Hồi tháng 1, Zhang từ chức giáo sư bậc một tại Đại học Yale (Mỹ) để gia nhập Khoa Khoa học Sự sống và Y học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) tại Hợp Phì, An Huy.
Chỉ một tháng sau, công trình nghiên cứu mà anh là tác giả chính được công bố trên tạp chí danh giá Nature, đánh dấu bước đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao.
Nghiên cứu này được giới chuyên môn đánh giá là “chìa khóa” để hiểu về sự sống, phát triển các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới và cải thiện quản lý sức khỏe con người.
Với Zhang Kai, việc trở về Trung Quốc là lựa chọn tất yếu để thực hiện tham vọng xây dựng ngân hàng dữ liệu cấu trúc tế bào siêu quy mô với độ chính xác chưa từng có.
“Tại Mỹ, một học giả người Hoa gần như không thể đảm nhận vai trò dẫn dắt dự án này”, Zhang chia sẻ với tờ China Science Daily hôm 26/3.
Hành trình của Zhang Kai bắt đầu từ hơn 20 năm trước tại một vùng nông thôn nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Năm 2004, anh trúng tuyển Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi anh bén duyên với kính hiển vi điện tử siêu lạnh (cryo-EM).
Cryo-EM là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép nhà nghiên cứu quan sát cấu trúc của các đại phân tử sinh học. Khác với những phương pháp sinh học truyền thống chủ yếu dựa vào thí nghiệm, cryo-EM là sự kết hợp hữu cơ giữa thí nghiệm, lý thuyết và tính toán.
Ngay từ khi còn trẻ, Zhang đã nuôi tham vọng “viễn tưởng” là có thể nhìn thấy trực tiếp cấu trúc nguyên tử của các phức hợp chuỗi hô hấp bên trong ti thể – vốn được coi là “nhà máy năng lượng” của tế bào.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại CAS năm 2013, Zhang làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử thuộc Hội đồng Nghiên cứu y khoa ở Cambridge (Anh). Năm 2019, anh bắt đầu vị trí giáo sư bậc một (associate professor) tại Đại học Yale, sau đó liên tục công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới như Science, Nature và Cell.
Năm 2024, Zhang cùng cộng sự công bố một nghiên cứu được các phản biện đánh giá là “công trình tiên phong” trên Nature.
Trước đây, việc nghiên cứu protein thường phải trải qua quá trình tinh chế từ ti thể, sau đó mới quan sát qua kính hiển vi. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, protein luôn vận động và tương tác không ngừng. Việc quan sát tĩnh không thể phản ánh đúng trạng thái thực của chúng.
Zhang và các đồng nghiệp đã tìm ra cách quan sát protein ngay khi chúng đang “vận động” trong cơ thể.
“Nếu trước đây việc này giống như chụp ảnh có sắp đặt trong studio, thì nay chúng ta đã có thể chụp ảnh khoảnh khắc”, Zhu Jiapeng, cộng sự của Zhang tại Đại học Y dược Trung Quốc Nam Kinh, ví von.
Việc ghi lại những hình ảnh tự nhiên này giúp dữ liệu về protein chân thực và chính xác hơn, phục vụ đắc lực cho các phân tích khoa học sau này.
Trong bài báo mới nhất xuất bản hồi tháng 2, Zhang cũng đã bác bỏ “giả thuyết lắp ráp tế bào chất” vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua. Nghiên cứu của anh chỉ ra rằng các vi ống đóng góp tới 97% hiệu quả lắp ráp, trong khi các protein kết nối chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Việc Zhang Kai rời Yale khi đang ở độ chín của sự nghiệp khiến nhiều người bất ngờ. Sự trở về của anh tiếp nối làn sóng dịch chuyển của nhiều nhà khoa học từ phương Tây về châu Á trong khoảng hai năm gần đây.
Đến đầu tháng 4, hầu hết đại học đưa ra phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Trong đó, 64 trường đã công bố bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, phổ biến là IELTS, sang điểm môn Tiếng Anh. Điểm này thường được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ hai môn khác trong tổ hợp để xét tuyển.
