Ngày 18-5, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran thông báo thành lập Cơ quan quản lý eo biển vịnh Ba Tư (PGSA) để quản lý việc vận hành eo biển Hormuz.
Trên mạng xã hội X, cơ quan này cho biết PGSA sẽ cung cấp thông tin cập nhật theo thời gian thực về hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz cũng như những diễn biến mới nhất, theo Hãng tin AFP.
Cuối tuần trước, ông Ebrahim Azizi – Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia của Quốc hội Iran – cho biết Tehran đã “chuẩn bị một cơ chế chuyên nghiệp để quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz” và sẽ sớm công bố cơ chế này.
Hiện chưa rõ PGSA sẽ hoạt động như thế nào. Tuy nhiên, theo Press TV – kênh truyền hình nhà nước Iran – đưa tin hồi đầu tháng, đây là hệ thống “thực thi chủ quyền đối với eo biển Hormuz”. Hệ thống mới sẽ gửi email thông báo quy định cho các tàu muốn đi qua eo biển này.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông sẽ kêu gọi các đồng cấp G7 tuân thủ chế độ trừng phạt nhằm ngăn chặn các nguồn tài chính chảy vào Iran.
Các Bộ trưởng Tài chính G7 dự kiến họp tại Paris (Pháp) từ ngày 18-5, tập trung thảo luận về việc xây dựng mặt trận thống nhất trước tác động của cuộc chiến ở Trung Đông đối với triển vọng kinh tế toàn cầu.
Phát biểu trước phiên họp, Ủy viên Kinh tế châu Âu Valdis Dombrovskis nhấn mạnh sự cần thiết phải mở lại eo biển Hormuz càng sớm càng tốt.
Ngày 18-5, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Berlin lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và các quốc gia khác trong khu vực.
Nhà lãnh đạo Đức cũng nhấn mạnh Tehran phải chấm dứt việc đe dọa các nước láng giềng và mở lại eo biển Hormuz mà không có bất kỳ hạn chế nào, theo Hãng tin Reuters.
“Các cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân đe dọa sự an toàn của người dân trên toàn khu vực. Không được để bạo lực leo thang thêm nữa” – Thủ tướng Merz viết trên mạng xã hội X, đồng thời kêu gọi Iran bước vào các cuộc đàm phán nghiêm túc với Mỹ.
Ngày 18-5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công các “nhóm khủng bố phản cách mạng” được Mỹ và Israel hậu thuẫn đang hoạt động ở miền bắc Iraq.
Theo Hãng thông tấn Fars của Iran, các nhóm này đang cố gắng “buôn lậu một lô vũ khí và đạn dược lớn đã được niêm phong của Mỹ vào lãnh thổ Iran, nhưng đã bị tấn công tại tỉnh Kurdistan”.
IRGC cũng cho biết đã phát hiện và tịch thu một lượng lớn vũ khí và đạn dược trong chiến dịch này.
"Nếu hành động gây hấn nhằm vào Iran tái diễn, cuộc chiến đã từng được cảnh báo sẽ lan rộng vượt xa phạm vi khu vực, và những đòn đáp trả tàn khốc của Iran sẽ nghiền nát các người", Hãng tin AFP dẫn tuyên bố của IRGC đăng trên trang Sepah News.
IRGC cũng nhấn mạnh liên minh Mỹ - Israel cần hiểu rằng Tehran vẫn chưa tung ra toàn bộ năng lực của “cuộc cách mạng Hồi giáo”.
Theo AFP, lời cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19-5 tuyên bố Washington có thể nối lại các đợt không kích nhằm vào Iran, nếu các bên không đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài trong vài ngày tới.
Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết bản thân đang ở rất gần quyết định tái phát động chiến dịch tấn công Iran, song đã tạm hoãn vào phút chót.
Theo ông, trước đó một ngày, lãnh đạo các quốc gia vùng Vịnh đã đề nghị Mỹ trì hoãn kế hoạch quân sự.
