Pakistan đưa quân đến Ả Rập Xê Út khi xung đột bùng nổ ở Iran

Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi cuối tuần ngụ ý rằng cuộc xung đột tại Ukraine có thể sớm "đi đến hồi kết", đồng thời nêu triển vọng về các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) nhằm thiết lập các thỏa thuận an ninh mới cho một châu Âu thời hậu chiến.

Lãnh đạo Nga nói trước báo giới rằng ông sẵn sàng mở lại các kênh liên lạc với Ukraine và châu Âu, lý tưởng nhất là thông qua cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder.

"Với cá nhân tôi, ông Schroeder, cựu thủ tướng Đức, là người được ưu tiên hơn", Tổng thống Putin hôm 9/5 phát biểu, khi được hỏi về việc liệu ông có sẵn lòng kết nối với châu Âu hay không.

Cựu thủ tướng 'quyết làm bạn với Nga'

Ông Schroeder, 82 tuổi, là thủ tướng Đức giai đoạn 1998-2005. Thời còn trẻ, ông đã vươn lên từ nghèo khó bằng cách vừa làm nhiều công việc khác nhau vừa theo học trường đêm để trở thành luật sư, trước khi chuyển sang con đường chính trị.

Ông sau đó đạt được nhiều bước thăng tiến kinh ngạc trong đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và giành ghế thủ tướng vào năm 1998, lật đổ vị thế độc tôn suốt 16 năm của lãnh đạo đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) do Helmut Kohl lãnh đạo.

Trong thời gian nắm quyền, ông tập trung vào việc giảm tỷ lệ thất nghiệp và tái thiết nền kinh tế Đức, đồng thời đưa ra một gói cải cách lao động và phúc lợi theo hướng tự do kinh tế đầy tranh cãi.

Ông chủ trương hạn chế điện hạt nhân, quyết định khiến Đức dần rơi vào phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch từ Nga, đặc biệt là khí đốt. Quyết định này đã gây ra nhiều hệ lụy cho Berlin sau khi chiến sự Ukraine nổ ra, khi Đức phải chi rất nhiều tiền để cắt khỏi nguồn cung khí đốt từ Nga.

Nền kinh tế Đức trở nên trì trệ trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Schroeder, khiến SPD thất bại trong cuộc bầu cử năm 2005 và ông phải rời khỏi ghế thủ tướng. Ngày 9/12/2005, 17 ngày sau khi rời nhiệm sở, Schroeder nhận được cuộc gọi từ Tổng thống Nga Vladimir Putin, người đề nghị ông làm chủ tịch hội đồng quản trị Nord Stream, công ty do Nga kiểm soát, phụ trách xây dựng đường ống dẫn khí đốt dưới biển đầu tiên nối trực tiếp Nga và Đức.

"Ngài sợ làm việc với chúng tôi à?", ông Putin hỏi đùa. Ông Schroder tỏ ra lưỡng lự, bởi dự án đường ống Nord Stream được nhất trí trong những tuần cuối nhiệm kỳ thủ tướng của ông. Nhưng cựu thủ tướng Schroder cuối cùng đã chấp nhận lời đề nghị, bởi ông là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho dự án.

Ông còn có ghế trong hội đồng quản trị tập đoàn dầu khí quốc doanh Rosneft của Nga trước khi từ bỏ vị trí này vào năm 2022, thời điểm chiến sự Ukraine bùng phát.

Dù vậy, Schroder vẫn duy trì mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Putin. Kể từ khi Nga phát động chiến dịch tại Ukraine, cựu thủ tướng Đức đã đi ngược lại quan điểm của hầu hết các lãnh đạo phương Tây và phải đối mặt làn sóng chỉ trích ở trong nước.

"Ông ấy đã lợi dụng danh tiếng và ảnh hưởng của ghế thủ tướng và biến mình thành đại diện cho lợi ích của Nga để làm giàu", cựu bộ trưởng môi trường Đức Norbert Rottgen nói về Schroder.

Quốc hội Đức hồi tháng 5/2022 tước các đặc quyền của cựu thủ tướng Schroeder, như được cấp văn phòng từ ngân sách nhà nước, sau khi ông từ chối công khai lên án Nga.

Dù vậy, Schroeder vẫn khẳng định ông "không mắc sai lầm nào hết" và ông luôn ủng hộ quan điểm làm bạn với nước Nga. "Với tư cách thủ tướng, tôi thực sự đã cố gắng thúc đẩy mối quan hệ với Nga", ông nói.

Mối quan hệ với Tổng thống Putin

Ông Schroeder nhậm chức thủ tướng vào đúng nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của ông Putin và đôi bên vẫn duy trì mối quan hệ nồng ấm suốt nhiều năm qua.

