Bộ Ngoại giao Philippines thông báo Ngoại trưởng nước này Theresa Lazaro hôm nay có “cuộc điện đàm rất hiệu quả” với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi, để thảo luận về tăng cường hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực.
“Ngoại trưởng Iran đảm bảo với Ngoại trưởng rằng Iran sẽ cho phép tàu mang cờ Philippines, các nguồn năng lượng và tất cả thủy thủ người Philippines di chuyển qua eo biển Hormuz một cách an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng”, thông báo có đoạn.
Bộ Ngoại giao Philippines cho biết nước này nhập khẩu phần lớn nhu cầu năng lượng từ Trung Đông, nên động thái của Iran sẽ giúp đảm bảo “nguồn cung ổn định về dầu mỏ và phân bón thiết yếu” cho quốc gia Đông Nam Á.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X về cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Lazaro cho biết hai bên đã đạt được “sự hiểu biết tích cực” đối với vấn đề an ninh năng lượng của Philippines và sự an toàn của thủy thủ nước này.
Trước đó một ngày, bà Lazaro gặp Đại sứ Iran tại Manila để đề nghị chính thức công nhận Philippines là “quốc gia không thù địch”.
Tehran chưa bình luận về thông tin.
Giá nhiên liệu tại Philippines lên mức cao kỷ lục sau khi Mỹ – Israel phát động chiến dịch tập kích Iran vào ngày 28/2. Để đáp trả, Tehran đã gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua.
Iran cho biết “tàu không thù địch” có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. tuần trước thông báo tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng do ảnh hưởng từ xung đột ở Trung Đông.
Trong báo cáo gửi Sở giao dịch chứng khoán Philippines tuần này, Petron Corp, đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu duy nhất tại quốc gia Đông Nam Á, cho biết đã đồng ý mua khoảng 2,5 triệu thùng dầu thô của Nga do tình thế “cực kỳ cần thiết”. Hãng thông tấn AFP trước đó cho biết một tàu chở đầy dầu thô của Nga đã cập cảng chuyên phục vụ nhà máy lọc dầu của Petron Corp.
Trước thông báo mới của Philippines vài ngày, quốc gia láng giềng Malaysia cho biết tàu chở dầu nước này đã được phép đi qua eo biển Hormuz mà không phải trả phí cho Tehran.
"Trước việc Hezbollah liên tiếp vi phạm lệnh ngừng bắn tại Lebanon và tấn công nhằm vào các thành phố và người dân Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã chỉ thị Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) không kích nhóm này tại khu vực Dahiyeh ở Beirut", ông Netanyahu và ông Katz cho biết trong tuyên bố chung ngày 1/6.
IDF sau đó phát cảnh báo trên X, kêu gọi người dân ở Dahiyeh sơ tán để đảm bảo an toàn trước các cuộc không kích nhắm vào "trái tim" của Lebanon.
Trong tuyên bố riêng, ông Katz nói "sẽ không có sự yên bình nào ở Beirut", nếu Hezbollah còn tiếp tục tập kích vào miền bắc Israel. Ông cam kết thiết lập một vùng do quân đội Israel kiểm soát tại khu vực sông Litani, miền nam Lebanon.
Dahiyeh là vùng ngoại ô phía nam thủ đô Beirut, Lebanon, có mật độ dân cư đông đúc. Khu vực được coi là thành trì của Hezbollah vì là nơi nhóm vũ trang tập trung bộ máy chính trị, quân sự. Dahiyeh gần như chưa hứng chịu đòn không kích đáng kể nào từ IDF trong cuộc xung đột hiện tại.
Video do các hãng truyền thông Arab đăng tải cho thấy người dân Lebanon sơ tán khỏi Dahiyeh, khiến giao thông trên các tuyến đường dẫn ra khỏi vùng ngoại ô này ùn tắc nghiêm trọng. Hadi, 24 tuổi, cho biết anh từng hy vọng lệnh ngừng bắn sẽ mang lại một giai đoạn ổn định.
