Cái chết của Cian Everett, sinh viên người Anh, trở thành lời cảnh báo đau xót về mức độ nguy hiểm của các biến chứng nhiễm trùng não. Những triệu chứng ban đầu tưởng chừng đơn giản như đau đầu hay viêm xoang đã che lấp một tình trạng bệnh nghiêm trọng đang âm thầm tiến triển trong hệ thần kinh. Bi kịch này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về việc đánh giá và xử lý các dấu hiệu cảnh báo trong y tế ban đầu.
Trước khi qua đời, Cian Everett là một nhạc sĩ đồng thời là vận động viên trẻ, được gia đình nhận xét có thể trạng tốt. Tuy nhiên, ở tuổi 21, anh bắt đầu xuất hiện những cơn đau đầu kéo dài và ngày càng nghiêm trọng.
Ban đầu, gia đình cho rằng đây chỉ là triệu chứng cảm cúm hoặc viêm xoang do thời tiết. Cian được dùng thuốc xịt mũi và thuốc thông mũi không kê đơn, nhưng tình trạng không cải thiện. Cơn đau ngày càng dữ dội, khiến anh có cảm giác như bị áp lực mạnh đè lên đầu.
Khi không thể đặt lịch khám với bác sĩ đa khoa, mẹ anh đã đưa con đến một cơ sở y tế khẩn cấp. Tại đây, chẩn đoán tiếp tục nghiêng về viêm xoang và Cian được khuyến nghị sử dụng dung dịch xịt mũi nước muối, kết hợp xông hơi tại nhà.
Quyết định này sau đó trở thành bước ngoặt bi thảm. Chỉ vài giờ sau khi rời cơ sở y tế, Cian qua đời trong lúc ngủ.
Điều đáng nói trong đêm cuối đời, tình trạng của Cian xấu đi nhanh chóng. Anh không thể ăn uống, run lạnh và nôn liên tục. Trước khi đi ngủ, mẹ anh để lại một chiếc chậu cạnh giường phòng trường hợp con trai tiếp tục nôn. Sáng hôm sau, bà phát hiện anh đã tử vong.
Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy nguyên nhân thực sự không phải viêm xoang đơn thuần. Cian mắc một biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm: một ổ áp xe kích thước khoảng 6x4cm ở vùng thái dương phải của não, kèm theo viêm màng não và phù não nặng.
Các chuyên gia y tế cho biết áp xe não là tình trạng tích tụ mủ do nhiễm trùng, hình thành khi vi khuẩn từ ổ viêm (như xoang) lan vào mô não. Khi áp lực trong sọ tăng cao, chức năng sống có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng và gây tử vong nếu không được can thiệp kịp thời bằng phẫu thuật hoặc kháng sinh mạnh.
Theo bác sĩ điều trị Simon Escalon, các trường hợp nhiễm trùng não thường đi kèm triệu chứng rõ ràng như lú lẫn, mất thăng bằng hoặc buồn ngủ bất thường. Tuy nhiên, ở lần thăm khám cuối, Cian vẫn tỉnh táo và giao tiếp bình thường, khiến nguy cơ bệnh nặng bị đánh giá thấp.
Ngoài ra, một số thông tin quan trọng từ cuộc gọi cấp cứu trước đó bao gồm triệu chứng nhìn mờ và đau đầu dữ dội đã không được tổng hợp đầy đủ trong quá trình đánh giá. Điều này có thể đã ảnh hưởng đến quyết định chuyển viện hoặc chỉ định chụp chiếu chuyên sâu.
Theo The Sun trường hợp của Cian Everett là lời nhắc nhở về việc không nên xem nhẹ những cơn đau đầu bất thường hoặc kéo dài. Nhiễm trùng vùng xoang, nếu không được phát hiện kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ở não.
