Giữa tháng 5, tại khu vực cù lao Mái Nhà, xã Ô Loan (Phú Yên cũ), hai con cá voi Bryde (Balaenoptera edeni) dài khoảng 10 m xuất hiện và kiếm ăn cách bờ hơn 300 m. Sự xuất hiện của đàn cá voi thu hút du khách và nhiếp ảnh gia đến theo dõi, chụp ảnh.
Alex, 30 tuổi, du khách Anh, cho biết sáng 17/5 tham gia tour ngắm cá voi tại cù lao Mái Nhà và tận mắt thấy hai cá voi bơi sát thuyền, ngoi lên mặt nước kiếm ăn.
Từng tham gia tour ngắm cá voi ở Costa Rica (Trung Mỹ), Alex nhận xét khoảng cách quan sát tại Việt Nam còn gần hơn và mang lại trải nghiệm rất ấn tượng. Tuy nhiên, anh cho biết trong lúc khoảng 5 tàu du lịch đang theo dõi đàn cá voi ở cự ly an toàn, có hai thuyền bất ngờ tăng tốc, áp sát khu vực cá voi kiếm ăn.
“Dù không gây thương tích trực tiếp, hành động đó vẫn có thể khiến cá voi hoảng sợ và bỏ đi”, Alex nói. Anh cho rằng việc tiếp cận quá gần sẽ ảnh hưởng đến tập tính sinh sống của loài cá, khiến chúng bỏ đi hoặc thậm chí bị mắc cạn.
Đại diện đồn Biên phòng An Hải cho biết chưa ghi nhận trường hợp tàu thuyền gây hại trực tiếp đến cá voi, song đơn vị đã tăng cường tuần tra, kiểm soát sau khi xuất hiện phản ánh về tình trạng tàu áp sát đàn cá.
Đơn vị đang phối hợp với chính quyền địa phương và các bên liên quan để tìm giải pháp bảo vệ cá voi, giữ hình ảnh đẹp cho du lịch địa phương.
Nhiếp ảnh gia Nguyễn Minh Tú, người có nhiều kinh nghiệm chụp thiên nhiên và động vật hoang dã, bày tỏ bức xúc về việc phát triển các tour xem cá voi tự phát đang đe dọa sự an toàn của loài cá quý hiếm này.
Theo anh Tú, nhiều tàu cá và cano chở khách hoặc nhiếp ảnh gia thường tiếp cận quá gần để chụp ảnh cận cảnh.
“Tàu thuyền áp sát có thể khiến cá voi bị stress, mất phương hướng hoặc va chạm gây tổn thương”, anh Tú nói.
Nhiều ngư dân địa phương cho rằng cá voi từ lâu được tôn kính gọi là cá Ông – vị thần bảo hộ trên biển, gắn với quan niệm cứu giúp người gặp nạn giữa sóng nước.
Việc một số tour du lịch tự phát đưa khách áp sát cá voi để tham quan, chụp ảnh không chỉ tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến loài vật này mà còn bị xem là hành động phản cảm, thiếu tôn trọng tín ngưỡng của cư dân miền biển.
Ông Đào Quang Minh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Phú Yên, cho biết việc cá voi xuất hiện gần vùng biển cù lao Mái Nhà là tín hiệu tích cực cho thấy môi trường biển và nguồn lợi thủy sản tại khu vực còn khá phong phú.
Theo ông Minh, cơ quan chức năng đang phối hợp theo dõi đàn cá voi, đồng thời khuyến cáo tàu thuyền giữ khoảng cách trên 200 m, không tăng tốc hoặc chạy áp sát vì tiếng ồn và sóng lớn có thể khiến cá voi hoảng loạn.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân giữ khoảng cách an toàn, không tiếp cận hoặc khai thác thủy sản quanh khu vực cá xuất hiện. Nếu các chủ tàu cố tình vi phạm, gây nguy hiểm cho động vật biển, đơn vị sẽ phối hợp với lực lượng liên ngành để xử lý hành chính theo quy định bảo tồn nguồn lợi thủy sản.
Thạc sĩ Mai Thuận Lợi, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Du lịch bền vững, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, cho biết nhiều quốc gia phát triển du lịch ngắm cá voi đều áp dụng quy định nghiêm ngặt về khoảng cách an toàn, tốc độ di chuyển và số lượng tàu được phép tiếp cận cùng lúc nhằm hạn chế tác động đến động vật biển.
