Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa công bố Báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam. Trong đó, nội dung khảo sát liên quan tới hộ kinh doanh rất đáng chú ý.
Khảo sát được VCCI thực hiện trên phạm vi toàn quốc từ tháng 2 – tháng 4, thu thập phản hồi của 1.001 hộ kinh doanh đang hoạt động tại 34 tỉnh, thành phố.
Kết quả ghi nhận nhiều lo ngại của hộ kinh doanh trong quá trình tuân thủ chính sách thuế. Cụ thể, tỷ lệ lo ngại tương đối cao đối với thủ tục phức tạp (71,2%); rủi ro bị xử phạt (68,3%); không cập nhật kịp thời (63,5%); chi phí tuân thủ cao (63,5%); thiếu kỹ năng công nghệ (59,4%); thiếu hướng dẫn cụ thể (54,9%); lo ngại mất khách hàng (41%) và phát sinh chi phí không chính thức (37,7%).
Các phân tích sâu cho thấy, lo ngại về chi phí tuân thủ cao xuất hiện ở khoảng 63 – 64% hộ kinh doanh và tăng rõ ở nhóm doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở lên. Lo ngại thiếu kỹ năng công nghệ và thiếu hướng dẫn phổ biến hơn ở nhóm chủ hộ lớn tuổi, học vấn thấp, ở vùng khó khăn.
Lo ngại về thủ tục phức tạp, không cập nhật kịp và rủi ro xử phạt đều ở mức cao, cho thấy yêu cầu quan trọng hiện nay không chỉ là duy trì kỷ cương thực thi chính sách, mà còn là làm cho hệ thống trở nên dễ hiểu, minh bạch và có tính hỗ trợ tốt hơn.
Đáng chú ý, khi được hỏi về mức đóng thuế hiện nay (thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng) so với quy mô và khả năng kinh doanh, 49,1% hộ kinh doanh được khảo sát cho rằng, mức đóng là tương đối cao; 22% cho là quá cao; 10,8% thấy phù hợp và 18% cho biết khó đánh giá.
“Kết quả này cho thấy cảm nhận về gánh nặng thuế vẫn là một nội dung cần tiếp tục được giải thích, truyền thông và hoàn thiện trong thực thi, nhằm giúp hộ kinh doanh hiểu rõ hơn căn cứ chính sách, đồng thời để cơ quan quản lý có thêm thông tin thực tiễn phục vụ điều chỉnh nếu cần thiết”, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, phân tích.
Khi đi vào thực hiện nghiệp vụ thuế và kế toán, nhiều hộ kinh doanh cho biết gặp khó khăn ở các khâu khác nhau.
Tỷ lệ đánh giá ở mức khó/rất khó khá cao đối với thu thập thông tin khách hàng để xuất hóa đơn điện tử (71,2%); hạch toán chi phí được trừ (67,6%); theo dõi cập nhật chính sách (66,8%); hiểu và áp dụng quy định (63,4%); kê khai và nộp thuế (62,3%); lưu trữ sổ sách kế toán (58,4%) và lấy hóa đơn đầu vào (46,3%).
Theo kết quả khảo sát, hóa đơn điện tử là một trong những khâu đòi hỏi nhiều hỗ trợ nhất đối với hộ kinh doanh.
Tỷ lệ hộ kinh doanh đánh giá các bước liên quan đến hóa đơn điện tử ở mức khó/rất khó khá cao, gồm: không biết sửa hóa đơn sai (54,8%); xử lý lỗi kỹ thuật trong thao tác (35,3%) và thiếu thiết bị hoặc internet (31,1%). Chỉ 13,6% hộ kinh doanh cho biết, không gặp khó khăn trong quá trình thực hiện hóa đơn điện tử.
Điều này phản ánh nhu cầu rất rõ về hướng dẫn cụ thể, hỗ trợ kỹ thuật dễ tiếp cận và phương thức triển khai thân thiện hơn với những hộ có điều kiện công nghệ còn hạn chế.
Theo VCCI, thời gian tới cần ưu tiên giảm độ phức tạp của các quy định thuế, kế toán và hóa đơn điện tử theo hướng phù hợp hơn với năng lực thực tế của hộ kinh doanh, đặc biệt là nhóm siêu nhỏ, nhóm học vấn thấp và nhóm lớn tuổi.
