhất 2 - 3 tiếng cho việc di chuyển ra sân bay ngoại thành, xếp hàng check-in, soi chiếu an ninh và chờ lấy hành lý... Như vậy, khoảng cách dưới 1.000 km thì đường bộ và đường sắt sẽ chiếm ưu thế" - ông Lê Hoàng Châu phân tích.
Cũng theo ông Lê Hoàng Châu, mạng lưới đường sắt cao tốc Bắc - Nam theo quy hoạch không dừng lại ở TP.HCM tầm nhìn 20 - 30 năm tới sẽ tiếp tục kéo dài xuống tận mũi Cà Mau. Lúc này, toàn bộ hành lang kinh tế dọc chiều dài đất nước sẽ được kết nối bằng một mạch máu cơ khí tốc độ cao.
Do đó, xây dựng sân bay phải tính toán quy mô dựa trên hiệu quả thực tế và đặt hiệu quả lên hàng đầu, chứ không thể chạy đua theo phong trào, tỉnh nào cũng phải cố xây một sân bay quốc tế thật to. Nếu khoảng cách quá gần, giao thông kết nối mặt đất quá thuận tiện mà địa phương nào cũng đòi xây sân bay quy mô lớn, lưỡng dụng hoặc quốc tế, thì dù nguồn vốn nào cũng là một sự lãng phí tài lực quốc gia.
Việc quy hoạch sân bay cần phải phân loại rất rõ ràng theo đặc thù địa lý và nhiệm vụ chiến lược: Ở những vùng núi cao, hiểm trở, địa hình chia cắt mạnh như Điện Biên, Lai Châu, Hà Giang... thì sân bay quy mô vừa phải sẽ phá vỡ thế cô lập, phục vụ dân sinh, cứu hộ cứu nạn và thúc đẩy kinh tế địa phương.
"Ngoài ra cần lưu ý các điểm mang tính an ninh quốc phòng như vùng biển đảo Trường Sa, Hoàng Sa, hoặc một số vị trí dọc dải miền Trung. Đây là những hạ tầng không tính toán hiệu quả chỉ bằng lỗ/lãi thương mại, mà phải tính toán tầm bay thế nào để sẵn sàng cho các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng" - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM lưu ý.
TS Huỳnh Thế Du (Trường Chính sách công và quản lý Fulbright VN) thừa nhận đúng là trong tương lai, hiệu quả của một số sân bay sẽ chịu áp lực lớn khi mạng lưới cao tốc Bắc - Nam ngày càng hoàn thiện, xa hơn là đường sắt cao tốc.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy khi hạ tầng đường bộ và đường sắt đủ tốt, các chặng bay ngắn dưới 300 - 500 km thường giảm mạnh vì người dân ưu tiên chi phí thấp hơn và thuận tiện hơn. Điều này có nghĩa hàng không nội địa sẽ không còn “một mình một sân khấu” như giai đoạn trước.
Bên cạnh đó, xu hướng xanh hóa cũng là áp lực thật sự. Châu Âu, đặc biệt là Pháp, đã bắt đầu hạn chế các chuyến bay ngắn có thể thay thế bằng đường sắt nhằm giảm phát thải carbon. Việt Nam trước mắt có thể chưa đi nhanh đến mức đó, nhưng về dài hạn chắc chắn sẽ chịu tác động từ xu hướng phát triển xanh toàn cầu.
Tuy vậy, ông Huỳnh Thế Du khẳng định điều này không đồng nghĩa mạng lưới sân bay trở nên dư thừa. Vai trò của sân bay sẽ chuyển dịch: Giảm phụ thuộc vào các chặng bay ngắn đại trà, tăng vai trò trung chuyển quốc tế, du lịch chất lượng cao, logistics hàng không và kết nối vùng sâu vùng xa mà đường sắt hay cao tốc khó thay thế hoàn toàn.
"Vì vậy, vấn đề là phải phân tầng và định vị đúng chức năng từng sân bay. Không thể tỉnh nào cũng kỳ vọng thành trung tâm trung chuyển lớn. Một số sân bay sẽ hoạt động như cửa ngõ du lịch; một số phục vụ logistics, cứu hộ, quốc phòng; một số chỉ cần quy mô nhỏ để đón đầu công nghệ máy bay điện, taxi bay trong tương lai. Nếu quy hoạch linh hoạt và gắn với chiến lược phát triển vùng, sân bay nhỏ vẫn có ý nghĩa" - TS Huỳnh Thế Du nêu quan điểm.
Trước lo ngại tàu cao tốc sẽ "vét sạch" khách của máy bay, chuyên gia hàng không - du lịch Lương Hoài Nam cho rằng: Đường sắt tốc độ cao trước hết là một sự bổ sung, và ở một góc độ nào đó, nó cũng là một phương tiện cạnh tranh với hàng không, đặc biệt là ở các khoảng cách từ 500 km trở lên. Tuy nhiên, nếu nhìn rộng ra thế giới, từ Nhật Bản, châu Âu cho đến Mỹ, chưa từng có nơi nào mà giá vé đường sắt tốc độ cao lại rẻ hơn vé của các hãng hàng không giá rẻ.
Vì vậy, dù đường sắt tốc độ cao mang lại cho người tiêu dùng thêm một sự lựa chọn chất lượng, nhưng nếu coi đó là một "mối nguy cơ" có thể thay thế hoàn toàn cho hàng không, đặc biệt là hàng không giá rẻ, thì hoàn toàn không phải. Đường sắt cao tốc không rẻ đến mức có thể triệt tiêu máy bay.
Cũng theo TS Lương Hoài Nam, hiện nay, đường bay nội địa kết nối Hà Nội và TP.HCM đang xếp thứ 4 trên thế giới về số lượng chuyến bay và ghế cung ứng. Quy mô mạng bay này lớn một cách "khủng khiếp".
"Hãy thử hình dung, ngay cả khi trục đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi vào vận hành và có những đoàn tàu chạy suốt (non-stop) giữa Hà Nội và TP.HCM, thì một ngày đường sắt cũng chỉ có thể cung ứng thêm một số lượng chuyến tàu nhất định. Nếu đặt số ghế của vài chuyến tàu đó vào tổng thể dung lượng thị trường khổng lồ của cả hai phương tiện, chúng ta sẽ thấy sự gia tăng về tổng cung này thực chất là không đáng kể, không thấm tháp vào đâu so với năng lực vận chuyển hiện tại của ngành hàng không. Do đó, tiếp tục phát triển hạ tầng hàng không đủ sức cạnh tranh vẫn là định hướng đúng đắn" - ông Nam nhấn mạnh.