Làm việc tại một tòa văn phòng cách nhà khoảng 7km, anh Hoàng Nam, nhân viên một công ty xuất nhập khẩu tại Ba Đình (Hà Nội), chọn xe máy điện làm phương tiện đi làm hằng ngày. Theo anh, quãng đường đi làm không dài nhưng thường xuyên phải dừng chờ đèn đỏ và len qua các đoạn ùn ứ. Vì vậy, một mẫu xe nhỏ gọn, phản hồi ga tốt, vận hành êm và dễ kiểm soát như VinFast Evo Lite phù hợp với nhu cầu di chuyển trong phố.
“Xe phản hồi tay ga ngay lập tức, kích thước lại nhỏ gọn, không yêu cầu bằng lái nên ai cũng sử dụng được. Thỉnh thoảng vợ tôi hoặc mẹ tôi cũng có thể lấy xe đi chợ, hết pin thì ra tủ đổi, nhanh hơn cả đổ xăng”, anh Nam nhấn mạnh.
Lợi thế khiến Evo Lite khác biệt trong sử dụng hằng ngày là khả năng đổi pin nhanh. Thay vì phải chờ sạc tại nhà, người dùng có thể tháo pin và đổi tại trạm. Trong trải nghiệm thực tế, kênh AutoPro nhận xét, thao tác đổi pin được thực hiện dễ dàng thông qua ứng dụng và trụ đổi pin.
Không chỉ phù hợp với dân văn phòng, Evo Lite còn đáp ứng nhóm khách hàng phụ huynh mua xe cho con đi học. Chị Minh Anh (TP.HCM) cho biết, khi chọn xe, yếu tố được gia đình đặt lên hàng đầu là độ ổn định, an toàn và Evo Lite đáp ứng tốt những tiêu chí này.
“Nhiều loại xe máy điện trôi nổi hay bị giật cục khi lái, thân xe hay bị lắc. Trong khi Evo Lite chạy êm, mượt, ổn định và có tốc độ giới hạn đảm bảo an toàn cho cháu”, chị Minh Anh chia sẻ.
Cũng theo chị, trong khi các mẫu xe cho học sinh khác sử dụng ắc-quy chì, Evo Lite lại được trang bị pin LFP dung lượng 1,5kWh và khả năng đổi pin nên tính an toàn và tiện dụng của mẫu xe này càng trở nên nổi trội hơn.
“Thỉnh thoảng tôi cũng dùng xe của cháu để đi trong phố. Pin đáp ứng tốt nhu cầu hằng ngày, khi cần có thể đổi pin hoặc sạc lại rất thuận tiện”, chị nói.
“Đi cả tháng vẫn rẻ hơn tiền đổ xăng 1 tuần”
Bên cạnh chất lượng vận hành, chi phí sở hữu ban đầu cũng giúp Evo Lite trở thành một trong những mẫu xe hấp dẫn nhất trên thị trường. Mẫu xe hiện có giá niêm yết từ 17 triệu đồng, tuy nhiên nhờ loạt ưu đãi cộng dồn, khách hàng thời điểm này có thể sở hữu Evo Lite với mức giá thực tế chỉ từ 14,8 triệu đồng.
Theo đó, người mua xe máy điện VinFast hiện được hưởng ưu đãi theo chương trình “Mãnh liệt vì tương lai Xanh”, chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện và hỗ trợ lệ phí trước bạ. Tổng ưu đãi tới 13% được trừ thẳng vào giá giúp mẫu xe dễ tiếp cận hơn với mọi khách hàng.
Bên cạnh đó, chi phí sử dụng hằng ngày với Evo Lite cũng ở mức tối thiểu khi VinFast áp dụng chính sách miễn phí đổi pin 20 lần/tháng cho khách hàng đến hết ngày 30/06/2028, tương ứng quãng đường di chuyển tối thiểu 800 km/tháng. Với nhu cầu đi học, đi làm, đi chợ hoặc di chuyển trong nội đô, quãng đường này hoàn toàn đáp ứng tốt phần lớn nhu cầu sử dụng hằng ngày của người dùng.
“Vì được miễn phí đổi pin nên mỗi tháng chỉ tốn 175.000 đồng thuê pin – tương đương tiền đổ xăng trong 1 tuần trước đây. Trong khi xe máy điện chạy êm ái và tiện lợi hơn, ít phải thay thế, bảo dưỡng hơn nên chi phí nuôi xe cũng thấp hơn xe xăng”, chị Hoàng Hà (Hà Nội) đang sử dụng Evo Lite cho biết.
Báo cáo của Cục Hàng không cho hay, các doanh nghiệp gồm Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV), Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc, Vân Đồn đang được hưởng chính sách giảm 50% phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không, sân bay với thời hạn áp dụng từ ngày 1.7.2025 đến hết ngày 31.12.2026.
