Giảm mỏi mắt nhờ tính năng có sẵn trên iPhone

Theo TechSpot, các bộ xử lý Ryzen dành cho máy tính để bàn (desktop) của AMD dựa trên kiến trúc Ryzen Zen 6 có thể sẽ từ bỏ đồ họa GPU tích hợp, một tính năng đã xuất hiện trên hầu hết CPU Ryzen AM5 hiện nay. Thay vào đó, phần diện tích silicon này được cho là sẽ được sử dụng cho NPU (Neural Processing Unit), bộ xử lý chuyên trách các tác vụ AI.

Thông tin xuất phát từ các nguồn rò rỉ phần cứng được TechSpot dẫn lại. Theo đó, thế hệ Ryzen Zen 6 mang tên mã Olympic Ridge có thể tích hợp NPU ngay trên chip nhưng không còn đồ họa tích hợp RDNA như các dòng Ryzen desktop hiện tại. Đây sẽ là một thay đổi đáng chú ý nếu AMD quyết định triển khai trên các sản phẩm thương mại.

Từ khi nền tảng AM5 ra mắt, AMD đã trang bị GPU tích hợp cơ bản trên hầu hết bộ xử lý Ryzen. Dù hiệu năng không hướng tới chơi game, thành phần này vẫn hữu ích trong các tình huống như xuất hình khi chưa lắp card đồ họa rời, chẩn đoán lỗi hệ thống hoặc vận hành các cấu hình văn phòng đơn giản.

Tuy nhiên, với nhóm người dùng desktop cao cấp, GPU tích hợp thường ít được sử dụng do phần lớn hệ thống đều đi kèm card đồ họa rời. Trong bối cảnh AI ngày càng được đẩy mạnh trên PC, AMD có thể xem NPU là thành phần mang lại giá trị lớn hơn. Động thái này cũng giúp hãng bắt kịp xu hướng mà Intel đã triển khai trên các bộ xử lý thế hệ mới với phần cứng tăng tốc AI chuyên dụng.

Bên cạnh NPU, các tin đồn gần đây còn cho rằng Zen 6 sẽ tiếp tục hỗ trợ socket AM5, đồng thời tăng số nhân xử lý trên mỗi CCD từ 8 lên 12 nhân. Điều này mở đường cho các mẫu Ryzen desktop cao cấp sở hữu tối đa 24 nhân, cao hơn đáng kể so với thế hệ hiện nay.

Dù vậy, tất cả thông tin trên vẫn chỉ dừng ở mức rò rỉ. AMD chưa xác nhận việc loại bỏ GPU tích hợp hay công bố chi tiết về NPU trên Zen 6. Nếu tin đồn chính xác, đây có thể là một trong những thay đổi lớn nhất của dòng Ryzen desktop kể từ khi nền tảng AM5 xuất hiện, phản ánh xu hướng ưu tiên khả năng xử lý AI trên máy tính cá nhân trong giai đoạn tới.

Tin Gốc: Thanh Niên

Quyết định này là nỗ lực nhằm tái định nghĩa khái niệm an toàn trực tuyến cho trẻ và còn như "phát súng lệnh" khiến thế giới phải soi chiếu những lỗ hổng trong chính sách bảo vệ thế hệ tương lai trước mặt tối công nghệ.

Trở về năm 2010, Allem Halkic là thiếu niên 17 tuổi đến từ Melbourne tràn trề nhựa sống. Cậu chọn cách tự kết liễu cuộc đời sau nhiều tuần bị bắt nạt trên Facebook. Theo tờ Herald Sun, trường hợp Allem là một trong những hồi chuông cảnh báo đầu tiên tại Úc về hậu quả tiêu cực liên quan đến mạng xã hội.

Hai năm sau, Courtney Love - cô bé 15 tuổi ở bang New South Wales, Úc - cũng ra đi mãi mãi sau khi đăng tải hàng trăm bức ảnh tự gây thương tích trước những lời kêu gọi tự sát đầy ác ý trên mạng.

