Bài báo Tỏ tình đúng ngày Cá tháng tư: Thành đôi hay mượn cớ đùa giỡn tình cảm? nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Tình cảm cũng cần tinh tế, chân thành
Nhiều bạn đọc bày tỏ có thể tỏ tình vào ngày 1-4 nhưng khéo léo, có kế hoạch, đi kèm sự chân thành.
Bạn đọc Toàn cho rằng Cá tháng tư là một công cụ, không phải là một giải pháp. Nó có thể là một cách mở lòng khéo léo cho những người thiếu tự tin, hoặc cho những mối quan hệ còn đang ngập ngừng.
Toàn nói nếu chỉ dừng lại như vậy, đó chỉ là một trò đùa. Tình yêu thật sự không thể mãi tồn tại trong vùng an toàn của “nửa đùa nửa thật”.
“Với những ai đang có ý định “cá” hôm nay 1-4, phải nhớ bước lùi an toàn là một quyền, nhưng bước tới chân thành mới là một sự lựa chọn đáng trân trọng”, Toàn bày tỏ.
Còn bạn đọc Thái nói đôi khi một lời tỏ tình trực tiếp, dù có thể bị từ chối, lại được trân trọng hơn một lời nói lấp lửng. Sự dũng cảm là một phẩm chất rất đẹp trong tình yêu.
Bạn đọc Long bày tỏ lời tỏ tình nửa đùa chỉ nên là khởi đầu. Sau hôm nay, nếu thấy tín hiệu tốt, hãy nói chuyện nghiêm túc để xác nhận cảm xúc.
“Một bó hoa hay một buổi hẹn hò thực sự vẫn ý nghĩa hơn bất cứ tin nhắn “cá tháng tư” nào”, bạn đọc này đề xuất.
Tương tự, bạn đọc Anh nói đôi khi mối quan hệ “trên bạn bè, dưới tình yêu”, một lời tỏ tình vào ngày 1-4 là cách để phá vỡ khoảng lặng, mở đường cho cuộc trò chuyện nghiêm túc sau đó.
Bạn đọc Nhật lại nghĩ rằng ngày Cá tháng tư không chỉ là dịp cho những trò đùa vô hại nữa. Nhiều người đang dùng như một vùng an toàn để thử bày tỏ cảm xúc để làm điều mà trái tim muốn nhưng lý trí còn ngần ngại là tỏ tình.
Ngược lại, nhiều bạn đọc cho rằng tỏ tình vào ngày Cá tháng tư là không nghiêm túc, thậm chí xúc phạm đối phương, vì dễ gây nhầm lẫn và tổn thương.
Nhiều độc giả tỏ ra phản đối việc tỏ tình vào ngày Cá tháng tư. Bạn đọc Minh thẳng thắn: “Tình cảm mà đem ra giỡn chơi là sao trời…”. Trong khi đó, Giang cho rằng làm vậy là không tôn trọng người khác. Bạn đọc Lan và Trang thậm chí khẳng định nếu gặp trường hợp này, họ sẽ cạch mặt luôn.
Bạn đọc Quang nói nếu ấp ủ một mối tình và muốn mượn ngày 1-4 để “thả thính” hoặc tỏ tình, hãy nhớ chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất.
“Hãy nghĩ rằng nếu bị từ chối, bạn có đủ chín chắn để giữ thái độ bình thường và duy trì mối quan hệ bạn bè hay không”, Quang nói.
Còn bạn đọc Tinh cho biết tỏ tình luôn đi kèm nỗi sợ bị từ chối và cảm giác ngượng ngùng. Khi mượn cớ trò đùa, người tỏ tình có thể quan sát phản ứng của đối phương một cách an toàn.
“Nếu nhận được tín hiệu tích cực, họ có thể biến lời nói đùa thành lời thật. Ngược lại, nếu bị từ chối, họ vẫn có thể nhẹ nhàng cười xòa: “Mày tưởng thật à? Cá tháng tư vui vẻ!””, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Vân bày tỏ, tình yêu cần dấn thân. Nếu mối quan hệ luôn có thể rút lui bất cứ lúc nào thì khó mà bền lâu.