Cục Hàng không tính toán dự kiến trong năm 2026, số phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không, sân bay VATM được giảm khoảng 69 tỉ đồng. Nhóm các doanh nghiệp cảng gồm: ACV được giảm khoảng 132 tỉ đồng; Vân Đồn và Phú Quốc được giảm khoảng 8 tỉ đồng.
Nhằm kịp thời ứng phó với biến động bất thường từ giá nhiên liệu, Cục Hàng không đề xuất chính sách giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay đi, đến đối với các chuyến bay nội địa; giảm 20% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay đối với các chuyến bay nội địa với thời gian áp dụng trong 3 tháng (đến ngày 30.6).
Trước đó, VATM đề nghị chưa giảm giá dịch vụ điều hành bay với các chuyên bay nội địa. Lý do giai đoạn tháng 4 - 5 hàng năm là giai đoạn thấp điểm nên các hãng đều cắt giảm sản lượng, không hoàn toàn do ảnh hưởng giá nhiên liệu tăng cao.
VATM cho biết, thời gian tới khi giá nhiên liệu Jet A-1 tiếp tục biến động theo chiều hướng tăng mạnh, doanh nghiệp điều hành bay sẽ chủ động theo dõi, thực hiện hỗ trợ giảm giá dịch vụ điều hành bay theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc cũng cho biết đang chịu áp lực từ việc gia tăng chi phí đầu vào do chi phí nhiên liệu tăng cao. Do đó, doanh nghiệp này đề xuất giảm 10% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay đối với các chuyến bay nội địa; thời gian áp dụng 3 tháng (từ ngày 15.4 - 15.7).
ACV đang xây dựng phương án điều chỉnh giảm giá đối với các dịch vụ do Nhà nước định khung giá và sẽ tổng hợp, đề xuất phương án phù hợp, báo cáo Cục Hàng không ngay sau khi hoàn thiện.
Về phía các hãng bay, Vietnam Airlines và Vietravel Airlines đề xuất giảm 50% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay và dịch vụ điều hành bay đi, đến đối với chuyến bay quốc nội. Vietravel Airlines đề xuất giảm thêm 30% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay và dịch vụ điều hành bay đi, đến đối với chuyến bay quốc tế.
Với đề xuất giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay và giảm 20% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay đối với các chuyến bay nội địa, Cục Hàng không dự kiến tác động đến doanh thu của VATM giảm khoảng 30 tỉ đồng, bằng khoảng 44% số phí nhượng quyền khai thác được giảm trong năm 2026.
Doanh thu của ACV (doanh thu hoạt động khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước đầu tư, quản lý) giảm khoảng 45,6 tỉ đồng, bằng khoảng 34% số phí nhượng quyền khai thác được giảm trong năm 2026. Doanh thu của Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc, Vân Đồn giảm khoảng 2,7 tỉ đồng, bằng khoảng 34% số phí nhượng quyền khai thác được giảm trong năm 2026.
Theo đánh giá, chính sách giảm giá như trên cơ bản tác động không đáng kể đến cân đối thu chi của hoạt động khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước đầu tư, quản lý.
Do đó, Cục Hàng không đề xuất Bộ Xây dựng ban hành chính sách giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay đi, đến và 20% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay đối với các chuyến bay nội địa đến hết ngày 30.6.
Theo ông Hoàng Minh Hiếu, điều này cho thấy Chính phủ đã nhận diện đúng điểm nghẽn trong phát triển hiện nay không chỉ nằm ở nguồn lực, mà nằm ở cách thức vận hành của bộ máy và chất lượng thể chế; qua đó khẳng định đây là một trong những vấn đề được ưu tiên, do người đứng đầu Chính phủ trực tiếp dẫn dắt.
Theo ông Hiếu, về mặt tâm lý xã hội, quyết tâm của Thủ tướng tạo ra hiệu ứng "phát súng lệnh" trong toàn bộ bộ máy. Khi cấp trên cao nhất đã hành động, các bộ, ngành, địa phương không còn lý do để chần chừ. Tốc độ thực thi từ đó sẽ khác hoàn toàn. Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) là việc khó vì đụng chạm trực tiếp đến lợi ích cục bộ và thói quen của một bộ phận cán bộ. Việc chọn vấn đề này để làm đầu tiên chính là cách người đứng đầu Chính phủ thiết lập kỷ cương, buộc cả bộ máy phải chuyển động.