Ngoài ra, cần phát triển các công cụ hỗ trợ tuân thủ chi phí thấp và dễ sử dụng, như phần mềm kế toán đơn giản, hướng dẫn kê khai theo ngôn ngữ dễ hiểu và cơ chế hỗ trợ trực tiếp tại địa phương, thay vì giả định rằng đa số hộ kinh doanh có thể tự hấp thụ các quy định mới mà không cần trung gian hỗ trợ.
Ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh, chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh không nên dàn đều mà cần xác định rõ các nhóm ưu tiên.
Nhóm hộ phụ thuộc hoàn toàn vào hộ kinh doanh như nguồn sinh kế cần được ưu tiên trong các chính sách giảm sốc và tăng sức chống chịu; nhóm siêu nhỏ và dễ tổn thương cần được hỗ trợ về tuân thủ và quản trị cơ bản.
Nhóm có quy mô lớn hơn, khách hàng B2B (doanh nghiệp, tổ chức…, không phải người tiêu dùng cá nhân), hoặc nhu cầu ký kết hợp đồng và huy động vốn rõ hơn nên là đối tượng trọng tâm của các chương trình thúc đẩy chuyển đổi lên doanh nghiệp.
“Cách tiếp cận phân tầng như vậy sẽ hiệu quả hơn nhiều so với cơ chế chính sách bình quân áp dụng cho toàn bộ khu vực hộ kinh doanh”, ông Tuấn nói.
Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC giảm giá vàng miếng SJC 300.000 đồng, mua vào còn 166 triệu đồng, bán ra 168,5 triệu đồng. ACB tăng giá vàng miếng SJC 500.000 đồng chiều mua vào, lên 166 triệu đồng/lượng, bán ra giữ nguyên ở mức 168,5 triệu đồng. Trong khi đó, Công ty Mi Hồng lại giảm giá vàng miếng SJC 500.000 đồng mỗi lượng, mua vào còn 166,5 triệu đồng, giá bán ra đứng yên ở mức 168,5 triệu đồng… Chênh lệch giữa giá mua và bán vàng miếng ở mức 2 - 2,5 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 4 số 9 cũng giảm nhẹ 300.000 đồng mỗi lượng, Công ty SJC mua vào còn 165,8 triệu đồng/lượng, bán ra 168,3 triệu đồng; Công ty Phú Quý mua vào còn 165,5 triệu đồng, bán ra 168,5 triệu đồng…
Giá vàng thế giới tăng nhẹ sau đà giảm trước đó. Kim loại quý thêm 7 USD mỗi ounce, lên 4.690 USD. Trong phiên giao dịch Mỹ (đêm 27.4), vàng đã giảm từ mức 4.709 USD xuống 4.667 USD do lực bán khống kỹ thuật. Các nhà giao dịch cũng đang cân nhắc những diễn biến mới nhất trong cuộc chiến Mỹ-Iran, cũng như cố gắng dự đoán các cuộc họp của ngân hàng trung ương trong tuần này. Theo Bloomberg, các nhà hoạch định chính sách tiền tệ tại Mỹ và các nước thuộc nhóm G7 có thể sẽ giữ nguyên lãi suất trong tuần này, đồng thời theo dõi sát sao các dấu hiệu cho thấy chi phí năng lượng tăng cao có thể đẩy lạm phát lên. Ngân hàng Nhật Bản sẽ là ngân hàng đầu tiên đưa ra quyết định về chính sách tiền tệ vào thứ ba, nghiêng về việc trì hoãn việc tăng lãi suất trong tháng này. Ngân hàng Canada và Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vào thứ tư cũng được các nhà kinh tế và nhà đầu tư dự đoán sẽ tiếp tục theo dõi tình hình. Ngân hàng Anh và Ngân hàng Trung ương châu Âu gần như chắc chắn sẽ đưa ra những thông điệp tương tự vào thứ năm.
Iran vừa đưa ra đề xuất mới cho Mỹ về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt chiến tranh, trong đó bao gồm việc hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân. Kế hoạch này kêu gọi kéo dài lệnh ngừng bắn để các bên có thể cùng nhau hướng tới một giải pháp chấm dứt chiến sự vĩnh viễn, với các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ diễn ra sau khi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ được dỡ bỏ.
Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP ban hành ngày 29.4, ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh được nâng từ 500 triệu đồng/năm lên 1 tỉ đồng/năm, áp dụng từ 1.1.2026.
Như vậy, việc kê khai thuế theo quý chỉ áp dụng đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỉ đồng/năm.
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống nói chung thuộc diện không phải nộp thuế, chỉ phải thực hiện thông báo doanh thu (mỗi năm 1 lần hoặc 2 lần đối với năm đầu tiên ra kinh doanh) theo Mẫu số 01/TKN-CNKD quy định tại Thông tư 18/2026/TT-BTC.
Nhóm hộ kinh doanh có doanh thu năm từ trên 500 triệu đồng đến 1 tỉ đồng thuộc trường hợp không phải nộp thuế, không phải kê khai thuế theo quý. Do sự điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế, với nhóm hộ này, hiện có 3 trường hợp xảy ra.
Thứ nhất, nếu hộ chưa nộp tờ khai quý 1: thực hiện thông báo số tài khoản ngân hàng đến cơ quan thuế, theo dõi doanh thu theo sổ kế toán.
Trường hợp đến hết năm 2026, doanh thu không vượt quá 1 tỉ đồng: thực hiện gửi thông báo doanh thu theo Mẫu số 01/TKN-CNKD tới cơ quan thuế chậm nhất ngày 31.1.2027.
Trường hợp hộ mới ra kinh doanh: lần 1, gửi thông báo doanh thu 6 tháng đầu năm tới cơ quan thuế chậm nhất ngày 31.7.2026; lần 2, gửi thông báo doanh thu 6 tháng cuối năm tới cơ quan thuế chậm nhất ngày 31.1.2027.
Trường hợp hộ kinh doanh trong năm 2026 có doanh thu vượt trên 1 tỉ đồng so với dự kiến: thực hiện kê khai tờ khai tại quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng; nộp thuế phát sinh vào ngân sách nhà nước.
Thứ hai, nếu hộ đã nộp tờ khai quý 1 nhưng chưa nộp tiền: khi đã nộp tờ khai quý 1 đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh đã thực hiện thông báo số tài khoản ngân hàng, kê khai doanh thu và xác định số thuế phải nộp, hướng xử lý là tạm thời chưa nộp tiền, chờ hướng dẫn thêm từ cơ quan thuế.
Nếu lo ngại việc phát sinh tiền chậm nộp, hộ có thể điều chỉnh doanh thu về 0 để không còn nghĩa vụ thuế; đồng thời vẫn giữ được phụ lục số tài khoản ngân hàng mà không cần kê khai lại.
Về việc hủy tờ khai, hệ thống hiện tại không hỗ trợ hủy hồ sơ trực tuyến. Nếu thực hiện hủy phải lập hồ sơ giấy, thông báo lại số tài khoản và cơ quan thuế phải xử lý thủ công, gây mất thời gian cho cả hai bên. Vì vậy, cơ quan thuế không khuyến nghị thực hiện theo hướng này.
Ngoài ra, hộ kinh doanh cần tiếp tục theo dõi doanh thu: nếu đến hết năm 2026 doanh thu không vượt quá 1 tỉ đồng thì thực hiện thông báo doanh thu như trên. Nếu doanh thu vượt trên 1 tỉ đồng thì kê khai và nộp thuế tại quý phát sinh vượt ngưỡng.
Thứ ba, nếu hộ đã nộp tờ khai quý 1 và đã nộp tiền vào ngân sách nhà nước: thực hiện tương tự như hướng dẫn tại trường hợp thứ hai.
Đồng thời, hộ tiến hành xử lý với số tiền đã nộp như sau: trường hợp đến hết năm 2026, doanh thu không vượt quá 1 tỉ đồng thì thực hiện thủ tục hoàn thuế.
Trường hợp trong năm 2026, doanh thu dự kiến vượt trên 1 tỉ đồng: số tiền đã nộp được bù trừ với số thuế phát sinh tại các kỳ khai thuế sau, nếu còn thiếu thì thực hiện nộp bổ sung.
