Có bao giờ bạn quan sát kỹ một mẻ giấm đang lên men hay hũ trà Kombucha sủi bọt trong gian bếp gia đình?
Bên dưới lớp nước sóng sánh ấy là một “nhà máy” vi sinh vật đang vận hành với độ chính xác tuyệt đối. Đầu tiên, những anh thợ “nấm men” (Saccharomyces) cặm cụi ăn đường để tạo ra cồn. Ngay sau đó, đội quân vi khuẩn (Gluconacetobacter xylinus) tiếp quản, chúng “uống” những giọt cồn ấy và dệt nên một lớp màng dai dẳng, trơn láng nổi trên bề mặt, thứ mà các bà, các mẹ vẫn quen gọi là “con giấm” hay màng SCOBY.
Bằng mắt thường, ta chỉ thấy một hiện tượng tự nhiên thú vị. Nhưng dưới lăng kính của những người làm R&D (nghiên cứu & phát triển), lớp màng dai dẳng ấy chính là Bacterial Cellulose, một dạng mạch polymer sinh học nguyên thủy nhất.
Hình ảnh từ gian bếp ấy bất chợt nhen nhóm trong tôi một lối thoát cho cuộc khủng hoảng vật liệu đang bủa vây toàn cầu.
Khi giá dầu mỏ biến động dữ dội, chuỗi cung ứng hạt nhựa nguyên sinh (vốn đi từ hóa dầu) liên tục bị đe dọa đứt gãy. Đã đến lúc, chúng ta phải đưa nguyên lý “ăn đường, uống cồn, nhả polymer” của mẻ giấm quê nhà lên tầm vóc công nghiệp, biến những cánh đồng bạt ngàn của Việt Nam thành cứu cánh cho ngành bao bì thế giới.
Nông nghiệp Việt Nam từ bao đời nay vẫn luôn là “trụ đỡ” của nền kinh tế. Thế nhưng một củ khoai mì Tây Ninh hay một tấn rỉ đường (mật mía), phụ phẩm từ các nhà máy như của AgriS – hiện tại chỉ được định giá quanh quẩn làm thức ăn chăn nuôi hoặc cồn đốt giá rẻ.
Nếu chỉ xuất khẩu thô, chúng ta mãi kẹt trong điệp khúc “được mùa mất giá”. Nhưng nếu áp dụng công nghệ sinh học, lượng sinh khối khổng lồ đó chính là “vàng đen” của thế kỷ 21.
Sự kỳ diệu của vi sinh vật nằm ở chỗ: Tùy thuộc vào chủng khuẩn ta sử dụng, chúng có thể biến sinh khối nông nghiệp thành những mạch polymer và hóa chất hoàn toàn khác biệt. Cồn sinh học (Bio-Ethanol) không phải là điểm kết thúc để pha vào xăng, mà chính là “viên gạch” nền móng vĩ đại để thay thế dầu mỏ trong ngành sản xuất nhựa bao bì.
Hãy tưởng tượng một mô hình sản xuất khép kín mang tính cách mạng: Từ rỉ đường đến lớp màng bảo vệ, vận hành qua 3 phân xưởng cốt lõi:
Bước 1: Lên men vi sinh tạo cồn: Tận dụng rỉ đường của AgriS hoặc tinh bột khoai mì, chúng ta dùng nấm men công nghiệp để chuyển hóa carbon thành Bio-Ethanol tinh khiết (giống như giai đoạn 1 của Kombucha).
Bước 2: Khử nước xúc tác: Dòng cồn này được đưa qua lò phản ứng ở 300°C – 400°C. Phản ứng tách nước sẽ biến cồn (dạng lỏng) thành khí Bio-Ethylene (dạng khí).
Bước 3: Trùng hợp tạo hạt nhựa: Khí Bio-Ethylene được trùng hợp để kết nối thành các chuỗi phân tử dài, tạo ra hạt nhựa Bio-LLDPE (Linear Low-Density Polyethylene sinh học).
Điểm chói sáng của công nghệ này là hạt nhựa Bio-LLDPE đi từ cồn nông sản có cấu trúc hóa học, độ bền cơ lý giống hệt 100% nhựa đi từ dầu mỏ. Các nhà máy bao bì có thể đưa ngay loại hạt này vào dây chuyền thổi màng hiện tại mà không tốn một đồng thay mới máy móc.