Hồi năm 2004, cựu thủ tướng Đức gọi Tổng thống Nga là "một người dân chủ thực thụ", đồng thời khẳng định bản thân "hoàn toàn tin tưởng rằng Tổng thống Putin muốn biến Nga thành một quốc gia dân chủ và ông ấy đang làm điều đó với niềm tin mãnh liệt".

Trong một cuốn sách của mình, Schroeder đã chia sẻ về mối quan hệ giữa ông với lãnh đạo Nga, người từng là điệp viên Ủy ban An ninh Quốc gia (KGB) tại Đông Đức vào những năm 1980 và rất thành thạo tiếng Đức.

"Điều quan trọng nhất trong một tình bạn là đồng điệu về ngôn ngữ", ông Schroeder, nói. "Nó làm mọi thứ trở nên dễ dàng hơn".

Ông Schroeder đã chỉ trích các động thái của phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt lên Nga và loại nước này khỏi nhóm G8. Ông còn ủng hộ lập luận của Điện Kremlin khi so sánh việc Nga sáp nhập bán đảo Crimea với việc NATO can thiệp vào Kosovo thuộc Serbia năm 1999, sự kiện mà chính ông đã góp phần dẫn dắt khi còn là thủ tướng Đức.

Cựu lãnh đạo Đức được cho là đã dự tiệc sinh nhật của Tổng thống Putin ở Moskva vào năm 2014, chỉ vài tháng sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea.

Phản ứng của châu Âu

Đề xuất của Tổng thống Putin về việc để cựu thủ tướng Schroeder làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa Nga và EU đã nhanh chóng vấp phải phản đối từ giới chức châu Âu.

Các quan chức này bày tỏ lo ngại rằng ông Schroeder không có mức độ khách quan cần thiết để đóng vai trò trung gian. Theo họ, đề xuất này chỉ là một kế hoạch khác của Nga nhằm chia rẽ liên minh phương Tây.

Một người hòa giải "không thể là bạn thân của ông Putin", Michael Roth, cựu nghị sĩ đảng SPD kiêm Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Đức, nói với báo Tagesspiegel.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Đức Gunther Krichbaum cho rằng cựu thủ tướng Schroeder không có đủ uy tín để trở thành một "người trung gian trung thực".

"Ông ấy chắc chắn chịu ảnh hưởng mạnh từ ông Putin. Tình bạn thân thiết có thể là điều hợp lẽ ở bất kỳ đâu trên thế giới, nhưng chúng không giúp người ta trở thành một bên trung gian không thiên vị", Krichbaum nói.

Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna hôm 11/5 cũng lên tiếng bác bỏ ý tưởng của Tổng thống Putin.

"Việc đưa ông Gerhard Schroeder làm trung gian hòa giải là ý tưởng của ông Putin. Tôi tin rằng họ khá thân thiết với nhau. Gerhard Schroeder sẽ không đại diện cho châu Âu", Ngoại trưởng Tsahkna phát biểu.

Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas cũng gạt bỏ ý tưởng cựu thủ tướng Schroeder sẽ là người kết nối giữa châu Âu với Nga để khỏa lấp các bất đồng.

"Nếu chúng ta trao cho Nga quyền chỉ định người thương thảo thay mặt mình, thì bạn biết đấy, đó sẽ là một quyết định không mấy khôn ngoan", bà nói trước phóng viên khi đến dự cuộc họp của các ngoại trưởng EU tại Brussels, Bỉ. "Vì Schroeder từng vận động hành lang cho các công ty nhà nước Nga, nên ông ấy sẽ ở thế vừa đá bóng vừa thổi còi".

Tin Gốc: Vnexpress

Theo báo New York Times, một quan chức Nhà Trắng cho biết vào tháng trước, cơ quan này đã ban hành cảnh báo nội bộ, yêu cầu nhân viên không sử dụng thông tin mật liên quan đến xung đột với Iran để đặt cược trên các thị trường tài chính.

Chỉ thị được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện làn sóng giao dịch đáng ngờ trên các thị trường dự đoán, hợp đồng tương lai dầu mỏ và cổ phiếu, xoay quanh những thời điểm then chốt của cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran.

Văn bản được gửi qua email ngày 24-3, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đe dọa ném bom cơ sở hạ tầng dân sự của Iran.

Trước đó một ngày, ông Trump gia hạn tối hậu thư yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, khiến thị trường toàn cầu biến động mạnh.

Chỉ vài phút trước thông báo, một nhóm nhỏ nhà giao dịch đã mua khoảng 580 triệu USD hợp đồng tương lai dầu mỏ, và thu lợi lớn sau khi giá tăng vọt theo thông báo của ông Trump.

