“Chúng tôi nhận được cuộc gọi về một vụ xả súng đang diễn ra tại Trung tâm Hồi giáo. Trong vòng 4 phút, các cảnh sát đã đến hiện trường và ngay lập tức phát hiện 3 nạn nhân đã chết”, Cảnh sát trưởng San Diego Scott Wahl nói với các phóng viên, theo AFP.
Cảnh sát cho biết thêm một nhân viên bảo vệ tại Trung tâm Hồi giáo San Diego (ICSD) nằm trong số 3 nạn nhân thiệt mạng. Bên ngoài trung tâm, cảnh sát phát hiện một chiếc xe đỗ giữa đường, bên trong có 2 nghi phạm 17 và 19 tuổi đã chết.
Hình ảnh từ trực thăng cho thấy lực lượng phản ứng nhanh có vũ trang tập trung bên ngoài một tòa nhà, và một người không rõ danh tính nằm trong vũng máu.
Hàng chục xe tuần tra đã xếp hàng xung quanh ICSD, được mô tả trên trang web của cơ sở này là đền thờ Hồi giáo lớn nhất ở hạt San Diego, thuộc miền nam California.
Sau một thời gian ngắn phong tỏa khi chính quyền khuyên người dân ở trong nhà, cảnh sát San Diego thông báo rằng mối đe dọa tại ICSD đã bị loại bỏ.
Lãnh đạo ICSD Taha Hassane cho hay tất cả nhân viên, giáo viên và trẻ em tại đền thờ Hồi giáo này đều an toàn. “Chúng tôi chưa bao giờ trải qua thảm kịch nào như thế này trước đây… Việc nhắm vào một nơi thờ phụng làm mục tiêu là vô cùng tàn bạo”, ông Hassane nói.
Thống đốc bang California Gavin Newsom đã được thông báo về vụ tấn công. “Chúng tôi biết ơn những người ứng cứu đầu tiên tại hiện trường đang làm việc để bảo vệ cộng đồng và kêu gọi mọi người tuân theo hướng dẫn của chính quyền địa phương”, văn phòng truyền thông của ông Newsom thông báo trên mạng xã hội X.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả vụ xả súng tại ICSD là một “tình huống khủng khiếp”. Nhà lãnh đạo Mỹ nói với các phóng viên: “Tôi đã nhận được một số thông tin cập nhật ban đầu nhưng chúng tôi sẽ xem xét lại và điều tra kỹ lưỡng hơn nữa”.
CNN dẫn lời một số quan chức thực thi pháp luật được thông báo về vụ xả súng cho hay một trong những nghi phạm đã lấy súng từ nhà bố mẹ và để lại một bức thư tuyệt mệnh có những dòng chữ về lòng tự hào chủng tộc. Họ cho biết thêm những dòng chữ kích động thù hận cũng được viết nguệch ngoạc trên một trong những khẩu súng được sử dụng trong vụ xả súng.
Báo Washington Post ngày 29/4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết USS Gerald R. Ford sẽ bắt đầu hành trình về nước trong vài ngày tới. Chưa rõ thời điểm tàu khởi hành, song một người nói rằng chiến hạm này dự kiến cập cảng tại bang Virginia vào giữa tháng 5.
USS Gerald R. Ford đang hoạt động ở biển Đỏ và không tham gia chiến dịch phong tỏa cảng biển Iran. Sau khi trở về cảng, tàu sẽ trải qua quá trình sửa chữa và bảo trì toàn diện. Động thái này khiến Mỹ còn hai tàu sân bay ở Trung Đông là USS George H.W. Bush và USS Abraham Lincoln.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Ford rời căn cứ Norfolk ở bang Virginia từ cuối tháng 6/2025. Tính đến ngày 29/4, USS Gerald R. Ford đã hoạt động ngoài khơi 310 ngày, tức là hơn 10 tháng liên tiếp, và lập kỷ lục về đợt triển khai dài nhất của một tàu sân bay Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Thời gian triển khai kéo dài dẫn đến nguy cơ thủy thủ đoàn gặp vấn đề về tinh thần và suy giảm năng lực sẵn sàng chiến đấu của chiến hạm. Cựu chuẩn đô đốc Mỹ Mark Montgomery cho biết trang thiết bị trên tàu sẽ bắt đầu hỏng hóc sau khoảng 8 tháng không được về cảng bảo dưỡng và sửa chữa.
Đám cháy bùng phát trong khu giặt là của tàu sân bay Ford hồi giữa tháng 3 đã hoành hành suốt hơn 30 giờ, khiến hàng trăm thủy thủ phải chuyển chỗ nghỉ và hải quân Mỹ phải đưa đệm dành cho tàu USS John F. Kennedy tới bổ sung chiến hạm này.
Giới lãnh đạo Lầu Năm Góc từng thừa nhận về những thách thức mà thủy thủ đoàn phải đối mặt trong thời gian dài làm nhiệm vụ trên biển.
Tại phiên điều trần ở quốc hội Mỹ hôm 29/4, nhiều nghị sĩ chất vấn Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng cái giá mà con tàu và thủy thủ đoàn phải trả có thực sự cần thiết hay không. Ông Hegseth trả lời rằng quyết định gia hạn được đưa ra sau "quá trình cân nhắc khó khăn", có tham vấn với hải quân Mỹ.
