Những số liệu tuyển dụng mới nhất cho thấy sự lệch pha rõ rệt giữa lựa chọn nghề nghiệp của người trẻ và nhu cầu thực tế của thị trường.
Sau gần nửa năm tốt nghiệp ngành ngôn ngữ Anh tại một trường ĐH, Nguyễn Hoàng Minh (24 tuổi, ngụ đường 3 Tháng 2, P.Diên Hồng; trước là P.14, Q.10, TP.HCM) vẫn chưa tìm được công việc đúng mong muốn. “Mình gửi hơn 25 hồ sơ nhưng chỉ vài nơi gọi phỏng vấn; có chỗ yêu cầu kinh nghiệm, có nơi ứng viên quá đông”, Minh kể.
Theo Minh, trước đây bản thân từng nghĩ chỉ cần có bằng ĐH sẽ dễ tìm được công việc ổn định, nhưng khi bước vào thị trường lao động mới thấy thực tế khác xa kỳ vọng. “Nhiều bạn học cùng khóa cũng chật vật, có người thất nghiệp nhiều tháng, có người phải làm trái ngành”, Minh nói.
Câu chuyện của Minh phản ánh phần nào bức tranh thị trường lao động hiện nay tại TP.HCM. Theo thống kê của Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM về nhu cầu người tìm việc và việc tìm người tháng 4.2026 tại TP.HCM, tổng số người tìm việc là 18.595, trong khi doanh nghiệp cần tuyển tới 27.103 lao động. Tuy nhiên, sự chênh lệch nằm ở cơ cấu ngành nghề và trình độ. Ở nhóm trình độ ĐH, có 2.450 người tìm việc, chiếm 13,18% tổng số lao động tìm việc. Trong khi đó, số vị trí tuyển dụng dành cho nhóm này chỉ có 1.754, tương đương 6,47% nhu cầu tuyển dụng toàn thị trường. Đáng chú ý, ở trình độ thạc sĩ, có 25 người tìm việc nhưng thống kê không ghi nhận nhu cầu tuyển dụng riêng cho nhóm này.
Theo ông Đào Thanh Tuấn, Trưởng phòng Nhân sự Công ty TNHH sản xuất thương mại Hưng Gia Phát (P.Long Trường, TP.HCM), điều này cho thấy bằng cấp cao không đồng nghĩa với việc cơ hội nghề nghiệp rộng mở hơn nếu kỹ năng và chuyên môn không phù hợp nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Chuyên gia xã hội học Đỗ Hồng Tuyên, Công ty TNHH tư vấn Insight Sociology (P.Thạnh Mỹ Tây; trước là P.19, Q.Bình Thạnh, TP.HCM), cho rằng nhiều năm qua tồn tại tâm lý xem ĐH là con đường gần như bắt buộc để thành công. “Điều đó khiến số lượng cử nhân tăng nhanh nhưng thị trường không thể hấp thụ hết. Có những ngành đào tạo rất đông sinh viên nhưng nhu cầu tuyển dụng thực tế lại không cao như kỳ vọng. Vấn đề hiện nay không đơn giản là thiếu việc làm mà là sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu thị trường”, bà Tuyên nhận định.
Đỗ Văn Linh (25 tuổi, ngụ đường Tản Đà, P.Chợ Lớn; trước là P.11, Q.5, TP.HCM) cho biết chọn học marketing vì nghĩ đây là ngành “hot”, dễ xin việc. “Lúc đăng ký học, mình nghĩ sau này sẽ có công việc ổn định, nhưng đến khi tốt nghiệp mới thấy cạnh tranh rất lớn”, Linh nói.
Thống kê của Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM cũng cho thấy nhóm ngành kinh doanh, bán hàng hiện có 2.469 người tìm việc, trong khi nhu cầu tuyển dụng chỉ 2.198 vị trí. Tương tự, lĩnh vực dịch vụ, nhà hàng, du lịch có 1.205 người tìm việc nhưng chỉ có 713 vị trí tuyển dụng.
