Năm 2019, ngọn tháp nhọn của Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris) đổ sập trong hỏa hoạn. Nhà thờ được trùng tu và mở cửa lại cuối năm 2024. Dưới nắng hè, du khách đang xếp hàng để vào bên trong chiêm ngưỡng công trình nổi tiếng thế giới. Và ngay dưới chân họ, các nhà khảo cổ đang miệt mài làm công việc “trở về quá khứ” gần 2.000 năm trước.
Hiện một phần quảng trường trước nhà thờ chính là một hố lộ thiên, có hàng rào và bắc ngang bởi một lối đi bằng gỗ, chỉ cách hàng người xếp hàng chờ vào tham quan vài bước chân.
Du khách có thể không biết rằng cả một thành phố khác nằm dưới chân mình. Những dấu tích đầu tiên xuất hiện ở độ sâu khoảng 50 cm dưới mặt đất, còn ở độ sâu 4 m, nhóm khảo cổ vẫn tiếp tục đưa “quá khứ lên mặt đất”. Có những ngày, họ chất đầy 15 thùng hiện vật, không bị xáo trộn suốt nhiều thập kỷ. Truyền thông Pháp đã gọi đây là “cuộc khai quật của thế kỷ”.
Trong số hàng trăm hiện vật đã được tìm thấy có đồng xu từ thế kỷ IV mang chân dung Hoàng đế La Mã Constantine the Great, cùng những mảnh gốm thời Trung Cổ được trang trí ở mặt trong bằng các ký hiệu mà đến nay chưa có chuyên gia nào giải mã được.
Đó chính là đặc điểm ở những thành phố cổ: quá khứ không chỉ nằm trong bảo tàng, mà nằm ngay bên dưới chân mọi người. Mỗi thời đại lại xây dựng trên đống tàn tích của thời đại trước, khiến mặt đất ngày càng được nâng cao.
Riêng tại Rome, mặt đất đã cao thêm khoảng 9 m kể từ khi Đế chế La Mã sụp đổ vào thế kỷ V. Khi Athens xây dựng tàu điện ngầm phục vụ Olympics 2004, dự án đã dẫn đến cuộc khai quật khảo cổ lớn nhất lịch sử Hy Lạp và phát hiện hàng chục nghìn hiện vật. Nhiều hiện vật đang trưng bày ngay tại các nhà ga.
Paris cũng không khác.
Theo Camille Colonna, nhà khảo cổ học phụ trách khai quật, thời điểm nhà thờ Đức Bà Paris khởi công năm 1163, toàn bộ quảng trường ngày nay là những ngôi nhà, chia cắt bởi một con đường. Khi đào sâu xuống lòng đất, nhóm của bà đã chạm tới các tầng hầm những ngôi nhà ấy và qua đó cũng chạm tới chính giai đoạn lịch sử mà chúng đại diện.
Bên dưới những tầng hầm là các hố chứa ngũ cốc thời kỳ Merovingian và Carolingian, thế kỷ VI đến thế kỷ X. Sâu hơn nữa, trong những lớp đất tối màu và cổ xưa là một khu dân cư dày đặc của thời La Mã từ thế kỷ IV và V. Hai mươi thế kỷ lịch sử được xếp chồng lên nhau trong 4 m đất.
Những hiện vật giá trị nhất được tìm thấy xuất phát từ nơi bẩn nhất: các hố sâu dưới những ngôi nhà thời Trung Cổ, vốn là nhà vệ sinh, đồng thời cũng là nơi đổ rác. Chính nhờ môi trường kín và ẩm ướt ở khu vực này mà nhiều đồ vật được bảo quản qua hàng trăm năm, trở thành nguồn tư liệu quý giúp các nhà khảo cổ hiểu rõ hơn đời sống thường nhật của người dân Paris trong quá khứ. Nhóm khảo cổ đã tìm ra những chiếc bình và cốc còn nguyên vẹn, bị vứt bỏ từ nhiều thế kỷ trước, xen lẫn những mảnh đĩa vỡ và xương động vật.
Trong quá trình làm sạch các món đồ gốm thời Trung Cổ, các chuyên gia nhận thấy bên trong có những dòng chữ và ký hiệu màu đỏ nhạt được vẽ lên bề mặt. Điều đáng ngạc nhiên là những dấu hiệu bí ẩn này lặp đi lặp lại trên hầu hết mảnh gốm. Đến nay, vẫn chưa ai giải mã được ý nghĩa.