"Tôi đang nói tới khoảng hai hoặc ba ngày, có thể là thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật gì đó, hoặc đầu tuần tới. Một khoảng thời gian giới hạn", ông Trump nói.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance cũng cho biết Washington đã sẵn sàng cho mọi kịch bản quân sự, tuy nhiên ông vẫn bày tỏ hy vọng về một giải pháp ngoại giao.
Trong khi đó Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội X rằng việc “quay trở lại cuộc chiến sẽ kéo theo nhiều bất ngờ hơn nữa”.
Ông Ebrahim Azizi - Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia của Quốc hội Iran - cũng đăng tải trên X việc Mỹ hoãn tấn công là do ông Trump nhận ra bất kỳ hành động nào nhằm vào Iran sẽ "đối mặt phản ứng quân sự quyết liệt".
Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) ngày 9/4 gửi một email nội bộ yêu cầu các đặc vụ trên toàn quốc tập trung vào chiến dịch mới mang tên "Sáng kiến Du lịch Sinh con", theo tài liệu mà Reuters tiếp cận được và đăng tải hôm nay.
Chiến dịch được mô tả nhằm truy quét tận gốc các mạng lưới hỗ trợ người nước ngoài đang mang thai đến Mỹ và giúp đứa trẻ trở thành công dân Mỹ theo quy định về cấp quốc tịch theo nơi sinh. Đây là một trong những hành vi "gian lận" mà Tổng thống Donald Trump nhiều lần đề cập để thúc đẩy nỗ lực xóa bỏ quy định "sinh ra ở Mỹ được cấp quốc tịch Mỹ".
Chiến dịch mới của ICE, do nhánh Điều tra An ninh Nội địa (HSI) dẫn đầu, đặt mục tiêu phanh phui các vụ gian lận và triệt phá các mạng lưới tổ chức khai thác lỗ hổng trong quy trình nhập cư.
Giới chức Mỹ từng xử lý nhiều vụ việc tương tự. Năm 2019, hơn 10 người đã bị buộc tội điều hành các "nhà hộ sinh" tại phía nam California phục vụ phụ nữ giàu có từ châu Á đến du lịch sinh con.
"Du lịch sinh con không kiểm soát gây tốn kém khủng khiếp cho người đóng thuế và đe dọa an ninh quốc gia", phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nhận định, đồng thời lưu ý rằng hầu hết các nước trên thế giới không áp dụng chính sách cấp quốc tịch tự động tại thời điểm sinh.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) chưa công bố bất kỳ cuộc điều tra nào về hành vi gian lận sinh con lấy quốc tịch, song cho biết đã nắm được thông tin về một số mạng lưới tổ chức "du lịch sinh con" tại Mỹ.
DHS cho biết dù việc sinh con tại Mỹ không phải là hành vi phạm luật, cơ quan này vẫn có bộ phận nhận diện và xử lý các vi phạm luật liên bang. Một quy định từ năm 2020 dưới nhiệm kỳ đầu của ông Trump đã cấm sử dụng visa du lịch hoặc công tác với mục đích thực chất là lấy quốc tịch cho đứa trẻ. Những người tham gia vào các kế hoạch này có thể bị truy tố tội gian lận hoặc các tội danh liên quan.
Hiện chưa có số liệu chính thức về số lượng người nước ngoài đến Mỹ với mục đích sinh con lấy quốc tịch hay chi phí cụ thể mà người đóng thuế phải gánh chịu. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Di trú ước tính có khoảng 20.000-25.000 bà mẹ đã đến Mỹ theo diện này trong giai đoạn 2016-2017. So với 3,6 triệu ca sinh tại Mỹ năm 2025, con số này chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ.
Phe Cộng hòa vẫn coi đây là lý do then chốt để giới hạn quyền công dân theo nơi sinh, vốn được quy định trong Hiến pháp Mỹ từ lâu. Ngay ngày đầu nhậm chức, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp chỉ đạo các cơ quan không công nhận quốc tịch của trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cả bố và mẹ đều không phải công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp. Sắc lệnh này đang gây tranh cãi lớn vì phá vỡ tiền lệ pháp lý kéo dài hơn một thế kỷ.
