Một quản lý công nghệ tại Mỹ mới đây chia sẻ trên diễn đàn tài chính rằng thu nhập hộ gia đình của anh từng tăng mạnh từ 240.000 USD năm 2021 lên hơn 415.000 USD trong giai đoạn 2022-2023. Nhưng chỉ vài năm sau, khi ngành công nghệ chững lại, thu nhập giảm dần xuống còn 350.000 USD rồi dự kiến dưới 250.000 USD trong năm nay.
Điều đáng nói là cảm giác giàu có không hề tăng theo mức lương. Người này từng tiết kiệm tới 80% thu nhập ròng. Tuy nhiên, sau khi mua một chiếc xe giá 28.000 USD, một chiếc nhẫn đính hôn 20.000 USD cùng chi phí đám cưới đắt đỏ, anh bắt đầu phải rút tiền từ các khoản đầu tư để bù chi tiêu.
“Lúc 22 tuổi kiếm 70.000 USD/năm, tôi từng nghĩ mình rất giàu. Giờ thu nhập gấp 3 lần nhưng hoàn toàn không còn cảm giác đó nữa”, người này viết. Ví dụ trên là điển hình của lạm phát lối sống – một trong những chiếc bẫy tài chính cá nhân phổ biến nhất hiện nay.
Vì sao càng kiếm nhiều tiền càng dễ thấy thiếu?
Nhiều người tin rằng thu nhập tăng sẽ tự động giúp tài chính thoải mái hơn. Thực tế, điều thường tăng nhanh không phải tiền tiết kiệm mà là mức sống.
Ban đầu chỉ là những nâng cấp nhỏ như điện thoại tốt hơn, ăn ngoài nhiều hơn, quần áo đắt hơn, thêm vài gói subscription, chuyển sang căn hộ rộng hơn hay đổi xe mới tiện nghi hơn. Mỗi thay đổi riêng lẻ đều có vẻ “xứng đáng”. Nhưng theo thời gian, chúng âm thầm biến thành tiêu chuẩn sống mặc định.
Đó là lý do nhiều người dù lương tăng mạnh vẫn không tích lũy được bao nhiêu. Toàn bộ phần thu nhập tăng thêm bị hấp thụ vào các chi phí mới mà bản thân gần như không nhận ra.
Điều nguy hiểm nhất của lạm phát lối sống là nó không giống kiểu tiêu tiền bốc đồng. Nó diễn ra từ từ, hợp lý và mang tính cảm xúc.
Sau một ngày làm việc căng thẳng, việc gọi đồ ăn, đi taxi công nghệ hay mua một món đồ “tự thưởng” luôn rất dễ được hợp lý hóa. Theo thời gian, những khoản chi nhỏ lặp đi lặp lại đó bắt đầu bào mòn khả năng tiết kiệm.
Jeff Bezos tránh chiếc bẫy này như thế nào?
Để thoát khỏi vòng xoáy này, những thói quen của người sáng lập Amazon mang lại một lăng kính tài chính đầy giá trị. Theo GObankingrates ngay cả khi đã trở thành một trong những người quyền lực và giàu có nhất hành tinh, Jeff Bezos vẫn tuân thủ những nguyên tắc vô cùng giản dị.
Thói quen đầu tiên và quan trọng nhất của ông là sống dưới khả năng tài chính của mình. Minh chứng rõ nét nhất là việc vị tỷ phú này vẫn tự lái một chiếc Honda Accord phổ thông cho tới ít nhất là năm 2013. Khi đó, Bezos đã cực kỳ giàu có và dư sức tậu những chiếc siêu xe hào nhoáng nhất. Ông đã chọn không làm vậy. Chi tiêu ít hơn số tiền kiếm được chính là bước nền tảng vững chắc nhất để xây dựng sự giàu có dài lâu.
Thói quen thứ hai là luôn bắt đầu từ những điều nhỏ nhất. Năm 1995, Bezos sáng lập Amazon trong một gara nhỏ ở Bellevue thuộc bang Washington. Văn phòng khi đó tối giản đến mức chỉ có một chiếc bàn và một dàn máy tính. Nhờ không phải gánh chi phí thuê văn phòng đắt đỏ ở giai đoạn đầu, Amazon giữ được nền tảng tài chính vững vàng và duy trì sự linh hoạt. Bài học rút ra là không cần vội vàng mở rộng hay tăng tốc khi chưa thực sự sẵn sàng. Con đường chậm mà chắc luôn tạo ra sự tiến bộ bền vững.