Một số dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý:
– Đau đầu dữ dội, đột ngột hoặc không đáp ứng thuốc giảm đau
– Nôn ói không rõ nguyên nhân
– Rối loạn thị giác như nhìn mờ, nhìn đôi
– Thay đổi ý thức, buồn ngủ bất thường hoặc lú lẫn
– Sốt cao kéo dài kèm cảm giác đau, áp lực vùng đầu
Việc não bộ thay đổi theo thời gian là quá trình tự nhiên khi con người già đi. Tuy nhiên, mức độ suy giảm nhận thức ở mỗi người có thể khác nhau và chịu ảnh hưởng đáng kể từ lối sống, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng.
Dù não bộ có thay đổi ít hay nhiều theo tuổi tác, một chế độ ăn uống hợp lý vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa và hỗ trợ duy trì chức năng nhận thức.
Để làm rõ những thực phẩm có lợi cho não, trang Eat This đã tham khảo ý kiến Tiến sĩ Kiran F. Rajneesh bác sĩ thần kinh tại Trung tâm Y tế Wexner, Đại học Bang Ohio (Mỹ), đồng thời là phó giáo sư Khoa Thần kinh tại Trường Y thuộc Đại học Bang Ohio. Ông đã đưa ra 4 nhóm thực phẩm thường xuyên khuyến nghị cho bệnh nhân nhằm tăng cường sức khỏe não bộ.
Cá (đặc biệt là cá béo): Ăn cá, nhất là các loại cá giàu chất béo, được xem là thói quen có lợi cho não bộ. Theo Tiến sĩ Rajneesh, việc bổ sung khoảng hai khẩu phần cá mỗi tuần giúp cung cấp axit béo omega-3, dưỡng chất quan trọng trong việc hỗ trợ cấu trúc myelin, lớp “bảo vệ” xung quanh các tế bào thần kinh.
Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy việc tiêu thụ cá thường xuyên có thể góp phần cải thiện trí nhớ và chức năng nhận thức theo thời gian.
– Các loại hạt: Các loại hạt như óc chó, hạnh nhân hay hạt điều là nguồn cung cấp dồi dào axit béo và vitamin E những chất có vai trò hỗ trợ bảo vệ và phục hồi tế bào não. Một số nghiên cứu cho thấy việc ăn quả óc chó thường xuyên có thể cải thiện khả năng tư duy và phản biện, đặc biệt ở người trẻ. Theo chuyên gia, nếu cơ thể dung nạp tốt, việc bổ sung các loại hạt như một món ăn nhẹ hàng ngày là lựa chọn rất có lợi cho não.
– Quả mọng: Các loại quả mọng như việt quất, dâu tây, mâm xôi… chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Những hợp chất này giúp giảm stress oxy hóa, hỗ trợ sửa chữa tế bào và duy trì chức năng não bộ. Tiến sĩ Rajneesh cũng khuyến nghị bổ sung trái cây và rau xanh hằng ngày để tăng cường sức khỏe thần kinh.
– Nghệ: Nghệ chứa hoạt chất curcumin hợp chất được biết đến với đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Đặc biệt, Curcumin không chỉ hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa mà còn được cho là có lợi trong việc duy trì trí nhớ và hỗ trợ sức khỏe não bộ lâu dài. Việc thêm nghệ vào món ăn hoặc sử dụng trong đồ uống như “sữa nghệ” có thể mang lại lợi ích đáng kể.
Mặc dù chế độ ăn uống có thể hỗ trợ cải thiện sức khỏe não bộ, nhưng nếu xuất hiện dấu hiệu suy giảm nhận thức rõ rệt, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được đánh giá và tư vấn kịp thời.
Theo nhiều tài liệu dinh dưỡng, chuối là thực phẩm có lợi cho gan nhờ chứa nhiều chất xơ, vitamin và các hợp chất chống oxy hóa, đồng thời hỗ trợ quá trình thải độc gan một cách tự nhiên. Với người bệnh gan, đặc biệt là người có nguy cơ gan nhiễm mỡ hoặc suy giảm chức năng gan, chuối có thể hỗ trợ cải thiện hoạt động của cơ quan này nếu sử dụng đúng cách.