Theo bà Đặng Mỹ Duyên, tư vấn nhân sự, Công ty TNHH giải pháp nhân sự Hub (P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM), những con số này cho thấy nhiều lĩnh vực vốn được người trẻ ưa chuộng đang dần rơi vào trạng thái dư cung lao động. Bà Duyên cho rằng việc quá nhiều người cùng chạy theo các ngành “hot” đang tạo ra áp lực cạnh tranh rất lớn. “Khi quá nhiều người chọn cùng một hướng đi, thị trường sẽ nhanh chóng bão hòa. Trong khi đó, nhiều lĩnh vực khác lại thiếu nhân lực nhưng ít được quan tâm”, bà Duyên nói.
Trong khi nhiều cử nhân khó tìm việc, thị trường lao động lại đang thiếu hụt lượng lớn lao động phổ thông và lao động kỹ thuật.
Cũng theo thống kê của Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM, nhóm lao động phổ thông và công việc giản đơn có nhu cầu tuyển dụng cao nhất với 9.163 vị trí, chiếm gần 34% tổng nhu cầu tuyển dụng. Tuy nhiên, số người tìm việc ở nhóm này chỉ 6.752 người.
Nhóm vận hành máy móc, sản xuất có tay nghề cũng thiếu hụt rõ rệt. Doanh nghiệp cần tuyển 3.505 người nhưng chỉ 2.275 lao động tìm việc. Nhiều lĩnh vực như cơ khí, điện, điện tử, kỹ thuật nhà máy, bảo trì… cũng rơi vào tình trạng tuyển mãi không đủ người.
Theo bà Tô Thị Hải Vân, Trưởng phòng Nhân sự Công ty TNHH CoreLink HR (P.Thới An, TP.HCM), xu hướng này phản ánh việc nhiều người trẻ hiện nay ưu tiên công việc văn phòng hơn lao động kỹ thuật hoặc sản xuất. “Nhiều bạn nghĩ làm việc trong nhà máy hay công việc tay nghề là vất vả, không có hình ảnh đẹp. Nhưng thực tế, nhiều vị trí kỹ thuật hiện nay thu nhập ổn định và doanh nghiệp rất khó tuyển”, bà Vân nói.
Thực tế, đại diện một số doanh nghiệp Khu công nghiệp VSIP 1 (P.Bình Hòa, TP.HCM; trước là P.Bình Hòa, TP.Thuận An, Bình Dương) cũng cho biết khó tuyển người. Nhiều công ty liên tục treo bảng tuyển lao động phổ thông với thu nhập từ 10 – 15 triệu đồng/tháng nhưng không có người lao động ứng tuyển suốt thời gian dài.
Hà Thị Lệ Thu (24 tuổi, ngụ đường Dương Văn Dương, P.Tân Sơn Nhì; trước là P.Tân Quý, Q.Tân Phú, TP.HCM) cho biết từng từ chối nhiều công việc vì nghĩ không đúng ngành. “Mình từng nghĩ học ĐH mà đi làm việc phổ thông thì phí”, Thu kể.
Trong khi đó, Nguyễn Thị Lan Anh (23 tuổi, ngụ đường Nguyễn Thị Thập, P.Tân Hưng; trước là P.Tân Quy, Q.7, TP.HCM) kể từng nghỉ việc sau hai tuần vì cảm thấy không có tương lai. “Mình muốn công việc có môi trường tốt, cơ hội phát triển và đúng sở thích nên thấy không phù hợp thì nghỉ”, Anh nói.
Theo các chuyên gia, nhiều lao động trẻ hiện nay không chỉ quan tâm thu nhập mà còn tìm kiếm giá trị cá nhân, môi trường làm việc và sự phát triển lâu dài. Tuy nhiên, điều này cũng khiến không ít người đặt kỳ vọng quá cao vào công việc đầu tiên.