Valentine Breloux, nhà khảo cổ Paris, cho biết trong tất cả những hiện vật bà làm sạch và nghiên cứu từ cuộc khai quật tại nhà thờ, những mảnh gốm mang các ký hiệu bí ẩn này là phát hiện “đáng kinh ngạc nhất”. Những đồng xu được đưa lên khỏi lòng đất ban đầu chỉ trông như những đĩa kim loại màu đen, bị ăn mòn nặng nề bởi gỉ sét. Nhưng khi được chụp X-quang khuôn mặt Hoàng đế La Mã Constantine the Great, người trị vì vào đầu thế kỷ IV, hiện ra.
Các hiện vật thời La Mã là những phát hiện được các nhà khảo cổ đánh giá cao nhất, nằm ở tầng sâu nhất, có niên đại cổ nhất và cũng là phần lịch sử ít được hiểu rõ nhất. Khi Đế chế La Mã sụp đổ, người dân rút về đảo Île de la Cité, nơi sau này nhà thờ Đức Bà Paris được xây dựng, và củng cố hòn đảo bằng các bức tường phòng thủ được dựng từ vật liệu lấy từ những công trình cổ hơn.
Mỗi hiện vật tìm thấy được chuyển đến trung tâm khảo cổ của thành phố, nơi Colonna gọi là “một kho lưu trữ khảo cổ khổng lồ”, một kho tàng của Paris. Đối với các nhà khảo cổ, cuộc khai quật tại nhà thờ là cơ hội hiếm có bởi tại Pháp cũng như ở nhiều nơi khác, các nhà khảo cổ thường chỉ được phép khai quật tại những địa điểm sắp có hoạt động xây dựng.
Quảng trường mới trước nhà thờ Đức Bà dự kiến hoàn thành năm 2028 và sẽ trở thành một không gian xanh, với 160 cây được trồng mới, cùng đài phun nước nhỏ, giúp làm mát vào mùa hè.
Đây là một phần trong nỗ lực của Paris nhằm thích ứng với những mùa hè ngày càng nóng do biến đổi khí hậu toàn cầu. Bãi đỗ xe ngầm cũ dưới quảng trường cũng sẽ được mở trở lại với vai trò là một trung tâm đón tiếp du khách, nhìn ra sông Seine.
Nhưng cho đến lúc đó, nhóm khảo cổ vẫn muốn đào sâu hơn, vượt qua các tầng di tích thời La Mã. Mục tiêu của cuộc khai quật không chỉ là tìm hiểu về Paris thời La Mã hay thời Trung Cổ, mà còn là khám phá những dấu vết cổ xưa hơn nữa của cộng đồng người Gaul, những cư dân sinh sống tại khu vực này trước khi người La Mã chinh phục vùng đất và xây dựng thành phố Lutetia, tiền thân Paris ngày nay.
Mỗi lớp đất được bóc tách không chỉ hé lộ những hiện vật mới mà còn mở ra một chương lịch sử sâu hơn, đưa các nhà khảo cổ tiến gần đến những nguồn gốc xa xưa nhất của Paris.
Điều hấp dẫn của cuộc khai quật này cho thấy lịch sử Paris không chỉ nằm trong các bảo tàng hay sách vở. Nó vẫn còn ở đó, ngay dưới lòng đất của nhà thờ Đức Bà, chờ được khám phá từng lớp một.
Ngày 15-4, khu vực Bãi Sau (phường Vũng Tàu, TP.HCM) tiếp tục phát hiện nhiều sâu biển và sứa trôi nổi gần bờ, khiến người dân và du khách lo lắng.
Sâu biển có hình dạng như sâu róm phủ lông, dài 10-15cm xuất hiện dàn trải toàn bộ bãi biển, lơ lửng trong nước hoăc dạt vào bãi cát. Nhiều con sâu biển đã chết, nằm ngửa bụng.
Trong khi đó sứa biển hình tròn được thấy nhiều ở khu vực bãi cát gần Hòn Bà hoặc vướng vào lưới của ngư dân.
Dù sứa và sâu biển xuất hiện dày đặc trên bờ nhưng theo ghi nhận, vẫn có rất đông du khách, người dân vui chơi, tắm biển. Đa phần du khách hạn chế xuống nước hoặc chọn tắm ở khu vực xa bờ.