“Ngay cả khi đối phương có tình cảm, họ cũng sẽ tự hỏi ‘liệu họ thật lòng hay chỉ đang đùa?’, nhất là khi lời tỏ tình lại rơi vào ngày 1-4”, bạn đọc này nói.
Nguồn: https://tuoitre.vn/to-tinh-ngay-ca-thang-tu-tinh-cam-ma-dem-ra-gion-choi-20260401160113819.htm

Chương trình do Cơ quan Giao thông Malta khởi xướng từ đầu năm 2026. Đây là chiến lược nhằm giảm áp lực phương tiện cá nhân tại đảo quốc có tỷ lệ sở hữu ôtô vào hàng cao nhất châu Âu.
Người tham gia sẽ nhận khoản trợ cấp 5.000 euro (khoảng 136 triệu đồng) mỗi năm, kéo dài trong 5 năm với tổng giá trị 25.000 euro. Đổi lại, họ phải nộp mọi hạng bằng lái và cam kết không điều khiển phương tiện cơ giới ở cả trong lẫn ngoài nước.
Bộ trưởng Giao thông Malta Chris Bonett cho biết chính sách này nhằm thay đổi tư duy, thúc đẩy văn hóa sử dụng phương tiện công cộng trong giới trẻ. "Chúng tôi đưa ra ưu đãi để người trẻ trở thành chất xúc tác cho sự thay đổi. Ôtô không còn là phương tiện duy nhất", ông Bonett nói.
Để đủ điều kiện, ứng viên phải sống tại Malta ít nhất 7 năm, có bằng lái ôtô hạng B từ 12 tháng trở lên và không có hồ sơ vi phạm giao thông. Số tiền được thanh toán theo đợt hàng năm dựa trên mức độ tuân thủ. Nếu bị phát hiện lái xe, người tham gia sẽ chịu phạt hành chính và phải hoàn trả khoản tiền đã nhận. Sau 5 năm, để được lái xe trở lại, họ phải học thêm 15 giờ thực hành tại trung tâm đào tạo.
Chương trình giới hạn số lượng dựa trên ngân sách 5 triệu euro và ưu tiên người đăng ký trước. Đến cuối tháng 3, Transport Malta cho biết có khoảng 100 thanh niên đã nộp đơn.
Việc Malta triển khai chính sách "mua lại" bằng lái dựa trên nền tảng hệ thống giao thông công cộng đã được ưu tiên phát triển trước đó. Từ tháng 10/2022, đảo quốc áp dụng chính sách miễn phí xe buýt toàn dân. Đây được xem là điều kiện tiên quyết giúp người trẻ có phương tiện thay thế thuận tiện và miễn phí trước khi cam kết từ bỏ xe cá nhân.
Cơ quan Giao thông Malta cho biết, chương trình tặng tiền chỉ áp dụng cho nhóm sở hữu bằng lái ôtô dưới 9 chỗ. Các loại bằng lái xe máy, xe tải hoặc phương tiện vận tải thương mại không thuộc phạm vi điều chỉnh của chính sách này. Quy định nhằm tập trung giảm thiểu nhóm phương tiện chiếm số lượng lớn nhất và là tác nhân chính gây ùn tắc tại các đô thị nhỏ hẹp.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia giao thông hoài nghi hiệu quả của chương trình khi lượng xe đăng ký mới tại Malta chưa có dấu hiệu dừng lại. Một số ý kiến đề xuất chính phủ nên tập trung ngân sách cải thiện hạ tầng giao thông công cộng, đặc biệt là hệ thống xe buýt ở vùng ngoại ô.