Không riêng Allem Halkic hay Corurney Love, danh sách nạn nhân nhỏ tuổi còn có Jessie Tolhurst - cô bé ước mơ làm nhân viên sở thú, James Boyd-Gergely - cậu bé thích lái xe ở trang trại yên bìn, hay Esra Haynes - nhà vô địch thể dục nhịp điệu cấp tiểu bang… Tất cả đều có điểm chung: những đứa trẻ với tương lai rạng rỡ phía trước nhưng không thể thực hiện vì tổn thương tâm lý do "sát thủ vô hình" từ thế giới ảo.

Đó chỉ là những lát cắt nằm trong số hơn hàng nghìn câu chuyện đau lòng được tập hợp trong chiến dịch "Let Them Be Kids" (Tạm dịch: Hãy để trẻ em được là trẻ em) do Tập đoàn truyền thông News Corp cùng nhiều chuyên gia sức khỏe tâm thần phát động năm 2024 thu hút hơn 54.000 chữ ký kiến nghị.

Vài tháng sau, Thủ tướng Úc Anthony Albanese tiếp tục cùng MC nổi tiếng Michael "Wippa" Wipfli triển khai chiến dịch "36 tháng", vận động nâng độ tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội lên 16 và thu về hơn 124.000 chữ ký cùng 3.200 tin bài truyền thông - một con số kỷ lục thế giới - chính thức đưa vấn đề lên bàn nghị sự quốc gia.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu tại Úc càng chứng minh các nội dung độc hại trên mạng xã hội đang giết dần thế hệ trẻ em Úc, đặc biệt là gen Z.

Tạp chí Time dẫn một khảo sát cho thấy khoảng 84% trẻ em ở Úc từ 8-12 tuổi sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội - tương đương 1 triệu người dùng dưới tuổi vị thành niên. Con số này chạm ngưỡng 95% đối với thanh thiếu niên từ 13-15 tuổi.

Viện Nhân quyền Úc dẫn báo cáo của Ủy ban An toàn trực tuyến năm 2021 ghi nhận 44% thanh thiếu niên phải đối mặt những trải nghiệm tiêu cực trên mạng, trong đó 15% bị đe dọa hoặc lạm dụng.

Một nghiên cứu năm 2022 cho thấy gần nửa thanh thiếu niên thừa nhận mạng xã hội khiến họ cảm thấy tệ hơn về hình ảnh bản thân, kéo theo tỉ lệ rối loạn ăn uống tăng 200% trong 12 năm qua.

Năm 2025, Canberra tiếp tục công bố kết quả nghiên cứu mới nhất trình bày những "con số biết nói": 7 trên 10 trẻ từng tiếp xúc với nội dung độc hại như bạo lực, kỳ thị phụ nữ, cổ xúy rối loạn ăn uống và tự tử. Cứ 7 trẻ thì có 1 em cho biết từng bị gạ gẫm và hơn một nửa từng là nạn nhân của bắt nạt trực tuyến.

Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng đối với một số thanh thiếu niên, việc dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến học tập, hạn chế vận động và tác động tiêu cực đến tính cách, lối sinh hoạt… Đáng chú ý, tỉ lệ tự tử và tự gây thương tích ở trẻ dưới 19 tuổi cũng tăng vọt.

Ủy ban điều tra đặc biệt của Quốc hội Úc kết luận: các nền tảng mạng xã hội đang "thiết kế có chủ đích để gây nghiện". Trước đó, các ông lớn công nghệ từng cam kết tự điều tiết nội dung độc hại nhưng liên tục thất bại. Và tệ hơn, nhiều ý kiến cho rằng Big Tech biết rõ tác hại nhưng vẫn che giấu, tiếp tục thu lợi từ dữ liệu của những đứa trẻ.

Trong bối cảnh đó, một sự đồng thuận hiếm hoi đã xuất hiện trên chính trường Úc. Cùng với Thủ tướng Úc Anthony Albanese, ông Peter Dutton, khi đó lãnh đạo phe đối lập, là những tiếng nói đầu tiên ủng hộ chiến dịch áp lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Ông Peter Dutton tuyên bố Đảng Tự do "sẽ đứng cùng chiến tuyến" với Đảng Lao động về vấn đề này, đồng thời chỉ trích công ty công nghệ "chỉ xem trẻ em như món hàng, như một dòng lợi nhuận trên mạng".