Tại Tòa án Tối cao tuần trước, luật sư chính phủ Mỹ D. John Sauer cho rằng quy định "sinh ra ở Mỹ là công dân Mỹ" đã khuyến khích một "ngành công nghiệp du lịch sinh con phát triển tràn lan". Ông cảnh báo điều này thu hút hàng nghìn người từ các "quốc gia tiềm ẩn tâm lý thù địch", tạo ra một thế hệ công dân Mỹ nhưng không có cảm tình với Mỹ.
CBS News dẫn các nguồn tin từ quan chức Mỹ cho biết, trong khi Pakistan tự định vị mình như một kênh trung gian ngoại giao giữa Tehran và Washington, nước này được cho cũng âm thầm để máy bay quân sự Iran đỗ tại các căn cứ không quân của mình. Điều đó dường như giúp các máy bay của Iran tránh các cuộc không kích của Mỹ, theo các quan chức nắm rõ vấn đề.
Iran được cho cũng đã điều máy bay dân sự tới đỗ tại nước láng giềng Afghanistan, nguồn tin cho hay, nhưng không nêu rõ trong đó liệu có máy bay quân sự hay không.
Theo CBS News, những động thái này nếu là sự thật thì cho thấy nỗ lực của Iran nhằm bảo vệ một phần tài sản quân sự và hàng không còn lại khỏi cuộc xung đột ngày càng nóng lên.
Các quan chức Mỹ, tất cả đều yêu cầu giấu tên vì liên quan tới vấn đề an ninh quốc gia, nói với CBS News rằng vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn với Iran hồi đầu tháng 4, Tehran được cho đã điều nhiều máy bay tới căn cứ Không quân Nur Khan của Pakistan, một cơ sở quân sự có tầm quan trọng chiến lược nằm ngay bên ngoài thành phố đồn trú Rawalpindi của Pakistan.
Trong số các khí tài quân sự có một chiếc RC-130 của Không quân Iran, biến thể trinh sát và thu thập tình báo của máy bay vận tải chiến thuật Lockheed C-130 Hercules.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Pakistan bác bỏ thông tin liên quan tới căn cứ Không quân Nur Khan, nói với CBS News rằng: “Căn cứ Nur Khan nằm ngay giữa trung tâm thành phố, một số lượng lớn máy bay đỗ ở đó không thể che giấu khỏi tầm mắt công chúng".
Trong khi đó, người phát ngôn của Taliban, bên đang nắm quyền điều hành Afghanistan, Zabihullah Mujahid, đã phủ nhận việc Iran triển khai máy bay tới Afghanistan.
Iran và Mỹ chưa bình luận về những thông tin này.
Trong những ngày qua, Pakistan đã cố gắng duy trì vị thế trung lập và cân bằng giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh 2 bên đều đưa ra những điều kiện khác nhau để khép lại xung đột.
Đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt xung đột bao gồm yêu cầu Mỹ bồi thường, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ, theo đài truyền hình nhà nước Iran.
Tổng thống Trump công khai bác bỏ đề xuất này, gọi đó là "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Tổng thống Mỹ không nêu rõ yếu tố nào trong đề xuất của Iran dẫn tới sự bác bỏ này.
Diễn biến mới nhất làm gia tăng căng thẳng đối với một lệnh ngừng bắn mong manh giữa 2 bên. Trong khi đó, các cuộc đụng độ quy mô nhỏ tiếp tục diễn ra quanh eo biển Hormuz vào tuần qua, cho thấy lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ vẫn có nguy cơ đối mặt với thách thức.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf tuyên bố rằng các lực lượng vũ trang của nước này đã sẵn sàng chiến đấu để tung ra đòn đáp trả thích đáng đối với bất kỳ hành động khiêu khích nào, đồng thời cảnh báo các đối thủ rằng những chiến lược sai lầm sẽ chỉ mang lại hậu quả cho chính họ.