Malta là đảo quốc có diện tích 316 km2 với dân số khoảng 574.000 người, nhưng đang phải gánh sức ép từ hơn 445.000 ôtô đăng ký lưu hành. Tình trạng này khiến đường phố luôn trong cảnh ùn tắc nghiêm trọng. Để khắc phục, ngoài việc thưởng tiền cho người bỏ lái xe, chính phủ nước này cũng đang cung cấp dịch vụ xe buýt miễn phí và mở rộng kết nối đường thủy nội địa.
Tin Gốc: Vnexpress

Tại tầng 2 của lô 8, cư xá Thanh Đa, bà Nguyễn Thị Hoa, 66 tuổi sống ở góc cầu thang gần chục năm nay. Để che mưa nắng bà dùng bạt quây kín và tận dụng ban công phơi đồ.
Cư xá nằm ở bán đảo Thanh Đa (phường Bình Quới) ven sông Sài Gòn, xây khoảng thập niên 1970, từng là một trong những khu nhà ở quy mô lớn của thành phố. Khu vực rộng khoảng 55 ha với nhiều lô nhà, là nơi sinh sống của hàng nghìn hộ dân, hình thành một cộng đồng cư dân lâu đời.
Sau hơn 50 năm sử dụng, nhiều dãy nhà xuống cấp nghiêm trọng, hiện nằm trong diện quy hoạch di dời để xây dựng khu đô thị mới.
Tại tầng 2 của lô 8, cư xá Thanh Đa, bà Nguyễn Thị Hoa, 66 tuổi sống ở góc cầu thang gần chục năm nay. Để che mưa nắng bà dùng bạt quây kín và tận dụng ban công phơi đồ.
Cư xá nằm ở bán đảo Thanh Đa (phường Bình Quới) ven sông Sài Gòn, xây khoảng thập niên 1970, từng là một trong những khu nhà ở quy mô lớn của thành phố. Khu vực rộng khoảng 55 ha với nhiều lô nhà, là nơi sinh sống của hàng nghìn hộ dân, hình thành một cộng đồng cư dân lâu đời.
Sau hơn 50 năm sử dụng, nhiều dãy nhà xuống cấp nghiêm trọng, hiện nằm trong diện quy hoạch di dời để xây dựng khu đô thị mới.
Căn hộ của bà Hoa bên góc cầu thang. Bà kể, cuộc sống ở Quảng Ngãi khó khăn nên vào TP HCM bán vé số. Năm 2017, tích cóp đủ tiền, bà mua lại căn hộ với giá 40 triệu đồng, chưa gồm tiền sửa sang, cải tạo.
Căn hộ của bà Hoa bên góc cầu thang. Bà kể, cuộc sống ở Quảng Ngãi khó khăn nên vào TP HCM bán vé số. Năm 2017, tích cóp đủ tiền, bà mua lại căn hộ với giá 40 triệu đồng, chưa gồm tiền sửa sang, cải tạo.
Phòng rộng chừng một mét, nơi cao nhất chưa tới 2 m. Góc cầu thang được chủ nhà cải tạo để có nhà vệ sinh, phòng tắm, cơi nới thêm gác nhỏ. Căn gác trước là nơi ở của người cháu, nay đã ra trọ bên ngoài để tiện sinh hoạt.
Điện nước sinh hoạt được bà Hoa dùng chung với một hộ khác, mỗi tháng trả khoảng 300.000 đồng.
Phòng rộng chừng một mét, nơi cao nhất chưa tới 2 m. Góc cầu thang được chủ nhà cải tạo để có nhà vệ sinh, phòng tắm, cơi nới thêm gác nhỏ. Căn gác trước là nơi ở của người cháu, nay đã ra trọ bên ngoài để tiện sinh hoạt.
Điện nước sinh hoạt được bà Hoa dùng chung với một hộ khác, mỗi tháng trả khoảng 300.000 đồng.
Phòng rộng chừng một mét, nơi cao nhất chưa tới 2 m. Góc cầu thang được chủ nhà cải tạo để có nhà vệ sinh, phòng tắm, cơi nới thêm gác nhỏ. Căn gác trước là nơi ở của người cháu, nay đã ra trọ bên ngoài để tiện sinh hoạt.