Xu hướng du lịch gen Z 2026 đang ngày càng trở nên nổi bật, khi thế hệ này ưu tiên những hành trình khám phá và trải nghiệm cuộc sống phong phú hơn. Họ tìm kiếm những địa điểm độc đáo để tận hưởng từng khoảnh khắc, từ những bãi biển tuyệt đẹp cho đến các thành phố sôi động. Sự kết nối với thiên nhiên và văn hóa bản địa cũng là điều mà gen Z đặc biệt chú trọng. Hãy cùng khám phá những xu hướng thú vị này và hiểu rõ hơn về cách mà gen Z định hình tương lai du lịch.
Nhu cầu du lịch của gen Z tại Việt Nam đang tăng mạnh và trở thành một trong những biến số đáng chú ý của thị trường du lịch nội địa. Theo công bố "Top 10 và Top 5 công ty uy tín ngành du lịch - khách sạn - resort - vận tải hành khách năm 2025" của Vietnam Report ngày 1.12.2025, gần 54% người tiêu dùng thuộc thế hệ gen Z (13 - 28 tuổi) cho biết họ sẽ đi du lịch nhiều hơn trong năm 2026.
Văn Kim Thủy Ngân, sinh viên Trường ĐH quốc tế Hồng Bàng, TP.HCM, cho biết đi du lịch nước ngoài 1 lần/năm, còn trong nước khi rảnh, có đủ tài chính và có dịp là đi. Mỗi lần đi Ngân đều tối ưu hóa chi tiêu nhất có thể, chi cho du lịch một cách thông minh.
Ngân cho biết chọn đi du lịch không phải dịp lễ, để tránh đội chi phí và không quá đông người mà vẫn khám phá được nhiều nơi hơn, trải nghiệm trọn vẹn điểm đến. Để có chi phí cho những chuyến đi, Ngân tranh thủ làm thêm 2 - 3 công việc bán thời gian.
"Mỗi chuyến đi chi phí khoảng hơn 5 triệu đồng. Mình và nhiều bạn cùng trang lứa mà em biết, cố gắng bớt chi tiêu để dành tiền đi du lịch nhiều, vì tụi em làm việc cũng chăm chỉ và có phần áp lực. Đi để thư giản bản thân sau giờ làm việc căng thẳng, sau đó trở lại công việc tràn đầy năng lượng và vui vẻ hơn", Ngân chia sẻ.
Còn Nguyễn Huy Nhật, sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM, cuộc sống bây giờ không quá nhiều khó khăn, nên nhiều bạn trẻ có xu hướng chi tiền cho du lịch nhiều hơn. Dù không coi du lịch là thiết yếu nhưng mỗi năm Nhật cũng có khoảng 2 chuyến đi chơi xa.
"Mình thích đi du lịch đúng theo trải nghiệm, giúp mình mở mang nhiều kiến thức và cuộc sống vui hơn. Mình quan niệm nếu đã đi thì nghĩ "chi cho nó tới", còn không thì không đi, thế nên mỗi lần đi du lịch, em chi khoảng 60% tiền lương làm tháng đó", Nhật nói.
Còn Lê Ngọc Bảo Trâm (30 tuổi), ngụ xã Tầm Vu, tỉnh Tây Ninh, cho rằng gen Z ngày nay thường dễ bị stress, do đó sẽ có xu hướng chi tiền để đi du lịch như một cách để giảm căng thẳng, áp lực.
Anh Ngô Minh Chú (38 tuổi), hướng dẫn viên du lịch tự do, ngụ phường Bàn Cờ, TP.HCM, cho biết lượng khách trẻ đi du lịch chiếm ngày càng nhiều trong các tour anh dẫn.
Theo anh Chú, xu hướng giới trẻ ngày nay, dành nhiều thời gian và chi tiêu cho du lịch xuất phát từ nhu cầu khám phá thế giới ngày càng lớn. Việc "chịu chi" thực chất chỉ là phương tiện, còn động lực chính của các bạn trẻ là sự tò mò và mong muốn trải nghiệm những điều mới mẻ.