Về mặt kinh tế, đây là phép tính rất thực dụng. Trong khi các giải pháp kích cầu, đầu tư công hay chính sách tiền tệ đều cần thời gian chuẩn bị và nguồn lực lớn, thì cắt giảm TTHC là biện pháp gần như không tốn chi phí ngân sách nhưng mang lại hiệu quả tức thì. Chẳng hạn như doanh nghiệp (DN) được thông quan nhanh hơn, nhà đầu tư được cấp phép sớm hơn, người dân được giải quyết giấy tờ thuận tiện hơn. Đó là những tác động lan tỏa vào tăng trưởng ngay trong ngắn hạn.
Quan trọng nhất, hành động này phát đi tín hiệu tạo niềm tin đến cộng đồng DN và nhà đầu tư nước ngoài. Trong một thời điểm mà các tập đoàn quốc tế đang cân nhắc, so sánh VN với các nước cạnh tranh trong khu vực, việc chứng kiến người đứng đầu Chính phủ đích thân chỉ đạo tháo gỡ rào cản ngay từ những ngày đầu sẽ nói lên rất nhiều về cam kết thực chất. Điều này khẳng định VN đang thực sự xây dựng một môi trường đầu tư mà ở đó chi phí thời gian và các rủi ro pháp lý được giảm thiểu tối đa.
"Lịch sử phát triển kinh tế ở nhiều quốc gia cho thấy những cải cách để lại dấu ấn lâu dài thường bắt đầu bằng quyết tâm chính trị mạnh mẽ từ cấp cao nhất. Vấn đề còn lại là thực thi phải có hiệu quả thực sự, phải tác động thực sự đến đời sống của người dân và hoạt động của DN, không dừng lại ở văn bản hay nghị quyết", ông Hiếu nói.
TS Nguyễn Quốc Việt, Trưởng nhóm nghiên cứu chính sách kinh tế vĩ mô, Trường ĐH Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội), cũng phân tích: Việc xây dựng, hoàn thiện thể chế và chính sách đề cao sự liêm chính, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội sẽ tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, giảm thiểu chi phí giao dịch và thúc đẩy niềm tin - vốn là loại vốn xã hội quý giá nhất. Chính phủ kiến tạo không có nghĩa là làm thay DN, mà là tạo ra luật chơi công bằng, minh bạch và cung cấp hạ tầng chiến lược để DN có thể tự do sáng tạo và cạnh tranh.
TS Việt nhấn mạnh: "Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh chóng, phức tạp, cùng với yêu cầu đặt ra về tăng trưởng cao và bền vững của VN, các ưu tiên nêu trên đồng thời thể hiện cam kết hành động nhất quán của Chính phủ. Đây cũng chính là các yếu tố cốt lõi của một Chính phủ kiến tạo: chủ động tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy phát triển KT-XH. Việc tinh gọn TTHC là điều cần thiết và bắt buộc phải thực hiện để VN thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026 - 2031, tiếp tục hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước. Với một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân, tôi tin tưởng rằng đây sẽ là mục tiêu khả thi trong kỷ nguyên mới".
Một khảo sát mới đây đã gióng lên hồi chuông cảnh báo khi chỉ ra rằng, gần 60% video trên nền tảng TikTok và hơn 20% nội dung trên YouTube hiện nay thực chất là những video chất lượng thấp, được nhào nặn hoàn toàn bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Thực trạng này cho thấy các dịch vụ chia sẻ video lớn đang dần bị bủa vây bởi làn sóng nội dung "mì ăn liền" do máy móc tạo ra.
Theo trang tin công nghệ TNW, nền tảng chỉnh sửa video trực tuyến Kapwing đã tiến hành một cuộc nghiên cứu quy mô nhằm đo lường mức độ phủ sóng của "rác AI" (AI slop). Các nhà nghiên cứu đã phân tích tổng cộng 10.742 video TikTok thuộc 20 danh mục thịnh hành nhất, đồng thời quét thêm 500 video đầu tiên xuất hiện trong mục "Dành cho bạn" của một tài khoản hoàn toàn mới. Kết quả thu được khiến nhiều người ngỡ ngàng: có tới 59% nội dung hiển thị là sản phẩm của AI. Khi thực hiện một thử nghiệm tương tự trên YouTube trước đó, tỷ lệ này cũng đã chạm ngưỡng đáng lo ngại là 21%.
Trẻ em dễ trở thành nạn nhân của nội dung video AI kém chất lượng
Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh còn trở nên tồi tệ và đáng sợ hơn khi nhìn vào danh mục nội dung dành cho con trẻ. Trong số 100 video ngẫu nhiên được kiểm tra có gắn thẻ hashtag #CartoonKids (hoạt hình trẻ em), các chuyên gia phát hiện có tới 97 video được sản xuất bằng trí tuệ nhân tạo, và chỉ vỏn vẹn đúng 3 video là có bàn tay dàn dựng của con người. Xu hướng áp đảo này cũng lặp lại ở các từ khóa phổ biến khác như #cartoons (hoạt hình) và #babysong (nhạc thiếu nhi) với tỷ lệ cùng chạm mức 83%, trong khi hashtag #forkids (dành cho trẻ em) giữ mức 79%.