Thói quen thứ ba là duy trì triết lý “ngày đầu tiên”. Đây là cách tiếp cận mọi vấn đề như thể đó là ngày đầu tiên bạn bắt đầu hành trình. Thay vì máy móc làm theo một kế hoạch tài chính đã vạch sẵn, tư duy này đòi hỏi sự linh hoạt và liên tục xem xét lại các giả định cốt lõi. Việc chủ động thích nghi với thông tin mới sẽ giúp bạn dễ dàng vượt qua những thăng trầm tự nhiên của nền kinh tế.
Cuối cùng, Bezos luôn sẵn sàng học hỏi từ thất bại. Ông từng công khai thừa nhận bản thân đã tạo ra những thất bại trị giá hàng tỷ USD tại Amazon. Những sai lầm đắt giá đó không khiến ông chùn bước. Cách duy nhất để thực sự thất bại là bỏ cuộc. Việc rút kinh nghiệm từ những thử thách sẽ giúp quá trình quản lý tiền bạc ngày một hoàn thiện hơn.
Nghệ thuật điều chỉnh thay vì “ép xác”
Để áp dụng triết lý của Bezos vào thực tế, bạn không cần phải thực hiện những bước đi quá lớn. Bezos thường bắt đầu ngày mới bằng một buổi sáng chậm rãi trong gian bếp và hoàn toàn tránh xa các thiết bị điện tử. Đây là khoảng thời gian vàng để nhìn lại các thói quen chi tiêu và đánh giá lại kế hoạch đầu tư xem chúng có còn phù hợp với hiện tại hay không.
Khi nhận ra bản thân đang vướng vào lạm phát lối sống, nhiều người vội vã thắt lưng buộc bụng cực đoan. Họ ngừng mua sắm, cắt bỏ mọi khoản giải trí và ép bản thân sống kham khổ. Cách làm này thường sớm thất bại vì tạo ra sự mệt mỏi tâm lý. Cảm giác bị gò bó quá mức rất dễ dẫn đến những đợt chi tiêu bù mang tính trả đũa.
Thay vào đó, những thay đổi nhỏ mới thực sự tạo ra khác biệt lớn. Bạn có thể hủy một gói dịch vụ không dùng tới, tự nấu ăn thêm một bữa mỗi tuần hoặc đơn giản là trì hoãn việc đổi điện thoại thêm một tháng. Hãy đợi thêm 30 ngày trước khi quyết định mua một món đồ đắt tiền để xem đó là nhu cầu thực sự hay chỉ là cảm xúc nhất thời.
Quan trọng nhất, bạn hãy xem tăng lương là cơ hội để tăng tiết kiệm trước khi nâng mức sống. Thay vì tiêu thoải mái hơn ngay khi có thêm thu nhập, nhiều chuyên gia khuyên nên chuyển một phần tiền tăng thêm vào tiết kiệm hoặc đầu tư và tự đặt giới hạn chi tiêu cho ăn uống, mua sắm.
Theo kế hoạch, Thủ đô có thể thu tối thiểu 63.031 tỷ đồng từ đấu giá 306 dự án, khu đất trên địa bàn. Việc đấu giá quyền sử dụng đất nhằm khai thác có hiệu quả quỹ đất, đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, nó cũng giúp tăng nguồn thu cho ngân sách các cấp, tạo nguồn vốn đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật - xã hội và thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới.
UBND TP Hà Nội giao chính quyền các xã, Trung tâm Phát triển quỹ đất chịu trách nhiệm xác định và đề xuất các dự án, khu đất đưa ra đấu giá đúng quy định, quy hoạch được duyệt.
Thành phố dự kiến tổng thu từ đất đai (gồm đấu giá, giao hoặc cho thuê, chuyển nhượng quyền sử dụng đất...) cả năm nay khoảng 150.000 tỷ đồng, tăng gần 40% so với 2025. Năm ngoái, Thủ đô ghi nhận thu từ đất 107.900 tỷ đồng, vượt dự toán gần 125% và gấp hơn 2,6 lần năm 2024. Nguồn thu từ đất chiếm khoảng 15% tổng thu ngân sách của Hà Nội năm 2025.