Lớp màng sinh học này sau đó trở thành những chiếc bao bì, quay ngược lại bảo vệ chính những trái mãng cầu Bà Đen thanh ngọt của Tây Ninh.
Chúng kiểm soát tốc độ hô hấp của trái cây, kéo dài thời gian bảo quản lên gấp 2-3 lần, biến giấc mơ xuất khẩu nông sản tươi sang châu Âu, Mỹ thành hiện thực. Đứa con của đất cuối cùng lại trở thành “tấm khiên” bảo vệ tài sản của đất.
Mô hình này sẽ không được gọi là kinh tế tuần hoàn nếu chúng ta bỏ rơi các phụ phẩm. Trong lăng kính sinh thái học, mọi thứ sinh ra đều có giá trị:
Khi nấm men “ăn” đường, chúng nhả ra CO2. Lượng khí này được thu hồi, hóa lỏng thành đá khô (Dry Ice) để phục vụ làm lạnh container xuất khẩu nông sản. Sau chưng cất, xác nấm men rất giàu protein được trích ly thành “chiết xuất nấm men” – gia vị tự nhiên cao cấp thay thế bột ngọt, hoặc làm thực phẩm bổ sung dinh dưỡng.
Nước thải chưng cất cồn vốn là “cơn ác mộng” môi trường, nay lại trở thành môi trường hoàn hảo để nuôi cấy chính chủng vi khuẩn Gluconacetobacter xylinus (loài vi khuẩn trong hũ giấm nhắc đến ở đầu bài).
Chúng sẽ “ăn” sạch các dưỡng chất còn sót lại trong nước thải và dệt nên những tấm màng Bacterial Cellulose siêu sạch. Bản chất của màng này tương tự món “thạch dừa” thanh mát, hoặc tiến xa hơn là nguyên liệu sản xuất mặt nạ y tế sinh học đắp vết thương.
Một hệ sinh thái Việt Nam Xanh đòi hỏi chúng ta phải có trách nhiệm đến tận cùng vòng đời sản phẩm. Khi chiếc túi bao bì bảo quản mãng cầu kết thúc sứ mệnh, tính “xanh” của nó lại một lần nữa tỏa sáng.
Vì có cấu trúc y hệt nhựa PE, nó dễ dàng được thu gom và tái chế cơ học 100% trong hệ thống của Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Vietnam).
Hoặc ở viễn cảnh công nghệ sinh học (Bio-recycling) đang bùng nổ, những chiếc bao bì này sẽ được đưa vào các lò phản ứng vi sinh. Tại đây, những chủng vi khuẩn “ăn nhựa” (như Ideonella sakaiensis đột biến) sẽ dùng enzyme bẻ gãy các liên kết polymer cứng đầu [5], chuyển hóa chiếc túi ni lông thành khí sinh học (Biogas) chạy máy phát điện, và các hợp chất hữu cơ vô hại trả lại độ phì nhiêu cho đất mẹ.
Bao bì sinh ra từ vi sinh vật, và cuối cùng lại được vi sinh vật phân rã để hóa thành năng lượng.
Công ty cổ phần Sản Xuất và Kinh Doanh VinFast vừa công bố thông tin bất thường, liên quan đến việc thay đổi, bổ nhiệm mới, bổ nhiệm lại, bãi nhiệm người đại diện theo pháp luật.
Ngày 22/6, Hội đồng quản trị (HĐQT) của VinFast đã ban hành Nghị quyết thông qua việc miễn nhiệm, bổ nhiệm tổng giám đốc của VinFast. VinFast đã thông qua việc miễn nhiệm ông Phạm Nhật Vượng khỏi vị trí Tổng giám đốc của công ty từ ngày 22/6 và bổ nhiệm ông Trịnh Văn Ngân đảm nhiệm vai trò này.
Động thái này diễn ra sau khi công ty vừa chia tách. Cụ thể, ngày 16/6, cuộc họp cổ đông của Công ty cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP) đã ban hành nghị quyết thông qua phương án chia tách công ty.