"Cảm giác đó không kéo dài được lâu. Nỗi lo sợ của chúng tôi gia tăng vào sáng nay, sau khi nhận được hàng loạt thông điệp cảnh báo ném bom xuống khu vực ngoại ô phía nam, gây ra tình trạng hoảng loạn trên diện rộng. Chúng tôi đã lập tức rời khỏi khu vực", Hadi nói với AFP.
Các nguồn tin trước đó cho biết Israel đã vận động Mỹ "bật đèn xanh" cho việc nối lại các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào thành trì của Hezbollah. Một quan chức Mỹ giấu tên nói rằng Washington có thể sắp chấp thuận đề nghị của Tel Aviv.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc dự kiến họp khẩn vào cuối ngày 1/6 tại Mỹ để bàn về việc Israel mở rộng chiến dịch ở Lebanon. Liên minh châu Âu đã kêu gọi Israel "chấm dứt sự leo thang quân sự".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay khẳng định "lệnh ngừng bắn ở Lebanon là điều kiện thiết yếu đối với bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt cuộc chiến" giữa nước này và Mỹ.
Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cho rằng đất nước của ông đang phải đối mặt với "một hành động gây hấn tàn bạo và đáng lên án của Israel". Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Lebanon và Israel dự kiến tham gia vòng đàm phán thứ tư do Mỹ bảo trợ vào ngày 2/6.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. IDF sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon, khiến hơn một triệu người tại miền nam nước này phải di tản.
Hai bên đạt lệnh ngừng bắn hôm 17/4, nhưng các cuộc đụng độ vẫn diễn ra. Israel tuyên bố chỉ rút quân khi Hezbollah không còn gây ra mối đe dọa cho cư dân những thị trấn miền bắc nước này. Hezbollah khẳng định tiếp tục chiến đấu cho tới khi IDF rời khỏi Lebanon và chấm dứt các cuộc không kích hàng ngày.
Axios dẫn lời một quan chức Lebanon nói cả Israel và Hezbollah đều không quan tâm đến lệnh ngừng bắn. Người này cáo buộc Mỹ chưa gây áp lực đủ với Israel để ngăn leo thang và cho rằng Iran thúc đẩy Hezbollah tiếp tục xung đột nhằm giúp Tehran có thêm lợi thế trong đàm phán với Washington.
Theo AFP ngày 16.5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết lệnh ngừng bắn sẽ được kéo dài nhằm tạo điều kiện cho các bước tiến ngoại giao tiếp theo. Ông thông báo Mỹ sẽ tổ chức các vòng đàm phán vào ngày 2 - 3.6 nhằm đạt được thỏa thuận lâu dài giữa các bên.
Ngoài ra, Lầu Năm Góc sẽ chủ trì một cơ chế đàm phán an ninh mới, quy tụ phái đoàn quân sự của Israel và Lebanon vào ngày 29.5. Phía Mỹ kỳ vọng các cuộc thảo luận sẽ thúc đẩy nền hòa bình lâu dài, tiến tới công nhận chủ quyền của nhau và thiết lập an ninh thực sự dọc đường biên giới chung.
Thỏa thuận ngừng bắn ban đầu dự kiến hết hạn vào ngày 17.5. Phái đoàn Lebanon hoan nghênh việc gia hạn lệnh ngừng bắn, gọi đây là "khoảng thời gian nghỉ ngơi quan trọng" cho người dân để củng cố các thể chế nhà nước. Phái đoàn Lebanon tham gia đàm phán bất chấp sự phản đối từ Hezbollah.
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter đánh giá các cuộc đàm phán diễn ra "thẳng thắn và mang tính xây dựng", song nhấn mạnh an ninh của công dân và binh sĩ Israel vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Theo Reuters, chiến dịch không kích và tấn công trên bộ của Israel vào miền nam Lebanon thời gian qua đã khiến khoảng 1,2 triệu người phải sơ tán. Israel tuyên bố sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào lực lượng Hezbollah, đồng thời yêu cầu lực lượng này phải giải giáp vũ khí như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình toàn diện nào với chính quyền Beirut.