Tổng thống Mỹ cũng đối mặt với chỉ trích cho rằng ông lợi dụng quyền lực để thao túng thị trường, thông qua các hành động và phát ngôn của mình.

Trong giới giao dịch thậm chí xuất hiện từ "TACO" (Trump Always Chickens Out - ông Trump luôn quay xe vào phút cuối), ám chỉ việc ông đôi khi xuống thang các lời đe dọa khi thị trường lao dốc.

Ông Trump cũng có liên hệ với lĩnh vực thị trường dự đoán khi con trai ông - ông Donald Trump Jr. - là cố vấn cho hai sàn Kalshi và Polymarket.

Ngoài ra, công ty truyền thông xã hội của gia đình ông năm ngoái công bố kế hoạch ra mắt dịch vụ thị trường dự đoán.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Davis Ingle bác bỏ mọi cáo buộc, khẳng định ông Trump và các quan chức không sử dụng thông tin nội bộ để trục lợi tài chính.

"Tất cả nhân viên liên bang đều phải tuân thủ các quy định đạo đức của chính phủ, trong đó nghiêm cấm việc sử dụng thông tin chưa công khai để trục lợi tài chính", ông nói, đồng thời nhấn mạnh mọi cáo buộc không có bằng chứng đều là vô căn cứ.

Tuy nhiên luật giao dịch nội gián hiện vẫn tồn tại nhiều lỗ hổng. Quan chức chính phủ chưa bị cấm rõ ràng về việc tham gia thị trường dự đoán - hình thức đặt cược vào khả năng xảy ra các sự kiện trong tương lai.

Một số kèo cược thậm chí nhắm tới các kịch bản cực đoan như nguy cơ chiến tranh hạt nhân. Nền tảng Polymarket gần đây đã gỡ bỏ một kèo liên quan đến khả năng nổ bom hạt nhân, khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran.

Trước thực tế này, các nhà lập pháp đang thúc đẩy dự luật cấm quan chức sử dụng thông tin từ chức vụ để tham gia thị trường dự đoán, với mức phạt đề xuất lên tới 500 USD hoặc gấp đôi khoản lợi nhuận thu được từ giao dịch vi phạm.

Nguồn: https://tuoitre.vn/nha-trang-cam-nhan-vien-dung-thong-tin-mat-trong-cuoc-chien-voi-iran-de-dat-cuoc-20260410121155693.htm

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3/4 thông báo bắn rơi một tiêm kích tàng hình F-35 ở miền trung nước này bằng "hệ thống phòng không tiên tiến". Tuy nhiên, dựa vào hình ảnh các mảnh vỡ do Tehran công bố, giới quan sát xác định máy bay bị hạ là tiêm kích F-15E Mỹ đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, không phải F-35.

Truyền thông Mỹ sau đó dẫn lời các quan chức giấu tên nước này xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị Iran bắn rơi, hai phi công phải nhảy dù trên lãnh thổ đối phương. Quân đội Mỹ đã mở chiến dịch tìm kiếm và giải cứu thành công một phi công, song chưa tìm thấy người còn lại.

IRGC cho biết đang lùng sục ở khu vực gần nơi tiêm kích Mỹ rơi xuống ở tây nam Iran. Thống đốc vùng này cam kết khen thưởng cho ai bắt hoặc hạ được "lực lượng của kẻ thù". Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mỉa mai rằng chiến dịch của Mỹ - Israel đã bị hạ cấp từ nhằm mục đích "thay đổi chế độ" xuống thành tìm kiếm phi công.

Adam Smith, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, cho rằng cục diện trên bàn đàm phán sẽ thay đổi hoàn toàn nếu Iran tìm thấy phi công F-15E đang mất tích. Nếu bắt được tù binh là phi công, Iran hoàn toàn có thể đưa ra những điều kiện đàm phán bất lợi với phía Mỹ.

Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn tiếp tục khiến Mỹ hứng chịu tổn thất về khí tài.

Trong quá trình bay thấp để sẵn sàng yểm trợ hỏa lực cho lực lượng tìm kiếm phi công chiếc F-15E, một cường kích A-10 Mỹ đã bị trúng đạn ở vùng trời phía nam Iran, NBC News dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết. Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran, bay về phía nam qua eo biển Hormuz để vào vùng trời Kuwait trước khi phóng ghế thoát hiểm và hiện an toàn.

Hai quan chức Mỹ còn nói với Reuters ­rằng hai trực thăng thuộc đội tìm kiếm đã trúng hỏa lực Iran, song đã rời khỏi không phận nước này thành công. Một quan chức cho biết những người có mặt trên hai máy bay vẫn an toàn.

Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không FlightRadar24, một tiêm kích F-16CJ Mỹ đã bật mã phát đáp "7700", được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, khi rời không phận Iran và Iraq.

Một máy bay tiếp dầu KC-135R Mỹ cũng phát tín hiệu khẩn nguy không lâu sau khi cất cánh khỏi thành phố Tel Aviv ở Israel. Chưa rõ nguyên nhân đến hai tình huống trên và tình trạng hiện tại của hai máy bay.

IRGC cùng ngày 3/4 còn tuyên bố bắn rơi thêm hai máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper trên bầu trời tỉnh Isfahan. Mỗi chiếc MQ-9 có giá xuất xưởng khoảng 30 triệu USD. Đài CBS tuần trước cho biết Mỹ đã mất ít nhất 16 phi cơ này kể từ đầu xung đột.

Những tổn thất này hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng năng lực quân sự của Iran gần như đã bị xóa sổ và Mỹ sắp hoàn thành các mục tiêu chiến lược của cuộc chiến.

"Đây là ngày đen tối với không quân Mỹ", Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố.

Không quân Mỹ trước đó từng mất 3 tiêm kích F-15E trong một ngày, song là vì bị đồng minh Kuwait bắn nhầm chứ không phải do Iran hạ. Sự việc hôm 3/4 được cho là lần đầu tiên máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.

Theo thống kê của CNN, Mỹ đã mất ít nhất 7 máy bay có người lái kể từ đầu xung đột. Ngoài số phi cơ nêu trên, một máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị rơi tại Iraq và một phi cơ cảnh báo sớm E-3 Sentry bị phá hủy tại căn cứ không quân ở Arab Saudi.

Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.

Giới quan sát trước đó nhận định không quân Mỹ sẽ gặp nhiều nguy hiểm hơn sau khi bắt đầu thâm nhập sâu vào miền đông Iran, nơi tập trung nhiều hệ thống phòng không di động vốn "thoắt ẩn, thoắt hiện" và khó bị tiêu diệt.

"Các tổ hợp phòng không di động sở hữu khả năng xuất hiện ở gần như mọi nơi và khiến tổ bay có rất ít thời gian phản ứng. Những hệ thống này có thể ẩn mình rất kỹ và sẽ tiếp tục hiện diện trên chiến trường rất lâu sau khi những trận địa phòng không cố định bị phá hủy hoàn toàn", bình luận viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự War Zone cho hay.

Trước khi tiêm kích F-15E và cường kích A-10 bị bắn rơi, một tiêm kích F-35A Mỹ cũng đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nghi do trúng hỏa lực của đối phương. Video do IRGC công bố cho thấy cảm biến hồng ngoại bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại.

Theo Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), chiến đấu cơ Mỹ hiện làm nhiệm vụ ở độ cao thấp hơn nên dễ bị tên lửa Iran nhắm mục tiêu. Taleblu cho rằng tiêm kích F-15E có thể đã bị xe phòng không của Iran nhắm bắn, song khả năng lớn hơn là Tehran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai.

Vũ khí này khó bị phát hiện hơn và là minh chứng cho thấy phòng không Iran vẫn "rất nguy hiểm", dù đã suy yếu nhiều sau các cuộc tập kích liên tục của Mỹ - Israel. "Đây là chính quyền đang phải chiến đấu để tồn tại", Taleblu cho hay.

Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên quân Iran, cho hay lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng "khí tài và phương pháp mới", nhưng không nêu cụ thể. "Điều này đã khiến kẻ thù bối rối và hoang mang", tướng Elhami nói.

Tuy nhiên, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng chiến dịch của không quân Mỹ tới nay vẫn có thể coi là thành công về mặt quân sự, bất chấp những tổn thất trong ngày 3/4.

Ông cho biết tỷ lệ máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Đức trong Thế chiến II từng có thời điểm là 3%, tương đương khoảng 350 phi cơ trong cuộc chiến hiện nay tại Trung Đông. Tỷ lệ này được coi là "chấp nhận được" trong các cuộc giao tranh khốc liệt.

"Nhưng vẫn còn yếu tố chính trị, do người dân Mỹ đã quen với những cuộc chiến hầu như không có thương vong, chưa kể một bộ phận lớn dư luận không ủng hộ chiến dịch. Đối với họ, bất kỳ tổn thất nào cũng đều là không thể chấp nhận", Cancian cho hay.

Phạm Giang (Theo PressTV, Reuters, AP)

Nguồn: https://vnexpress.net/ngay-tham-hoa-cua-khong-quan-my-o-iran-5058507.html