Làm nhiệm vụ trên biển quá lâu không chỉ ảnh hưởng đến khả năng hoạt động trong tương lai của chính USS Gerald R. Ford, mà còn tác động đến mức độ sẵn sàng của các tàu chiến khác, bởi các nhà máy của Mỹ có năng lực giới hạn và thường xuyên chậm tiến độ bảo dưỡng tàu hải quân.
USS Gerald R. Ford là chiến hạm đắt nhất trong lịch sử hải quân Mỹ với mức giá bàn giao gần 13 tỷ USD. Tuy nhiên, chiến hạm từng gặp nhiều vấn đề trong quá trình chế tạo, dẫn đến tình trạng chậm tiến độ và đội giá, cũng như trải qua nhiều trục trặc khi triển khai làm nhiệm vụ.
Tổng thống Trump không đưa ra nhiều chi tiết về kế hoạch hỗ trợ các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz và đang cạn kiệt nhu yếu phẩm hơn hai tháng kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28.2, theo Reuters.
"Chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này một cách an toàn, để các tàu tự do và tiếp tục công việc của mình", ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm 3.5.
Bộ chỉ huy thống nhất của lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả bằng cách cảnh báo lực lượng Mỹ không được tiến vào eo biển Hormuz. Bộ chỉ huy này nhấn mạnh lực lượng Iran sẽ "đáp trả mạnh tay" đối với bất kỳ mối đe dọa nào, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển nếu không có sự phối hợp với quân đội Iran.
"Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định an ninh của eo biển Hormuz nằm trong tay chúng tôi và việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi lại cần được phối hợp với lực lượng vũ trang", thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, tuyên bố.
Ông Abdollahi còn nhấn mạnh: "Chúng tôi cảnh báo rằng bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu họ có ý định tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz".
Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo họ sẽ điều động 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay, cùng với nhiều tàu chiến và máy bay không người lái để hỗ trợ nỗ lực đưa những tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz.
Hàng trăm tàu thuyền và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột, theo Reuters dẫn số liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
Có báo cáo rằng một số tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz đã bị bắn, và Iran đã bắt giữ một số tàu khác. Trong tháng trước, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với các tàu đi và đến các cảng của Iran.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ các quốc gia khác để thành lập một liên minh quốc tế nhằm đảm bảo an ninh vận chuyển hàng hóa trong eo biển Hormuz. CENTCOM cho hay nỗ lực mới nhất sẽ kết hợp "hành động ngoại giao với sự phối hợp quân sự".
Hiện vẫn chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hỗ trợ những quốc gia nào hay chiến dịch sẽ hoạt động như thế nào. Chiến dịch này không nhất thiết bao gồm các tàu hải quân Mỹ hộ tống những tàu thương mại, theo phóng viên Barak Ravid của trang tin Axios viết trên mạng xã hội X.
“Chúng tôi đã tiếp quản một con tàu, chúng tôi đã thu giữ hàng hóa, chúng tôi đã thu giữ dầu. Đó là một công việc rất có lợi nhuận. Chúng tôi giống như cướp biển. Chúng tôi kiểu như cướp biển và chúng tôi không đùa”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong một sự kiện.
Ông Trump đưa ra tuyên bố trên sau khi lực lượng Mỹ thu giữ một số tàu, cùng với các tàu container bị trừng phạt và tàu chở dầu của Iran tại vùng biển châu Á, sau khi những phương tiện này rời khỏi các cảng của Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1-5 cho biết lực lượng Mỹ đã chặn 45 tàu đang tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa tại các cảng Iran.
“Lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục tuần tra trên vùng biển quốc tế và thực thi lệnh phong tỏa hải quân đang áp dụng với Iran. Tính đến thời điểm hiện tại, 45 tàu thương mại đã được yêu cầu quay đầu hoặc trở lại cảng để đảm bảo tuân thủ”, CENTCOM thông báo trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Trong khi đó Tehran đã chặn gần như tất cả các tàu đi qua eo biển Hormuz, ngoại trừ tàu của nước này, kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Ngoài ra, Tổng thống Trump tuyên bố ông có ý định đạt được một thỏa thuận với Iran mà Mỹ có thể chấp nhận. Nhưng hiện tại Washington không hài lòng với những đề nghị của Tehran.
“Chúng tôi phải hoàn thành việc này và chúng tôi đang làm rất tốt. Chúng tôi đang thắng thế. Họ không đưa ra được thỏa thuận mà chúng tôi cần và chúng tôi sẽ giải quyết việc này một cách thích đáng. Chúng tôi sẽ không rút lui sớm để rồi vấn đề lại nảy sinh sau 3 năm nữa”, ông nói.
Trước đó nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định cuộc xung đột với Iran thực chất đã kết thúc từ đầu tháng 4, sau khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn.
Tuy nhiên giới phân tích nhận định động thái này dường như chủ yếu xuất phát từ yêu cầu tuân thủ các quy định pháp luật trong nước, về việc triển khai quân đội Mỹ tại các cuộc xung đột ở nước ngoài.
Theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội năm 1973, Tổng thống Mỹ chỉ được tiến hành chiến dịch quân sự tối đa 60 ngày nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội, hoặc có thể xin gia hạn thêm 30 ngày trong trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn cho lực lượng khi rút quân.