Không chỉ lĩnh vực giải trí trẻ em, AI còn xuất hiện dày đặc trong các nội dung liên quan đến giáo dục và tri thức. Nghiên cứu cho thấy khoảng 35% video thuộc nhóm khoa học và học tập được tạo bằng AI. Tỉ lệ này lần lượt là 33,8% đối với nội dung sức khỏe và 33,5% đối với các video lịch sử.
Trong khi đó, các chủ đề như phim hoạt hình, minh họa khái niệm khoa học hay tái hiện sự kiện lịch sử lại rất dễ được tạo bằng AI thông qua hình ảnh và hoạt ảnh tổng hợp.
Vấn đề nằm ở chỗ nhiều nội dung trong số đó được sản xuất quá nhanh hoặc tạo hàng loạt mà không trải qua quy trình kiểm chứng đầy đủ.
Một video AI có thể mô tả sai sự kiện lịch sử, đưa ra thông tin khoa học thiếu chính xác hoặc tạo nên những hình ảnh gây hiểu lầm nhưng vẫn được lan truyền rộng rãi nhờ thuật toán đề xuất.
Đối với trẻ em, nguy cơ còn lớn hơn. Các em thường khó phân biệt đâu là nội dung thật, đâu là nội dung được tạo bởi AI. Việc tiếp xúc thường xuyên với những video thiếu kiểm chứng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận thông tin và hình thành nhận thức.
Kapwing cảnh báo rằng nếu người sáng tạo tiếp tục giao hoàn toàn quá trình sản xuất nội dung cho AI mà không dành thời gian kiểm tra và giám sát chất lượng, người dùng, đặc biệt là trẻ em sẽ ngày càng dễ tiếp xúc với những nội dung độc hại hoặc sai lệch.
Đáng chú ý, đại diện phía Kapwing lưu ý rằng con số 59% kể trên thực tế vẫn chưa phản ánh hết quy mô của làn sóng này. Tỷ lệ video AI trên không gian mạng chắc chắn còn cao hơn rất nhiều, bởi thuật toán nghiên cứu mới chỉ ghi nhận và phân tích được những video sử dụng kịch bản thô sơ cùng giọng đọc nhân tạo một cách lộ liễu, rõ ràng.
Nguyên nhân và giải pháp khắc phục vấn nạn
Lý giải về nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ của vấn nạn này, bà Ana Maria Constantin, đại diện của nhóm khảo sát, nhận định lỗi một phần nằm ở chính cơ chế vận hành của các nền tảng mạng xã hội hiện nay. Việc các thuật toán ưu tiên số lượng bài đăng hơn là chất lượng nội dung đã vô tình tạo ra một lỗ hổng, khuyến khích người dùng liên tục xuất bản các video sản xuất hàng loạt, hời hợt nhằm mục đích câu lượt xem và trục lợi, kiếm tiền từ lượt truy cập.
Dù thực trạng tương đối ảm đạm, trang 9to5Mac cho biết người dùng vẫn có một tia hy vọng để tự bảo vệ không gian giải trí của mình. Điểm tích cực duy nhất được chỉ ra là hành vi của người dùng có thể "huấn luyện" ngược lại bộ lọc của TikTok lẫn YouTube để thanh lọc bớt các nội dung rác.
Nghiên cứu chứng minh rằng "rác AI" thường có xu hướng tập trung dày đặc nhất ở các tài khoản mới thiết lập, do hệ thống chưa ghi nhận được lịch sử xem cụ thể của chủ tài khoản. Nếu người dùng chủ động lướt qua thật nhanh hoặc nhấn vào nút ẩn đi những video chất lượng thấp này, thuật toán của hệ thống sẽ dần dần tự điều chỉnh hành vi bám đuổi, từ đó trả lại ưu thế cho các video do con người trực tiếp sáng tạo.
Dù vậy, giới chuyên gia vẫn nhìn nhận đây là một số liệu đầy báo động, và nếu các nền tảng không có biện pháp can thiệp mạnh mẽ, làn sóng ô nhiễm nội dung do AI gây ra sẽ còn tràn ngập và tinh vi hơn nữa trong tương lai gần.
Khi video AI ngày càng chiếm lĩnh các nền tảng mạng xã hội, thách thức lớn nhất không còn là tạo ra nhiều nội dung hơn, mà là bảo đảm những nội dung đó vẫn đáng tin cậy, hữu ích và an toàn đối với người dùng.