Theo phương án này, VinFast sẽ chuyển một phần tài sản, quyền, nghĩa vụ và cổ phần của các cổ đông hiện hữu để thành lập một pháp nhân mới mang tên Công ty cổ phần VinFast Việt Nam (VFVN).
Về quy mô vốn, sau khi hoàn tất thủ tục, công ty mới được tách VFVN sẽ có vốn điều lệ hơn 5.183 tỷ đồng. Trong khi đó, pháp nhân VinFast VFTP sau chia tách duy trì mức vốn điều lệ đạt hơn 85.609 tỷ đồng.
VinFast và pháp nhân mới VFVN sẽ cùng nhau cam kết liên đới chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và các nghĩa vụ tài sản khác phát sinh trước thời điểm tách, trừ trường hợp có các thỏa thuận khác với chủ nợ hoặc người sở hữu trái phiếu.
Nhận định với CNBC, ông Jeff Currie - Giám đốc chiến lược tại Tập đoàn đầu tư Carlyle Group (Mỹ), đồng thời là Đồng chủ tịch công ty công nghệ tài chính và hạ tầng giao dịch hàng hóa Abaxx Markets - cho rằng châu Á hiện gần chạm “mức vận hành tối thiểu”, tức nguồn cung chỉ còn đủ để duy trì hoạt động bình thường của hệ thống năng lượng.
“Tôi cho rằng châu Á đã tới ngưỡng. Châu Âu còn khoảng một tháng nữa, còn Mỹ có thể bắt đầu đối mặt vấn đề này từ tháng 7”, ông nói với báo chí.
Theo ông Currie, bức tranh tồn kho dầu toàn cầu hiện nay có thể gây hiểu nhầm. Dù dữ liệu cho thấy lượng dầu dự trữ vẫn còn lớn, phần đáng kể trong số đó thực chất là lượng tối thiểu bắt buộc để duy trì an toàn cho các đường ống, kho chứa và hệ thống vận hành. Phần dầu thực sự có thể đưa ra lưu thông trên thị trường hiện không còn nhiều.
Chuyên gia này cũng cho biết châu Âu hiện vẫn duy trì được nguồn cung nhờ các lô dầu từ Kho Dự trữ Dầu chiến lược Mỹ (SPR). Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp ngắn hạn và khó kéo dài lâu hơn. Dữ liệu từ Kpler cho thấy phần lớn dầu từ SPR gần đây được chuyển tới Tây Bắc Âu, Địa Trung Hải và khu vực Balkan.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 4 tiếp tục giảm thêm 1,8 triệu thùng/ngày, xuống còn 95,1 triệu thùng/ngày.
Tính từ tháng 2, tổng mức sụt giảm đã lên tới 12,8 triệu thùng/ngày. Lượng tồn kho dầu quan sát được cũng giảm mạnh, mất 129 triệu thùng trong tháng 3 và tiếp tục giảm thêm 117 triệu thùng trong tháng 4.
IEA dự báo sản lượng lọc dầu toàn cầu trong quý II/2026 có thể giảm mạnh 4,5 triệu thùng/ngày, xuống còn 78,7 triệu thùng/ngày. Cơ quan này cảnh báo thị trường có nguy cơ rơi vào tình trạng thiếu cung nghiêm trọng trong mùa hè - giai đoạn nhu cầu tiêu thụ năng lượng tăng cao - đặc biệt nếu xuất khẩu dầu từ Trung Đông không sớm phục hồi và tồn kho tiếp tục suy giảm.
“Chúng ta có thể bước vào "vùng đỏ" trong tháng 7 hoặc tháng 8 nếu tình hình không cải thiện”, Giám đốc IEA Fatih Birol cảnh báo tuần trước.
Châu Á được đánh giá là khu vực chịu rủi ro lớn nhất do phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 80% lượng dầu nhập khẩu của khu vực. Trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung, nhiều quốc gia đã bắt đầu tìm kiếm nguồn thay thế và tăng cường dự trữ.
Tại Ấn Độ, sản lượng lọc dầu thô tháng 4 giảm 8,9% so với tháng trước, còn 5,23 triệu thùng/ngày. Các nhà máy lọc dầu nước này đang đẩy mạnh nhập dầu từ Mỹ Latinh và châu Phi, đồng thời duy trì nguồn cung từ Nga nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Đông.