Điện nước sinh hoạt được bà Hoa dùng chung với một hộ khác, mỗi tháng trả khoảng 300.000 đồng.
Nhà ẩm thấp, nóng nực, bà Hoa phải mắc mùng (màn) ngủ ở bên ngoài cho thoáng mát, chỉ khi mưa lớn mới vào bên trong.
Do mua bằng giấy tờ viết tay, không có nhiều giá trị pháp lý nên ngôi nhà của bà chưa được xem xét hỗ trợ đền bù. "Không biết sắp tới khu này giải tỏa tôi sẽ ở đâu", bà nói.
Nhà ẩm thấp, nóng nực, bà Hoa phải mắc mùng (màn) ngủ ở bên ngoài cho thoáng mát, chỉ khi mưa lớn mới vào bên trong.
Do mua bằng giấy tờ viết tay, không có nhiều giá trị pháp lý nên ngôi nhà của bà chưa được xem xét hỗ trợ đền bù. "Không biết sắp tới khu này giải tỏa tôi sẽ ở đâu", bà nói.
Góc cầu thang ở lô 10 là nơi ở của bà Võ Thị Cúc từ năm 2007. Căn hộ rộng chừng 3 m2, trước kia là kho hoặc chỗ để rác của khu dân cư. "Ở đây có nhiều hộ giống như tôi lắm, nhiều nhà sống hơn 30 năm rồi", người phụ nữ 65 tuổi nói.
Góc cầu thang ở lô 10 là nơi ở của bà Võ Thị Cúc từ năm 2007. Căn hộ rộng chừng 3 m2, trước kia là kho hoặc chỗ để rác của khu dân cư. "Ở đây có nhiều hộ giống như tôi lắm, nhiều nhà sống hơn 30 năm rồi", người phụ nữ 65 tuổi nói.
Căn phòng được bà Cúc cơi nới, tận dụng thêm khoảng không gian bên ngoài để tăng diện tích sử dụng. Bên trong chất đầy đồ đạc, quần áo, góc bếp tối giản ở gần ban công.
Bà làm tạp vụ, hiện sống cùng hai người con. "Cả nhà đi làm tối mịt mới về, cũng chỉ cần chỗ ngả lưng nên ở mãi thành quen", bà nói.
Căn phòng được bà Cúc cơi nới, tận dụng thêm khoảng không gian bên ngoài để tăng diện tích sử dụng. Bên trong chất đầy đồ đạc, quần áo, góc bếp tối giản ở gần ban công.
Bà làm tạp vụ, hiện sống cùng hai người con. "Cả nhà đi làm tối mịt mới về, cũng chỉ cần chỗ ngả lưng nên ở mãi thành quen", bà nói.
Để vào được nhà, bà Cúc phải bước qua giường. Dù vậy, hàng đêm bà vẫn phải ngủ trong trạng thái không thể duỗi thẳng chân, phải gác lên tường.
Để vào được nhà, bà Cúc phải bước qua giường. Dù vậy, hàng đêm bà vẫn phải ngủ trong trạng thái không thể duỗi thẳng chân, phải gác lên tường.
Để vào được nhà, bà Cúc phải bước qua giường. Dù vậy, hàng đêm bà vẫn phải ngủ trong trạng thái không thể duỗi thẳng chân, phải gác lên tường.
Ở tầng 3 của lô 10, bà Vũ Thị Kim Liên, 68 tuổi phơi đồ trước cửa nhà. Đây là nơi ở của vợ chồng bà từ năm 2019.
Bà Liên sống tại cư xá Thanh Đa từ năm 1979, ở trong căn hộ cùng chị em. Khi các cháu lớn, cần không gian sinh hoạt riêng nên bà dọn ra góc cầu thang gần đó ở.
Ở tầng 3 của lô 10, bà Vũ Thị Kim Liên, 68 tuổi phơi đồ trước cửa nhà. Đây là nơi ở của vợ chồng bà từ năm 2019.