Theo một số người dân địa phương, hiện tượng sâu biển và sứa dạt vào bờ biển vẫn thường xảy ra, nhất là cao điểm nắng nóng.
Thậm chí một số người còn bắt sâu biển thả vào xô chậu để chơi. Một số người không may bị sâu biển chích gây ngứa, đau rát.
Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Vũng Tàu xác nhận sứa và sâu biển xuất hiện nhiều trong những ngày gần đây. Theo trung tâm, hiện tượng này xuất hiện hằng năm theo chu kỳ và giảm dần theo thời gian.
Một số loài sứa, sâu biển có độc tố nhẹ có thể gây kích ứng da, nên du khách tắm biển hay đi trên bãi cát cần hạn chế tiếp xúc. Trong đó loài sứa lửa có xúc tu dài mang nọc độc mạnh, khi chạm vào có thể gây đau rát dữ dội.
Khi du khách bị sứa hoặc sâu biển chích cần nhanh chóng lên bờ, rửa sạch vùng da bị kích ứng và đến các trạm cứu hộ để được hỗ trợ xử lý kịp thời. Tại đây, lực lượng cứu hộ sẽ sơ cứu và bôi thuốc đặc trị cho du khách.
Trường hợp xuất hiện các triệu chứng dị ứng nặng, nổi mẩn hoặc khó thở sẽ được đưa đến các cơ sở y tế điều trị.
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) diễn ra từ 30/5-11/7, dự kiến thu hút hàng triệu lượt khách, có thể khiến khu vực trung tâm thành phố và bãi biển Mỹ Khê, Non Nước đông đúc dịp cuối tuần.
Dưới đây là gợi ý lịch trình từ chị Như Anh, 42 tuổi, sinh ra và lớn lên tại thành phố biển, cùng các thành viên Diễn đàn Du lịch Đà Nẵng, giúp du khách có trải nghiệm thư thái hơn.
Ngày 1: Đón bình minh ở bãi làng chài, khám phá chợ dân sinh
Cách trung tâm thành phố khoảng 8 km, bãi Mân Thái (phường Sơn Trà) là một làng chài cổ vẫn giữ được nét hoang sơ, không đông như Mỹ Khê hay Non Nước.
Sáng sớm, du khách có thể trải nghiệm không khí nhộn nhịp khi thuyền thúng cập bờ, ngư dân gỡ lưới hay họp chợ hải sản ngay trên bờ cát. Vài năm gần đây, khu vực này có thêm dịch vụ chèo SUP, kayak cho khách yêu thích vận động, nằm ở khu vực riêng.
Buổi chiều: Ăn vặt tại chợ Cồn
Nếu chợ Hàn nằm bên bờ sông Hàn phù hợp để mua quà lưu niệm, chợ Cồn lại mang đậm tính bản địa với hàng hóa đa dạng, giá cả bình dân và không có tình trạng chèo kéo.
Khu ẩm thực của chợ là điểm đến yêu thích của người dân thành phố với các món ăn có giá từ 15.000 đồng như bún mắm, mì Quảng, bún thịt nướng, bánh tráng cuốn thịt heo hay các loại chè.
"Đồ ăn ở đây ngon, rẻ và đa dạng hơn chợ Hàn. Nhiều bạn bè của tôi sau khi được giới thiệu đều chỉ muốn quay lại chợ Cồn", chị Như Anh nói.
Ngày 2: Khám phá 'lá phổi xanh' Sơn Trà, ăn hải sản địa phương
Buổi sáng và chiều: Thăm bán đảo Sơn Trà
Sơn Trà nổi tiếng với rừng nguyên sinh, đường ven biển đẹp, thích hợp để di chuyển bằng xe máy hoặc ôtô.
Du khách có thể chiêm bái chùa Linh Ứng, nơi có tượng Quan Âm cao 67 m hướng ra biển để ngắm toàn cảnh thành phố, biển Mỹ Khê và vịnh Đà Nẵng. Với những người thích trải nghiệm chạy xe địa hình, đỉnh Bàn Cờ là điểm đến phù hợp để săn mây và ngắm thành phố từ trên cao. Cung đường này có nhiều quán cà phê tầm nhìn hướng biển để dừng chân nghỉ ngơi.