Philippines cũng chuyển hướng sang nguồn dầu từ Mỹ, Canada, Colombia và Argentina. Theo Kpler, một lô dầu thô 616.000 thùng từ SPR của Mỹ hiện đang trên đường tới Philippines - đánh dấu chuyến dầu dự trữ khẩn cấp đầu tiên của Mỹ tới châu Á kể từ tháng 11/2022.
Pakistan - quốc gia phụ thuộc khoảng 90% nguồn cung dầu khí đi qua eo biển Hormuz - đang lên kế hoạch yêu cầu các nhà máy lọc dầu duy trì lượng dầu thô đủ dùng trong 15 ngày, trong khi các công ty phân phối phải dự trữ lượng nhiên liệu thành phẩm đủ cho 30 ngày. Chính phủ nước này đồng thời xúc tiến xây dựng kho dự trữ dầu chiến lược.
Theo các chuyên gia, việc khôi phục hoàn toàn dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn là giải pháp then chốt để ổn định thị trường dầu toàn cầu. So với trước thời điểm xung đột bùng phát, sản lượng dầu từ các quốc gia vùng Vịnh đã giảm khoảng 14,4 triệu thùng/ngày.
IEA dự báo nếu hoạt động vận chuyển qua Hormuz dần được nối lại từ tháng 6, nguồn cung dầu toàn cầu năm nay có thể đạt trung bình 102,2 triệu thùng/ngày, song vẫn thấp hơn khoảng 3,9 triệu thùng/ngày so với năm ngoái.
NovaGroup - công ty mẹ của Novaland (NVL) - tối nay công bố ông Bùi Thành Nhơn đã giao vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị cho ông Bùi Cao Nhật Quân. Tập đoàn này nhấn mạnh đây là bước chuyển giao đã được hoạch định từ trước nhằm đảm bảo tính kế thừa, liên tục và thích ứng với bối cảnh mới.
Ông Bùi Thành Nhơn sẽ giữ vai trò định hướng chiến lược, dẫn dắt tầm nhìn dài hạn và đồng hành cùng ban lãnh đạo. Đồng thời, ông vẫn giữ vị trí Chủ tịch Nova Holding - công ty mẹ có cổ phần chi phối NovaGroup.
Ông Bùi Cao Nhật Quân là con trai của ông Nhơn, có hơn 20 năm gắn bó với tập đoàn, trực tiếp tham gia điều hành qua nhiều giai đoạn. NovaGroup tuyên bố việc đảm nhiệm vai trò Chủ tịch của ông Quân không chỉ mang tính kế thừa, mà còn "tiếp nối quá trình tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, năng lực điều hành và tư duy đổi mới đã được kiểm chứng".
Tại Novaland, ông Bùi Thành Nhơn đang nắm 4,33% vốn. Ông Quân giữ 3,37% vốn. Hiện tại, tổng tỷ lệ sở hữu của nhóm gia đình ông Nhơn đang ở mức 39,79%.
Song song với việc chuyển giao, NovaGroup tiến hành kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao. Cụ thể, ông Dương Văn Bắc - CEO Novaland - được bầu làm Thành viên Hội đồng quản trị NovaGroup. Bà Trần Thị Thanh Vân - Phó tổng giám đốc NVL - làm Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc NovaGroup.
Bà Trương Thị Hoàng Lan - từng giữ vị trí Phó tổng giám đốc TPBank - vào ghế Phó tổng giám đốc Đầu tư. Còn bà Phạm Thị Hồng Nhung - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Nova Service - làm Phó tổng giám đốc Vận hành NovaGroup.
Những gương mặt trên đều là những người trong đội ngũ lãnh đạo đã gắn bó lâu năm. NovaGroup cho biết họ có nhiều đóng góp quan trọng trong quá trình tái cấu trúc, đặc biệt trong giai đoạn 2023-2025.
NovaGroup là tập đoàn kinh tế đa ngành do ông Bùi Thành Nhơn sáng lập từ năm 1992. Doanh nghiệp này sở hữu hệ sinh thái gồm bất động sản (Novaland), dịch vụ - du lịch - giải trí (Nova Service), nông nghiệp - tiêu dùng (Nova Consumer).