Chuối cung cấp lượng glucid tự nhiên dễ hấp thu, giúp bổ sung năng lượng và tăng dự trữ glycogen trong gan. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ gan trước các yếu tố gây độc, đồng thời góp phần thải độc gan, hạn chế tình trạng tích tụ mỡ trong gan.
Bên cạnh đó, lượng chất xơ dồi dào trong chuối còn giúp tăng nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm áp lực thải độc cho gan. Đặc biệt chuối có thể hỗ trợ người bệnh xơ gan nhờ tác dụng nhuận tràng, giúp hạn chế nguy cơ xuất huyết tiêu hóa. Tuy nhiên, với bệnh nhân sau phẫu thuật hoặc giai đoạn nặng, việc ăn chuối cần được kiểm soát về lượng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Chuối không chỉ là nguồn năng lượng tự nhiên mà còn góp phần hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả hơn thông qua nhiều cơ chế:
Hỗ trợ giải độc gan: Chuối già chứa nhiều pectin - chất xơ hòa tan giúp làm sạch đường ruột, giảm áp lực cho gan trong việc loại bỏ độc tố. Quá trình này giúp gan hoạt động hiệu quả hơn và tránh bị tổn thương.
Cung cấp chất chống oxy hóa: Trong chuối có các chất chống oxy hóa như dopamine, vitamin C và vitamin E giúp trung hòa các gốc tự do - nguyên nhân gây tổn thương tế bào gan và các bệnh gan mạn tính.
Giúp cân bằng điện giải và bảo vệ tế bào gan: Kali có trong chuối giúp điều hòa cân bằng nước và điện giải, giảm nguy cơ sưng viêm và bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do áp lực oxy hóa.
Hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, giảm gánh nặng cho gan: Chuối kích thích sản xuất các enzym tiêu hóa và duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, gián tiếp giúp giảm gánh nặng cho gan trong quá trình tiêu hóa và chuyển hóa thức ăn.
Tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ phục hồi gan: Vitamin và khoáng chất trong chuối giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp gan phục hồi sau tổn thương do các yếu tố bên ngoài như rượu bia, thuốc và độc tố môi trường.
Cách ăn chuối đúng cách để tốt cho gan
Mỗi quả chuối chứa lượng carbohydrate khá cao, đặc biệt là chuối lớn có thể tương đương hai khẩu phần trái cây thông thường. Vì vậy, việc kiểm soát khẩu phần là rất quan trọng, nhất là với người mắc bệnh gan kèm đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa.
Để ăn chuối tốt cho gan, nên kết hợp chuối với nguồn protein hoặc chất béo lành mạnh như sữa chua, các loại hạt để làm chậm quá trình hấp thu đường. Nên chọn chuối chín vừa, tránh chuối quá chín vì hàm lượng đường cao hơn và ít tinh bột kháng.
Ngoài ra, không nên ăn chuối khi quá đói hoặc trước khi đi ngủ để tránh làm đường huyết tăng nhanh. Người có bệnh nền như đái tháo đường cần theo dõi phản ứng cơ thể sau khi ăn để điều chỉnh lượng phù hợp.
Ai nên thận trọng khi ăn chuối?
Dù tốt cho gan, chuối không phải phù hợp với tất cả mọi người. Những người có vấn đề về đường huyết, đặc biệt là đái tháo đường, cần kiểm soát lượng ăn để tránh tăng đường huyết. Bệnh nhân suy thận cũng nên lưu ý vì chuối chứa nhiều kali, có thể gây nguy hiểm nếu ăn quá nhiều.
Có thể thấy, chuối là loại trái cây mang lại nhiều lợi ích cho gan nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa, chống oxy hóa và cung cấp năng lượng lành mạnh. Tuy nhiên, để phát huy tối đa tác dụng, người dùng cần ăn với lượng hợp lý, đúng thời điểm và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.
Một nam thanh niên 25 tuổi được đưa vào Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Ninh Ba (Chiết Giang, Trung Quốc) trong tình trạng đau bụng dữ dội.