Lực lượng Hezbollah và quân đội Israel vẫn tiếp tục các đòn "ăn miếng trả miếng", tập trung chủ yếu ở miền nam Lebanon. Truyền thông Lebanon ngày 16.5 đưa tin một cuộc tấn công mới của Israel vào trung tâm phòng vệ dân sự ở Lebanon đã khiến ít nhất 6 người chết và 22 người bị thương.
Cơ quan Quản lý Quân dịch Mỹ (SSS), đơn vị phụ trách cơ sở dữ liệu những công dân là nam giới có thể được gọi nhập ngũ trong tình huống khẩn cấp, đã gửi đề xuất quy định mới về "tự động đăng ký" cho Văn phòng Thông tin và Các vấn đề Quy định thuộc Nhà Trắng hồi cuối tháng 3 và đang chờ phê duyệt cuối cùng.
Quy định này dựa vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho năm tài khóa 2026, được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào tháng 12/2025, trong đó yêu cầu chuyển từ cơ chế đăng ký theo sự chủ động của cá nhân sang tự động thông qua tích hợp dữ liệu liên bang.
Mỹ chưa kích hoạt lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc kể từ năm 1973 và từ đó chỉ tuyển những người tình nguyện ký hợp đồng phục vụ trong quân đội. Dù vậy, SSS vẫn duy trì hệ thống đăng ký nghĩa vụ quân sự để sẵn sàng trong trường hợp khẩn cấp.
Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 12. SSS nói quy định "tự động đăng ký" này nhằm đơn giản hóa thủ tục và cho phép chính quyền liên bang điều chỉnh nguồn lực, chuyển chi phí từ các hoạt động tuyên truyền, vận động sang các mục tiêu củng cố năng lực sẵn sàng chiến đấu và huy động lực lượng.
Hệ thống tuyển quân của Mỹ được thiết lập từ năm 1917 dưới thời tổng thống Woodrow Wilson sau khi nước này tham gia Thế chiến I. Chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc đã được đình chỉ vào năm 1975 dưới thời tổng thống Gerald Ford.
Đến năm 1980, tổng thống Jimmy Carter đưa ra cơ chế danh sách dự phòng là SSS để đảm bảo Mỹ có khả năng huy động quân số nhanh chóng trong trường hợp khẩn cấp.
Hiện nay, hầu hết nam công dân Mỹ và người nhập cư trong độ tuổi 18-25 phải tự đăng ký vào danh sách sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự trong vòng 30 ngày kể từ sinh nhật 18 tuổi. Họ cũng có thể đăng ký muộn đến trước khi tròn 26 tuổi. Những người không đăng ký có thể bị coi là vi phạm luật liên bang, đối mặt với các hình phạt như không đủ điều kiện tham gia các chương trình phúc lợi liên bang, bị phạt tới 250.000 USD hoặc tối đa 5 năm tù.
Tuy nhiên, tỷ lệ đăng ký đã giảm trong những năm gần đây, một phần do tùy chọn đăng ký bị loại khỏi các mẫu đơn vay vốn sinh viên liên bang từ năm 2022, vốn trước đó chiếm khoảng 1/4 số lượt đăng ký.
Với quy định mới, nam giới sẽ được tự động đưa vào hệ thống trong vòng 30 ngày sau khi đủ 18 tuổi, thông qua việc kết nối với các nguồn dữ liệu liên bang.
Tổng thống Mỹ không thể đơn phương quyết định áp dụng lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc mà cần sự phê chuẩn của quốc hội. Nhà Trắng cho biết việc khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự "không phải là kế hoạch hiện tại", dù vẫn để ngỏ các phương án trong tương lai.