Sau hành trình vận động bền bỉ, ngày 28-11-2024 Quốc hội Úc chính thức thông qua Luật sửa đổi an toàn trực tuyến (Online Safety Amendment) với tỉ lệ áp đảo 102 phiếu thuận trên 13 phiếu chống, giành được sự ủng hộ lưỡng đảng.

Canberra chính thức đặt viên gạch đầu tiên cho một hành lang pháp lý nghiêm ngặt nhất thế giới, nhằm bảo vệ trẻ em khỏi những nội dung độc hại, thuật toán gây nghiện và "bóng ma" của nạn bắt nạt trực tuyến.

Theo Hãng tin Reuters, lệnh cấm được thực thi quyết liệt đối với 10 "ông lớn" công nghệ, gồm Instagram, Facebook, Threads, Snapchat, TikTok, YouTube, X, Reddit, Twitch và Kick.

Theo đó, trẻ em dưới 16 tuổi tại Úc không còn được phép tạo tài khoản mới hay truy cập vào các tài khoản hiện có trên những nền tảng này.

Bà Julie Inman Grant, Ủy viên An toàn mạng của Úc, giải thích danh sách này được lựa chọn vì "mục đích duy nhất và quan trọng của chúng là tạo điều kiện cho tương tác xã hội trực tuyến". Bà cũng cho biết văn phòng mình ưu tiên các nền tảng có số lượng người dùng dưới 16 tuổi lớn nhất, song cam kết chính phủ có thể cập nhật danh sách cấm để bao trùm nhiều nền tảng khác.

Theo Đài BBC, khác biệt hoàn toàn với những nỗ lực tại Mỹ hay Liên minh châu Âu (EU), đạo luật của Úc không chấp nhận bất kỳ ngoại lệ nào, kể cả khi có sự đồng thuận từ phụ huynh.

Chính vì vậy, mô hình này đang trở thành "phòng thí nghiệm" được nhiều quốc gia theo dõi. Ngoài ra, một trọng tâm quan trọng của đạo luật là không nhắm vào việc trừng phạt người dùng nhỏ tuổi hay gia đình mà đặt gánh nặng trách nhiệm lên vai các gã khổng lồ công nghệ.

Để hiện thực hóa hai mục tiêu trên, Chính phủ Úc buộc các nền tảng phải triển khai "các bước hợp lý" để xác minh danh tính người dùng thay vì chỉ dựa vào khai báo ngày sinh thủ công. Những phương thức hiện đại như gửi tài liệu định danh, sử dụng dữ liệu sinh trắc học qua video selfie (video tự quay khuôn mặt bằng camera trước) hay phân tích hành vi lướt mạng cũng được xem xét như những giải pháp tất yếu.

"Mạng xã hội có mục đích riêng nhưng chúng cũng cần có trách nhiệm bảo vệ trẻ em và đó là điều mà luật này sẽ thực hiện - Bộ trưởng Truyền thông Úc Anika Wells chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Đài CNN - Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là đưa các em rời khỏi màn hình, trở lại sân bóng đá, lớp học nghệ thuật hoặc tương tác với nhau ngoài đời thực" - bà nói thêm.

Theo kênh Euronews, bất kỳ nền tảng nào cố tình "lách luật" hoặc buông lỏng quản lý để trẻ vị thành niên truy cập trái phép sẽ phải đối mặt với mức phạt khổng lồ lên tới 49,5 triệu đôla Úc (khoảng 32 triệu USD). Đạo luật đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ công chúng Úc, bao gồm cả phụ huynh và trẻ em. Vào thời điểm được thông qua năm ngoái, luật này nhận được sự ủng hộ của 77% người Úc được khảo sát.

"Hôm nay là ngày các gia đình trên toàn thể nước Úc chiến thắng các công ty công nghệ. Chúng ta đang khẳng định quyền được sống đúng với tuổi thơ của trẻ em và quyền được an tâm hơn của cha mẹ" - Thủ tướng Albanese phát biểu trên Đài ABC News ngày 10-12-2025.

________________________________________

Kỳ tới: 6 tháng sau lệnh cấm ở Úc

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Dù đã sử dụng số điện thoại liên tục trong thời gian dài, không ít người đang đứng trước nguy cơ phải bỏ SIM vì không thể hoàn tất thủ tục xác thực sinh trắc học.