Khi lấy máu xét nghiệm, bác sĩ phát hiện điều bất thường: sau khi để yên, mẫu máu tách lớp với một tầng trắng đục như sữa. Đây là tình trạng được gọi là "máu sữa", trong y học là tăng lipid máu nặng gây huyết tương đục do triglycerid tăng rất cao.
Kết quả xét nghiệm khiến ê-kíp phải giật mình. Nồng độ triglycerid của bệnh nhân đạt từ 66 mmol mỗi lít trở lên, cao hơn hơn 30 lần so với giới hạn bình thường 0 đến 1,7 mmol mỗi lít. Không chỉ vậy, anh còn đồng thời rơi vào 3 biến chứng nguy hiểm: viêm tụy cấp nặng, tăng lipid máu và nhiễm toan ceton do đái tháo đường type 2.
Khi tìm hiểu thêm, bác sĩ phát hiện ra, từ thời trung học nội trú, bệnh nhân đã hình thành thói quen ăn uống thiếu kiểm soát: 3 bữa phụ thuộc đồ ăn ngoài, trà sữa thay nước lọc, đồ chiên rán thường xuyên, đêm khuya vẫn ăn thêm rồi chơi game đến sáng. Trong nhiều năm, đường huyết và mỡ máu tăng cao nhưng không được kiểm tra hay điều chỉnh.
Trước tình trạng nguy kịch, bệnh nhân lập tức được chuyển vào Khoa hồi sức tích cực cấp cứu. Các bác sĩ quyết định thực hiện thay huyết tương khẩn cấp.
Chỉ sau một lần can thiệp, triglycerid giảm mạnh xuống còn 6,27 mmol mỗi lít. Khi mỡ máu hạ, tình trạng viêm tụy được kiểm soát, nhiễm toan ceton được điều chỉnh, bệnh nhân thoát khỏi nguy cơ suy đa tạng. Sau đó anh đã chuyển sang khoa điều trị thường và các chỉ số dần cải thiện.
Các bác sĩ nhấn mạnh đây không phải trường hợp cá biệt. Những năm gần đây, số ca người trẻ nhập viện vì tăng lipid máu nặng và viêm tụy cấp có xu hướng gia tăng. Trà sữa, đồ ăn nhanh, thức khuya kéo dài đang tạo ra một thế hệ có nguy cơ rối loạn chuyển hóa sớm.
Bí quyết giảm mỡ máu hiệu quả tại nhà
Tỉ lệ mỡ máu cao ở người trẻ có xu hướng gia tăng rõ rệt đang thực sự gióng lên hồi chuông báo động đối với thế hệ trẻ nói riêng và toàn bộ dân số nói chung. Tin vui là chúng ta vẫn hoàn toàn có thể đối phó với "sát thủ thầm lặng" này bằng việc điều chỉnh lối sống và thói quen hằng ngày mà không cần dùng đến thuốc. Dưới đây là những giải pháp khoa học, dễ áp dụng mà các chuyên gia tim mạch khuyến nghị:
-Ưu tiên chất béo tốt, tránh chất béo xấu: Hạn chế mỡ động vật, thức ăn nhanh, thực phẩm chiên rán, chuyển sang dùng dầu thực vật lành mạnh như dầu oliu, dầu hạt cải, dầu bơ. Ăn nhiều cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, cá mòi.
- Tăng cường chất xơ hòa tan: Ăn nhiều rau xanh, các loại đậu, yến mạch, táo, bơ…
-Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì làm rối loạn chuyển hóa lipid. Nếu bạn đang thừa cân, chỉ cần giảm 5-10% trọng lượng cơ thể cũng đủ giúp cải thiện rõ rệt các chỉ số mỡ máu và giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
-Tập thể dục đều đặn: Vận động không chỉ giúp đốt cháy mỡ thừa mà còn tăng cường HDL (cholesterol tốt), giảm LDL và triglyceride. Bạn nên dành ít nhất 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần cho các bộ môn như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, yoga…
-Hạn chế rượu bia: Rượu bia là tác nhân làm tăng triglyceride và cholesterol xấu, gián tiếp gây gan nhiễm mỡ và rối loạn mỡ máu. Nếu có uống, hãy kiểm soát ở mức thấp: dưới 2 đơn vị cồn/ngày với nam và 1 đơn vị/ngày với nữ (1 đơn vị tương đương 330ml bia hoặc 100ml rượu vang).
-Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng: Stress kéo dài và thiếu ngủ làm tăng nồng độ cortisol - hormone kích thích gan sản xuất nhiều cholesterol và triglyceride hơn. Do đó bạn hãy cố gắng ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm, xen kẽ công việc với hoạt động thư giãn, hít thở sâu hoặc thiền để giảm căng thẳng.
-Bỏ thuốc lá: Thuốc lá làm tăng LDL, giảm HDL và thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong động mạch. Theo WHO, chỉ sau 1 năm cai thuốc lá, nguy cơ mắc bệnh tim mạch có thể giảm tới 50%.
Khoảng 17h ngày 16/4, trên đường đi chợ về, anh Lăng Dũng (SN 1989) lái xe ngang qua phố Mạc Đăng Dung thuộc phường Đông Mai, tỉnh Quảng Ninh, bỗng nghe thấy tiếng kêu cứu thất thanh.
Một người phụ nữ lớn tiếng tri hô, báo có một bé trai bị ngã xuống mương nước. Thời điểm đó, có một số người đứng xung quanh nhưng đều không biết bơi nên không thể xuống cứu.
Không kịp nghĩ ngợi, anh Dũng vứt vội xe máy ở lề đường, lao xuống mương. Anh cho biết, độ sâu của mương từ 4m đến 5m. Sau khi bơi một đoạn, người đàn ông 37 tuổi nhanh chóng tiếp cận khu vực bé trai gặp nạn.
Lúc này, nạn nhân đang chìm dần, bị uống khá nhiều nước. Anh vừa bơi vừa đẩy bé trai lên bờ. Với sự hỗ trợ của người dân ở phía trên, nạn nhân lên bờ an toàn sau khoảng 2 phút.
Sau khi được sơ cứu, bé trai dần tỉnh lại. Anh Dũng tiếp tục cõng bé chạy ra đường lớn để tìm xe hỗ trợ. Không lâu sau, một chiếc ô tô đi tới, đưa anh và bé trai vào bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh (thuộc phường Tuần Châu). Trên đường đi, anh Dũng gọi vợ ra dắt xe máy về nhà.
Được biết, nạn nhân là một bé trai học lớp 4. Trước thời điểm gặp nạn, cậu bé cùng bạn trên đường đi học về. Cả nhóm trêu đùa nhau và không may bé trai trượt chân rơi xuống mương.
Gia đình bé trai cách nhà anh Dũng khoảng 1km. Sau khi nhận được tin báo, gia đình bé trai vội vàng vào bệnh viện. Lúc này, anh Dũng mới ra về để kịp giờ bán hàng buổi tối.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, anh Dũng cho biết, nếu chậm trễ khoảng 30 giây, bé trai sẽ nguy hiểm tới tính mạng.
"Lúc tôi tiếp cận, cậu bé đã bị sặc nhiều nước. Rất may mọi việc được xử lý kịp thời, không bị quá muộn", anh nói.
Vốn sinh sống tại đây nên anh Dũng rất thông thạo địa hình. Anh biết bơi từ bé và nhà chỉ cách mương khoảng 10m. Gần 20 năm trước, anh cũng từng cứu một bé gái bị rơi xuống mương này. Rất may mắn bé gái được cứu kịp thời.
Tối 17/4, gia đình anh Phạm Minh Hải - bố của bé trai gặp nạn - đã tới nhà anh Dũng để gửi lời cảm ơn. "May mắn có anh Dũng hỗ trợ, con tôi hiện được xuất viện. Nếu không có anh, chúng tôi không dám nghĩ chuyện gì có thể xảy ra", anh Hải nói.
Câu chuyện cứu người của Dũng hiện được nhiều người chia sẻ, lan tỏa trên các nền tảng mạng xã hội.