Ông Lợi cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng quy chuẩn riêng cho hoạt động ngắm cá voi, đồng thời nâng cao ý thức của đơn vị vận hành tour để vừa bảo vệ hệ sinh thái biển, vừa phát triển du lịch bền vững.
“Du khách đến để nhìn thấy cá voi trong môi trường tự nhiên, không phải để chứng kiến cảnh tàu thuyền rượt đuổi hay áp sát chúng”, ông Lợi nói.
Trước đó, tình trạng tương tự từng xảy ra ở biển Nhơn Lý, Quy Nhơn cũ vào tháng 7/2025. Khi mẹ con cá voi xuất hiện, nhiều du khách và nhiếp ảnh gia đã thuê thuyền và ca nô lao vào khu vực cá voi săn mồi. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai khi đó đã phải ra văn bản yêu cầu các tour du lịch, tàu cá phải giữ khoảng cách tối thiểu, tắt động cơ và không hoạt động quá ba tàu cùng lúc khi vào khu vực có cá voi.
Cá voi Bryde sống gần bờ, xuất hiện nhiều ở vùng biển Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, đặc biệt quanh khu vực vịnh Thái Lan. Tại Việt Nam, chúng được ghi nhận ở các tỉnh Nam Trung Bộ và Nam Bộ. Riêng tại Phú Yên, tần suất cá voi Bryde xuất hiện ngày càng dày trong khoảng 5 năm trở lại đây.
Loài cá này thuộc họ cá voi lưng gù (Balaenopteridae), có đặc điểm dễ nhận diện là ba đường gờ chạy trên đỉnh đầu phía trước lỗ thở, cùng 40-70 nếp gấp ở vùng cổ họng giúp mở rộng miệng khi kiếm ăn.
Ngày 13.4, Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ thông tin về kế hoạch tổ chức Giỗ tổ Hùng Vương và lễ hội bánh dân gian Nam bộ lần thứ 13 năm 2026. Sự kiện trọng điểm của tháng 4 này sẽ diễn ra tại hai địa điểm là đền thờ Vua Hùng và quảng trường Bình Thủy (phường Bình Thủy, TP.Cần Thơ).
Theo đó, chương trình Giỗ tổ Hùng Vương sẽ bắt đầu từ ngày 22.4 với triển lãm ảnh, trưng bày chuyên đề về lễ hội, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và trang phục, trang sức của người dân vùng ĐBSCL. Cùng với đó là các cuộc thi sôi động như biểu diễn võ thuật, đẩy gậy, nhảy bao bố, gói bánh tét, bánh chưng. Không gian lễ hội sẽ thêm phần màu sắc khi còn có giao lưu đờn ca tài tử, dân ca Nam bộ, hò, vè…
Tâm điểm chú ý của Giỗ tổ Hùng Vương là ngày 26.4, với nghi thức thả lá đại kỳ ngũ sắc và lễ dâng hương. Thể hiện tinh thần mến khách, Cần Thơ sẽ phục vụ khoảng 2.000 suất cơm chay miễn phí cho người dân và du khách tham gia lễ giỗ.
Đặc biệt, mọi người sẽ có dịp chứng kiến Liên chi hội đầu bếp chuyên nghiệp ĐBSCL phối hợp Công ty Vietcoco thực hiện bản đồ Việt Nam làm từ xôi nước cốt dừa với quy mô "khủng" để xác lập kỷ lục quốc gia. Đây sẽ là một tác phẩm ẩm thực thể hiện sự tôn vinh hạt gạo và hương vị cốt dừa đặc trưng của miền Tây sông nước.
Ngay sau nghi thức giỗ tổ, lễ hội bánh dân gian Nam bộ sẽ chính thức khai mạc vào tối ngày 26.4 và kéo dài đến hết ngày 1.5. Với quy mô khoảng 250 gian hàng, đây là "bữa tiệc" văn hóa ẩm thực khổng lồ, quy tụ những món bánh dân gian, đặc sản OCOP từ khắp các vùng miền.
Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức, du khách còn có cơ hội trực tiếp quan sát các nghệ nhân trình diễn và hướng dẫn quy trình làm bánh truyền thống. Đan xen vào đó là các chương trình biểu diễn thời trang, nhạc acoustic và nghệ thuật truyền thống, hứa hẹn tạo nên một không gian giải trí phong phú.
Theo đại diện Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ, chuỗi sự kiện không chỉ nhằm tri ân công đức tổ tiên, giáo dục lòng yêu nước mà còn là đòn bẩy quan trọng để xúc tiến đầu tư, phát triển thương hiệu văn hóa ẩm thực Nam bộ vươn xa đến bạn bè quốc tế.