Bà Liên sống tại cư xá Thanh Đa từ năm 1979, ở trong căn hộ cùng chị em. Khi các cháu lớn, cần không gian sinh hoạt riêng nên bà dọn ra góc cầu thang gần đó ở.
Ngôi nhà rộng 2 m2, chỉ có đồ sinh hoạt cá nhân, vật dụng giá trị nhất là chiếc TV nhưng đã hỏng. Ba tháng trước người bạn đời mất, căn gác nơi chồng ở giờ thành bàn thờ.
Hiện bà làm nghề trông trẻ ở quận Tân Bình cũ, cách nơi ở khoảng 10 km. Bà chủ yếu ăn ngoài, tối muộn mới về nhà, tắm rửa xong rồi đi ngủ. Nhà chật hẹp nên bà cũng phải co chân khi ngủ. "Sáng dậy hai bàn chân tê cứng luôn", người phụ nữ 68 tuổi nói.
Ngôi nhà rộng 2 m2, chỉ có đồ sinh hoạt cá nhân, vật dụng giá trị nhất là chiếc TV nhưng đã hỏng. Ba tháng trước người bạn đời mất, căn gác nơi chồng ở giờ thành bàn thờ.
Hiện bà làm nghề trông trẻ ở quận Tân Bình cũ, cách nơi ở khoảng 10 km. Bà chủ yếu ăn ngoài, tối muộn mới về nhà, tắm rửa xong rồi đi ngủ. Nhà chật hẹp nên bà cũng phải co chân khi ngủ. "Sáng dậy hai bàn chân tê cứng luôn", người phụ nữ 68 tuổi nói.
Nằm ở tầng trệt lô 10, nhà của bà Nguyễn Thị Viết Thơ có không gian rộng nhất trong những căn ở cầu thang, diện tích khoảng 7 m2. Nhờ vậy nhà chia được thành phòng ngủ, bếp và vệ sinh.
Phòng ngủ rộng khoảng 1,2 m, là nơi sinh hoạt chính của hai vợ chồng, còn con cái phải gửi nhờ cha mẹ. Nhà bếp tận dụng làm kho nên mỗi khi nấu ăn phải đứng ngoài mép cửa.
Bà Thơ ở đây từ năm 2012, tiền mua lại cùng chi phí cải tạo gần 100 triệu đồng. Làm thu gom rác tại cư xá Thanh Đa, điều bà lo lắng nhất khi nơi này giải tỏa là không còn kế sinh nhai.
Nằm ở tầng trệt lô 10, nhà của bà Nguyễn Thị Viết Thơ có không gian rộng nhất trong những căn ở cầu thang, diện tích khoảng 7 m2. Nhờ vậy nhà chia được thành phòng ngủ, bếp và vệ sinh.
Phòng ngủ rộng khoảng 1,2 m, là nơi sinh hoạt chính của hai vợ chồng, còn con cái phải gửi nhờ cha mẹ. Nhà bếp tận dụng làm kho nên mỗi khi nấu ăn phải đứng ngoài mép cửa.
Bà Thơ ở đây từ năm 2012, tiền mua lại cùng chi phí cải tạo gần 100 triệu đồng. Làm thu gom rác tại cư xá Thanh Đa, điều bà lo lắng nhất khi nơi này giải tỏa là không còn kế sinh nhai.
Nằm ở tầng trệt lô 10, nhà của bà Nguyễn Thị Viết Thơ có không gian rộng nhất trong những căn ở cầu thang, diện tích khoảng 7 m2. Nhờ vậy nhà chia được thành phòng ngủ, bếp và vệ sinh.
Phòng ngủ rộng khoảng 1,2 m, là nơi sinh hoạt chính của hai vợ chồng, còn con cái phải gửi nhờ cha mẹ. Nhà bếp tận dụng làm kho nên mỗi khi nấu ăn phải đứng ngoài mép cửa.
Bà Thơ ở đây từ năm 2012, tiền mua lại cùng chi phí cải tạo gần 100 triệu đồng. Làm thu gom rác tại cư xá Thanh Đa, điều bà lo lắng nhất khi nơi này giải tỏa là không còn kế sinh nhai.