Cũng theo anh Chú, trong quá trình dẫn tour, khi tiếp xúc với nhiều bạn trẻ, anh nhận thấy họ có xu hướng ưu tiên trải nghiệm, khám phá thiên nhiên, cảnh đẹp. Tuy nhiên, anh cũng bày tỏ sự tiếc nuối khi một bộ phận bạn trẻ chưa thực sự quan tâm đúng mức đến các giá trị văn hóa, lịch sử tại điểm đến.
Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Khoa Du lịch học, Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), gen Z hiện nay được tiếp cận với khoa học công nghệ tốt, đặc biệt là nền tảng số nên rất nhanh có thể biết được điểm đến đang "hot", nơi có cảnh đẹp hay điểm check- in đang nhiều người quan tâm. Thứ 2 các bạn sinh ra ở giai đoạn mà kinh tế đất nước phát triển rất nhiều, có điều kiện tài chính tốt từ gia đình hoặc nhiều người trẻ vừa học vừa làm kiếm tiền rất nhiều và rất giỏi, tự chủ và độc lập về tài chính.
"Như vậy hai yếu tố này cộng lại tác động đến chi tiêu chung của bạn trẻ, trong đó có chi cho du lịch. "Cơm áo gạo tiền" còn đeo đuổi thế hệ trước nhiều thì ngày nay gen Z có nền tảng kinh tế ổn định hơn từ gia đình hoặc tự thân kiếm ra tiền nên thường quyết định chi nhiều hơn. Hơn nữa, việc tiếp cận với thông tin du lịch, nhất là tin hot trên mạng xã hội hay trào lưu trải nghiệm mới rất nhanh và mạnh dẫn đến tiêu xài mạnh cho những chuyến đi là chuyện dễ hiểu", PGS.TS Phạm Hồng Long nói.
Theo ông Long, người trẻ đi nhiều, ở lâu lại chi tiêu mạnh cũng tác động làm cho điểm đến phát triển, lan tỏa hơn thông qua các hình ảnh, video, clip được chia sẻ trên các diễn đàn. Điều này cũng kéo theo hạ tầng du lịch được đầu tư, quan tâm, phát triển nhằm phục vụ nhu cầu "mạnh bạo" của các bạn trẻ.
Theo số liệu mới nhất từ Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM về thị trường lao động TP.HCM, ngoại trừ lao động phổ thông và công việc giản đơn có 6.099 việc tìm người, thì trong danh sách các ngành nghề có nhu cầu tuyển dụng cao nhất tháng 5, lĩnh vực kinh doanh, bán hàng đứng ở vị trí hàng đầu với 3.233 vị trí tuyển dụng, chiếm gần 15% tổng nhu cầu nhân lực toàn thị trường.
Trong khi đó, nhóm ngành sản xuất vẫn duy trì nhu cầu nhân lực rất lớn. Cụ thể, lĩnh vực vận hành máy, sản xuất có đào tạo, có tay nghề, ghi nhận nhu cầu tuyển dụng 3.077 người, đứng thứ hai toàn thị trường.
Còn nhóm sản xuất, quản lý sản xuất, R&D (nghiên cứu và phát triển), kiểm nghiệm cần thêm 1.674 lao động.
Một số ngành nghề khác cũng cần nhiều nhân sự, có thể kể như: kế toán, kiểm toán, thuế với 865 vị trí tuyển dụng. Lĩnh vực nhân sự, hành chính, pháp chế, văn phòng có 832 việc tìm người. Hay lĩnh vực tài chính, kinh tế, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm cũng cần 806 nhân sự...
Đáng chú ý, dù việc tìm người lĩnh vực kinh doanh, bán hàng lên đến 3.233 vị trí tuyển dụng nhưng chỉ có 934 người tìm việc liên quan. Đặc biệt, bất động sản là lĩnh vực có tỷ lệ chênh lệch cung và cầu gây bất ngờ. Theo thống kê, doanh nghiệp cần tuyển 598 lao động trong lĩnh vực bất động sản, phát triển dự án, nhưng chỉ ghi nhận... 6 người tìm việc.