11 trường quy đổi IELTS từ 4.0. Đây là mức điểm thấp nhất, cũng là mức giúp thí sinh được miễn thi tốt nghiệp môn Tiếng Anh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó, Đại học Sài Gòn và Yersin Đà Lạt tính 7,5 điểm với mốc này.
Quy đổi từ mốc 4.5 IELTS là Đại học Điện lực, Mở Hà Nội, Công nghệ Giao thông vận tải, Học viện Hàng không Việt Nam..., phổ biến bằng 7-8 điểm môn tiếng Anh.
Số còn lại hầu hết yêu cầu IELTS từ 5.0. Nếu có IELTS từ 7.0 trở lên, nhiều trường tính cho thí sinh thành 10 điểm Tiếng Anh, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Công nghiệp Hà Nội, Thương mại...
Trong khi đó, 6 trường chỉ tính mức tối đa môn Tiếng Anh nếu có IELTS từ 8.0 trở lên, ví dụ Đại học Ngoại thương, Khoa học và Công nghệ Hà Nội, CMC, Khoa học Tự nhiên TP HCM, Bách khoa TP HCM, Nguyễn Tất Thành.
Danh sách đại học quy đổi điểm IELTS năm 2026 tính đến đầu tháng 4 như sau:
Theo quy chế tuyển sinh ban hành giữa tháng 2, bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch.
Ngoài quy đổi, nhiều trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có IELTS như Đại học Kiến trúc Hà Nội, Y tế công cộng, Luật TP HCM, Học viện Kỹ thuật mật mã, Tòa án... Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh đã quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ thì không được cộng điểm khuyến khích.
Nhìn lại 10 năm xét tuyển IELTS vào đại học
Năm ngoái, hơn 70 đại học quy đổi IELTS thành điểm môn Tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ, cũng với mức từ 4.0 trở lên.
UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của HĐND TP quy định mức học phí đối với cơ sở giáo dục phổ thông công lập do các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu thành lập theo quy định trên địa bàn TP; mức thu học phí chương trình bổ sung và danh mục, mức thu các dịch vụ theo tiêu chí dịch vụ giáo dục chất lượng cao áp dụng đối với cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao của TP.
Tại dự thảo, UBND TP Hà Nội đề xuất điều chỉnh mức học phí năm học 2026-2027 đối với các trường công lập chất lượng cao ở tất cả các cấp học, từ mầm non đến THPT.
Ở bậc THCS, các trường chất lượng cao như THCS Cầu Giấy, THCS Lê Lợi và THCS Nam Từ Liêm đều được đề xuất tăng học phí trong năm học 2026-2027.
Trong đó, THCS Cầu Giấy là trường có mức tăng cao nhất. Năm học 2025-2026, trường áp dụng mức học phí 3,3 triệu đồng/tháng cho tất cả các khối từ lớp 6 đến lớp 9.
Theo dự thảo, từ năm học 2026-2027, học phí khối 6 được đề xuất tăng lên 4 triệu đồng/tháng, tương đương tăng 21,2%; học phí khối 7 đến khối 9 tăng lên 3,7 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 12,1%.
THCS Lê Lợi được đề xuất tăng học phí từ 4,4 triệu đồng lên 4,8 triệu đồng/tháng, tương ứng mức tăng 9,1%. Trong khi đó, THCS Nam Từ Liêm được đề xuất tăng nhẹ từ 4,02 triệu đồng lên 4,1 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 2%.
Đối với nhóm trường THCS do các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu thành lập, dự thảo đề xuất học phí của THCS Nguyễn Tất Thành tăng từ 2,365 triệu đồng lên 2,54 triệu đồng/tháng, tương ứng tăng 7,4%.
Riêng Trường THCS Năng khiếu Đại học Sư phạm giữ nguyên mức học phí 4 triệu đồng/tháng như năm học trước.
Đối với Trường THPT chuyên Đại học Sư phạm, dự thảo giữ nguyên mức học phí 3,2 triệu đồng/tháng đối với học sinh khối 11 và 12; riêng học sinh khối 10 được đề xuất tăng từ 3,2 triệu đồng lên 3,4 triệu đồng/tháng.