Buổi tối: Thưởng thức hải sản bản địa
Thay vì các nhà hàng dọc biển Mỹ Khê, du khách có thể thử hải sản sốt bơ tỏi tại quán Châu Sơn (đường Nại Tú, phường Sơn Trà) - địa chỉ quen thuộc của người địa phương.
"Hải sản ở đây tươi sống, nổi bật là bề bề, tôm sú, cua, ngao hoa... Điểm nhấn là phần sốt bơ tỏi ăn kèm bánh mì. Do quán đông nên lên đồ hơi chậm, thực khách nên nhâm nhi và kiên nhẫn đợi một chút", chị Như Anh nói.
Quán đóng cửa vào ngày rằm và mùng một âm lịch hằng tháng. Ngoài ra, quán hải sản Bà Rô (phố Lý Tử Tấn) cũng là gợi ý thay thế phù hợp.
Ngày 3
Buổi sáng: Ăn bún chả cá Michelin, uống cà phê ở trung tâm
Du khách có thể bắt đầu ngày mới như một người Đà Nẵng với tô bún chả cá tại quán Nguyễn Chí Thanh - địa chỉ từng được vinh danh tại hạng mục Michelin Bib Gourmand. Sau đó, ghé quán cà phê Long, một thương hiệu có tuổi đời hàng chục năm. Các quán này tuy không gian nhỏ, bài trí đơn giản nhưng chất lượng đồ ăn thức uống ổn định qua nhiều năm.
Buổi chiều: Ghé thăm phố cổ Hội An
Từ trung tâm Đà Nẵng, du khách di chuyển khoảng 30 km về phía nam để đến phố cổ Hội An. Vào mùa cao điểm DIFF, các đêm cuối tuần tại Đà Nẵng rất đông đúc, vì vậy một chuyến đi giữa tuần đến Hội An vào ban ngày là giải pháp thư giãn hợp lý.
Hội An buổi sáng hoặc đầu giờ chiều trong tuần có không gian yên tĩnh, nhịp sống chậm. Du khách có thể thong thả dạo quanh các con phố nhỏ, ghé quán cà phê cổ, thử đặc sản cao lầu, cơm gà hay bánh mì.
Khách Hàn mê mẩn quán xôi Bắc giữa “khu nhà giàu” ở TPHCM
Seonguk và Simon là hai người Hàn Quốc đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam, đồng thời cũng là những gương mặt quen thuộc với cộng đồng yêu ẩm thực trên mạng xã hội nhờ loạt video khám phá món Việt ở nhiều địa phương.
Cả hai thường xuyên đi nhiều nơi để ăn thử từ các món bình dân đến đặc sản địa phương, rồi ghi lại cảm nhận chân thật trong những video chia sẻ về ẩm thực Việt.
Mới đây, đôi bạn ghé một quán xôi tại TPHCM để thử món xôi phong cách miền Bắc. Đứng trước thực đơn với hàng loạt món như xôi xéo, xôi cốm, bánh giò hay nem chua rán, Seonguk và Simon mất một lúc mới quyết định gọi thử xôi xéo vì tò mò với cái tên khá lạ.
Chỉ ít phút sau, phần xôi nóng hổi được mang ra khiến cả hai không khỏi thích thú. Hạt nếp vàng óng, dẻo thơm, phủ lớp đỗ xanh tán nhuyễn mịn màng, ăn kèm thịt kho, chả, ruốc và hành phi vàng ruộm.
Mùi thơm béo từ hành phi hòa cùng phần thịt kho đậm đà khiến hai vị khách liên tục xuýt xoa ngay từ khi món ăn vừa được đặt xuống bàn.
Seonguk nhận xét phần nước sốt thịt kho cuốn hút, đậm vị nhưng không quá mặn. Chả mềm dai vừa phải, thơm mùi thịt, còn trứng kho thì có màu sắc bắt mắt và vị béo nhẹ. Cả hai đặc biệt thích phần dưa muối ăn kèm vì giúp cân bằng vị béo của xôi, khiến món ăn dù khá đầy đặn nhưng không tạo cảm giác ngấy.
“Trước giờ tôi cứ nghĩ xôi chỉ phù hợp ăn sáng, không ngờ ăn trưa cũng ngon và no như vậy”, Seonguk chia sẻ.
Ban đầu, cả hai chỉ gọi một phần để ăn thử vì chưa hình dung được hương vị món xôi xéo sẽ như thế nào. Tuy nhiên, ngay sau những muỗng đầu tiên, Seonguk và Simon liên tục gật gù khen ngon. Simon vừa ăn vừa cười lớn vì không nghĩ món đơn giản vậy mà lại hợp vị đến thế.