Mở cửa từ những năm 1920, Lin Heung Lau (Liên Hương Lầu) là một trong những quán trà lâu đời nhất Hong Kong, Trung Quốc. Tiệm phục vụ bằng xe đẩy truyền thống, thực khách ngồi quanh bàn, chọn món ăn như há cảo tôm hay bánh bao xá xíu từ những xửng tre nghi ngút khói.
Từ giữa tháng 5, không gian này biến thành một sàn diễn âm nhạc với quả cầu disco, hệ thống đèn chớp nháy và DJ liên tục chơi nhạc điện tử kết hợp nhạc Cantopop (nhạc pop tiếng Quảng Đông).
Sự kiện thu hút khoảng 300 người tham dự, từ thế hệ Gen Z cho đến những khách hàng ở độ tuổi 40, 50.
"Tôi thấy điều đặc biệt nhất là vừa có há cảo tôm, xíu mại, lại vừa có DJ chơi nhạc ngay bên cạnh", Luna Chan, 30 tuổi, du khách từ thành phố Macau sang Hong Kong để tham gia đêm tiệc, chia sẻ.
Bước chuyển của tiệm trà diễn ra trong bối cảnh ngành bán lẻ và dịch vụ ăn uống tại Hong Kong gặp nhiều khó khăn kể từ sau đại dịch. Sự sụt giảm của ngành du lịch làm thay đổi thói quen chi tiêu của khách Trung Quốc đại lục. Làn sóng người dân bản địa đổ xô sang các thành phố đại lục lân cận để mua sắm và ăn uống với chi phí rẻ hơn cũng tạo áp lực cho thị trường xứ Cảng Thơm.
Truyền thông địa phương hồi tháng 4 đưa tin, chỉ trong vòng 4 tháng, ít nhất 14 nhà hàng tại Hong Kong thông báo đóng cửa, bao gồm nhiều thương hiệu lâu đời và các chuỗi kinh doanh ẩm thực quy mô.
"Ai cũng biết nền kinh tế Hong Kong vài năm qua rơi vào chu kỳ suy thoái, nhưng chúng tôi tin giá trị nhận diện thương hiệu sẽ giúp mình vượt bão", ông Rocky Wong, Chủ tịch chuỗi Lin Heung Lau, nói. Ông cho hay không thể ngăn người dân Hong Kong đi du lịch, nhưng dòng khách 47 triệu lượt đến Hong Kong sẽ bù đắp lại.
Ông Wong nhấn mạnh, để duy trì sức hút, nhà hàng buộc phải liên tục thử nghiệm những ý tưởng mới, và mô hình đại tiệc dim sum sôi động là một ví dụ.
Lin Heung Lau hiện có ba chi nhánh. Sau khi đóng cửa mặt bằng lâu đời tại khu vực Central, Hong Kong, thương hiệu này đã mở cửa trở lại tại một địa điểm mới gần đó. Ban quản lý kỳ vọng sẽ duy trì các đêm tiệc âm nhạc theo chủ đề định kỳ mỗi tháng.
Chiến lược đổi mới bắt nhịp với xu hướng toàn cầu của Gen Z, những người trẻ đang chuộng mô hình tiệc tùng kết hợp âm nhạc, ẩm thực, văn hóa và lối sống lành mạnh, tương tự trào lưu "tiệc cà phê" hay các bữa tiệc ban ngày đang nở rộ trên thế giới.
Ngày 21.4, thông tin từ Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Trị) cho biết đoàn thám hiểm Anh - Việt đã phát hiện một hang dài hơn 500 m trong rừng Phong Nha - Kẻ Bàng đoạn thuộc xã Kim Điền.
Cụ thể, hang động có tên là Cha Nghéo, dài 583 m, cao 751 m, sâu 45 m nằm bên trong vườn quốc gia. Hang dạng sâu, thẳng đứng, bên trong có thác nước cao dẫn xuống một suối ngầm bên dưới đáy hang.
Hiện tại, do các điều kiện chưa cho phép, hang động vẫn chưa được khám phá hết. Ngoài hang Cha Nghéo, đoàn thám hiểm Anh - Việt và Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cũng phát hiện thêm 24 hang động mới.
Theo đại diện lãnh đạo Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, các thông tin và hình ảnh cũng như kế hoạch sắp tới về việc khám phá hang Cha Nghéo sẽ được đơn vị tổ chức họp báo và công bố vào ngày 24.4 tới.