Trong thời gian tới, nhiều dự án bất động sản quy mô được triển khai, dự kiến đóng góp lớn vào thu tiền từ sử dụng đất tại Hà Nội. Từ nay đến 2035, Thủ đô lên kế hoạch triển khai thêm 5 khu đô thị mới với tổng vốn trên 4 triệu tỷ đồng, diện tích đất gần 50.000 ha.
Sắc đỏ chiếm phần lớn trên đồ thị chứng khoán hôm nay. Nửa đầu buổi sáng, chỉ số đại diện sàn HoSE chủ yếu giằng co quanh khu vực 1.860 điểm. Sau 10h30, thị trường điều chỉnh sâu hơn khi số lượng cổ phiếu giảm nhiều gấp đôi mã tăng. Tuy nhiên gần đến giờ nghỉ trưa, VN-Index lại cải thiện về gần tham chiếu.
Chứng khoán tiếp tục giằng co quanh mốc trên vào đầu giờ chiều. Đến khoảng 13h30, chỉ số chung lấy lại sắc xanh khi áp lực bán hạ nhiệt và nhóm bluechip mạnh lên. Tuy nhiên, khi bước vào phiên ATC, thị trường rung lắc mạnh, về gần 1.850 điểm khi một số mã trụ điều chỉnh sâu, nổi bật có VHM.
Phục hồi trở lại vào cuối phiên, VN-Index đóng cửa ở 1.863,5 điểm, giảm nhẹ 0,2 điểm so với hôm qua. Tuy nhiên, thị trường đã đi lùi ở phiên thứ 4 liên tiếp.
Nhìn chung, so với hôm qua, lực mua và lực bán khá cân bằng. Tổng số mã giảm trên sàn HoSE là 189, trong khi vẫn có 121 mã tăng giá.
Nhóm bán lẻ, ngân hàng trở thành tác nhân chính khiến thị trường rung lắc, nổi bật như các cổ phiếu MWG, VCB, VPB, MSN... Ngoài ra, cổ phiếu VHM của Vinhomes cũng nằm trong nhóm tạo áp lực chính khi góp hơn 1,5 điểm vào mức giảm của VN-Index.
Ở chiều ngược lại, nhóm xây dựng - vật liệu và dầu khí có diễn biến tích cực nhất. Trong đó, dầu khí nổi bật nhất khi thị giá cải thiện kèm thanh khoản cao. GAS tăng hết biên độ lên 87.400 đồng một đơn vị, góp gần 3 điểm cho chỉ số chung. Ngoài ra, BSR và PLX tích lũy thêm 4,4% và 3,9%, đều nằm trong nhóm 10 cổ phiếu tác động tích cực tới thị trường.
Cổ phiếu dầu khí thu hút nhà đầu tư trong bối cảnh tình hình năng lượng toàn cầu vẫn còn căng thẳng do xung đột Trung Đông. Trong đó, lượng dầu dự trữ chiến lược của Mỹ đã giảm khoảng 50 triệu thùng xuống mức thấp nhất 2 năm. Theo cảnh báo của chuyên gia, thị trường dầu mỏ ở châu Á cũng đang xuống mức tối thiểu để đảm bảo vận hành bình thường.
Trong phiên thị trường rung lắc, thanh khoản tiếp tục giữ ở mức thấp. Tổng giá trị giao dịch toàn sàn HoSE đạt gần 19.600 tỷ đồng, chỉ nhích nhẹ so với phiên trước. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn giữ tâm thế thận trọng.
Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 704 tỷ đồng, kéo dài phiên thứ 11 liên tiếp. Các mã bị xả hàng mạnh là CTG, VHM, VPB hay ACB, nhưng không có cổ phiếu nào bị bán ròng trên trăm tỷ đồng.
Tuần này, VN-Index giảm gần 14 điểm. Chứng khoán đã điều chỉnh ở tuần thứ hai liên tiếp. Song, điểm sáng ở thanh khoản những phiên gần đây duy trì mức thấp, phần nào phản ánh áp lực bán chưa tăng quá cao.