Toàn cảnh cư xá Thanh Đa, thuộc khu phố 2, 3. Đại diện khu phố 2 cho biết, ở các lô đều có hộ dân sống ở góc cầu thang hơn 30 năm nay, họ vẫn được hỗ trợ điện nước, thu gom rác thải cùng các chính sách khác như cư dân tại cư xá.
Dự án xây dựng cụm 8 chung cư cũ lô số cư xá Thanh Đa (gồm các lô 1, 2, 4, 6, 8, 9, 10, 11) tọa lạc trên khu đất có quy mô 73.000 m m2, được UBND TP HCM giao cho Công ty cổ phần Phát triển nhà Thanh Đa làm chủ đầu tư từ năm 2017.
Trong đó 2 lô chung cư số 4 và 6 đã giải tỏa di dời xong trước đây. Các lô còn lại hiện có 1.216 căn hộ. Trong đó nhà thuộc sở hữu tư nhân 948 căn, nhà thuộc sở hữu nhà nước 268 căn (đã tự tách thành 355 căn). Hiện tại đã đồng ý phương án bồi thường 392 trường hợp.
Toàn cảnh cư xá Thanh Đa, thuộc khu phố 2, 3. Đại diện khu phố 2 cho biết, ở các lô đều có hộ dân sống ở góc cầu thang hơn 30 năm nay, họ vẫn được hỗ trợ điện nước, thu gom rác thải cùng các chính sách khác như cư dân tại cư xá.
Dự án xây dựng cụm 8 chung cư cũ lô số cư xá Thanh Đa (gồm các lô 1, 2, 4, 6, 8, 9, 10, 11) tọa lạc trên khu đất có quy mô 73.000 m m2, được UBND TP HCM giao cho Công ty cổ phần Phát triển nhà Thanh Đa làm chủ đầu tư từ năm 2017.
Trong đó 2 lô chung cư số 4 và 6 đã giải tỏa di dời xong trước đây. Các lô còn lại hiện có 1.216 căn hộ. Trong đó nhà thuộc sở hữu tư nhân 948 căn, nhà thuộc sở hữu nhà nước 268 căn (đã tự tách thành 355 căn). Hiện tại đã đồng ý phương án bồi thường 392 trường hợp.
Tin Gốc: Vnexpress

Trước hết, xin tóm tắt lại một chút về con trĩ sao. Trước năm 2020, trĩ sao Việt Nam (Rheinardia ocellata) và trĩ sao Malayan (Rheinardia nigrescens) được xếp chung với nhau. Mà trĩ sao Malayan bên Malaysia thì quá nhiều, nên không được xếp vào loài nguy cấp trong Sách Đỏ.
Sau đó các nhà khoa học đã phân ra làm hai, vì bản chất nó khác nhau, ví dụ trĩ sao Việt Nam có cái mỏ màu hồng, còn trĩ sao Malayan có mỏ màu trắng. Từ đó trĩ sao Việt Nam được xếp vào loài cực kỳ nguy cấp trong Sách Đỏ của IUCN.
Bẫy nó, nhẹ nhất cũng phải 5 năm tù theo luật hình sự Việt Nam. Còn các nhà khoa học thì cho biết hơn chục năm nay, không còn ai nhìn thấy trĩ sao Việt Nam trong môi trường tự nhiên.
Ấy vậy mà trong vòng một tháng nay, đã có tầm 15 người chụp được trĩ sao Việt Nam trong rừng (tôi may mắn là người thứ 13 chụp được nó). Tất cả là nhờ vào Nguyễn Khắc Toàn và Nguyễn Khánh Nhân, hai chàng trai sinh năm 1992 ở An Lão.
Toàn và Nhân là đôi bạn thân, học chung với nhau đến hết cấp 3. Sau đó cả hai cùng về Phú Yên, Toàn học cao đẳng xây dựng, còn Nhân thì cao đẳng công nghệ thông tin.