Ông Trần Thiện, Trưởng phòng nhân sự Công ty HyperCart (lĩnh vực thương mại điện tử, xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM; trước là P.Tân Tạo, Q.Bình Tân, TP.HCM), lý giải: "Sau giai đoạn nhiều biến động của thị trường bất động sản những năm gần đây, không ít lao động đã chuyển sang các ngành nghề khác có tính ổn định cao hơn. Vì thế, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này hiện không chỉ cạnh tranh sản phẩm mà còn cạnh tranh gay gắt để thu hút nhân sự".
Theo ông Đặng Thành Khiết, Trưởng phòng nhân sự Công ty TNHH Kim Long Commerce (P.Chợ Lớn, TP.HCM; trước là P.13, Q.5): "Qua số liệu này có thể thấy tâm lý của lao động trẻ đã có nhiều thay đổi, là ưu tiên sự ổn định, lương cố định và chế độ phúc lợi hơn là những công việc phụ thuộc vào doanh số".
Cũng từ số liệu của Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM, cho thấy nhiều ngành nghề từng được xem là hấp dẫn với lao động trẻ cũng đang rơi vào tình trạng thiếu nhân lực. Chẳng hạn, lĩnh vực tài chính, kinh tế,ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm cần tuyển 806 lao động nhưng chỉ có 290 người tìm việc. Hay marketing, truyền thông, quảng cáo cần 581 người nhưng chỉ có 147 người tìm việc.
Còn lĩnh vực logistics, kho vận, xuất nhập khẩu cần 338 lao động nhưng nguồn cung chỉ đạt 127 người. Hoặc xây dựng, hạ tầng, giao thông cần 427 lao động nhưng chỉ có 85 người tìm việc. Lĩnh vực giáo dục đào tạo cũng cần 319 nhân sự nhưng chỉ ghi nhận 57 người tìm việc...
Bà Tô Thị Hải Vân, Trưởng phòng Nhân sự Công ty TNHH CoreLink HR (P.Thới An, TP.HCM; trước là P.Thới An, Q.12), cho rằng: "Những con số này cho thấy thị trường lao động đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ. Người lao động không còn tập trung vào những ngành từng được xem là hấp dẫn nhất, trong khi doanh nghiệp lại đang mở rộng nhu cầu tuyển dụng ở nhiều lĩnh vực mới".
Theo các chuyên gia lao động, dữ liệu tuyển dụng tháng 5.2026 là một nguồn tham khảo quan trọng cho học sinh, sinh viên và người đang tìm việc.
"Thay vì lựa chọn ngành nghề theo xu hướng hoặc theo quan niệm truyền thống, người lao động cần theo dõi sát nhu cầu thực tế của thị trường. Việc trang bị kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, ngoại ngữ và kinh nghiệm thực hành đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đối với học sinh cuối cấp, việc chọn ngành học cũng cần xuất phát từ năng lực bản thân và nhu cầu xã hội, thay vì chỉ dựa vào suy nghĩ rằng đại học là con đường duy nhất dẫn đến thành công", bà Vân chia sẻ.
Ông Thiện nói: "Những con số từ thị trường lao động TP.HCM tháng 5.2026 cho thấy cơ hội việc làm vẫn rất rộng mở. Tuy nhiên, cơ hội ấy đang tập trung ở những ngành nghề, kỹ năng và năng lực mà doanh nghiệp thực sự cần. Trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi, người lao động càng hiểu rõ nhu cầu nhân lực bao nhiêu thì cơ hội tìm được việc làm phù hợp sẽ càng lớn bấy nhiêu".
Khám phá workshop thủ công TP.HCM, nơi mà những người yêu thích nghệ thuật sẵn sàng dành hàng giờ để tạo ra những tác phẩm độc đáo. Tại đây, họ không ngại dấn thân vào bùn đất và tỉ mỉ đục đẽo từng thớ gỗ, chỉ để tìm kiếm sự tĩnh lặng trong tâm hồn.