Anh Xuân Phúc (26 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) là một trong những trường hợp điển hình: "Tôi gắn bó với số điện thoại hiện tại từ khi bắt đầu lên đại học và cứ nghĩ thông tin cá nhân đã được cập nhật đầy đủ.

Thời điểm mua SIM, tôi đã cung cấp căn cước công dân và được nhân viên chụp ảnh chân dung tại chỗ. Thậm chí, cách đây hơn 1 năm, tôi còn đăng ký dịch vụ trả sau để sử dụng. Tuy nhiên, khi Thông tư 08 được ban hành, tôi mới biết không thể xác thực sinh trắc học do không phải chính chủ".

Theo anh Xuân Phúc, khi ra cửa hàng nhà mạng để hỗ trợ thực hiện sang tên và xác thực sinh trắc học, anh đã không thể thực hiện việc chuyển đổi.

"Nhân viên nhà mạng cho biết, để chuyển đổi chủ sở hữu, tôi bắt buộc phải có sự hiện diện của cả người đứng tên cũ và người đang sử dụng tại điểm giao dịch. Nhưng tôi hoàn toàn không biết người đứng tên kia là ai, phía nhà mạng cũng không thể cung cấp thông tin liên hệ của chủ cũ", anh Xuân Phúc than thở.

Đáng chú ý, số điện thoại hiện tại của anh Xuân Phúc đang dùng để đăng ký tài khoản mạng xã hội, ngân hàng, ví điện tử và rất quan trọng trong công việc.

Tình cảnh của anh Xuân Phúc không phải cá biệt. Trên các hội nhóm mạng xã hội, hàng loạt người dùng cũng phản ánh tình trạng tương tự. Nhiều thuê bao được mua từ các đại lý lẻ dưới dạng "SIM kích hoạt sẵn" từ nhiều năm trước, nay trở thành nút thắt không thể tháo gỡ khi quy định về xác thực sinh trắc học được siết chặt.

Việc các nhà mạng bắt đầu khóa các thuê bao chưa xác thực sinh trắc học đã tạo ra tâm lý lo lắng cho người dùng. Trong khi các thủ tục từ nhà mạng đang gây không ít rắc rối cho người dùng chưa chuyển đổi thông tin chính chủ, thì trên không gian mạng, các dịch vụ "vượt rào" lại nở rộ.

Không ít các hội nhóm đăng tải việc hỗ trợ chuyển đổi SIM chính chủ cho người dùng mà không cần phải có thông tin thuê bao cũ. Những dịch vụ này thường yêu cầu người dùng cung cấp ảnh chụp căn cước công dân, ảnh chân dung và danh sách các số điện thoại thường xuyên liên lạc để thực hiện thay đổi thông tin trên hệ thống.

Sự xuất hiện của các dịch vụ này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân mà còn đặt ra câu hỏi về lỗ hổng trong quản lý nội bộ của các nhà mạng hoặc các đại lý ủy quyền.

Nhiều người vì quá cần giữ lại số điện thoại đã gắn bó lâu năm, chứa đựng nhiều liên lạc quan trọng trong công việc, đôi khi chấp nhận rủi ro để tìm đến những giải pháp không chính thống.

Mục tiêu của Thông tư 08 và việc xác thực sinh trắc học là hoàn toàn đúng đắn nhằm xóa sổ SIM rác, ngăn chặn vấn nạn lừa đảo qua điện thoại vốn đang gây nhức nhối xã hội.

Theo các chuyên gia công nghệ, thực tế triển khai cho thấy cần có những cơ chế đặc thù cho các thuê bao đã sử dụng lâu năm nhưng gặp vướng mắc về chủ sở hữu cũ.

Hiện nay, nhiều người dùng kỳ vọng các cơ quan chức năng và nhà mạng sẽ có giải pháp linh hoạt hơn, chẳng hạn như cho phép người dùng chứng minh quyền sở hữu thông qua quá trình sử dụng thực tế (danh sách cuộc gọi, lịch sử nạp tiền, các dịch vụ liên kết ngân hàng...) thay vì chỉ dựa vào sự hiện diện của chủ cũ - điều gần như bất khả thi trong nhiều trường hợp.

Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi!

Tin Gốc: Dân Trí