Bên cạnh các trường tăng học phí, dự thảo cũng đề xuất giảm mức thu đối với một số cơ sở giáo dục. Đáng chú ý, THCS Chu Văn An (phường Việt Hưng) được đề xuất giảm học phí từ 4,2 triệu đồng xuống còn 3,15 triệu đồng/tháng, giảm 1,05 triệu đồng, tương đương khoảng 25%.
Tương tự, THCS Thanh Xuân được đề xuất giảm học phí từ 4 triệu đồng xuống còn 3,7 triệu đồng/tháng, giảm khoảng 7,5%.
Trước đó, tháng 11/2025, HĐND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 58/2025 quy định mức học phí đối với các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập chất lượng cao và các cơ sở giáo dục phổ thông công lập do các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu thành lập trên địa bàn thành phố trong năm học 2025-2026.
So với Nghị quyết số 58/2025, dự thảo lần này bổ sung thêm một số trường THCS vào danh mục áp dụng mức học phí mới, gồm: THCS Phan Bội Châu là 3,6 triệu đồng/tháng; THCS Giảng Võ là 4,5 triệu đồng/tháng THCS Trần Phú là 1,68 triệu đồng/tháng đối với hệ chất lượng cao và 2,38 triệu đồng/tháng đối với hệ tiếng Anh Common Core/Mỹ; THCS Bắc Từ Liêm là 2,58 triệu đồng/tháng; THCS Nguyễn Thượng Hiền là 1,53 triệu đồng/tháng và THCS Trưng Vương là 1,75 triệu đồng/tháng đối với học sinh khối 6.
Theo dự thảo, mức học phí theo hình thức học trực tuyến bằng 75% mức thu học phí theo hình thức học trực tiếp. Tổng thời gian (số tháng) để áp dụng mức thu học phí (theo hình thức học trực tiếp, trực tuyến) tối đa không quá 9 tháng/năm.
Chiều nay, 8.7, Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy đã trao các quyết định bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều động và giao điều hành đối với 28 cán bộ lãnh đạo, quản lý thuộc đại học, các đơn vị thành viên và đơn vị trực thuộc. Đặc biệt, trong số này có một người được bổ nhiệm theo diện "ký hợp đồng thực hiện công việc của hiệu trưởng", là GS Lê Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường ĐH Y dược, ĐH Quốc gia Hà Nội (VNU).
Như vậy, GS Lê Ngọc Thành là trường hợp chuyên gia trình độ cao đầu tiên được ký hợp đồng thực hiện công việc của người đứng đầu một đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định mới của Nghị định số 235/2026/NĐ-CP.
Nghị định 235 về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập có hiệu lực từ ngày 1.7. Nghị định cho phép người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập quyết định ký kết hợp đồng với chuyên gia, người có trình độ chuyên môn cao… để thực hiện công việc của vị trí việc làm người đứng đầu đơn vị thuộc đơn vị sự nghiệp công lập đó.
GS Lê Ngọc Thành, 65 tuổi, là một trong những chuyên gia hàng đầu về phẫu thuật tim mạch và lồng ngực tại Việt Nam.
Ông tốt nghiệp Trường ĐH Y Hà Nội năm 1984, bảo vệ tiến sĩ y khoa năm 2001, từng du học và đào tạo chuyên sâu tại Pháp, được phong học hàm giáo sư y học năm 2015, được Nhà nước phong tặng danh hiệu thầy thuốc nhân dân năm 2017, huân chương Lao động hạng Nhất năm 2022. Hiện nay ông là Chủ tịch Hội đồng giáo sư ngành y.
Trong giới y học, GS Lê Ngọc Thành nổi tiếng với biệt danh người có "đôi bàn tay vàng" với phương pháp mổ nội soi hoàn toàn với 4 lỗ trocart vá thông liên nhĩ, thay và sửa van tim…
GS Lê Ngọc Thành nguyên là Trưởng khoa Tim mạch và phẫu thuật lồng ngực tại Bệnh viện Việt Đức; nguyên Giám đốc Bệnh viện E kiêm Giám đốc Trung tâm Tim mạch của bệnh viện này.
Ông giữ cương vị Hiệu trưởng Trường ĐH Y dược VNU kể từ khi trường được thành lập trên cơ sở nâng cấp Khoa Y Dược ĐH Quốc gia Hà Nội vào năm 2020.