Tốt nghiệp, cả hai cùng khăn gói vào miền đất hứa - TP.HCM lập nghiệp. Nhưng đời không như là mơ. Hai bạn làm đủ nghề để nuôi thân. Và rồi đại dịch ập đến, không trụ nổi, cả hai cùng quay về quê nhà.
Về quê thì biết làm gì, khi An Lão là một vùng quê nghèo của tỉnh Bình Định (nay là Gia Lai). Ngoài việc phụ giúp gia đình chăm sóc mấy khoảnh lúa rẫy, trồng keo, đôi bạn cùng quay lại nghề đi rừng lấy mật ong - một công việc họ đã quen từ hồi học cấp 2.
Mật ong khoái 600.000 đồng/lít, mật ong rú (có nơi gọi là ong dú) 1,2 triệu đồng/lít chỉ có bán cho người ở thành thị chứ vùng quê mấy ai mua. Thế nên Toàn và Nhân lập ra trang “Đại ngàn ơi” trên YouTube để quảng cáo mật ong xịn của mình.
Dĩ nhiên để cho hấp dẫn, đâu chỉ có rao bán mật, đôi lúc có cái gì hay của rừng, họ cũng tung lên “Đại ngàn ơi”. Và năm 2022, trong một lần đi rừng lấy mật, họ thấy một con chim cực đẹp, đuôi dài thướt tha, trắng muốt, và thế là quay clip đưa lên.
Ồ, đó là con chim thiên đường trắng! Một số tay máy chụp ảnh chim hoang dã như Hứa Tuấn, Huỳnh Thanh Danh… tình cờ xem và liên lạc với Toàn và Nhân. Và cũng bắt đầu từ đấy, cả hai có thêm một nguồn thu nhập tốt hơn đi lấy mật ong, đó là làm hướng dẫn đưa các tay máy đi chụp chim.
Và cũng từ đó, cả hai chú ý đến chim hoang dã hơn, chứ không chỉ là ong. Trong những lần đi rừng, Toàn và Nhân có nhặt được những chiếc lông chim cực đẹp, dài thượt. Đem về hỏi những người đồng bào Bana thì mọi người cho biết đó là con Cà Woăng (ghi theo cách phát âm của họ theo hệ ngôn ngữ Môn Khmer). Và người Bana gọi nó là Cà Woăng dựa theo tiếng kêu của nó (tiếng kêu như công, rất to).
Nhưng con Cà Woăng sống ở đâu, vùng sinh cảnh nơi nó thường sống là như thế nào? Toàn kể: "Mọi người cho tụi em biết là loài này khi đến mùa sinh sản thì lông đuôi con trống mọc ra rất dài, và nó sẽ dọn một bãi trống để tán tỉnh con mái. Thế là bọn em đi tìm những bãi trống và tìm dấu nó. Tuy nhiên giữa núi rừng mênh mông, bãi trống thì nhiều, thật là bóng chim tăm cá”.
Đến 2025, Toàn và Nhân quyết định mua 2 chiếc bẫy ảnh đặt ở các bãi trống để theo dõi. Sau nhiều lần chả thấy gì, cuối cùng cũng có kết quả: Tháng 12-2025, bẫy ảnh đã ghi lại hình ảnh một con trống có đuôi dài tầm hơn một mét.
Cứ thế, cả hai kiên trì theo dõi, rồi rải bắp, đậu phộng cho nó ăn. Càng ngày nó xuất hiện càng nhiều hơn, đuôi cũng dài hơn và đến hiện nay là giai đoạn hoàn thiện nhất với bộ lông đuôi dài tầm 2 mét hơn (đây là loài có lông đuôi dài nhất trong thế giới chim muông).
Tuy nhiên nó vẫn rất nhát, chỉ xuất hiện khi chiều muộn, và một lần ra chỉ kéo dài tầm 5 phút. Hôm 27-4, tôi đi chụp nó may mắn được diện kiến 8 phút, mà Toàn bảo “lâu nhất rồi đó chú”!