Tuy nhiên, tính trong tháng 5, thị trường vẫn giữ xu hướng đi lên. Chỉ số chung tăng hơn 9 điểm, tương đương 0,5%. Con số này đã hạ nhiệt hẳn so với mức tăng 10% của tháng 4.
Trong báo cáo cuối phiên trước, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) khuyến nghị nhà đầu tư bám sát vận động thị trường để kịp thời cơ cấu danh mục khi chạm những ngưỡng cắt lỗ. Thay vì vội vàng bắt đáy, nhà đầu tư nên tận dụng thời gian này để "sàng lọc" và tìm ra các cổ phiếu vẫn giữ vững được các vùng hỗ trợ kỹ thuật quan trọng, sau đó mới tìm kiếm cơ hội giải ngân khi VN-Index ngừng rơi và bắt đầu có dấu hiệu cân bằng trở lại.
"Các cổ phiếu có sức chống chịu tốt trong xu hướng giảm của thị trường thường cũng sẽ là những cổ phiếu tăng nhanh trong pha hồi phục", nhóm phân tích nêu quan điểm.
Đóng cửa phiên giao dịch 14/4, giá dầu Brent mất 4,6%, còn 94,8 USD một thùng. Dầu thô Mỹ WTI giảm 7,8%, còn 91,2 USD. Sang phiên 15/4, cả hai loại dầu này vẫn đang giảm nhẹ.
Thị trường đi xuống nhờ kỳ vọng Iran khôi phục đàm phán với Mỹ và Israel nhằm chấm dứt xung đột đang khiến eo biển Hormuz tê liệt. Đây là tuyến hàng hải lớn cho việc chuyên chở dầu thô và sản phẩm lọc dầu của thế giới.
"Có lẽ nhà đầu tư đang kỳ vọng sẽ có kết quả tốt hơn. Diễn biến hiện tại cũng đồng nghĩa sự gián đoạn đã được phản ánh hết vào thị trường rồi", John Kilduff - nhà phân tích tại Again Capital cho biết.
Ngày 14/4, Reuters trích nguồn tin cho biết các đoàn đàm phán của Mỹ và Iran có thể quay trở lại Islamabad trong tuần này. Một quan chức Mỹ khẳng định các bên vẫn tiếp tục trao đổi nhằm đạt được một thỏa thuận, trong khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tuyên bố các nỗ lực vẫn đang được triển khai.
Dù việc Mỹ - Iran có thể sắp khôi phục đàm phán đã xoa dịu sức ép lên giá, nhà đầu tư lại đang bỏ qua việc các thùng dầu bị mắc kẹt, Tamas Varga - nhà phân tích tại PVM Oil Associates cho biết.
Việc cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông bị tấn công và Iran phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất lịch sử. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết trong tháng 3, mỗi ngày thế giới mất 10 triệu thùng dầu.
Quân đội Mỹ ngày 13/4 cho biết lệnh phong tỏa eo biển Hormuz sẽ được mở rộng về phía đông sang vịnh Oman và biển Arab. Dữ liệu theo dõi cho thấy hai tàu đã quay đầu trong eo biển khi lệnh phong tỏa bắt đầu có hiệu lực. Tuy nhiên, 3 tàu chở dầu liên quan đến Iran đã đi vào khu vực Vịnh và vẫn được phép tiếp tục hành trình, do điểm đến của chúng không phải là các cảng của Iran.
Giá vàng thế giới phiên 14/4 cũng tăng 100 USD lên 4.839 USD một ounce. Tin tức về khả năng đàm phán lần 2 giữa Mỹ và Iran đã giúp thị trường khởi sắc. Thời gian qua, giá vàng chịu sức ép khi xung đột Trung Đông kéo lạm phát lên cao, làm các ngân hàng trung ương ngần ngại hạ lãi suất. Môi trường lãi suất cao không có lợi cho kim loại quý.
Một nguyên nhân khác giúp giá vàng tăng là đồng đôla yếu đi trong phiên 14/4. USD mất giá giúp vàng rẻ hơn với người mua bằng các tiền tệ khác.