Thuế cơ sở 8 tỉnh Bắc Ninh đặc biệt lưu ý, hiện tại, hộ kinh doanh không nên thực hiện thủ tục hoàn thuế ngay. Doanh thu năm 2026 còn biến động, chưa đủ cơ sở xác định có phát sinh nghĩa vụ thuế hay không. Cơ quan thuế cũng chưa có căn cứ để xử lý hoàn thuế.
Hộ kinh doanh cần tiếp tục theo dõi doanh thu thực tế và chờ hướng dẫn chính thức từ cơ quan thuế quản lý để thực hiện.
Trao đổi với một số cơ quan báo chí ngày 8.5, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng T.Ư toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới (WGC), nhận định, từ nay tới cuối năm, giá vàng sẽ tiếp tục tăng.
Về khía cạnh địa chính trị, nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận đình chiến, xác lập giải pháp hòa bình lâu dài sẽ tác động tích cực đến vàng. Bởi hạ nhiệt căng thẳng giúp giảm áp lực lên nguồn cung dầu, ổn định kinh tế toàn cầu.
Thị trường vàng còn được hỗ trợ bởi các động lực trung và dài hạn, điển hình như xu hướng mua ròng của các ngân hàng T.Ư.
"Quý đầu năm nay, các ngân hàng T.Ư đã mua ròng 244 tấn vàng, vượt cả quý 4/2025 và mức trung bình của 5 năm gần đây. Khối này vẫn duy trì xu hướng mua ròng mạnh thời gian tới", ông Shaokai Fan nói.
Ngoài ra, cả nhà đầu tư cá nhân lẫn nhà đầu tư tổ chức đều có xu hướng tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào vàng; dòng vốn đầu tư vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng tại châu Á vẫn đang tăng mạnh, lớn hơn đáng kể so với dòng vốn rút ra...
Giá vàng thế giới giao ngay lúc 15 giờ 38 (giờ Việt Nam) hôm nay ở mức 4.719,4 USD/ounce, tăng 33,8 USD/ounce (tương đương 0,72%) so với giá chốt phiên trước đó.
Bất chấp đà tăng của giá vàng thế giới, giá vàng trong nước hôm nay được Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) giữ nguyên như chốt ngày 7.5, mua vào và bán ra ở mức 164,5 - 167,5 triệu đồng/lượng.
Chênh lệch giá vàng của Việt Nam với thế giới gần đây được kéo giảm liên tục. Từ mức đỉnh trên 30 triệu đồng/lượng trong tháng 3, chênh lệch dần kéo về vùng 18 - 20 triệu đồng/lượng trong tháng 4 và hiện đang duy trì ở 17,5 triệu đồng/lượng.
Theo ông Shaokai Fan, việc chênh lệch giá vàng giảm dần như trên là tín hiệu tích cực đối với thị trường. Diễn biến này cho thấy, tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Họ đang xem xét xu hướng tới đây của nền kinh tế thế giới cũng như triển vọng thị trường vàng sẽ thế nào.
Thực tế, kịch bản lý tưởng là không có sự chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới. Tuy nhiên, sự chênh lệch này vẫn tồn tại ở nhiều thị trường.
Mức chênh lệch giá vàng tại các thị trường lớn như Trung Quốc và Ấn Độ so với thế giới hiện lần lượt khoảng 14 USD/ounce và khoảng 20 USD/ounce, còn tại Việt Nam là khoảng 600 USD/ounce. Như vậy, mức chênh lệch giá vàng tại Việt Nam khá cao, còn dư địa rất lớn để có thể kéo giảm thời gian tới.
Theo Ngân hàng Nhà nước, đến hiện tại, cơ quan này đã nhận được 11 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép sản xuất vàng miếng của doanh nghiệp, ngân hàng thương mại.
Nhắc tới việc thị trường vàng Việt Nam có thêm nhiều chủ thể tham gia sản xuất, cung ứng vàng miếng, ông Shaokai Fan nhìn nhận, nguồn cung sẽ cải thiện trong tương lai. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại chưa rõ hạn ngạch nhập khẩu vàng cụ thể như thế nào.
"Nếu các quy định về hạn ngạch được làm rõ và hoạt động nhập khẩu vàng được triển khai hiệu quả hơn sẽ giúp giảm áp lực cung - cầu, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới thời gian tới", ông Shaokai Fan nhấn mạnh.