Cuối tuần, tiệm gốm Thanh Xuân ở P.Đông Hòa (TP.HCM) trở thành "trạm dừng chân" của nhiều bạn trẻ thích làm đồ thủ công từ đất sét. Đến workshop thủ công này, bạn trẻ được nhân viên hướng dẫn các bước làm gốm cơ bản, như tạo hình sản phẩm, trang trí hoa văn… trong khoảng thời gian từ 2 - 4 giờ tùy từng sản phẩm. Sau đó, các sản phẩm thô do khách tạo ra được tráng men và xử lý nhiệt để hoàn chỉnh, đưa vào sử dụng.
Lần đầu đến trải nghiệm, Đoàn Thị Thanh Thảo, sinh viên Trường ĐH Nông Lâm, đã làm xong một cái chén hoa văn con mèo ngộ nghĩnh sau hơn 4 giờ. "Mình thấy làm gốm rất vui, giúp giảm bớt căng thẳng, vì hầu như trong tuần mình chỉ học hoặc đi làm rồi về nhà. Mình thấy loại hình giải trí này rất hay, giúp mình có thêm lựa chọn sau giờ học và làm việc căng thẳng", Thanh Thảo chia sẻ.
Hà Thị Anh Đào (20 tuổi, ở P.Dĩ An, TP.HCM) cho biết: "Em thấy làm gốm không dễ, đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo tay và cả trí sáng tạo. Sau nhiều lần đến tiệm gốm trải nghiệm, em đã học nhiều kỹ năng làm gốm và có được một số sản phẩm làm kỷ niệm".
Chia sẻ về ý tưởng workshop làm gốm này, chị Lê Thị Thiên Vân (36 tuổi, chủ tiệm gốm Thanh Xuân) cho biết: "Với người trưởng thành, việc chạm tay vào đất sét mát lạnh và tập trung vào cách làm sao để nặn những món đồ mà mình mong muốn là cách để tạm gác lại những áp lực "cơm áo gạo tiền", đưa họ trở về với sự tĩnh lặng của nội tâm…".
Ngoài làm gốm, chạm khắc gỗ cũng được nhiều bạn trẻ thích thú khi tự tay đục đẽo phôi gỗ để cho ra những tác phẩm không đụng hàng. Vừa bước vào Củi Lũ Concept (P.Bảy Hiền, TP.HCM), khách đã nghe tiếng chạm khắc gỗ, hòa cùng giai điệu du dương của một bản nhạc không lời.
Trong một góc nhỏ, Nguyễn Lê Anh Thư (24 tuổi, ngụ P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) đang sơn màu hoàn thiện bức tranh bằng gỗ của mình. "Em thỉnh thoảng đến đây trải nghiệm chạm khắc gỗ để giải khuây khi gặp căng thẳng trong công việc. Đến nay, em đã có 3 tác phẩm chạm khắc gỗ, dù chưa được đẹp lắm nhưng rất vui vì do mình làm ra. Em sẽ rèn luyện thêm kỹ năng chạm khắc gỗ để có tác phẩm ưng ý tặng cho người thân", Thư chia sẻ.
Thông qua mạng xã hội, Lê Uyên Như (sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM) biết đến Củi Lũ Concept và đưa bạn đến đây trải nghiệm. "Đến đây, em cùng bạn có thể tự tay chạm khắc phôi gỗ thành tác phẩm của riêng bản thân để làm kỷ niệm. Em thấy đây là hình thức có tính giải trí", Như cho biết.
Anh Nguyễn Thanh Dũng (29 tuổi, quản lý Củi Lũ Concept) cho biết workshop chạm khắc gỗ nhằm giúp khách có thêm không gian trải nghiệm loại hình nghệ thuật này và tạm gác những áp lực cuộc sống, công việc để tự tay sáng tạo ra những sản phẩm của riêng mình. Khi đến đây trải nghiệm, nhân viên tư vấn cho khách sử dụng phôi gỗ phù hợp với ý tưởng và được hỗ trợ phác thảo họa tiết trên giấy trước khi chạm khắc.