Chưa ăn hết phần đầu tiên, Seonguk đã lập tức gọi thêm một phần xôi trắng ăn cùng thịt kho để thưởng thức.
Với Seonguk, trải nghiệm lần này khiến anh thay đổi suy nghĩ về các món xôi Việt Nam. Anh cho biết trước đây chỉ quen với kiểu xôi trắng ở Hàn Quốc, trong khi tại Việt Nam, xôi lại có rất nhiều màu sắc và cách kết hợp nguyên liệu khác nhau.
“Điều đó làm tôi thấy ẩm thực Việt thật thú vị. Chỉ riêng món xôi thôi mà đã có nhiều phiên bản như vậy. Ăn xôi xéo xong, tôi càng muốn ra Hà Nội để thử thêm nhiều món xôi khác”, anh nói.
Ngoài xôi, hai vị khách Hàn Quốc còn gọi thêm nem chua rán và tàu phớ tráng miệng. Cả hai nhận xét các món ăn đều mang cảm giác gần gũi, dễ ăn nhưng vẫn có hương vị rất riêng, khiến bữa ăn trở thành một trải nghiệm đáng nhớ giữa lòng TPHCM.
Quán xôi được ví như "khu vườn cổ tích" hút khách
Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, quán xôi mà Seonguk và Simon thưởng thức nằm trên đường Thảo Điền (phường An Khánh, TPHCM), từng gây chú ý nhờ không gian phủ kín cây xanh như một khu rừng nhỏ giữa lòng thành phố.
Nhiều thực khách gọi vui đây là “quán xôi trong rừng” hay “quán xôi khu nhà giàu” vì nằm giữa khu vực đắt đỏ bậc nhất TPHCM. Không gian quán nép mình dưới những tán cây, sử dụng bàn ghế gỗ mộc mạc, tạo cảm giác yên tĩnh và tách biệt với nhịp sống đô thị bên ngoài.
Buổi sáng, nắng chiếu xuống khoảng sân xanh mát khiến nhiều người liên tưởng đến không khí mùa thu Hà Nội. Chính vẻ ngoài đặc biệt này đã biến quán thành điểm check-in quen thuộc của giới trẻ TPHCM thời gian qua.
Vào cuối tuần, nhiều thời điểm khách phải xếp hàng dài từ sớm để chờ vào quán. Thậm chí, có ngày mới hơn 9h nhưng quán đã kín chỗ, khách phải đợi thêm gần một tiếng mới có bàn. Dù vậy, không ít người vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Sau khi ăn xong, nhiều thực khách còn nán lại chụp ảnh giữa khu vườn xanh mướt.
Thực đơn tại đây chủ yếu là các món quen thuộc của ẩm thực miền Bắc như xôi xéo, xôi trắng, xôi đậu xanh, xôi cốm… ăn kèm thịt kho mềm, chả béo, chà bông, trứng ốp la và hành phi giòn rụm. Ngoài ra quán còn có bánh giò, nem chua rán, chè dân dã cùng các loại nước mơ, nước sấu gợi nhớ hương vị Hà Nội.
Một số thực khách nhận xét món ăn ở đây có hương vị khá “chuẩn Bắc”, đặc biệt khi dùng cùng nước sấu hoặc nước mơ càng tăng độ ngon.
Nhiều bạn trẻ sẵn sàng chạy hàng chục cây số để ghé quán. Tuy nhiên, nhân viên cho biết lượng khách tăng mạnh khiến thời gian chờ phục vụ, đặc biệt vào buổi sáng và cuối tuần, thường khá lâu.
Không gian sân vườn nhiều cây xanh giúp quán mát mẻ, nhưng vào những ngày oi bức vẫn có thể hơi nóng. Do cây cối rậm rạp nên đôi lúc xuất hiện muỗi, khách nên chuẩn bị thêm quạt cầm tay nếu ngồi lâu ngoài trời.
Dù còn vài bất tiện nhỏ, quán xôi này vẫn được nhiều người xem là điểm hẹn thú vị giữa lòng TPHCM - nơi có thể vừa thưởng thức món ăn dân dã, vừa tận hưởng cảm giác thư thả giữa không gian phủ đầy cây xanh.