Clip Toàn và Nhân cung cấp cho Tuổi Trẻ những đoạn quay ngắn ghi nhận trĩ sao vào cuối năm 2025, khi đuôi của nó chỉ tầm hơn 1m. Trong đó có cảnh nó nhảy múa rất đẹp, cất tiếng kêu vang vọng núi rừng và đoạn cuối của clip là hình ảnh của trĩ sao trống cuối tháng 4-2026 đã trổ mã hoàn chỉnh
Trong mấy lần đi cùng Toàn và Nhân, cả hai thẳng thắn: "Hồi bọn cháu còn nhỏ, nói thiệt rừng ở đây là nguồn sống chính của mọi người, từ lấy gỗ đến săn bắt thú. Nhưng bây giờ thì giảm rất nhiều rồi. Ngay bọn cháu đi lấy mật ong cũng chỉ lấy 2/3 tổ thôi, để nó còn mà khai thác chứ không vét sạch như xưa”.
Rừng ngày nay mang lại những món lợi tuy nhỏ nhưng bền vững. Sau khi sáp nhập tỉnh, huyện An Lão nay thành 4 xã là An Lão, An Hòa, An Vinh và An Toàn. Trong đó xã An Toàn rất quen thuộc với dân đi phượt, khi nơi đây có rừng đặc dụng An Toàn, nơi bắt đầu cho cung trekking đi thác K50 đẹp nổi tiếng.
Và bây giờ nó còn nổi hơn nữa với sự xuất hiện của loài trĩ sao quý hiếm, mà theo Toàn và Nhân: “Theo dõi những tiếng kêu của nó, tụi cháu tin rằng ít nhất phải có 3, 4 cặp trĩ sao đang sống ở vùng này”.
Toàn cũng cho biết sau khi phát hiện trĩ sao, họ đã báo cho Ban quản lý rừng đặc dụng An Toàn, và “các anh ấy khuyến khích bọn cháu cứ tổ chức cho các tay máy vào chụp ảnh để thông tin đến cho mọi người biết và ban quản lý cũng không cần thu phí, miễn là tụi cháu phải đảm bảo các quy định bảo vệ rừng”.
Hai bạn chia sẻ người đồng bào Bana ở đây giờ cũng không đi bẫy con Cà Woăng nữa, vì ban quản lý rừng đặc dụng cũng thường xuyên nhắc nhở rằng đụng vào những con vật quý hiếm rất dễ… đi tù.
Bất cứ chuyến vào rừng nào, dù là chụp trĩ sao hay đi lấy mật, hai chàng trai trẻ này đều thành kính thắp hương, bày biện mâm lễ vật trái cây cúng Thần rừng. Cả hai cho biết đó không phải là mê tín, mà là một sự nghiêm cẩn với rừng thiêng để mình luôn cẩn trọng.
Tiếp xúc với Toàn và Nhân, tôi chợt nhớ đến một nhân vật, đó là ông Trương Cảm ở Vườn quốc gia Bạch Mã, người có thể nhái tiếng của hơn 100 loài chim. Đi với ông, thật thú vị khi chả cần loa hay clip nhại tiếng nào, chỉ cần ông huýt vài tiếng là chim nhảy ra trên đường mòn cho mình ngắm!
Thời trẻ, ông Cảm cũng là một thợ rừng, mà ông cười nói thẳng “ngày trước mình là lâm tặc”. Nhưng giờ thì ông bảo vệ rừng, và hơn cả thế, còn là một nhân tố quyến rũ để mọi người đến với rừng và thêm yêu thiên nhiên.
Những chàng trai như Toàn và Nhân cũng thế. Từ mưu sinh giữa rừng, họ dần gắn bó, hiểu và trân trọng hơn những gì mình từng xem là nguồn sống. Và khi đã yêu, việc chuyển sang gìn giữ, bảo vệ rừng dường như không còn là lựa chọn, mà là điều tự nhiên phải đến.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

